Republikeinen van Oranje

Verwacht op 30 april geen lsd-suikerklontjes voor de paarden van de ME, geen radio de Vrije Keijser, geen ‘geen woning geen kroning’. Als straks de nieuwe koning aantreedt, zullen de critici zwijgen. Stiekem meekwelend met het ‘Koningslied’.

‘Zwaai op de Dam naar de koningin met een witte zakdoek,’ roept Het Nieuw Republikeins Genootschap (NRG) de antimonarchisten op. De protestorganisatie zegt toe de festiviteiten niet ‘te negeren’ maar ‘juist mee te doen’.

Uiteraard is vrolijk gekneuter te verkiezen boven rookbommen en militante taal, maar als zelfs de voortrekkers van de republikeinse oppositie een gezellige fuif van de troonwisseling beloven te maken, dan weet je meteen wat de werkelijke aard van het ‘verzet’ is. Zeker als je bedenkt dat het Nieuw Republikeins Genoot-schap – opgericht in 1998 – is ontstaan uit onvrede over het gebrek aan actiebereidheid van het twee jaar oudere Republikeins Genoot-schap.

Wij houden van ons koningshuis. Wij hebben het lief. En als we er niet van houden, zwaaien we met een witte zakdoek.

Natuurlijk, er roept wel eens iemand iets over het ‘in de reet neuken’ van de majesteit en er is op Prinsjesdag een waxinelichthouder tegen de Gouden Koets gegooid, maar dat zijn uitspattingen van eenlingen, geen uitingen van brede maatschappelijke onvrede.

Wij houden van de monarchie.

Op de dag dat de abdicatie werd aangekondigd, uitte (toenmalig) Dichter Des Vaderlands Ram-sey Nasr die liefde in het nogal kleffe gedicht ‘O, zoete onbereikbaarheid’. Nasr vond de koningin (‘de mantelglanzende’) niet alleen ‘soeverein en mooi’, maar wilde van kinds af aan de koningin zijn. Daarvan zou je kunnen zeggen: poëtische vrijheid, dichterlijk geneuzel, maar wie op 19 en 20 maart bij de Vrij Nederland fotoshoot aanwezig was, zag dat Nasr niet de enige is met dergelijke fantasieën. Sterker: ook op notoire tegenstanders van het koningshuis hebben de mantelglanzers een magische uitwerking. In de woorden van lid van het Repu-blikeins Genootschap Theodor Holman: ‘Het heeft iets gek opwindends om Máxima te zijn.’

Slappe republikeinse hap

Het idee was om bekende critici van het koningshuis door de grimeurs van Head Affairs (bekend van onder andere Koefnoen en Kopspijkers) tot leden van het koningshuis om te laten bouwen. Gewoon, omdat het leuk is. Maar ook een beetje vanwege de slappe republikeinse hap die ons heden wordt opgediend.

Makkelijk was het niet. Jort Kelder – die wij graag als Willem-Alexander hadden gezien – had het te druk, ‘hoewel ik ook niet echt vrolijk word van dat infantiele hoofse gekruip dat dezer weken losbarst’. Een van de door ons gewenste Máxima’s – Femke Halsema – vond het een ‘leuk verzoek’, maar had geen behoefte om ‘er zelf verkleed en al in te figureren’. De twee SP-Kamerleden Sadet Karabulut en Farshad Bashir, die straks de eed weigeren af te leggen en in onze ogen een gedroomd koningskoppel vormden, wilden niet meewerken, ook al vonden ze het ‘een fantastisch idee’. En Erwin Lensink, de ‘waxinelichthoudergooier’, reageerde helemaal niet op ons verzoek.

Arnold Karskens voelde er wél wat voor. De oorlogsverslaggever is voorzitter van de stichting Onderzoek Oorlogsmisdaden (http://www.onderzoekoorlogsmisdaden.nl) en doet onderzoek naar de medeverantwoordelijkheid van de vader van Máxima, Jorge Zorreguieta, voor de verdwijningen tijdens de militaire junta in Argentinië. ‘Ik moet de stichting in mijn eentje draaiende houden en zoek steun door crowdfunding. Op deze manier vestig ik er aandacht op,’ vertelde hij. ‘Ik heb niks tegen Máxima en Willem-Alexander, volgens mij zijn het fantastische ouders. Maar datzelfde geluk is duizenden Argentijnen onthouden.’

Schrijver Robert Vuijsje uitte kort na de bekendmaking van de troonwisseling op Twitter zijn onvrede over de nationale hosannastemming : ‘Eh, ben ik de enige die nog wist dat het een familie is van oorlogsmisdadigers die ook in tijden van crisis gewetenloze uitvreters blijven?’ Dus ja, Vuijsje was gaarne bereid om tot toekomstige koning te worden verbouwd, ondanks de felle reacties op zijn kritische tweet: ‘Het lijkt hier net Noord-Korea,’ zei hij. ‘Als je iets negatiefs zegt over de Grote Leider, is dat slecht voor je carrière.’

Er was weinig nodig om oud-Opzij-hoofdredactrice Cisca Dresselhuys over te halen zich als Beatrix te laten omtoveren. ‘Ik ben dol op verkleedpartijtjes,’ zei het lid van het Republikeins Genootschap. ‘Mag ik wel zo’n hoedje op?’Lastiger was het om de dakloze Adam, alias Pepe, alias Yaël, beter bekend als de Damschreeuwer, zover te krijgen. Na talloze fietstochten langs opvangcentra wisten we de man die op 4 mei 2010 met één schreeuw de Dam in een slagveld veranderde, te strikken als Willem-Alexander. Daar stond de toezegging tegenover dat er van zijn portret een uitneembare centerfold zou worden gemaakt.

Rode nagels

Eenmaal geschminkt en verkleed, gebeurde er iets met de critici. Plots wandelde Arnold Karskens soeverein door de fotostudio en wierp geregeld een zelfgenoegzame blik in de spiegel. Op het gezicht van Robert Vuijsje verscheen een koninklijke glimlach. En hoe later het werd, hoe meer de Damschreeuwer zich met de aanstaande koning vereenzelvigde. ‘Alex en ik,’ zei hij, ‘we zijn eigenlijk hetzelfde. Hij is straks de koning van Nederland, en ik ben koning David van de Amsterdamse Jordaan.’ Tuurlijk, als je ernaar vroeg zei Theodor Hol-man dat hij neerkeek op de monarchie en het een corrupte bende was die te veel geld bezat. Maar met pruik en in koninginnenjurk zei hij dingen als: ‘Ik had me zó verheugd op rode nagels.’ En: ‘Ik heb altijd al een prinsesje willen worden.’

Cisca Dresselhuys, vanuit de grimestoel: ‘Het koningshuis én de Nederlandse Republikeinen, het is allebei folklore’.

The making of

Fotograaf: Maarten Kools

Assistenten fotograaf: David Jagersma en Merel Verspuij

Fotoagentschap : Witman Kleipool

Post-production: Jan Hibma

Grime en pruiken: Head Affairs (Carolina Leenders, Ivette van Luijk, Kenneth Mountforde-Shone)

Styling, kleding: Maartje Wevers (met dank aan Leon Koekman)

Locatie: No6 Studio’s

Set design: Gloudy

Klei-objecten: Anna Preuss

Tangodanseres : Aimée Warmerdam