Anna Luyten won donderdag 12 december de prijs ‘Mercur tijdschriftreportage van het jaar’ voor haar verhaal over de moord door en op een levend standbeeld. Hieronder het verhaal, dat verscheen in de Sterke Verhalen special afgelopen zomer.

We moeten je van mij loskoppelen,’ zei Drazen. ‘Ga op het matje in de woonkamer liggen.’ ‘Ik wil niet,’ zei Renate.

De villa was moeilijk te vinden. De vrouw was van Eindhoven naar het Belgische Bekkevoort gereden.

Ze kwam op een lange weg waarlangs huizen hun namen en beloftes in rode neonletters kenbaar maakten: ‘Sessibon’ en ‘Cupido’.
Ze voelde zich in die grauwe koude maand maart van het jaar 2008 in meerdere opzichten verloren.
Bij de ‘Orchidee’ draaide ze linksaf. De helling werd steiler. De weg versmalde en kwam abrupt tot een eind.

De TomTom herkende het adres niet.
Ze zocht het Prinsenbos. Nummer 1.
Ze vond dennenbomen die donkere schaduwen vormden.
Ze stapte uit.

Aan de rand van een maïsveld zag ze het acht meter hoge Christusbeeld op de heuvelrug. De armen gespreid. De voeten vol graffiti. De verf afgebladderd. Neerkijkend op de bewoonde wereld, bijna honderd meter lager.

‘Als ze gebitsgegevens vragen, dan is het foute boel, meisje’

Ze volgde een hol zandpad, dieper het bos in. Wilde katten vluchtten weg. De wind sneed.
Plots verscheen van tussen de struiken een vrouw.

In haar hand hield ze een bijl.

‘Bent u de weg kwijt?’ vroeg de vrouw.

‘Bettina, ik ben de moeder van Renate Jonkers,’ was het eerste wat ze zeggen kon.
Maanden later kreeg de moeder telefoon: ‘Kunt u enkele vragen over de tanden van uw verdwenen dochter beantwoorden?’ zei de stem aan de andere kant van de lijn.
‘Annelies, dat is foute boel!’ zei een familielid. ‘Als ze gebitsgegevens vragen, dan is het foute boel, meisje.’

Bladerresten
Op dinsdag 6 mei 2008 reed een konvooi politiewagens linksaf bij de Orchidee. Lijkenhon den liepen over het holle bospad bij de verborgen Villa Princenbosch. De politie bakende met lint het domein af. De rechercheurs hadden een met de hand getekend plan van de tuin bij zich. Ze liepen naar een dichtbeboste, aan het zicht onttrokken plek links van de villa. Het was de locatie die een zekere Davy had aangeduid. Ze groeven er een vrouwenlichaam op in vergevorderde staat van ontbinding. Boven op het lichaam bevonden zich bladerresten. De politiearts noteerde in zijn observaties: ‘Het lichaam ligt in rugligging begraven in een put van 1,66 meter diepte. Naakt en zonder persoonlijke voorwerpen. Dit maakt de omstandigheden van het overlijden uiterst verdacht. Op basis van tandheelkundige gegevens kan het lichaam met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid worden geïdentificeerd als zijnde Renate Jonkers, van Nederlandse nationaliteit, geboren te Eindhoven op 31 december 1976. Dood door strangulatie is de meest aannemelijke hypothese. Diepte van de put is opvallend en duidt op een uitzonderlijke situatie die moet zijn gepaard gegaan met betekenisvolle en langdurig volgehouden inspanningen.’ De arts trok een voorlopige conclusie: ‘Begraving in criminele omstandigheden met de bedoeling het lichaam definitief te doen verdwijnen.’ In de woning vond de politie een wit nylon koord met een lengte van 8,1 cm en dikte van 0,5 cm. Op de schouw lag een kristallen scepter van 21,5 cm lang met een doorsnede van 2,5 centimeter.

