<div class="lead">
De Ochtenden van 25 augustus: de gesprekken van de dag volgens de redactie van Vrij Nederland. Vandaag: van China tot Texel: grote wereld, kleine briefjes.
</div>
Het was gisteren een dag waarop de geest van de paniekpiet over de beurzen vloog. Paniek, paniek! riepen ze in China. Paniek, paniek, riepen ze in de rest van Azië. Paniek, paniek! riepen ze Europa. Paniek, paniek! riepen ze in de Verenigde Staten.
Tot Tim Cook, de baas van Apple, kalm een briefje <a href="http://www.slate.com/blogs/moneybox/2015/08/24/tim_cook_letter_to_jim_cramer_on_black_monday_apple_iphone_growth_still.html" target="_blank">schreef</a>. En naar de presentator van een financieel televisieprogramma stuurde. Hij meldde daarin beleefd dat hij geen problemen zag met de Chinese economie en dat zijn bedrijf (grootste ter wereld) van die niet-bestaande problemen ook geen enkele last had. En zie, Wall Street stuiterde weer omhoog en verloor aan het eind van de dag maar zo&#8217;n drie procent in plaats van tien. (Laatste nieuws: in China gaat het er <a href="http://www.volkskrant.nl/economie/opnieuw-forse-verliezen-op-chinese-beurzen~a4128722/" target="_blank">vanochtend</a> wel weer heftig aan toe, maar in de rest van Azië valt het mee.)
We leven in een tijd waarin alles razendsnel en digitaal gaat, waarin de kapitalistische droom van totale transparantie en volledige informatie &#8211; dat iedereen alles weet wat er gaande is en dat ook op hetzelfde moment weet, zodat vraag en aanbod altijd perfect op elkaar zijn afgestemd &#8211; waarheid lijkt geworden. Maar dat is zoals wel vaker in de economische theorie buiten de mens gerekend. Die vraagt zich af: wat weten de anderen wat ik niet weet &#8211; en raakt in paniek. Totdat Sint Cook dus wat van zich laat horen. Niet met een persconferentie, of een interview, of een tweet, nee: met een persoonlijk briefje &#8211; die natuurlijk wel iedereen mag lezen. It&#8217;s psychology, stupid.
En waarom ook niet? Wat een mooi medium om iemand van gedachten te doen veranderen is de brief eigenlijk. Glenn Greenwald, die journalist die beroemd werd met de Snowden-affaire, <a href="https://firstlook.org/theintercept/2015/08/24/email-ashley-madison-user/" target="_blank">publiceerde</a> vandaag op zijn onderzoeksjournalistiek site The Intercept een brief van een vrouw die was vreemdgegaan via de datingsite Ashley Madison. De gegevens daarvan zijn op straat komen te liggen, wat heeft geleid tot veel moralistisch gepreek op internet en pijnlijke taferelen in de werkelijke wereld, waaronder inmiddels <a href="http://www.theguardian.com/world/2015/aug/24/toronto-suicides-ashley-madison-hack" target="_blank">waarschijnlijk</a> twee zelfmoorden.
Helder en duidelijk legt de vrouw in deze mooie brief haar motieven op tafel: haar man heeft kanker, haar relatie is seks- en liefdeloos, er zijn de kinderen &#8211; ze was wanhopig op zoek naar affectie. Nu krijgt ze de eerste verontwaardigde reacties binnen en ze verwacht haar baan te verliezen. Was dit het allemaal waard, vraagt Greenwald zich af?
En zie, op Twitter meldden zich al de eerste spijtoptanten.
Overigens zijn niet alle brieven altijd even effectief hoor. Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, roept de Europeanen in een <a href="http://www.welt.de/debatte/kommentare/article145516663/Das-ist-nicht-das-Europa-in-dem-ich-leben-will.html" target="_blank">ingezonden brief</a> in de Die Welt en Le Monde op niet toe te geven aan de paniekpiet van het vluchtelingenprobleem. Mooie brief, want het humaan opvangen van vluchtelingen is inderdaad een Europese waarde, maar het is de vraag of het iets uithaalt. Hongarije heeft zijn grens al bijna dichtgetimmerd om de arme sloebers die nu Macedonië oversteken tegen te houden.
Nog wat ander klein briefjes- en papiertjesnieuws tenslotte. In de zaak-Adnan Sayed (u weet wel, van de podcast Serial) is een fax <a href="http://www.theguardian.com/us-news/2015/aug/24/adnan-syed-serial-podcast-new-evidence" target="_blank">opgedoken</a> waarin telecombedrijf AT&amp;T waarschuwt dat de locatie van binnenkomende telefoontjes niet zeker is. Klinkt vaag, maar betekent wellicht een doorbraak in de zaak van jongen die wellicht onschuldig vastzit voor de moord op zijn ex-vriendin.
En als op &#8216;s nacht op Texel met uw recept-briefje naar de nachtapotheek gaat omdat u dringend een medicijn nodig heeft, kost u dat <a href="http://www.volkskrant.nl/binnenland/dorpsapotheek-s-nachts-soms-tien-keer-duurder-dan-stad~a4128477/" target="_blank">tien keer zoveel</a> als in Amsterdam. Foutje van het systeem. Paniek, paniek!