Beschouwing / Portret van een archetypische deugniet

Het eerste wat je ziet is zijn brede glimlach, dan pas zie je de kleine Nicolaas zelf. Het is een intens tevreden lach, en geheel voor eigen gebruik, niet om mee te showen. Maar er zit ook iets malicieus in, het is een lach die ergens op vooruitloopt. Het is een zogeheten prospectieve, vooruitwijzende lach, een die in het teken staat van de inlossing van iets heel leuks en prettigs. Het is ook een beetje een conspiratieve lach, een naar buiten getreden binnenpretje. Hier speelt zich iets af tussen de kleine Nicolaas en zijn binnenste.

Wanneer hij die brede tevreden lach heeft, worden de ogen van de kleine Nicolaas op de tekeningen van Sempé rechtopstaande streepjes. Uitroeptekens zonder punt. Ze zijn aangepast aan de juichende stemming in Nicolaas’ borst. De kleine Nicolaas is het archetype van de levenslustige acht- of negenjarige schooljongen. Ook al is hij meer dan vijftig jaar geleden geboren, hij is aan de tijd...