Toe maar, PvdA’tje. Pak je koffer en neem de benen. Het huwelijk met de VVD is gedoemd. Hup! Álles voor een stukje empowerment naar jezelf toe.

Je zou het makkelijk over het hoofd zien, met al die burgers die door onbesuisde staatssecretarissen van de sokken worden gereden en al die dochters die door asielzoekend geteisem aan hun haren de bosjes in gesleept worden, maar vorige week was het opeens hommeles op drie fronten tussen de coalitiepartners. Om precies te zijn: over sociale huurwoningen, over de rekentoets en over de PvdA-plannen voor een vierdaagse werkweek en langer verlof voor jonge ouders.

Halbe Zijlstra verscheen in beeld, vanwege de rekentoets die de PvdA niet langer wil. Niet boos – al sluimert er in zijn oogjes altijd een zweem van agressie – een tikje teleurgesteld, maar vooral dodelijk vermoeid door dat wispelturige gedrag van die sociaaldemocratische zeikerds. Dat iedereen die er verstand van heeft de toets maanden geleden al afserveerde als een onwerkbaar gedrocht (‘Heel Holland zakt’, vatte D66’er Paul van Meenen het bondig samen), nee, die informatie had Zijlstra nooit bereikt. ‘Onverstandig,’ zuchtte hij hoofdschuddend.

In de Volkskrant deed VVD-vicefractievoorzitter Tamara van Ark haar zegje over die werkweek en het verlof. ‘Hier krijg ik acuut pukkeltjes van.’ Je zou denken dat, bijvoorbeeld, langer verlof voor kersverse vaders een vorm van vrijheid is, maar volgens Van Ark was het ‘dwingelandij’ die haar deed denken aan de tijd dat vrouwen direct na de worp verplicht achter het aanrecht werden geplaatst. Bizar, maar de boodschap was duidelijk: die PvdA’ers ook altijd – de enige reden dat ze niet op je voordeur bonkten, was dat ze al aan het voeteneind van je bed stonden.

Zo lijkt het een VVD-gebruik te worden om de coalitiepartner niet af te schilderen als een partij waarmee ze het vaak oneens is, maar vooral als een roedel zure en onbetrouwbare types. Nu, wij zijn geen insiders, dus het is best mogelijk dat ze dat ook zijn, maar het is in elk geval óók een slimme tactiek. Als het volk ziet hoeveel je te stellen hebt met je bitchy partner, wordt het alleen maar nóg bewonderenswaardiger dat je zelf steevast monter en opgeruimd uit de hoek blijft komen – ook al is dat dan soms met een flagrante leugen. Dat je ergens pukkeltjes van krijgt bijvoorbeeld, terwijl de bijgaande foto nu juist een puntgaaf gezichtshuidje toont, of dat het kabinet al asfalt neerplempend he-le-maal op schema ligt wat betreft het verplichte aandeel duurzame energie voor 2020. Tegen de tijd dat het rapport verschijnt waarin staat dat je volkomen uit je nek zwetste, is iedereen die uitspraak alweer vergeten. Dit in tegenstelling tot het beeld van de immer jeremiërende PvdA-mensch.

Opeens stelden we onszelf voor als relatietherapeut van het gedoemde huwelijk tussen VVD en PvdA.

Opeens stelden we onszelf voor als relatietherapeut van het gedoemde huwelijk tussen VVD en PvdA. Een handjes-uit-de-mouwen-mannetje en een ontevreden, weifelend, klaaglijk vrouwtje; bij voorbaat plaatsten we de doos Kleenex maar aan de sociaaldemocratische zijde van de sofa. Maar het was een makkelijke klus. Al tijdens sessie één zetten we ernstig de vingertoppen tegen elkaar, en keken de PvdA diep in de rooddoorlopen ogen. ‘We zien dat je in deze coalitie last hebt van profileringsdrang. Wat vind je daar zelf van?’

‘Nou,’ klonk het schuchter, ‘volgens de Volkskrant krijgen we zo weer wat kleur op de wangen.’

Een schamper lachje ontglipte ons. ‘PvdA’tje, PvdA’tje… Dat gaat niet werken, hè. Nee, je moet erúít. Je koffers pakken.’ Ze schrok er wel een beetje van, maar toen we mogelijke toekomstscenario’s begonnen te schetsen – ze zou de zoom van haar rode rokje eens flink innemen, stevig aan de lampen gaan hangen, wie weet een geil trio’tje met de SP en GroenLinks, álles voor een stukje empowerment naar jezelf toe – verscheen er toch een lichte glans in haar ogen. De VVD zat inmiddels stuurs zwijgend naar de muur te kijken.

Toen we de partners naar de uitgang begeleidden, beseften we tevreden dat we iets in gang hadden gezet. Regeren, nee, dat zou de PvdA waarschijnlijk voorlopig niet meer. Maar ze kon wel eindelijk weer eens een beetje in haar eigen kracht gaan staan. En zeg nou zelf, is dat uiteindelijk niet veel meer waard?

Deze column komt uit de Vrij Nederland van deze week en bieden we voor de gelegenheid gratis online aan. Misschien wil je ons helpen dit mogelijk te blijven maken door een proefabonnement te nemen?