<div class="lead">
Het lijkt erop dat de wereld is vergeven van fraudeurs, oplichters, profiteurs, bedriegers, moordenaars en andere schurken. In ieder geval zijn er nog nooit zoveel televisieseries, films en thrillers over deze wereld verschenen. In Frankrijk maakte men graag een inventaris op.
</div>
Er mag zich nog van alles in een crisis bevinden, de aandelen van de Schurk stijgen alleen maar. Er is zoveel schurk tegenwoordig dat serieuze tijdschriften speciale nummers uitgeven waarin de ‘100 grootste oplichters’ van vroeger en nu worden beschreven. Op het grootste theaterfestival van Europa, in Avignon, staan de twee spraakmakende producties zo vol schurken dat je je afvraagt of er niet een paar bij zijn bedacht: in King Lear is iedereen behalve Cordelia maar tot schurk gemaakt. In Richard III in de regie Thomas Ostermeier is het gewoon een en al moreel bederf onder de personages.
Bij zoveel schurk ontstaat kennelijk een grote behoefte aan overzicht. Vandaar dat in Frankrijk een boek is verschenen waarin ze bij elkaar zijn gezet, althans zoals ze in de literatuur voorkomen: Malins en diable! Les méchants en littérature. De schrijfster Isabelle Mimouni heeft ze alfabetisch gerangschikt zodat we wat houvast hebben bij het onthouden van de slechtheid. Dus begint ze met Blauwbaard, de man die ook zijn nieuwe vrouw wil vermoorden nadat hij de zes die haar voorgingen al heeft omgebracht. Hij wordt passend gevolgd door Patrick Bateman, de moordenaar van het video-tijdperk uit American Psycho van Bret Easton Ellis. Dit zijn twee pathologische gevallen, daarna komt een ideologisch gedrogeerd geval, Big Brother uit Orwells 1984, de vertegenwoordiger van de totalitaire staat die alles omdraait, zodat oorlog vrede wordt, en vrijheid slaafsheid. 
<q class="pull-right">Het even grimmige als vermakelijke is dat de ene zijn oplichting de ander zijn thriller, actiefilm, televisieserie is</q>
Alle schurken vertegenwoordigen bij Mimouni een speciale ondeugd, als dat geen al te eufemistisch woord is voor wat Kaїn, Dorian Gray, Dracula, Hannibal Lecter of Lady Macbeth uitspoken. Ze krijgen allemaal iets specifieks: Nero is een wreed genie, Ivan Karamasov een satanisch intellectueel, Madame de Merteuil, de vrouw die in Les liaisons dangereuses graaf De Valmont aanspoort tot amoureuze misdadigheid, is een doortrapt wraaklustige. Caligula heet een filosofisch nihilist. Mefisto is een duivelse onderhandelaar. Tartuffe is deugdzame hypocriet. Het is alsof ze een specialisme in het kwaad wordt toegewezen.
De schurken in de literatuur mogen hun brisante werk onder lezers doen, er is ook nog een werkelijkheid. Om daar iets van overzicht in aan te brengen heeft Marianne, het Franse weekblad, een <a href="http://abo.marianne.net/hors-series/hs-les-escrocs.html" target="_blank">extra bijlage</a> gemaakt over de honderd grootste oplichters uit pakweg de laatste eeuw: Les escrocs. Hier wordt het nog iets breder aangepakt, in negen categorieën, van de Bernie Madoffs in de financiële wereld tot de Lance Armstrongs in de sport. Het is alsof er een hele alternatieve schurkenwereld bestaat wanneer elke branche langskomt. Afgezien van de financiële wereld: in de medische wetenschap, onder goeroes, onder archeologen, aan de beurs, bij het uitvinden, onder wijnverkopers, in de diamantwereld, in de kunstwereld (de Franse Geert Jan Jansen, Elmyr de Hory, die een kleine honderd Picasso’s, Matisses, Modigliani’s etc vervaardigde). Er komen ook legendarische gevallen langs, zoals de zogenaamde dagboeken van Hitler die door het weekblad Stern in 1983 werden gepubliceerd, en de handel in nagemaakte beelden van De kus van Rodin. Het even grimmige als vermakelijke is dat de ene zijn oplichting de ander zijn thriller, actiefilm, televisieserie is. We hebben met een geduchte populariteit van het kwaad te maken.