<div class="lead">Van de honderden nieuwe spannende boeken in de 38ste Vrij Nederland Detective &amp; Thriller Gids kregen er acht vijf sterren. Daaruit koos de jury de VN-Thriller van het Jaar, een genre-overstijgend en onvergetelijk 19de-eeuws rechtbankdrama: Zijn bloedige plan van Graeme Macrae Burnet.</div>
<div class="info-box">
Op zoek naar nog meer goede thrillers? Bezoek de <a href="https://www.vn.nl/detective-en-thrillergids">Detective en Thrillergids 2019</a>, inclusief recensiezoekmachine.
</div>
Voor het bepalen van de VN-Thriller van het Jaar verwelkomden we dit jaar een juryvoorzitter van buitenaf: Boris O. Dittrich, voormalig strafrechter, oud-politicus en Advocacy Director bij Human Rights Watch, maar voor ons vooral Thrillergids-finalist. Vorig jaar kreeg zijn thriller W.O.L.F. vijf sterren, een zeldzaamheid voor Nederlandse schrijvers.
Die zeldzaamheid deed zich dit jaar wel twee keer voor. Zo was de jury erg gecharmeerd van <a href="https://www.vn.nl/recensie/dagboek-uit-de-rivier/" target="_blank" rel="noopener">Dagboek uit de rivier</a> van Frederik Baas – pseudoniem van romancier Jan van Mersbergen. Zijn eerste thriller is klein en mooi geschreven en neemt de lezer mee op een korte vakantie naar de Ardennen, waar de spanning almaar blijft toenemen. Waar andere zij-instromers geneigd zijn een pastiche te schrijven, maakt Baas er echt wat van. Daarbij speelt hij vernuftig met ons wantrouwen.
Ook Nederlander Roel Janssen haalde de vijfsterrenstatus, met <a href="https://www.vn.nl/recensie/alles-verloren/" target="_blank" rel="noopener">Alles verloren</a>, een groots en ambitieus verhaal over de Europese vluchtelingencrisis en de opkomst van populistisch rechts. Hij voegt verschillende verhaallijnen knap samen tot een stevige samenzweringsthriller.
Dan het gruwelijke ‘lijk’ van Daniel Cole’s <a href="https://www.vn.nl/recensie/ragdoll/" target="_blank" rel="noopener">Ragdoll</a>: een aan elkaar genaaide ‘lappenpop’ met ledematen van zes doden. Scenarioschrijver Cole is duidelijk beïnvloed door de popcultuur en soms las Ragdoll bijna als een slechte telenovela, maar daar konden we juist hard om lachen. We dachten dat we alles nou wel gelezen hadden, maar in de uitzinnigheid van de moordenaar wist Cole ons toch weer te verrassen. Alleen de vertaling liet wat te wensen over.
Die vonden we in <a href="https://www.vn.nl/recensie/tijden-van-duisternis/" target="_blank" rel="noopener">Tijden van duisternis</a> juist weer heel aangenaam, en wat toont Tony Schumacher een vakmanschap in deze what-if-thriller. Het Engeland dat door de nazi’s is bezet komt zeer geloofwaardig over; voeg daaraan toe de verhalen over collaboratie, eigen hachjes redden en een klein Joods jochie: we hadden alleen maar zin om het uit te lezen.
Bijzonder is dat we twee keer dezelfde schrijver tussen de vijfsterrentitels vinden. Anders Roslund kennen we van zijn samenwerking met de in februari overleden Börge Hellström. In <a href="https://www.vn.nl/recensie/drie-minuten/" target="_blank" rel="noopener">Drie minuten</a> tilt het Zweedse duo het klassieke sjabloon van de infiltrant die eruit wil naar een hoger niveau. Dankzij de personages, van wie je wilt dat ze állemaal in leven blijven. Samen met Stefan Thunberg schreef Roslund ook <a href="https://www.vn.nl/recensie/bloedbroers/" target="_blank" rel="noopener">Bloedbroers</a>. Minder organisch dan Drie minuten, maar met een prachtige beschrijving van de kindertijd van drie zoons van een gewelddadige vader, met explosief startmateriaal en goede research.
Over Sharon Boltons <a href="https://www.vn.nl/recensie/kleine-zwarte-leugens/" target="_blank" rel="noopener">Kleine zwarte leugens</a> hebben we het lang gehad. Vanwege de personages en de plot, die zo goed kloppen. Bovendien is het thema ‘schuld’ niet zo eendimensionaal uitgewerkt als in zoveel andere psychologische thrillers. Voeg daarbij de sterke wisseling van perspectieven, de prachtige beschrijving van de Falklandeilanden en het gegeven: hoe een wond kan gaan etteren in zo’n kleine gemeenschap. En dan hebben we het nog niet eens gehad over die ijzingwekkende afstand van een moeder tot haar kinderen.
