<div class="lead">
<p>Van de uitslag van de verkiezingen in Rusland zondag hoeven we geen verrassingen te verwachten. Maar de campagne is allesbehalve saai, laat correspondent Eva Hartog Skorobogatova zien.</p>
</div>
<p>Saa-aaai. Dat is hoe de meeste mensen de aanloop naar de parlementsverkiezingen in Rusland beschrijven.</p>
<p>De opkomst aanstaande zondag wordt laag, waarschijnlijk tussen de 20 en 30 procent. Dat is minder dan in 2011 en de jaren daarvoor. Raar, want Rusland gaat door een economische crisis en is betrokken bij oorlogen in grensland Oekraïne en Syrië. Maar waarom zou je ook gaan stemmen als de uitkomst al bekend is? Namelijk dat Poetin, hoe dan ook, zijn grip op het parlement behoudt.</p>
<p>Tijdens de vorige verkiezing in 2011 voerde de oppositie campagne onder het motto: elke partij is beter dan Verenigd Rusland, de partij van de president. Nu, vijf jaar later, is de situatie totaal anders.</p>
<p>Elke grote partij is namelijk net zo goed, of slecht, als Verenigd Rusland. De zogenaamde &#8216;parlementaire oppositie&#8217; — de Communistische Partij, de ultranationalistische Liberaal-Democratische Partij en Rechtvaardig Rusland — heeft de overheid de afgelopen jaren op alle belangrijke punten gesteund. Voorbeelden zijn de annexatie van de Krim, maar ook de anti-homowetgeving en het <a href="https://www.vn.nl/in-rusland-is-1984-binnenkort-werkelijkheid-yarovaya/" target="_blank">Yarovaya-pakket</a> dat burgervrijheden aanzienlijk beperkt. Een stem voor een parlementaire &#8216;oppositiepartij&#8217; is dus een stem voor de huidige overheid, en voor Poetin.</p>
<p>De echte oppositie, zoals partijen Yabloko of PARNAS, maakt praktisch geen kans om de kiesdrempel van 5 procent te halen om de Doema in te komen. Daarvoor hoeft niet eens stemfraude plaats te vinden, zoals in 2011, waarna tientallen duizenden mensen de straat opgingen in protest. De meeste mensen die op zondag zullen gaan stemmen zijn op de een of andere manier afhankelijk van het Kremlin: ambtenaren, werknemers bij staatsbedrijven en gepensioneerden. Poetins felste opponenten zullen veelal helemaal niet komen opdagen. Voor de liberale minderheid voelen de verkiezingen als een farce waarin elke rol die je speelt je medeplichtig maakt aan het geheel.</p>
<p>En dat terwijl dit jaar alleen de helft van de Doema gekozen zal worden uit een landelijke partijlijst. De andere helft wordt direct gekozen per kiesdistrict. In theorie zet dat de deur wijd open voor oppositiepolitici die lokaal steun kunnen winnen. Maar in de praktijk is dat moeilijk. De meeste Russen hebben nog nooit van de kleinere oppositiepartijen gehoord. Hun enige kennismaking is tijdens televisiedebatten in de weken voorafgaand aan de verkiezing. Die debatten lijken plaats te vinden in een parallel universum waar iedereen langs elkaar heen praat en het vooral heel belangrijk is om je loyaliteit te tonen, aan de president en aan je land.</p>
<p>Met maar een paar dagen te gaan voor de verkiezing, werden de kandidaten gevraagd antwoord te geven op de vraag: &#8216;Wat is patriottisme?&#8217; Daar sta je dan, als oppositie-politicus met je complexe plan om corruptie aan te gaan en de economie te herstellen. &#8216;Niet interessant. Hup! Drie minuten om te improviseren op de vraag: wat betekent het om van Rusland te houden?&#8217;</p>
<p>Het is tegelijkertijd ook een strikvraag. Want: wie houdt er nou meer van Rusland dan de partij van de president?</p>
<p>Geen verrassingen op zondag, dus. Maar de campagne is juist verre van saai. Integendeel, de verkiezing is een dagelijks spektakel waarvan je niet weet of je er om moet lachen of huilen. Een paar voorbeelden.</p>
<h5>1. Leverkwesties</h5>
<p>Een van de meest prominente kandidaten op de lokale lijst van Verenigd Rusland is Gennady Onishchenko, jarenlang hoofd van de Russische consumentenbond. Zijn concurrent is Dmitry Gudkov, een charismatische jonge oppositiepoliticus die al jaren tegen het Kremlin vecht. Gudkov’s campagne heeft een hoog &#8216;Yes, we can!&#8217;-gehalte. Jonge vrijwilligers delen flyers uit, spreken vreemden aan, en bombarderen social media met tweets en filmpjes.</p>
<p>Toch zal Gudkov het waarschijnlijk verliezen van Onishchenko’s geheime campagnewapen: een enorme lever. Onishchenko’s team sleept het felrode object door de hele buurt. Mensen mogen poseren voor foto’s die dan weer worden gepubliceerd met de hashtag: &#8216;Ik [hartje] van mijn lever.&#8217; Dat zijn nou de meer vitale problemen!</p>
<p>De verkiezingsleuze van Onischenko, zelf al tegen de 70, luidt dan ook: &#8216;Maak de gezonde keus.&#8217;</p>
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
    <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter"></p>
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500">
