Was het nou etnisch, of alleen dikke-bak-technisch? Doe die dikke bak maar. Wie weet hengel je nog eens een graai-VVD’er binnen. Of Gerard Joling.

Misschien is het handig even terug te gaan naar hoe het twee weken geleden begon, die nieuwste uitslaande fik in benoemland Nederland. Behoorlijk relaxed, namelijk. Typhoon, bezitter van zo’n beetje het vriendelijkste gezicht van alle zeventien miljoen Nederlanders, werd in het kader van de ‘patseraanpak’ aangehouden vanwege de combinatie donkere huid/dikke auto (die eigenlijk niet zo heel dik was). Hij vond de agent een ‘vriendelijke vent, daar niet van’. Je stelt je zo voor dat ze met een ‘sorry man’ en een handdruk uit elkaar zijn gegaan.

Mede omdat het bepaald niet de eerste keer was dat het hem overkwam, deed de muzikant aangifte van deze ‘dikke error’ in de Nederlandse samenleving. Terecht en begrijpelijk. Iedereen die daartoe bereid is, kan zich makkelijk indenken hoe ellendig het moet zijn om alleen op grond van je huidskleur als verdacht aangemerkt te worden. En er zíjn problemen met discriminatie binnen de Nederlandse politie. De inmiddels vertrokken korpschef Gerard Bouman uitte er vorig jaar nog zijn zorgen over.
Het lastige is dat het altijd een beetje een grijs gebied zal blijven. Het lukraak oppakken van ‘getinte’ mensen is gewoon afkeurenswaardig en contraproductief, maar als er bijvoorbeeld schoten worden gelost in een buurt waar een ‘mocro-war’ gaande is, lijkt het me raadzaam dat de politie zich even niet concentreert op blonde stekelkoppies. Zoals je ook hoopt dat ze bij een melding van hommeles in een woonwagenkamp niet bovenop die ene toevallig passerende Surinamer springen.

De man die er altijd faliekant naast zit, peilde even dat driekwart van de Nederlanders etnisch profileren hartstikke prima vond.

Kortom: het is een discussie waarin een koel hoofd gewenst is. Een oplossing – nuance-alert! – ligt in meer diversiteit in het korps, een betere opleiding, een wakend oog voor misstanden én begrip voor de vaak moeilijke taak van oom agent. Maar dat kon je natuurlijk vergeten, een koel hoofd. De man die er altijd faliekant naast zit, peilde even dat driekwart van de Nederlanders etnisch profileren hartstikke prima vond, en dat namen we allemaal voor waar aan. Halbe was er als de kippen bij voor een staaltje populistisch profileren van zijn partij. NRC Handelsblad publiceerde uitgelekte gesprekken van het interne netwerk van de politie over de kwestie, wat vervolgens door een zeker weblog werd omschreven als ‘een met fatsoenskanker ingesmeerd mes in de rug’ van de hermandad – een formulering die het onthouden waard is voor de Grote Eindejaars Verhufteringskwis. Inmiddels was er een filmpje verschenen waarin ook Feyenoord-keeper Kenneth Vermeer staande werd gehouden, en was de verontwaardiging aan antiracistische zijde compleet.

Even terzijde: hoe ironisch dat het uitgerekend ging om deze twee mannen. Typhoon is niet ‘zomaar’ een rapper, maar een soort menselijke xtc-pil. Er is geen andere artiest in Nederland die concertzalen en feesttenten zo kan laten ontploffen van gemeenschapszin en saamhorigheid. Kenneth Vermeer is, zeker in de van patsers vergeven voetbalwereld, een toonbeeld van beschaving. Liep nooit te zeiken als hij op de reservebank terecht kwam, is altijd vriendelijk tegen de pers en reageerde zélfs beheerst toen hij een pop met zijn naam erop aan een strop zag bungelen in het stadion van de club die hij jarenlang gediend had.

Eerst die pop, toen de popo op z’n dak – en ook volgens Vermeer was het de zoveelste keer. Je snapt zijn boosheid. Maar de agent beweert dat hij door de getinte ramen van die dure wagen niet eens kon zien dat de chauffeur een donkere huid had, en dus blijft het zijn woord tegen dat van de keeper. Was het etnisch, of alleen dikke-bak-technisch?

Ik geloof niet dat ik gekant ben tegen profileren op dikke bakken. Wie weet hengel je nog ’ns een graai-VVD’er binnen. Of Gerard Joling. Maar als ik een crimineel met een kleurtje was, zou ik van dit alles geleerd hebben dat ik voor mijn volgende drugstransport voorlopig maar beter een afgeragde Volvo station kan aanschaffen, en zou ik mijn blanke buurjongen honderd euro geven om op de bijrijdersstoel te zitten. Gelukkig schijnt zo’n beschamende waggie in te druisen tegen de beroepseer.