‘Denken jullie dat die vrouw géén moordenares is?’

Marian Husken:

‘Denken jullie nu dat die vrouw géén moordenares is?’, zei de adjunct en keek me meewarig aan in 2006. Freke Vuijst en ik boden ons stuk aan over de tot levenslang veroordeelde verpleegster Lucia de B. Voor iedereen was zij op dat moment een ‘engel des doods’. Een vrouwelijke serial killer, die zeven doden op haar geweten had. Zelf heeft zij altijd gezegd dat ze onschuldig was.

Nu, in 2016, weet iedereen dat Lucia de B. inderdaad ten onrechte werd veroordeeld. Het betrof een rechtsgang die de geschiedenis inging als een van de grootste dwalingen van justitie. Maar als je dat destijds suggereerde werd je niet snel geloofd.

Als VN-journalist vind ik dat je een ongemakkelijk standpunt moet durven innemen.

Als VN-journalist vond en vind ik dat je tegen de publieke opinie in moet durven gaan en ook een ongemakkelijk standpunt moet durven innemen. Daar waar anderen – soms gedwongen – moeten stoppen, mochten Freke Vuijst en ik doorgaan – in dit geval van hoofdredacteur Emile Fallaux. Ik was benaderd door een collega van Nieuwsuur, die na een uitzending over de zaak Lucia de B. hier geen verder vervolg aan kon geven. Hij voelde zich bezwaard als niemand het stokje zou overnemen. In het onderzoek waarvan hij een glimp had opgevangen, zou veel niet kloppen. Hij had het niet allemaal kunnen uitzoeken.

Ik had me nooit echt verdiept in deze moordzaak, maar nadat ik het justitiedossier had gelezen, was ik verbijsterd dat de verpleegster op basis van deze ‘bewijzen’ levenslang had gekregen. In Nederland leek echter iedereen overtuigd van de schuld van Lucia de B. Hoogste tijd dus voor een blik over de grens vond ik. In de Verenigde Staten hadden zich immers soortgelijke processen voorgedaan met ‘Engelen des doods’.

Freke Vuijst en ik gingen aan de slag. Wij wilden het eerste sterfgeval – de dood van een baby – nader uitpluizen. Die ‘moord’ had gediend als schakelbewijs waarmee alle andere ‘moorden’  die Lucia de B. zou hebben gepleegd, bewezen werden geacht. Freke en ik zochten naar onafhankelijke deskundigen die een frisse blik hadden op de feiten rond het sterven van het kindje. We vonden die ook.

In de kop staat nog een vraagteken – dat wilde de adjunct – maar voor mijn gevoel zorgde dit VN-artikel voor die eerste tegendraadse blik waardoor een (straf)zaak kan kantelen.

Nadien nam Malou van Hintum het stokje over en bleef ze de zaak volgen tot aan de vrijspraak van Lucia de Berk.

Freke Vuijst:

Het bijzondere van een blad als VN is dat medewerkers nauw met redacteuren kunnen samenwerken.

Ik vind het mooi dat Marian dit verhaal heeft gekozen, omdat het ook een goed voorbeeld is van hoe een correspondent een bijdrage kan leveren aan wat op het eerste gezicht een ‘Hollands’ verhaal is.Marian Husken zag dat al jaren eerder in toen ze me vroeg om samen met haar aan een artikel te werken over de uitlevering van jonge Nederlanders die in de VS werden verdacht van ecstasy-smokkel. Dat leidde tot verschillende artikelen en een boek, XTC Smokkel.

Later werkte ik met Pieter van Os aan actuele artikelen over VN-armoedebestrijder Evelien Herfkens en met Harm Botje aan een serie artikelen over Geert Wilders’ Amerikaanse vrienden (beide producties werden genomineerd voor een Tegel). En onlangs werkte ik met Harry Lensink samen aan artikelen over een jonge Nederlandse hacker die aan de VS was uitgeleverd. Het bijzondere van een blad als Vrij Nederland is dat medewerkers nauw met redacteuren kunnen samenwerken. Met als resultaat verhalen als deze, over Lucia de Berk.

Lees favoriete stuk van Husken en Vuijst hier terug. (Of scroll even door.)