Nieuws!
Dat kranten &#8216;zoals wij die kennen&#8217; binnenkort zullen ophouden te bestaan, is al decennialang een vermoeiende gemeenplaats. Voor trendwatchers en andere praatjesmakers is aan die mededeling daardoor weinig eer meer te behalen, en het is dan ook niet zo verwonderlijk dat zij, om toch nog wat aandacht te krijgen, een nieuwe, spectaculairdere manier hebben verzonnen om deze relatief open deur in te trappen: ze &#8216;berekenen&#8217; de datum waarop de krant zal uitsterven.
Deze week lukte het de Australische futuroloog Ross Dawson om wereldwijde media-aandacht te genereren met een grote, kleurige wereldkaart waarop te zien is in welk jaar de krant in welk land zal uitsterven. In de VS is het al in 2017 zover, twee jaar later volgen IJsland en Groot-Brittannië, dan komen Noorwegen en Canada, dan Singapore, enzovoorts. Nederland is in 2027 aan de beurt, en dertien jaar later zal het ook in Afrika wel zo&#8217;n beetje gedaan zijn.
Niemand gelooft waarschijnlijk in ernst dat je zoiets echt met zulke nauwkeurigheid kunt voorspellen, maar toch wekte deze &#8216;Newspaper Extinction Timeline&#8217; over de hele wereld tamelijk serieuze belangstelling op. De vraag is: waarom?
Welnu. Ten eerste is er natuurlijk de kaart zelf. Een mooie infographic doet het altijd goed. De strakke letters en frisse kleuren maken informatie niet alleen aanschouwelijker, maar geven de achterliggende theorie meteen ook een zekere geloofwaardigheid: als iets zo simpel en helder kan worden uiteengezet, zal het vast geen complete onzin zijn.
Ten tweede is er, zoals altijd, het pochen met een grote hoeveelheid data. De berekening en de foutmarges worden wijselijk geheim gehouden, maar op de onderste helft van de infographic staat precies wat Ross allemaal heeft laten meewegen om zijn conclusies te bereiken. De ontwikkeling van digitaal papier bijvoorbeeld, geletterdheid, productiekosten van drukwerk&#8230; Maar ook urbanisatie, censuur, immigratie en &#8216;bereidheid om voor nieuws te betalen&#8217;. In totaal vijfentwintig variabelen, stuk voor stuk nattevingerwerk. Met elke extra factor neemt de onzekerheid toe, maar futurologen weten dat de meeste mensen precies andersom denken.
De laatste peiler onder het succes van Ross is de mate van detail. Vrijwel elk land op de kaart heeft een eigen kleur en jaartal, en bovendien zijn vijf landen gestreept, wat betekent dat de krant daar in de stad eerder zal uitsterven dan op het platteland. Zulke details maken de voorspelling niet alleen interessanter, maar gek genoeg ook aannemelijker. Ross maakt handig gebruik van het mysterieuze verschijnsel dat een specifieke voorspelling vaak plausibeler klinkt dan een meer algemene. Als je een groep mensen vraagt hoe groot zij de kans achten dat zij aanstaande zaterdag bij het sporten een been zullen breken vanwege een smerige overtreding van een tegenstander, zullen zij een hoger percentage noemen dan een groep mensen aan wie je vraagt hoe groot zij de kans achten dat zij deze week nog op de Eerste Hulp zullen liggen &#8211; volkomen onterecht natuurlijk, want die beenbreuk is veel onwaarschijnlijker en leidt in principe altijd tot een bezoek aan de Eerste Hulp. Onbegrijpelijk, maar voer voor futurologen.

Jonathan van het Reve

De krant sterft in Nederland uit in 2027, maar in Chili pas in 2035.

Ongelijke transzorg

Machtige Eerste Kamer

Democratisch tekort

Bange huisartsen

Verhaal van de week

Clickbait-sletjes

Nicolaas Veul

Nederland in crisis

Hans against the machine

Iedereen naar het buitenland

Hollander zoekt asiel

‘Mam, ik ga toch niet dood?’

Reportage

Tibet bezet

China verstevigt zijn grip

Het verdriet van Tibet

Iedereen is hypocriet

Hannah Prins

Tien openluchtbioscopen

Cultuurtips