Beste Frits Bolkestein, als het gaat om Griekenland stond de VVD wél heel erg te popelen om het land in de armen te sluiten.

Wie het verleden niet kent, wordt gedwongen het te herhalen. Met deze toch best wel filosofische uitspraak herinnerde VVD-mastodont Frits Bolkestein ons afgelopen zaterdag in zijn betoog in de Volkskrant er weer eens fijntjes aan dat híj bij de totstandkoming van de Europese Monetaire Unie al waarschuwde voor de gevaren. Maar het geheugen van Bolkestein lijkt zelf ook wat gaten te hebben. In zijn verhaal ontbreken namelijk wat belangrijke feitjes.

Als VVD-leider, schrijft Bolkestein, deed hij in 1998 zijn ‘uiterste best’ om Italië, dat toen al de begrotingsregels aan haar laars lapte, buiten de euro te houden. Toen de Europese Raad zijn advies in de wind sloeg, was volgens Bolkestein ook de weg voor de Grieken geplaveid. De regeringsleiders vonden immers dat ze Griekenland niet konden onthouden wat ze de Italianen wel hadden gegund.

Maar met deze versie houdt hij de dubieuze rol van zijn eigen VVD wel erg buiten schot. Dat Bolkestein een stokje probeerde te steken voor de toetreding van de Italianen tot de euro klopt. Samen met Hans Hoogervorst, toen financieel woordvoerder namens de VVD, dreigde hij die in de Kamer zelfs te blokkeren. Pas nadat hun partijgenoot Gerrit Zalm als minister van Financiën de Italianen verordonneerde tot beter gedrag, bonden de twee in. Hoogervorst vertelde een paar jaar geleden aan Vrij Nederland dat ze wel móesten. Anders zou het kabinet zijn gevallen en zouden Bolkestein en hij ‘totaal verketterd’ zijn.

Twee jaar na Italië klopte Griekennland aan de deur. Bolkestein was inmiddels eurocommissaris en niet meer betrokken, maar frappant was wel dat juist zíjn partij de deur wagenwijd openzwaaide voor de Zuid-Europeanen. ‘De prestaties van Griekenland zijn buitengewoon indrukwekkend,’ jubelde Zalm bij het zien van de inderdaad spectaculair verbeterde cijfers. Waarschuwingen van critici, waaronder de  Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), dat de Grieken behoorlijk gesjoemeld moesten hebben met de boekhouding, sloegen de liberalen volledig in de wind.

Natuurlijk zal de soepele houding van de Europese Raad naar Italië ook andere landen zonder al te veel begrotingsdiscipline een handje hebben geholpen bij hun toetreding tot de Unie. Maar als het gaat om Griekenland stond de VVD wel heel erg te popelen om het land in de armen te sluiten. En dat liet Bolkestein voor het gemak weg uit zijn verhaal.

Overigens vertelde hij dat nu niet voor de eerste keer. Tja, wie het verleden niet kent, ziet zichzélf kennelijk steeds gedwongen het te herhalen.