<div class="lead">
&#8216;Nou, dat vind ik nou ook weer niet nodig&#8217;, dacht Daan Doesborgh toen hij las dat Dylan de Nobelprijs krijgt. Toch vindt hij het terecht. De argumenten tégen stellen namelijk niets voor.
</div>
De toekenning van de Nobelprijs voor de Literatuur aan Bob Dylan is een revolutionaire keuze, voor zowel voor- als tegenstanders. Als ik mijn Facebook-tijdlijn als afspiegeling van de maatschappij neem, zijn beide kampen ongeveer even groot. Ik vind het goed dat Dylan de Nobelprijs heeft gekregen, maar niet om de reden die u verwacht.
Dat Bob Dylan hele hordes aan bijna religieuze volgelingen heeft, die nu jubelend op tafel staan, is wel bekend. Hoewel <a href="https://www.vn.nl/cursus-dylan-voor-afhakers/" target="_blank">mijn recente lange ode</a> aan Dylans late werk maakt dat ik de schijn tegen heb, ben ik zeker niet een van die klakkeloze bewonderaars. Sterker nog, toen ik voor het eerst las dat Dylan écht de Nobelprijs heeft gekregen, was mijn eerste reactie &#8216;dat vind ik nou ook weer niet nodig&#8217;. Het prozawerk dat Dylan gepubliceerd heeft, is nu niet wat je noemt Nobelprijs-materiaal, en er zijn genoeg auteurs, Philip Roth voorop, die hem onderhand wel eens een keer mogen krijgen.
<a data-ga-category="embedded-article" data-ga-action="clicked" data-ga-label="" href="https://www.vn.nl/cursus-dylan-voor-afhakers/" class="article-embed article-embed--right">Lees ookEen cursus moderne Dylan voor afhakers17 mei 2016</a> Maar scrollend door de smalende reacties van tegenstanders, merkte ik dat ik steeds meer in Dylans Nobelprijs-waardigheid ging geloven, vooral omdat ik geen enkele verdedigbare reden tégen deze toekenning heb gelezen. Dat Roth de Nobelprijs nu waarschijnlijk niet meer voor zijn dood gaat krijgen, is tragisch en onterecht, maar Roth is er een uit talloze auteurs die de Nobelprijs verdienden maar hem nooit hebben gekregen. The Telegraph heeft ooit een verbijsterende Top 10 gemaakt van lotgenoten, met onder andere Tolstoj, Proust, Woolf, Nabokov, Borges en Joyce. Zo werken prijzen nu eenmaal. Als Hagar Peeters volgende maand de ECI Literatuurprijs wint, kan hij niet naar Connie Palmen.
<q class="pull-left pull-right">Een Nederlandse auteur die ik heel coulant niet bij naam zal noemen maakte op Facebook de oliedomme opmerking dat we Mulisch ook nooit een Edison hebben gegeven.</q>
Verreweg het meest kinderachtige en onverdedigbare argument is natuurlijk dat Dylan liedjes maakt, en geen literatuur. Een Nederlandse auteur die ik heel coulant niet bij naam zal noemen maakte op Facebook de oliedomme opmerking dat we Mulisch ook nooit een Edison hebben gegeven. Dylan is weliswaar een begenadigd en onderlegd musicus (als er een Nobelprijs voor Muziek was, had Dylan die al een paar decennia in de kast staan) maar geen groot stemkunstenaar. Juist bij zo’n zanger nemen de teksten dus een prominente plek in bij het bepalen van de waarde van zijn werk. In de late middeleeuwen was de meeste literatuur per definitie bestemd om door de auteur gezongen te worden, en nog geen tweehonderd jaar geleden was een roman geen literatuur maar schadelijk amusement. In plaats van op het medium moeten we literatuur op de kwaliteit beoordelen. Ga eens naar een derderangs lyricssite, bekijk de tekst van ‘Visions of Johanna’, en vertel mij dan dat Bob Dylan geen literatuur produceert.
Uiteindelijk is veel van de verontwaardiging een uiting van ongemak: het toekennen van de Nobelprijs aan Bob Dylan dwingt ons om na te denken over de vraag waar we de grenzen van het domein literatuur moeten trekken. De toekenning maakt het antwoord op die vraag ongemakkelijk: de grens ligt niet waar jij dacht.