<div class="lead">
<p>Het gesprek van de dag, volgens de redactie: Poetin zou achter een propaganda-initiatief gezeten hebben om via nepnieuws Trump verkozen te krijgen.</p>
</div>
<p>De grimmige werkelijkheid is dat Donald Trump president van de Verenigde Staten wordt. Dat is zo&#8217;n onwenselijk vooruitzicht voor zovelen in binnen- en buitenland, dat zelfs doorgaans redelijke politiek commentatoren doen waar Trump de volle laag voor kreeg: weigeren zich bij de uitslag neer te leggen.</p>
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
    <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter"></p>
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500">
<p lang="en" dir="ltr">OK, this is terrifying 1/ <a href="https://t.co/qnh6jd4Mom">https://t.co/qnh6jd4Mom</a></p>
<p>&mdash; Paul Krugman (@paulkrugman) <a href="https://twitter.com/paulkrugman/status/801219931681325056">November 23, 2016</a></p></blockquote>
<p><script async src="//platform.twitter.com/widgets.js" charset="utf-8"></script>    </script></p>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
<p>Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd</p>
<p>                <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
            </div>
</p></div>
</p></div>
</div>
<p>Niet zonder reden. <a href="http://www.usatoday.com/story/news/politics/onpolitics/2016/11/23/donald-trump-hillary-clinton-2-million-popular-vote/94339510/" target="_blank">Inmiddels is bekend</a> dat Hillary Clinton twee miljoen stemmen meer kreeg dan Trump; dat is 1,5% van alle stemmen. Het is niet de eerste keer dat de populairste kandidaat de verkiezing verloor: in 2000 kreeg Democraat Al Gore meer stemmen (met een vier keer kleinere marge dan nu), maar ging George W. Bush er met de prijs vandoor. Die kreeg meer stemmen in het <em>electoral college</em>, een verkiezingsorgaan dat een staat vertegenwoordigt en formeel stemt namens de bevolking van de staat.</p>
<p>Net als toen krijgt het electoral college nu veel kritiek. Advocaat Lawrence Lessig, die zelf ook een <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Lawrence_Lessig_presidential_campaign,_2016" target="_blank">greep naar het presidentschap</a> deed, schrijft in de <a href="https://www.washingtonpost.com/opinions/the-constitution-lets-the-electoral-college-choose-the-winner-they-should-choose-clinton/2016/11/24/0f431828-b0f7-11e6-8616-52b15787add0_story.html?utm_term=.ac664981841d" target="_blank"><em>Washington Post</em></a> dat het electoral college misschien alsnog Clinton moet aanwijzen. Want hoewel het college met een reden is ingevoerd (zoals de bescherming van het volk tegen het maken van een schadelijke keuze) ondermijnt het nu ook een basisprincipe van de Amerikaanse democratie: &#8216;<em>one man, one vote</em>.&#8217; Door de werkingen van het college weegt bijvoorbeeld een stem uit Wyoming zwaarder dan een stem uit Michigan. En het valt goed te beargumenteren dat Trump schadelijk zou zijn voor de toekomst van Amerika (en de wereld). Als het college werkelijk het volk vertegenwoordigt, zou het  op 19 december de populaire kandidaat moeten aanwijzen, aldus Lessig.</p>
<h5>Propaganda-offensief van Rusland</h5>
<p>De <a href="https://www.washingtonpost.com/business/economy/russian-propaganda-effort-helped-spread-fake-news-during-election-experts-say/2016/11/24/793903b6-8a40-4ca9-b712-716af66098fe_story.html" target="_blank"><em>Washington Post</em></a> geeft nog een reden om met argusogen naar de verkiezingen te kijken. Vandaag meldt de krant dat Rusland tijdens de verkiezingen middels een verfijnd propaganda-offensief nepnieuws verspreidde via Google en Facebook. Volgens experts om &#8216;Republikeinse kandidaat Donald Trump te helpen en het vertrouwen in de Amerikaanse democratie te ondermijnen.&#8217; Of het daadwerkelijk meetbare invloed heeft gehad op Trumps verkiezing is vooralsnog onbekend. Hetzelfde geldt voor het idee dat Facebook de verkiezingsuitslagen heeft beïnvloed met zijn algoritmes die nepnieuws verspreidden. Volgens techredacteur Zeynep Tufekci van de <a href="http://www.nytimes.com/2016/11/15/opinion/mark-zuckerberg-is-in-denial.html?_r=0" target="_blank"><em>New York Times</em></a> staat dat buiten kijf; privacyjournalist Maurits Martijn van <a href="https://decorrespondent.nl/5679/facebook-de-schuld-geven-van-trump-dat-is-pas-elitair/601715151180-f2d72d4e" target="_blank">de Correspondent</a> is terughoudender met oordelen voordat de feiten binnen zijn.</p>
<p>Er waren ook <a href="http://www.rtlnieuws.nl/nieuws/politiek/cia-onderzoekt-russische-rol-bij-geenpeil" target="_blank">berichten</a> dat Rusland zich zou hebben bemoeid met het Nee-kamp van het Oekraïne-referendum (het refrein: &#8216;<a href="https://www.vn.nl/geenpeil-nuttige-twitteriodioten-poetin/" target="_blank">Geenpeil is de nuttige idioot van Poetin</a>&#8216;). Een conclusie blijft uit, maar uit Twitter-onderzoek in opdracht van <a href="https://www.vn.nl/geenpeil-nuttige-twitteriodioten-poetin/" target="_blank">Vrij Nederland</a> bleek daar in ieder geval geen bewijs voor. Bovendien kwam er ook geld vanuit Amerika voor het <a href="http://nos.nl/artikel/2082091-amerikaanse-miljardair-sponsort-ja-campagne-oekraine-referendum.html" target="_blank">Ja-kamp</a>.</p>
<p>Ongeacht wat de data zullen uitwijzen is Poetin nog altijd een bruikbare boeman voor beide kanten van het politieke spectrum. Links: &#8216;hij is een gevaar!&#8217; Rechts: &#8216;daarom moeten we hem te vriend houden!&#8217; Is Poetins arm zo lang dat hij Europa én de VS ermee om de oren kan slaan?</p>
<p>Hoe dan ook: hoe onbeduidend je het Oekraïne-referendum ook vond, of hoe impopulair zowel Clinton als Trump zijn, de buitenlandse bemoeienis met een vrije verkiezing is een zorgelijke zaak.</p>


Pim van den Berg

De arm van Poetin is zo lang en sterk dat hij Trump ermee kan optillen

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips