VN bezoekt broedplaatsen van vernieuwing. Met deze week: de depositobank van Stichting Full Reserve van Richard van der Linde. Een bank die alleen maar je betalingsverkeer regelt.
Wat is dit nu weer?

De aanzet tot een bank die 100% reserves heeft voor het geld van haar klanten: de depositobank. Deze bank doet maar één ding, namelijk toegang verschaffen tot betalingsverkeer. Je kunt er niet lenen, en je geld wordt niet belegd. Maar je loopt ook geen risico. In het huidige bankensysteem is dat wel anders. Wat er uitstaat aan tegoeden – zeg maar: de hoogte van jouw bankrekening en die van alle andere klanten – is doorgaans 25 keer zoveel als wat de banken in hun reservepotje hebben bij de centrale bank. We kunnen dat niet allemaal ineens gebruiken, als we zouden willen. ‘Wij vinden het vreemd dat dit enige manier is om deel te nemen aan betalingsverkeer,’ zegt Richard van der Linde van de Stichting Full Reserve. ‘Met contant geld kan je doen wat je wilt,’ – stop het in een kussensloop, who cares – ‘maar giraal geld kan je alleen hebben op een bankrekening met kredietrisico, en bij een bank met winstoogmerk.’ Met de depositobank willen de oprichters ‘er een extra smaak aan toevoegen.’ Zodat als het 2008-scenario zich opnieuw voordoet, er wél een bank is met beschikbaar geld in de kluis. En met ‘kluis’ bedoelen ze dan een computer met namen (klanten) en nummertjes (saldo).

Nu doe je als bankklant gedwongen mee aan het risico dat de banken nemen.

Hoe gaat dit de wereld veranderen?

Nu doe je als bankklant gedwongen mee aan het risico dat de banken nemen. Als het fout gaat, gaat het voor iedereen fout, want drie banken hebben momenteel meer dan 90% van de markt in handen. Mocht de depositobank er komen, zegt Van der Linde, ‘dan kan uiteindelijk zo’n noodoplossing als het depositogarantiestelsel (waarmee consumenten verzekerd zijn tot 100.000 euro) worden afgebouwd en worden mensen weer verantwoordelijk voor hun keuzes. Dan willen ze weten wat voor risico ING neemt als hun geld daar staat, want ze zijn niet meer gedekt. Zo worden banken gedwongen transparanter te zijn en krijg je weer een financiële sector waar iedereen de risico’s zelf draagt.’

Foto: Boudewijn Bollmann
Loopt het?

De stichting heeft afgelopen najaar campagne gevoerd en vond 2.500 mensen bereid om vast 50 euro in te leggen. Maar voor een bank is een vergunning nodig, en met zo’n vergunning ben je verplicht krediet te verstrekken en te beleggen – precies tegen de Full Reserve-principes in. Het liep op niets uit. Tot twee weken geleden, toen in een kamerdebat over de rol van banken in de geldcreatie de depositobank 31 keer werd genoemd. Nu is er een motie aangenomen om de eisen voor een bankvergunning aan te passen en wil minister Dijsselbloem een pilot doen.