Steunpilaar
Zoals het meeste leed had ook dit verdriet een lange voorgeschiedenis.
Het was een zachte middernacht geweest, die 5 augustus 2001, toen Bettina naar het kraambed van een vrouw in Antwerpen was geroepen. De weeën waren al een paar uur aan de gang. Ze hoorde de vrouw dierlijk kermen. Tussen de brandende theelichtjes zat een man. Hij was niet de vader van het kind, maar de steunpilaar van de toekomstige moeder. Bettina vond hem aantrekkelijk.

De weeën van de vrouw volgden elkaar sneller op. Bettina wist hoe uit pijn nieuw leven te baren. Ze was cum laude afgestudeerd als vroedvrouw. ‘Verloskundige’ was altijd de mooiste beroepstitel geweest die ze zich had kunnen wensen.

Nu was ze bijna veertig. Ze kon niet meer tellen hoeveel kinderen ze al op de wereld had helpen zetten. Ze had zelf twee dochters, tien en zestien jaar oud. Zestien, zo oud was ze toen ze met hun vader Thierry ging samenwonen. Ze had altijd een vaderfiguur gemist. Het huwelijk van haar ouders was een broedplek van haat geweest, de echtscheiding – toen zij twaalf was – had het nog erger gemaakt. Ze had gezien hoe haar vader haar moeder kleineerde. Ze had altijd geweigerd met Thierry te trouwen, ook al waren ze al bijna vijfentwintig jaar samen. Thierry had nu iemand anders. Zij was even alleen gaan wonen, maar woonde nu weer bij Thierry en de meisjes. ‘Ik heb het verleerd om jaloers te zijn,’ zei ze tegen vriendinnen. Ze droomde zich een ander leven. Ze wilde misschien wel naar Hawaï. Gebaard werd er overal. Het liefst wilde ze een man. Meer nog dan haar droom koesterde ze een soort deerniswekkende hoop op genegenheid.
Het kind werd met een schreeuw geboren. Bettina herinnerde zich hoe haar strenggelovige grootmoeder haar had genoemd: ‘Een kind geboren uit zonde en in zonde zult gij ondergaan.’ Maar ze was een overlever. Ze had vorig jaar een ‘geboortehuis’ opgericht. Ze noemde het ‘D’arte Kelida, of de kunst van kennis, liefde en daadkracht’. Ze was nu zo moe. Al die nachten werk. Zelfs tijdens verjaardagspartijtjes van haar kinderen moest ze soms op pad.
De kersverse moeder legde intussen haar boreling aan haar borst. Ze vertelde dat de man aan haar zijde Drazen Zabek was, afkomstig uit Kroatië maar al een paar jaar in Nederland en België. Hij was het levend standbeeld dat voor de Antwerpse kathedraal altijd de schilder Antoon Van Dyck uitbeeldde. ‘Ik stond er soms bij als moeder met kind,’ zei de zogende vrouw.
Bettina en de man wisselden adressen uit.

Een lichtwezen
Augustus 2001 werd heter en zwoeler. Bettina ging bij Drazen Zabek op bezoek. Toen ze zijn appartement in de Graaf van Egmontstraat in het centrum van Antwerpen binnenkwam, gebeurde er iets wat ze niet kon plaatsen. Ze zag hem zitten, in het midden van de woonkamer, op een stoel met een schapenvacht. De kamer leek gevuld met een gouden licht.
Hij is een lichtwezen, dacht ze.
Ze viel op haar knieën voor hem neer.
Ik heb God ontmoet, dacht ze.
Hij vertelde haar dat hij kunstenaar en filosoof was. Hij verzweeg zijn vroegere beroep als vrachtwagenchauffeur. Hij sprak over universele energie. Hij was een belezen man die alles wist over spirituele krachten. Hij stelde haar voor om haar verdriet te helen. Ze hield hartstochtelijk van hem. Op 21 december 2001 verliet Bettina Thierry en de kinderen. Ze verkocht haar levenswerk, haar D’Arte Kelida.
Hij vroeg haar ‘Moeder met kind’ uit te beelden. Ze leefden van haar spaargeld en nadien van een uitkering. Hij mat haar een nieuwe, meer goddelijke, of minder al te menselijke identiteit aan. Hij doopte haar ‘Divina’. En hij was goed in bed.
Pas later kreeg ze het gevoel dat hij zich liever in de idolate blikken van vrouwen spiegelde dan in glas. Ze wuifde zulke ideeën weg, als lastige, bijtende muggen.

