De Week Waarin… young privilege maar eens uit de taboesfeer moest

Televisie, zo hoor je al tijden, is een medium van het verleden. Op hippe feestjes is er altijd wel iemand die trots meldt dat hij zijn toestel de deur heeft uitgedaan. Meestal van die types die, wachtend op een soja decaf latte, in het linkervenster van hun Google Glass even een TED-talk meepakken, terwijl het rechterglas ze op de hoogte stelt van de laatste Buzzfeed-filmpjes that will restore your faith in humanity. Maar is het eigenlijk wel waar? Niet alleen tref je hoogstzelden een gloednieuwe breedbeeldbuis aan bij het grofvuil, het was de afgelopen week ook geen TED-talk die de nationale gemoederen verhitte, maar een klassiek tv-programma. Van de publieke omroep nog wel.

Groot was de ophef over het verdwijnen van Sesamstraat, niet in de laatste plaats omdat het kinderprogramma zijn plekje moest afstaan aan, nota bene, Tijd voor Max, een talkshow van de gelijknamige ouderenomroep. En dat was tekenend. Sterker, het legde iets bloot dat wat ons betreft nodig uit de taboesfeer getrokken moet worden: de stelselmatige, institutionele discriminatie van ouderen in ons land. Of anders gezegd: de alomtegenwoordigheid van young privilege.

Overal hoorde je jonge ouders roepen dat Sesamstraat een kindertraditie is waar ‘ze’ met hun poten vanaf moesten blijven. Maar nog afgezien van het feit dat ze waarschijnlijk vooral treurden over het verlies van dat ene jengelloze kwartiertje, waarin het kroost zich laafde aan Pino en zij snel even aan de Pino Grigio, gingen ze daarmee volledig voorbij aan de pijn van al diegenen die al decennialang prima kunnen tellen en allang bekend zijn met de oneindige mogelijkheden van de letter S.

Voor de 4,1 miljoen 55-plussers in Nederland is Sesamstraat toch vooral het programma van die ronduit schandelijke stereotypering van de mens-van-zekere-leeftijd. En dan hebben we het natuurlijk over het personage Meneer Aart. Een vervelende ouwe vent in een slecht zittend pak die ballen van kinderen afpakt en te chagrijnig is om zijn eigen verjaardag te vieren. Je kunt wel raden wat zoiets in een kinderhoofdje doet, qua beeldvorming over ouderen. Dat je daar nooit eens iemand over hoort, is nu precies die blinde vlek die young privilege met zich meebrengt.

Hoe leuk is het eigenlijk om elk jaar weer te benadrukken dat de Sint alle kinderwensen moet opschrijven in een groot boek omdat hij het anders vergeet?

En dan stond de volgende hete discussie over een tv-programma alweer in de coulissen te trappelen. Er schijnt bij het Sinterklaasjournaal een en ander te doen te zijn over de huidskleur van ’s mans helpers. Maar tien tegen één dat de scriptschrijvers ook dit jaar weer achteloos voorbij gaan aan die akelige stigmatisering waar de senioren zo onder gebukt gaan. Dus laten wij het maar eens héél duidelijk stellen: niet alle bejaarden hebben een lange grijze baard en praten in een plechtstatige bastoon. Niet alle bejaarden overwinteren in Spanje en zijn zo hulpbehoevend dat ze constant een stuk of dertig mantel- en mijterzorgers in hun buurt moeten hebben. En hoe leuk is het eigenlijk om elk jaar weer te benadrukken dat de Sint alle kinderwensen moet opschrijven in een groot boek omdat hij het anders vergeet? Niet iedereen is verdorie even handig met de cloud. En bovendien: alzheimer is echt niet om te lachen.

Wie niet snapt welke desastreuze uitwerking young privilege heeft op onze maatschappij, moet eens met een buitenlandse blik naar de kwestie kijken. Zelfs in de meest achterlijke landen worden bejaarden liefdevol in huis genomen en zijn ouderen in de eerste plaats wijze mannen en vrouwen bij wie je te rade gaat. Dat het er bij ons zo anders aan toe gaat, heeft natuurlijk alles te maken met de structurele ondervertegenwoordiging van ouderen op de mediaredacties. Daardoor is het perspectief altijd jong en zou je bijna gaan geloven dat het er werkelijk iets toe doet dat Twitter de favorietenknop heeft veranderd van een sterretje in een hartje. Goddank staat de Vrij Nederland-redactie in deze discussie zoals altijd weer aan de goede kant. Lang voordat er een omroep naar hem vernoemd werd, hadden wij al een Max. En iedereen heeft altijd tijd voor hem.