<p lang="ru" dir="ltr">Люди разных возрастов, профессий, с разными увлечениями и мыслями - все любят свою Печень! <a href="https://t.co/cRlEZkeFgr">pic.twitter.com/cRlEZkeFgr</a></p>
<p>&mdash; Геннадий Онищенко (@onischenko16) <a href="https://twitter.com/onischenko16/status/775031225002127360">September 11, 2016</a></p></blockquote>
<p><script async src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>    </script></p>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
<p>Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd</p>
<p>                <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
            </div>
</p></div>
</p></div>
</div>
<h5>2. Vrouwen</h5>
<p>Het feminisme kent vele gezichten. Hier een poster vanuit het zuidelijke Krasnodar waar Natalya Pogorelova op de lijst staat voor de Moederland Partij met de slogan: &#8216;Een sterke vrouw voor een sterk Rusland&#8217;</p>
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
    <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter"></p>
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500">
<p lang="ru" dir="ltr">Предвыборная агитация в России неиссякаемый источник веселья <a href="https://t.co/cocsomSWvS">pic.twitter.com/cocsomSWvS</a></p>
<p>&mdash; Рустем Адагамов (@adagamov) <a href="https://twitter.com/adagamov/status/768432238044319744">August 24, 2016</a></p></blockquote>
<p><script async src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>    </script></p>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
<p>Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd</p>
<p>                <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
            </div>
</p></div>
</p></div>
</div>
<h5>3. Mannelijkheid</h5>
<p>Vooruit, nog eentje van de Moederland Partij, van kandidaat Maxim Shingarkin uit Sverdlovsk.</p>
<p><iframe width="500" height="281" src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/JCe87n49_1k?feature=oembed" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></p>
<p>Je hoeft geen Russisch te spreken om dit staaltje mannelijkheid te begrijpen maar het begint zo: &#8216;Ik heet Shingarkin. Een <em>shingarka</em> is een vechtershandschoen. Om verduisteraars aan te pakken hebben we een sterke hand nodig in de Doema.&#8217;</p>
<h5>4. Eieren</h5>
<p>Over mannelijkheid gesproken. Dit is een spotje voor het Burgerplatform in Yekaterinburg waar kandidaat Dmitry Golovin voor het lokale parlement campagne voert. &#8216;Golovin is een man met stalen … principes,&#8217; zegt de stem op het eind.</p>
<p><iframe width="500" height="281" src="https://www.youtube-nocookie.com/embed/Vkd42CKLMRc?feature=oembed" frameborder="0" allowfullscreen></iframe></p>
<h5>5. Hipster communist</h5>
<p>Op het partijkantoor van de Communistische Partij, hebben ze uit pure wanhoop (het gaat niet zo heel goed met de partij) zichzelf een vraag gesteld die nooit gesteld had moeten worden: hoe zou Lenin of Marx eruit hebben gezien als hipster?</p>
<p>Het antwoord:</p>
<figure id="post-338640 media-338640" class="align-left"><img srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/09/fd366dc979cb2a55dec60a47d80ed19d__980x-320x452.jpeg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/09/fd366dc979cb2a55dec60a47d80ed19d__980x-640x904.jpeg 640w" alt="" /></figure>
<h5>6. Huisdieren</h5>
<p>Mijn ultieme favoriet is echter toch deze poster van de Liberaal-Democratische Partij. Geen loze beloftes of hoogstaande taal over vaderlandsliefde. Deze kandidaat zegt gewoon: &#8216;Als je een kat of hond hebt, stem dan op mij.&#8217;</p>
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
    <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter"></p>
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500">
<p lang="ru" dir="ltr">Логично <a href="https://t.co/fdeyi0f51L">pic.twitter.com/fdeyi0f51L</a></p>
<p>&mdash; breaking mad (@breakingmad_) <a href="https://twitter.com/breakingmad_/status/762975699321884673">August 9, 2016</a></p></blockquote>
<p><script async src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>    </script></p>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
<p>Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd</p>
<p>                <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
            </div>
</p></div>
</p></div>
</div>
<p>Ik ga die saaie campagnes nog missen.</p>


Eva Hartog Skorobogatova

De Russische verkiezingscampagne: om te huilen en om te lachen

MAGA-miljoenen ontwrichten Europa

MAGA in Europa

Verhaal van de Week

'Een slimme rekenmachine'

Aritificial Intelligence

De zomer van de klimaatcrisis

Hannah Prins

Heinens denkfout

Hans against the machine

Publieke omroep

Onderzoek

Laurens Dassen

Essay 

Is het tijd voor een avondklok voor mannen?

Debat op dinsdag

Uit het strafkamp in Belarus: Martin

Kort verhaal

Dit moet je deze maand zien, lezen of bezoeken

Cultuurtips