Nachtelijke sessies
‘Die Drazen Zabek beschouwt zichzelf als een halfgod. En dan rond ik het nog naar beneden af!’ zei de uitbater van de Maancirkel tegen zijn vrouw. De Maancirkel was een bezinningsoord bij Leuven waar mensen konden leren ‘hun blik naar binnen te richten’.
Bettina en Drazen leefden niet alleen van de opbrengst als levend standbeeld. Drazen gaf in verschillende spirituele centra lezingen. Remco, een jonge dertiger geboren in Delft, kwam er ook. Hij volgde samen met zijn Belgische vrouw Liesbeth al een paar jaar de cursus ‘aura-chakra reading en healing’.
Ze waren al snel een stel geworden toen ze elkaar leerden kennen op de Hogeschool in Tilburg. Remco maakte toen nog deel uit van de studentenverenigingen Totus en Corps ’87. Hij was altijd een wat in zichzelf gekeerde maar goede student geweest. Na hun studies waren ze verhuisd naar Leuven. Ze leken een droomstel met een sprookjeshuwelijk. Ze kregen twee kinderen. Maar tijdens de verbouwing van hun huis viel hun huwelijk uit elkaar. Remco was net gepromoveerd tot diensthoofd formulierenbeheer bij de KBC Bank. Zijn collega’s prezen zijn punctualiteit en zijn verzorgde kleding. Voor Remco was het in die tijd makkelijker om structuren te bedenken om financiële bankgegevens te registreren dan een structuur te vinden voor zichzelf. Hij begon vragen te stellen bij zijn emotionele solvabiliteit.
‘Drazen Zabek kijkt als een periscoop naar mijn ziel,’ dacht Remco. Hij voelde zich bij Drazen Zabek begrepen, doorgelicht. Hij kon niet vatten waar die blik vandaan kwam, maar het moest van ergens heel diep zijn. Als hij bij Drazen thuis was, kon hij over zijn gevoelens praten. Remco zat meer bij Drazen dan bij zijn vrouw en kinderen thuis. Uiteindelijk trok hij in de zomer van 2006 bij Zabek in. Hij bleef werken op de bank. De nachtelijke sessies en het gebrek aan slaap wogen op kantoor soms zwaar. Maar innerlijk voelde Remco zich verlicht. Hij was ontwapend door zijn biechtvader. Drazen Zabek gaf Remco een nieuwe naam: ‘Ogio’, ‘Ik ben ik’.

Schreeuwend op het dak
‘Alcohol lost het ego op,’ zei Drazen Zabek. En ze dronken om opgelost en verlicht te worden. Ook Renate Jonkers, die dat jaar in de Graaf van Egmontstraat was komen wonen. Drazen noemde haar ‘Rani’. Renate had haar werk als apothekersassistente in Eindhoven opgegeven. ‘Ik wil waarachtiger leven,’ had ze tegen haar moeder en zus gezegd. ‘Ik ga in Antwerpen wonen.’ Geleidelijk had ze alle contact met haar familie verbroken.
Er kwam een dag waarop Bettina de kleren die ze droeg als ‘moeder en kind’ moest doorgeven aan Renate. Bettina zag het als een test van de kracht van haar affectie. ‘Ik stop mijn relatie met Bettina om met jou te beginnen,’ had Drazen Zabek stellig beloofd aan Renate. Sommige mensen noemden hem ‘een engel van liefde’.

