<div class="lead">
<p>Dag 17 van de Climate Miles. Vrij Nederland houdt de hele wandeltocht een blog bij. Vandaag: de weg naar Parijs verloopt vol hobbels.</p>
</div>
<p>Hagel? Storm? Regen? ‘Ik heb mijn regenjas de hele tocht nog geen anderhalf uur aan hoeven doen,’ vertelt Marjan Minnesma. De karavaan van de Climate Miles houdt vandaag een tweede rustdag en dus kan de Urgenda-directeur blaren prikken en e-mails bijwerken.</p>
<p>In het Franse dorp Pont sur Chambre merken ze van terreur- of oorlogsdreiging vooralsnog weinig, vertelt Minnesma. Net als <a href="https://www.nationalobserver.com/2015/11/16/news/paris-attacks-only-strengthened-our-resolve-activists-push-massive-climate-march" target="_blank">andere milieuorganisaties</a> hoopt ze nog steeds dat de geplande klimaatmars in Parijs op zondag 29 november gewoon door kan gaan. ‘Wat ons betreft moeten we ons niet door terroristen laten kennen,’ aldus Minnesma. ‘In overleg met de Parijse politie kunnen we het hopelijk door laten gaan.’</p>
<p>Als een ‘long and winding road’ kunnen we de opmaat naar de klimaatconferentie wel omschrijven. Want naast de schaduw die de terreur in Parijs bij voorbaat al over de top werpt, lijkt ook een positieve uitkomst van de onderhandelingen nog verre van zeker. In Amerika slijpen de Republikeinse senatoren hun messen, nu ze de stemming over Obama&#8217;s ambitieuze klimaatplannen naar alle verwachting nog vóór hij naar Parijs afreist willen <a href="https://www.theguardian.com/us-news/2015/nov/16/paris-climate-deal-meeting-still-on-despite-attacks-as-republican-leaders-register-opposition">dwarsbomen</a>. En hobbels op de weg waren er ook dit weekend, tijdens de G20 in het Turkse Antalya. Voor verschillende Europese landen die hoopten alvast spijkers met koppen te slaan over een historisch klimaatakkoord, verliep die top teleurstellend.</p>
<p>Vooral India en Saoedi-Arabië lagen dwars. Het eerste land leek zich zelfs niet achter een verklaring dat de strijd tegen klimaatverandering een gezamenlijke doelstelling is te willen scharen. ‘Op een gegeven moment vroeg ik me af of we wel op dezelfde planeet leven,’ <a href="https://www.wsj.com/articles/divisions-remain-in-climate-talks-ahead-of-g-20-summit-1447661915" target="_blank">verzuchtte</a> een onderhandelaar van de EU daarover tegen de pers.</p>
<p>Uiteindelijk werd toch vastgelegd dat gezamenlijk wordt gestreefd naar een opwarming van niet meer dan twee graden. Maar een door de EU zo gewenste ‘<em>review mechanism</em>’ waarmee om de vijf jaar wordt gecontroleerd of landen nog wel in de pas lopen, kwam er niet doorheen. En ook over de belofte jaarlijks 100 miljard dollar ter beschikking te stellen om arme landen te steunen bij klimaatverandering, werd niets vastgelegd. Het is duidelijk dat er in Parijs nog veel moet gebeuren, verklaarde Angela Merkel na afloop.</p>
<p>Het standpunt van India verbaast Minnesma weinig. ‘Hun argument is vaak dat het toch vooral de Westerse landen zijn die het klimaatprobleem hebben veroorzaakt. “Wij mogen nu ook wel eens groeien,” zegt men daar.’ Toch houdt Minnesma hoop. ‘Je ziet dat nu alle <em>pledges</em> van verschillende landen binnen zijn, Europa probeert alles nog net wat strakker te trekken. Dat lukt nog niet, maar ik verwacht nog steeds dat de dynamiek in Parijs zorgt voor een akkoord met net ietsje meer.’</p>
<p>Bovendien, zo benadrukt Minnesma nog maar eens: ook in het positiefste scenario blijven de afspraken ontoereikend. ‘Daarom spelen burgers en bedrijven ook zo’n belangrijke rol. Alleen samen kunnen we echt iets veranderen.’</p>
<div class="info-box">
<p>Kijk verder op de site van <a href="https://www.theclimatemiles.nl/" target="_blank">The Climate Miles</a> of lees de andere <a href="https://www.vn.nl/thema/the-climate-miles/" target="_blank">blogs</a>.</p>
</div>
<div class="info-box">
<p>De NPO zendt dagelijks rond tien voor elf een <a href="https://www.npo.nl/mijlpalen-voor-parijs/POMS_S_NOS_2407014" target="_blank">item</a> uit over de wandeling van de dag.</p>
</div>
