Terwijl Boris Johnson van de week aankondigde dat in Engeland de QR-code wordt afgeschaft, liep in de Tweede Kamer de halve oppositie en regeringspartij ChristenUnie te hoop tegen het coronatoegangsbewijs hier te lande. Het was CU-leider Gert-Jan Segers die de kat de bel aanbond.

Al aan het begin van het debat hield hij VVD-coronawoordvoerder Judith Tielen voor dat het gebruik van coronatoegangsbewijzen ‘eindig’ moet zijn, nu de ‘endemische fase’ van de pandemie is aangebroken. Hij kreeg meteen bijval van een reeks oppositiepartijen: SGP, SP, GroenLinks, DENK, PVV, Forum voor Democratie, Groep Van Haga en BoerBurgerBeweging – waarbij aangetekend dat de vertegenwoordigers van de laatst genoemde drie partijen de QR-code zelf niet eens willen gebruiken.

Bij de dystopische visioenen die FvD-Kamerlid Freek Jansen naar voren bracht – het coronabewijs zou door een internationale samenzwering van machthebbers worden misbruikt om de surveillancestaat dichterbij te brengen – kun je vraagtekens plaatsen, en dat gebeurde ook tijdens het Kamerdebat.

De kwaliteit van de democratie, wordt wel gezegd, kun je afmeten aan de omgang met minderheden.

Maar trefzeker was de bijdrage van SGP-leider Kees van der Staaij, nestor en staatsrechtelijk geweten van de Kamer, die niet alleen stelde dat de coronapas ‘zo snel mogelijk van tafel moet’, maar er ook toe opriep – mede namens Pieter Omtzigt – dat het 2G-wetsvoorstel dat het kabinet in de maak heeft zo spoedig mogelijk moet worden ingetrokken.

orthodox-christelijke achterban

Toen de ChristenUnie en de SGP zich in het najaar al verzetten tegen de invoering van 2G – het systeem waarbij alleen mensen die gevaccineerd of genezen zijn nog toegang krijgen tot drukke plaatsen, zodat grote groepen burgers dreigen te worden uitgesloten van een deel van het publieke leven – kregen beide partijen het verwijt dat ze alleen maar spraken namens hun orthodox-christelijke achterban die zou weigeren zich te laten vaccineren. Dat verwijt was – althans wat de ChristenUnie betreft – weinig steekhoudend, want uit onderzoek bleek al snel dat de achterban van die partij juist een hógere vaccinatiegraad liet zien dan het landelijk gemiddelde, en dat van de ongevaccineerden niet meer dan 2,5 procent een orthodox-christelijke achtergrond heeft.

Toen al speelde bij de ChristenUnie en de SGP mee dat die partijen zich in het seculiere Nederland langzaam naar de marge gedrongen voelen. In het maatschappelijke en politieke debat over de weigerambtenaar en medisch-ethische kwesties als abortus en het vrijwillig levenseinde worden christelijk geïnspireerde bezwaren de afgelopen jaren steeds vaker als reactionaire onzin weggezet, terwijl beide partijen goede argumenten hebben om waakzaam te zijn over wat je de ‘dictatuur van de meerderheid’ zou kunnen noemen. De kwaliteit van de democratie, wordt wel gezegd, kun je afmeten aan de omgang met minderheden. En precies die kwaliteit staat op het spel, als grote groepen Nederlanders die zich om uiteenlopende redenen niet willen laten vaccineren, als tweederangs burgers dreigen te worden behandeld.

Vorige week kreeg het kabinet al een flinke tegenvaller te verduren, toen de TU-Delft een tamelijk vernietigend rapport presenteerde over 2G: het systeem zou, nu de omikron-variant om zich heen grijpt terwijl het aantal IC-opnames helemaal niet uit de hand loopt – vooral nadelige effecten hebben.

Wat het kabinet ook niet hielp is dat Ernst Kuipers, de kersverse coronaminister, deze week nogal selectieve cijfers uit het rapport aanhaalde om te laten zien dat het 2G-systeem wel degelijk zou kunnen werken. Hij stelde dat 2G een ‘vijftien procent dempend effect’ zou hebben op het aantal besmettingen, waarna bleek dat dat percentage alleen te halen is als het toegangsbewijs voor het hele publieke leven zou worden ingevoerd – een theoretische slag in de lucht dus. Gert-Jan Segers, die zich gewoonlijk voorzichtig uitdrukt, noemde het een ‘oneerlijke voorstelling van zaken’.

Tijdens het debat zette Mark Rutte zich schrap tegen de massale oproep de coronapas spoedig af te schaffen: ‘Nee, dat gaan we niet doen’. Maar Ernst Kuipers zag de bui wel hangen, en bekende schoorvoetend dat het toegangsbewijs niet ‘eindeloos’ kan worden gehandhaafd.

Het lijkt me inmiddels een onontkoombare conclusie: de coronapas kan binnenkort bij het grofvuil. Hoog tijd om de burgers hun vrijheid terug te geven.