Foto: Rod Photography

Nog later kwam Davy erbij. Hij was intelligent, begin twintig, en had net zijn studie psychologie opgegeven. Hij was tijdens zijn stage in een ziekenhuis in Tilburg, waar hij mensen met een psychose behandelde, met zijn studie gestopt omdat hij het niet langer aankon. Hij speelde in het weekend basgitaar in de groep Puppetry of Life. Hij woonde weer bij zijn ouders in Kloosterzande en had een baantje bij de post. Zijn studiegenoten zaten nog in Tilburg. Hij was erg geïnteresseerd geraakt in energetische therapie en volgde met zijn vader een reiki-opleiding in Terneuzen. Na een aantal satsangs, zoals ze de ontmoetingen met Drazen Zabek noemden, had ook hij zich bij het groepje aangesloten. Drazen noemde Davy ‘Joy’.
‘Die jongens van je bandje, die snappen er niks van,’ zei Drazen. ‘En je hebt problemen met je moeder. Je kunt haar beter niet meer zien.’
Soms huilde Drazen Zabek van de pijn. ‘Ik voel alle wereldleed in mijn lichaam opstijgen,’ zei hij. Hij raakte verslaafd aan valium en ge bruik te veel drugs.
Op een dag klom hij schreeuwend op het dak. Bettina besloot hem in een psychiatrisch ziekenhuis te laten opnemen. Op de psychose-afdeling ontmoette Drazen de Marokkaanse medepatiënt Hammad, die op zijn matje zat te bidden. ‘Kom een van de volgende weken eens bij me langs,’ zei Drazen. Hammad begreep niets van al die spiritualiteit van Drazen. Hij keek verbouwereerd toen hij op bezoek kwam in de Graaf van Egmontstraat. Drazen Zabek was er niet. Maar de anderen zaten allemaal rond zijn foto.
Ze wisten niet dat Drazen Zabek fiches bijhield van wie wanneer moest worden losgekoppeld van familie of gekoppeld aan een geliefde. Ze hadden alleen maar het gevoel dat hij al hun beslommeringen kon doen verdwijnen.

Een fijne relatie
Villa Princenbosch lag verscholen in een bos in Bekkevoort. Het was een zegen. De huur bedroeg duizend euro. Remco zorgde voor de financiën en de boekhouding. Hij sloot het huurcontract af. In de zomer van 2007 verhuisden Drazen, Bettina, Remco, Davy en Renate naar Villa Princenbosch. Drazen kon niet meer tegen de slechte energie van de stad. De natuur zou hun allen goed doen. Soms wandelden ze allemaal hand in hand naar het Christusbeeld in de wei. Als bosnimfen.
De liefde tussen Drazen en Renate bleek er een van haat en hitte. De twee vochten vaak en konden toch niet zonder elkaar. Soms renden ze krijsend achter elkaar aan door het huis. Renate leek soms verliefd op Hammad, soms ook weer niet. Drazen spoorde Hammad aan Renate onder zijn hoede te nemen. Maar tegen Renate zei hij dat hij niet zonder haar kon. Hun liefde was onwerelds krachtig. Ze dronken samen soms een fles absint leeg.
De vijf ontvingen gasten die op meditatieweekend kwamen. Frank Manders, een ex van Renate, kwam op bezoek voor healings en bracht dan softdrugs mee. De healings werden populair, energiebanen werden gezuiverd. Ze dansten rond degene die geheeld moest worden. Ze sloegen dierlijke kreten uit. Ze tokkelden op de borststreek van het lichaam op het yogamatje in de woonkamer op de maten van de muziek van Deep Purples ‘Child in Time’. Bettina maakte filmopnames.

‘Graaf verder’ beval Drazen. Hij stak geen poot uit.

