Best aandoenlijk om een jonge wijsneus aan tafel bij De Wereld Draait Door het land te zien uitleggen dat Theresa May dan wel een enorme nederlaag in het Lagerhuis heeft geleden, maar hoe mooi, dat wij hier toch De Democratie in haar oervezels aan het werk zien.

Best interessant om een psycholoog op de radio te horen uitleggen dat Theresa May een onverzettelijk, misschien zelfs licht autistisch, karakter zal hebben, maar mogelijk zelfs een geheime agenda heeft: helemaal geen brexit.

Dat komt in de buurt van andere zieldeskundigen, die al psychologiserend het gedrag van May verklaren uit het feit dat ze haar kinderloze bestaan overcompenseert met carrière en ambities.

Tja, en dan de predikant, die May looft om haar koelbloedige kruisgang en in haar al een nieuwe messias heeft ontdekt.

De ingezondenbrievenschrijvers die een tweede referendum ‘hoogverraad’ van de democratie noemen en in May de vrouwelijke Hansje Brinker zien die de fatale watersnoodramp voorkomt.

Leuk onderwerp voor talkshowgasten om te speculeren over de waardering voor de eenzame Theresa May (‘wat een moedige vrouw!’) die niets dan nederlagen en hoongelach trotseert maar van geen wijken wil weten en zowaar wat sympathie opbouwt.

Allemaal niet to the point als u het mij vraagt.

Het theater in het House of Commons is op zijn best een spannend stervensritueel. Leve de dramademocratie.

Het theater in het House of Commons is de uitvoering van een belachelijk referendum dat op valse gronden is georganiseerd om een ontsporende partij (de Tories) te behagen. Een theater dat charlatans de gelegenheid gaf om een niet-representatief stemvolk met leugens en valse beloften tot een dramatische uitslag te verleiden en op zijn best een spannend stervensritueel toont van de Westminsterdemocratie. Leve de dramademocratie. De duiding van May’s karakter of roeping maakt sentimenten en toedichtsels los die niets met het machtsspel te maken hebben. In alle wanhopige variatie demonstreert het gespeculeer over democratisch gehalte en persoonlijkheid juist hoeveel sterker de werkelijke krachten van dat spel zijn. Want die krachten dicteren het gedrag, en niet andersom.

Chicken game

De regels van de chicken game zijn doodsimpel: voer de spanning zo lang mogelijk op, dreig tot het laatste moment met een vreselijk ongeluk, en laat de tegenstander geloven dat je niet anders kunt. De grote bedenker van dit spel is de vorig jaar overleden econoom Thomas Schelling. De kunst is, aldus Schelling, niet zozeer om de vijand ervan te overtuigen dat je sterker bent maar om hem ervan te overtuigen dat alleen hij het risico kan afwenden. ‘Blinking the eye first’ is in die strategie verboden, want fataal. Zeg vooral niet dat je maar een spel speelt, want dat verraadt je strategie en maakt je ongeloofwaardig. Je moet een beetje gestoord overkomen, maar wel consistent gestoord.

Een praktijkgeval diende zich weldra aan toen Nikita Chroesjtsjov in 1961 West-Berlijn omsingeld had en (misschien) wilde aanvallen. President John F. Kennedy liet de artikelen van Schelling uit zijn bibliotheek komen, nam ze ter harte, en wist Chroesjtjov ervan te overtuigen dat de beslissing tot een allesverwoestende atoomoorlog nu in diens handen lag.

Het fatale ongeluk is in dit geval de no-deal brexit. De bestuurders die onder geen beding als eersten met hun ogen mogen knipperen zijn May en de EU. De psycholoog die May een geheime agenda toedicht zit er niet ver naast, al heeft de premier de meest rationele uitkomst van het spel (geen brexit) niet meer in eigen hand. Als het Lagerhuis bij zinnen is en het stuurwiel nog uit haar handen weet te grissen, wordt iets eerder dan May van plan is uitstel van de brexit gevraagd (en gekregen). En van uitstel komt afstel. Unless someone blinks. Dat zijn de regels van het spel.