Het briefje in mijn achterzak
Als jochie groeide ik nog op met het idee dat ik later in dienst moest. Tijdens de kampeervakanties met mijn grootouders op de Veluwe, vergaapten we ons aan de militaire colonnes op weg naar de oefenterreinen. Op vrijdagmiddagen en maandagochtenden puilden de treinen uit van dienstplichtige militairen op verlof, maar tegen de tijd dat het mijn beurt was om te dienen was de opkomstplicht afgeschaft.
Het leger, soldaten, kazernes en oorlogsdreiging zijn daarna abstracties geworden, de vrede vanzelfsprekend. Zelfs nu Rusland Europa openlijk bedreigt, heeft Defensie de grootste moeite om zijn plek in de samenleving te hernemen. Fysiek wegens een gebrek aan oefenterreinen, manschappen en materieel. Mentaal omdat we ons na tachtig jaar vrede zo slecht kunnen voorstellen dat onze vrije manier van leven zou kunnen verdwijnen, dat we amper nog bereid zijn om offers te brengen om deze manier van leven te bewaren.
Op de vierde Avond van Vrij Nederland voerde ik deze week een boeiend gesprek met luitenant-generaal Elanor Boekholt-O’Sullivan over de rol die een moderne krijgsmacht in onze samenleving zou moeten innemen. Boekholt ziet weinig in de herinvoering van de dienstplicht, maar denkt eerder aan een samenleving die weerbaar is tegen iedere mogelijke dreiging.
De generaal stelde voor om iedereen een briefje bij zich te laten dragen waarop we schrijven wat we persoonlijk kunnen doen om onze samenleving weerbaarder te maken. Meer mensen zullen zich militair moeten laten trainen, aldus de generaal. Hopelijk niet eens om daadwerkelijk te hoeven vechten, maar om potentiële vijanden geloofwaardig af te kunnen schrikken.
Ook ik denk dat we ons leger moeten uitbreiden, maar met militairen alleen gaan we onze democratie niet redden. De Amerikanen hebben zichzelf tot de tanden bewapend, maar zien hun vrije manier van leven nu in hoog tempo afbrokkelen omdat ze hun democratische burgerschapstradities te lang hebben verwaarloosd.
Laten we daarom de aanbeveling van de generaal opvolgen, en allemaal een briefje in onze achterzak stoppen waarop we aangeven over welke vaardigheid we naast ons beroep beschikken die kan bijdragen aan het beschermen van de vrede en veiligheid in ons land. Het verval van onze manier van leven is tenslotte niet iets dat ons overkomt, maar iets dat we wel of niet kunnen laten gebeuren.