Bettina had zoiets als verliefdheid gevoeld voor de stille Davy, die in de Villa op zijn basgitaar speelde of mediteerde, en soms vertrok om als levend standbeeld Jozef te spelen. Hij was twintig jaar jonger. Drazen had Davy apart genomen.
‘Heb jij een relatie?’ vroeg Drazen aan Davy.
‘Nee,’ zei Davy.
‘Hou je niet van vrouwen? Hou je van mannen?’
‘Ik ben nooit een vrouw tegengekomen waarmee ik een fijne relatie kon hebben.’
‘Vind je Bettina aardig?’
‘Ja.’
‘Ik denk dat je met Bettina een mooie relatie zult beleven,’ zei Drazen.
Bettina kwam naar Davy toe en ze sliepen met elkaar.
‘Dit is de mooiste relatie die ik in mijn leven ooit heb gehad,’ dacht Bettina vaak.
Soms schroeit een te grote droom de ogen dicht.
‘Ik deed het omdat Drazen het vroeg,’ zou Davy later zeggen. ‘Ik merkte dat Bettina met mij het gat probeerde op te vullen dat Drazen had geslagen.’
De relatie stopte na een paar weken. Ze verdween zoals ze gekomen was, op verzoek van Drazen Zabek.
‘Een helse pijn! Vreselijke pijn! Dat voel ik als ik jullie de liefde hoor bedrijven,’ zei Drazen tegen Bettina. ‘Davy projecteert zijn moeder op jou. Die relatie van jullie brengt zijn spirituele ontwikkeling in het gedrang.’ Op een dag sloeg Drazen Davy met een stok op de rug, met het genoegen van een baas die zijn bange hond slaat.
In het bos van Bekkevoort sprokkelde Bettina hout met een bijl.

Trap in haar buik
De sfeer in de Villa werd gespannen. Renate wilde dolgraag een man van wie ze een kind zou kunnen krijgen. Ze was dertig. In plaats daarvan werd ze door Drazen in de kerstdagen van 2007 gevraagd om voor de kathedraal van Antwerpen ‘Moeder en kind’ uit te beelden. Een trieste, verstarde moeder met een kind dat nooit schreide. Drazen had de babypop in een speelgoedwinkel gekocht. Renate baalde ervan. Ze dronk het geld dat ze verdiende op. Ze dwaalde wat rond.
Zondag 30 december 2007, een dag voor haar eenendertigste verjaardag, ging ze terug naar Villa Princenbosch. Ze kwam om 14.24 uur aan met de trein in Diest. Frank Manders, haar ex uit Eindhoven, kwam haar oppikken.
‘Heb je gedronken?’ was het eerste wat hij vroeg. Hij reed met haar naar de Villa.
Ze kwam binnen.
‘Het is alsof er een leeg lichaam binnenkomt met holle ogen,’ dacht Bettina.
‘Heb je gewerkt?’ vroegen ze Renate. Ze had veel schulden bij Remco en ook bij Bettina. En het leek erop dat ze de Villa zou verlaten.
Drazen was woedend. ‘Moeder en kind’, net na Kerst, de lucratiefste periode van het jaar. Hij had al een halve fles cognac op en wie weet wat nog meer. De anderen dronken thee met rum.
‘Ga naar je kamer,’ beval Drazen. Ze lag op haar bed. Beneden hoorde ze dat iemand een healing onderging. Ben, de vader van Davy, die hier vaak zijn zoon kwam bezoeken misschien? Of Frank? Ze kende de muziek van de cd uit haar hoofd. ‘Sweet child in time. You’ll see the line… Between good and bad… hoehoehoehoe…’
Rond acht uur riep Drazen haar naar beneden.
‘We moeten je van mij loskoppelen,’ zei hij. ‘Wij mogen niet langer verbonden zijn met elkaar.’
Iemand zette zachte muziek op.
‘Ga op het matje in de woonkamer liggen.’
‘Ik wil niet,’ zei Renate.
Ben keek van een afstand toe, hij zat bij de stereo-installatie.
‘Ga nu liggen,’ zeiden ze. Drazen Zabek liep naar de schouw waar zijn kristallen scepter lag, hij keek naar de kristallen stenen. Op de verwarming lag een lang touw. In de kamer brandden twee grote halogeenlampen van 300 watt. Ze dimden het licht.
Drazen beeldde zich in hoe hij kristallen op Renates lichaam legde, haar borsten, schaamstreek en hoofd aanraakte en de kristallen staaf tussen haar gespreide benen plaatste. Hij fluisterde iets in haar oor. Davy zag hoe Renate plots opstond. Drazen sloeg haar met zijn vuist in het gezicht en gaf haar een trap in haar buik.
‘Laat Renate gaan!’ riep Davy.
Hij keek recht in de verwilderde blik van Drazen.
‘Ga verder met de healing,’ beval de Kroaat.
Frank Manders hield Renates hoofd vast. Hij keek in haar ogen. Bettina masseerde haar voeten. Remco en Davy zaten naast Renate en trommelden met gesloten ogen, op het ritme van de muziek, op haar ribbenkast. Renate stribbelde tegen.
‘Ga het koord halen,’ zei Drazen tegen Bettina. Bettina bond Renates polsen en enkels vast. Dat had ze al eerder bij een healing moeten doen.
Daarna nam Drazen het touw van haar over en draaide het twee keer rond Renates nek. Hij trok het touw strak aan. Renates bleke gezicht kleurde blauw.
De muziek stond luid.
‘Dit kan je niet maken,’ zei Davy.
‘Bemoei je er niet mee,’ zei Drazen.
Renate lag muisstil op haar rug.
Drazen legde een kristal op de keel van Renate. Hij begon als een wilde met een vijfhoekig bergkristal op haar lichaam in te beuken. Hij nam zijn kristallen staaf weer op en ging ermee naar haar buik.
De healing eindigde rond middernacht.
Ze bleven nog een half uurtje in de woonkamer praten. Ze schoven haar opzij, naar de hoek van de kamer.
‘Ze is nu van mij losgekoppeld,’ hoorde Ben Drazen zeggen en hij zag hoe Drazen een pakje sigaretten in haar richting gooide.
Hij strompelde naar boven. Remco, Ben en Frank gingen ook slapen.
Davy en Bettina ruimden wat op.
In de keuken zei Bettina tegen Davy: ‘Volgens mij ligt daar een dood lichaam.’
Ze voelden Renates pols. Ze voelden niets.
Davy stelde voor de hulpdiensten te bellen. Misschien kon Renate nog gereanimeerd worden. Ze klopten op Drazens kamerdeur.
‘Rani heeft tijdelijk haar lichaam verlaten,’ zei Drazen.
Die 31 december 2007 stond de maan in haar laatste kwartier. Het was Renates verjaardag.

