Al in de eerste speelronde van de eredivisie klonken er apengeluiden vanaf de tribune. Nou kunnen we een eind in de emoties meegaan: Roda JC – Heracles, dat is natuurlijk een titanengevecht van jewelste. En goed, er waren ook media die melding maakten van ‘oerwoudgeluiden’, zodat het strikt genomen mogelijk is dat de harde kern uit Almelo zich bekwaamd had in het tevreden gesnuffel van het gordeldier of de karakteristieke lokroep van de toekan.

Maar laten we het, for argument’s sake, even houden bij de aap. De ­geluiden, gericht tegen een zwarte speler, zeiden vanzelfsprekend meer over de aapachtigheid van een handjevol supporters dan over het mikpunt op het veld. Maar daarin waren zij zeker niet de enigen. Als je goed luisterde, hoorde je ze de afgelopen weken overal, die apengeluiden. Of preciezer: de woeste kreten van de alfa-aap, die al borstroffelend poogt zijn opponenten te kleineren.

Het gebulder van ‘The Donald’ is zo oorverdovend dat het zelfs aan deze kant van de oceaan te horen is. Mexicaanse immigranten zijn drugsdealers en verkrachters, vrouwen die het wagen kritiek op hem te hebben zijn of lelijk, of ongesteld of gewoon een ‘fat pig’. Het voornaamste argument waarom je volgens Donald Trump op Donald Trump moet stemmen, is zijn onmetelijke rijkdom.

Hoe stuitend primitief zijn gedrag ook is, en hoezeer de Grand Old Party ook met hem in de maag zit, Trump staat nog altijd stijf bovenaan de peilingen. Bracht de wereldberoemde bioloog David Attenborough onlangs nog een bezoek aan president Obama, wij zouden hem liever dit natuurverschijnsel zien verklaren. Vermoedelijk zou hij constateren dat ferm leiderschap in deze tijd nogal eens verward wordt met van testosteron druipend taalgebruik en dito acties.

Ook in eigen land laten de alfa-apen geregeld van zich horen, en meestal komen er brokken van. In de Valkenburgse zedenzaak haalde de officier van justitie tijdens de eerste zitting meteen stevig uit door te verklaren dat alle verdachten een huisbezoekje van de politie konden verwachten. ‘Dat het gevolgen kan hebben voor hun huwelijk of relatie, daar zit ik niet mee.’ In zijn eerste maand als minister van Veiligheid keilde Ard van der Steur forensisch anatoom George Maat uit het MH17-onderzoeksteam, nadat die tijdens een ­lezing beelden van de stoffelijke resten van slachtoffers had getoond. ‘Buitengewoon onsmakelijk en ongepast,’ aldus de minister.

Het zijn primaire reacties waarbij, toegegeven, ook onze alfa-onderbuik aanvankelijk instemmend knort. Hoerenlopers die op een zestienjarig meisje kruipen? Keihard aanpakken! Een professor die zo nodig moet roeren in het leed van de nabestaanden van de vliegramp? Opzouten! Maar vanaf het topje van de apenrots is het zicht op de nuance beperkt, en schoten uit de heup richten vaak meer schade aan dan nodig. Twee verdachten in de Valkenburgse zedenzaak pleegden kort na de uitspraken van de officier zelfmoord, en vorige week betuigde het OM spijt over zijn ‘grote woorden’. Ard van der Steur moest bakzeil halen omdat er geen duidelijke richtlijnen bleken te zijn voor het vertonen van de foto’s. George Maat, die een enorme reputatie geniet en zich maandenlang had ingezet voor de identificatie van de slachtoffers, was dus hoogstens een beetje onhandig geweest.

Bijkomend nadeel van aapachtigheid is dat die maar al te vaak wordt beantwoord met digitale apengeluiden.

Bijkomend nadeel van aapachtigheid is dat die maar al te vaak wordt beantwoord met digitale apengeluiden, die al snel nóg luider en lomper klinken. Dat NRC-redacteur en ALS-patiënt Pieter Steinz door een al te daadkrachtige eigenaar werd weggestuurd van het terras van strandtent Parnassia omdat hij ‘niet eens kon praten’, was natuurlijk volslagen krankzinnig. Maar het volksgericht dat daarna op Twitter losbarstte, dat uiteindelijk leidde tot zulke serieuze bedreigingen aan het adres van de eigenaar en zijn gezin dat ze politiebescherming kregen, was ook weinig verheffend. ‘Deze massahysterie moet afgelopen zijn,’ verzuchtte zelfs Steinz’ vrouw.

Precies. Met al die verhitte gemoederen is het hoog tijd voor een beetje afkoeling op de apenrots. Heeft er misschien iemand nog ergens zo’n icebucket staan?