<div class="figure--right">
<figure id="post-360521 media-360521" class="align-none"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/06/bloedige-plan.jpeg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2017/06/bloedige-plan-320x490.jpeg 320w" alt="" /></figure>
</div>
Maar uiteindelijk vonden we <a href="https://www.vn.nl/recensie/zijn-bloedige-plan/" target="_blank" rel="noopener">Zijn bloedige plan</a> nóg sterker. ‘Een schitterend portret van historisch Schotland en de rechtspraak in die tijd,’ had de juryvoorzitter nota bene al in een blurb geschreven voordat hij wist dat het boek van Graeme Macrae Burnet überhaupt was geselecteerd. De scherpe analyse van misdaad en schuldvraag in de 19de eeuw deed ons denken aan series als Making a Murderer en Serial, maar ook aan Trump en zijn alternative facts. Het ging ons aan het hart. Dit is een boek dat we ons volgend jaar nog herinneren en dat maakt de vraag of we dit rechtbankdrama een thriller moeten noemen irrelevant. Een boek dat het genre overstijgt, dus, en zich juist daarom Vrij Nederland-Thriller van het Jaar 2017 mag noemen.
<div class="info-box">
<h3 class="kader">VN-thriller van het Jaar:</h3>
Graeme Macrae Burnet: Zijn bloedige plan. Hollands Diep, <a href="https://www.eci.nl/boeken/zijn-bloedige-plan-graeme-macrae-burnet-9789048838158?utm_source=VN&amp;utm_campaign=Detective%20en%20Thriller-zoekmachine" target="_blank" rel="noopener">€ 19,99</a>. <a href="https://www.vn.nl/recensie/zijn-bloedige-plan/" target="_blank" rel="noopener">Lees hier de recensie</a>.
<h3 class="kader">De andere vijfsterrenthrillers en hun recensies:</h3>
Frederik Baas: <a href="https://www.vn.nl/recensie/dagboek-uit-de-rivier/" target="_blank" rel="noopener">Dagboek uit de rivier</a> (<a href="https://www.eci.nl/boeken/dagboek-uit-de-rivier-frederik-baas-9789026337543?utm_source=VN&amp;utm_campaign=Detective%20en%20Thriller-zoekmachine" target="_blank" rel="noopener">€17,99</a>) 
Roel Janssen: <a href="https://www.vn.nl/recensie/alles-verloren/" target="_blank" rel="noopener">Alles verloren</a> (<a href="https://www.eci.nl/boeken/alles-verloren-roel-janssen-9789023455387?utm_source=VN&amp;utm_campaign=Detective%20en%20Thriller-zoekmachine" target="_blank" rel="noopener">€ 19,99</a>) 
<a href="https://www.bol.com/nl/p/ragdoll/9200000071452205/?Referrer=ADVNLPPcef91300ad86a59c009d1fa743000033673" target="_blank" rel="noopener">Daniel Cole: Ragdoll</a> (<a href="https://www.eci.nl/boeken/ragdoll-daniel-cole-9789024574988?utm_source=VN&amp;utm_campaign=Detective%20en%20Thriller-zoekmachine" target="_blank" rel="noopener">€ 19,99</a>) 
Tony Schumacher: <a href="https://www.vn.nl/recensie/tijden-van-duisternis/" target="_blank" rel="noopener">Tijden van duisternis</a> (<a href="https://www.eci.nl/boeken/tijden-van-duisternis-tony-schumacher-9789022579268?utm_source=VN&amp;utm_campaign=Detective%20en%20Thriller-zoekmachine" target="_blank" rel="noopener">€ 19,99</a>) 
Anders Roslund en Börge Hellström: <a href="https://www.vn.nl/recensie/drie-minuten/" target="_blank" rel="noopener">Drie minuten</a> (€ 19,95) 
Anders Roslund en Stefan Thunberg: <a href="https://www.vn.nl/recensie/bloedbroers/" target="_blank" rel="noopener">Bloedbroers </a> (<a href="https://www.eci.nl/boeken/bloedbroers-roslund-thunberg-9789044534030?utm_source=VN&amp;utm_campaign=Detective%20en%20Thriller-zoekmachine" target="_blank" rel="noopener">€ 19,99</a>) 
Sharon Bolton: <a href="https://www.vn.nl/recensie/kleine-zwarte-leugens/" target="_blank" rel="noopener">Kleine zwarte leugens</a> (<a href="https://www.eci.nl/boeken/kleine-zwarte-leugens-sharon-bolton-9789400508064?utm_source=VN&amp;utm_campaign=Detective%20en%20Thriller-zoekmachine" target="_blank" rel="noopener">€ 19,99</a>)
</div>
<div class="info-box">
<h4 class="kader">Eerdere VN-Thrillers van het jaar</h4>
2016 Nick Pizzolatto: Galveston 
2015 Paula Hawkins: Het meisje in de trein 
2014 Robert Harris: De officier 
2013 John Le Carré: Een broze waarheid 
2012 Arnaldur Indridason: Doodskap
</div>