Nette kleren aan
‘Renate is dood.’ Met die woorden klopte Bettina ’s ochtends opnieuw aan bij de kamer van Drazen.
Hij ging met haar mee naar de woonkamer en voelde aan Renates wang. IJskoud.
Davy en Bettina raakten in paniek.
Bettina suste zich met de gedachte: ‘We hebben haar een healing gegeven om haar gelukkig te laten zijn.’

Ze droegen Renate de trap op naar haar kamer. Ze dekten haar toe. Ze klopten op de deur van Remco’s kamer: ‘Renate is dood.’
Remco kon het niet geloven. Ben en Frank lagen nog in een gastenkamer te slapen. Ze mochten niets merken. Toen ze ’s ochtends vertrokken uit de Villa, zagen ze dat Renate niet meer in de hoek van de kamer lag. Ze was naar de kelder versleept.
De telefoon ging. Het was Renates moeder, die haar jarige dochter wilde spreken. ‘Renate is weggelopen,’ zei Drazen.
Ze brachten Renate terug naar haar kamer. Bettina kleedde haar uit en waste haar. Ze deed haar nette kleren aan.
‘Zet haar een koptelefoon op het hoofd,’ beval Drazen. Hij gaf haar enkele cd’s met rustgevende meditatiegeluiden en diepzinnige teksten. Ieder uur ging Bettina de cd wisselen.
Ze vierden Oudjaar. Er kwamen gasten uit Eindhoven voor een ritueel healingweekend. Het werd een gezellige avond. Tegen de gasten zeiden ze op 1 januari dat Renate op haar kamer aan het mediteren was. Dat deden ze die dag zelf ook. Diep in zichzelf verzinken.

