VN gaat op bezoek bij broedplaatsen van vernieuwing. Met deze week: Phonebloks van Dave Hakkens. Een modulaire smartphone zorgt voor minder e-waste.

Met een modulair systeem heeft de consument de macht in handen.

Wat is dit nu weer?

Een modulaire smartphone, waarvan je de onderdelen makkelijk kunt loshalen en vervangen. In de maak door Google, maar naar een idee van de Nederlandse ontwerper Dave Hakkens. Rond de tijd dat Hakkens afstudeerde aan de Design Academy, in 2013, brak zijn oude camera. Althans, de kap van de lensmotor van zijn camera. Eén klein onderdeel, maar bij Canon zeiden ze: koop maar een nieuwe. Vond Hakkens nogal overdreven, vooral gezien de opkomst van steeds ingewikkelder apparaten. Als straks het wifi-component van je slimme ijskast kapot is, gooi je toch hopelijk ook niet de hele ijskast weg? Het leek hem logischer apparaten modulair te maken, en dus makkelijker te upgraden, te repareren en te customizen. Minder e-waste, meer vrijheid. Te beginnen met de smartphone, want die vormt toch wel de basis van ons bestaan.

Kan dat, technologisch gezien?

De helft van de mensen zei van niet toen Hakkens zijn plan voor een modulaire telefoon op Thunderclap zette. Dat is een crowdfunding-site waar je stemmen in plaats van geld vergaart. Hakkens mikte op vijfhonderd stemmen en kreeg er 900.000. ‘Blijkbaar zijn heel veel mensen geïrriteerd door de doelloosheid van elke twee jaar een telefoon kopen. Toen het filmpje online stond, kregen we mails van bedrijven waarmee wij anders no way in contact zouden komen.’ Mooi, want het hoofddoel was om de industrie te porren. Omdat de telefoon open source is, zijn er nu, twee jaar later, verschillende bedrijven mee aan de slag. Waaronder dus Google. Is het blijkbaar toch wel technologisch mogelijk allemaal.

Foto: Boudewijn Bollmann
Hoe gaat dit de wereld veranderen?

E-waste is de snelst groeiende afvalstroom, en uit onderzoek in Kentucky blijkt dat de modulaire telefoon zorgt dat mensen zich daar beter van bewust zijn. Maar het is natuurlijk vooral de bedoeling dat die hoop elektronisch afval op den duur kleiner wordt omdat mensen langer met hun telefoon doen.

Critici zeggen dat de e-afvalberg hierdoor juist kan groeien.

Hakkens: ‘Dat is iets waar ik zelf ook bang voor ben. Levert de mogelijkheid tot customizen bijvoorbeeld niet meer e-waste op? Aan de andere kant zijn we nu gedwongen elke paar jaar een nieuwe telefoon te kopen. Met een modulair systeem heeft de consument de macht in handen. Dan moet de hij misschien wel worden opgevoed, maar de eerste stap is: de verantwoordelijkheid bij hem leggen.’