Een conifeer op het graf
Ze ontweken elkaars blik om de radeloosheid niet onder ogen te hoeven zien. Op woensdag 2 januari 2008 lag Renate nog altijd levenloos op haar bed.
Drazen, Bettina, Remco en Davy kwamen samen om te overleggen wat ze met haar lichaam moesten doen. ‘We moeten de politie erbuiten houden,’ zei Drazen.
‘Als iemand het lichaam vindt, zijn we verloren,’ zei Remco.
‘We kunnen haar oplossen in zoutzuur.’
‘Of we gooien haar onder een trein.’
‘We kunnen met haar naar Frankrijk rijden en haar in een ravijn gooien,’ zei Drazen. Hij trok aan zijn hasjpijp.
‘Nee. We moeten haar begraven in de tuin, want daar was ze altijd graag,’ zei hij toen. ‘En dan moeten we een boom op haar graf planten.’
Remco stond op, stapte in zijn auto en reed naar de Brico. Hij kocht er twee schoppen. In de Gamma kocht hij een derde.
Twee ijskoude nachten hebben ze gegraven aan de kuil.
Davy moest braken.
‘Graaf verder,’ beval Drazen. Hij stak geen poot uit.
Bettina wilde het lichaam van Renate opnieuw wassen voor ze het in de aarde verstopten. Renates lichaam was opgezwollen. Haar huid kwam los. Bettina knipte de kleren door. Ze wilde Renates lichaam niet beschadigen. ‘Ik kan haar beter niet meer opnieuw aankleden,’ dacht ze.
‘Ze ziet er demonisch uit,’ zei Remco.
Ze legden Renate op een blauw plastic zeil en vouwden dat dicht. In de nacht van 3 op 4 januari sleepten ze haar naar buiten. Het lichaam viel met een plof in de kuil. Ze trokken het zeil onder haar uit. Ze bedekten haar lichaam met bladeren en zand. Drazen Zabek stond te huilen als een klein kind. Ze plantten een conifeer op haar graf.
Remco verbrandde Renates paspoort en notitieboekje in het knetterende haardvuur.
De moeder van Renate bleef bellen. Eind januari verspreidde ze een verdwijningsbericht. Dragen Zabek stelde een mail op: ‘Ik ben nog in leven. Maar ik heb de groep verlaten om met mijn Marokkaanse geliefde te vertrekken. Neem geen contact meer met me op. Renate.’ Bettina tikte het bericht en verstuurde het vanuit een internetshop.

Zijn uitverkorene
‘Zijn hele wezen is in permanente verandering terwijl hij Zelf steeds de Bewuste, Stille, Aanwezigheid is.’ Zo stond Drazen Zabek de eerste maanden van 2008, na de fatale healing, omschreven op de website van het spirituele centrum Aquamarijn in Eindhoven. Hij vond er een nieuwe geliefde. Ze heette Marian. Hij noemde haar Satsangita. Hij zei dat ze zijn vrouw moest worden. Ze kwam geregeld naar Villa Princenbosch waar het kleine groepje satsangs bleef houden. Marian zag hoe Bettina nog altijd slaafs Drazen gehoorzaamde. Marian kreeg er genoeg van. Te veel zinsverbijstering. Ze stuurde Drazen Zabek een sms: ‘Ik wil alle contact verbreken.’
Op de avond van 2 mei 2008 werd er aangebeld bij haar huis. Ze deed open. Ze zag Drazen, Bettina, Davy en Remco staan. Bettina klampte haar aan en kneep Marians keel dicht. Ze zei: ‘We komen je bevrijden.’ Remco greep haar arm vast. Drazen sloeg haar met zijn vuist in het gezicht.
Ze plakten tape rond haar hoofd en haar. Ze namen haar mee in hun auto en bonden haar aan voeten en polsen vast.
‘Snoer het touw om haar keel,’ schreeuwde Drazen.
‘Je bent zijn uitverkorene,’ zei Bettina.

Hij trok het touw aan. Haar gezicht kleurde blauw.

Marian werd naar Villa Princenbosch gebracht en op het bed van Drazen gelegd. ‘Ik wil je bevrijden,’ fluisterde hij. Toen viel hij stomdronken in slaap.
Op 3 mei reden ze met z’n allen naar de Muiderkerk in Amsterdam, waar Isaac Shapiro een spirituele sessie hield. Drazen, Bettina, Davy en Remco maakten het te bont en werden de kerk uit gezet. Drazen had een blikje bier in zijn hand.
Marian, ‘de prinses’, kon binnenblijven en haar verhaal vertellen aan Shapiro, die de politie verwittigde.
De vier werden aangehouden. Drazen had zijn kristallen staaf bij zich en een agenda van het voorbije jaar. In die agenda stond de naam ‘Rani’, Renates spirituele naam.
Pas toen werd de magische cirkel verbroken.
‘Ik worstel met een zware gewetenswroeging,’ zei Davy tijdens zijn verhoor bij de politie. Hij tekende een schets van de tuin van Villa Princenbosch en gaf de plaats aan waar Renate Jonkers begraven lag. Precies op die plaats vond de politie op 6 mei 2008 haar lijk.

Zelfmoord
‘Doe nooit iets voor anderen om hen te plezieren of uit angst hun liefde te verliezen,’ schreef Bettina vanuit de gevangenis aan haar intussen twintigjarige dochter Ayla. ‘Ik ben dom geweest om me te laten verleiden mee te doen aan een vreemd spel tussen twee geliefden. Ik was te goedgelovig. Doe mij nooit na.’
Drazen Zabek, Bettina, Remco en Davy werden in Nederland snel berecht wegens de ontvoering van Marian. Op 14 mei 2008 stelde de raadkamer van de arrondissementsrechtbank van ’s-Hertogenbosch Bettina, Remco en Davy in vrijheid. Ze werden samen met Drazen Zabek en Frank Manders ‘als verdachten wegens betrokkenheid bij de dood op Renate Jonkers’ overgedragen aan de Belgische politie. Pas later werd duidelijk dat ook de vader van Davy aanwezig was bij de fatale healing. Ze zaten allen enkele maanden in voorlopige hechtenis, in afwachting van hun rechtszaak in België.
Op 5 augustus 2009, precies acht jaar nadat Bettina Drazen Zabek in een nacht vol barensweeën ontmoette, hing Drazen zich in zijn gevangeniscel op. De cipiers vonden bij zijn lichaam een met de hand geschreven brief: ‘Ik kan de pijn, die krampen, die stress, dat lijden niet meer aan.’
Op 11 januari 2012 pleegde Frank Manders zelfmoord in zijn woning in Eindhoven.
In juni 2012, bijna vijf jaar na de gebeurtenissen, stonden Bettina, Remco, Davy en zijn vader Ben terecht voor een volksjury in het Belgische universiteitsstadje Leuven. Leken moesten over hen oordelen. ‘Een figurant in een vreselijk verhaal,’ zo noemde een van de getuigen Davy, die intussen als human resource manager werkt, psychologie studeert en samenwoont met zijn vriendin. De moeder van Davy vertelde in de getuigenbank hoe haar man en zoon Drazen Zabek adoreerden. ‘Maar ons huwelijk is niet gebroken. De tijd van de Villa is voorgoed voorbij.’
‘Remco is het slachtoffer geworden van zijn eigen zoektocht naar het geluk,’ zei zijn ex-vrouw.
Annelies, Renates moeder, zat een paar meter van het oude groepje uit de villa verwijderd in de rechtszaal. ‘Wij hebben niets met spiritualiteit,’ zei ze. Ze keek hen niet aan. ‘Dat ik toen op dat bospas liep, onwetend naast het graf van mijn dochter stond en Bettina mij niets heeft gezegd, dat kan ik haar niet vergeven.’ Ze kon niet begrijpen wat zich in de villa had afgespeeld. ‘Wij zijn van opstaan, werken, eten en slapen.’
De volksjury oordeelde dat Bettina schuldig was aan opzettelijke slagen en verwondingen zonder het oogmerk te doden maar met de dood als gevolg. Remco, Davy en Ben werden schuldig bevonden aan schuldig verzuim. Ze kregen alle vier voorwaardelijke celstraf. De rechter oordeelde dat de tijd die ze enkele jaren geleden in voorlopige hechtenis hadden doorgebracht, voldoende was geweest.