<div class="lead">
Brussel, een dag na de aanslagen. Anna Luyten reist rond in de stad. De slachtoffers, de vermisten en ook de daders krijgen een gezicht en een verhaal. &#8216;Have you seen my Atlegrim?&#8217;
</div>
Ze krijgen stilaan een gezicht, de dodelijke slachtoffers. Bij het Beursgebouw, tussen de honderden brandende kaarsen, ligt de dag na de aanslagen de foto van Adelma Marina Tapia Ruiz. Samen met haar vierjarige tweelingdochters en haar man was ze op weg naar New York, waar haar zussen wonen. Ze werd 36 jaar geleden geboren in Peru en woonde sinds acht jaar in België. Om 7 uur 58 minuten en 27 seconden bleef haar blik rusten op een herkenbaar tafereel. Ze keek naar haar twee kinderen die in de vertrekhal van de luchthaven wegrenden en haar man die hen achternaliep. Een seconde later was ze dood.
Naast haar ging de eerste bom af.
En naarmate de dag vordert, plakt er op steeds meer slachtoffers een gezicht: Olivier Delespesse, een man in ruitjeshemd met een ronde glimlach die met de metro op weg was naar zijn werk op de dienst onderwijs. De 20-jarige student Leopold Hecht, die met de metro naar zijn rechtenfaculteit reisde. Hij raakte tijdens de aanslag zwaargewond en stierf de volgende ochtend in het ziekenhuis. De Marokkaanse ambassade identificeerde een Marokkaanse vrouw bij de slachtoffers. Een voorbijganger geeft je een A4 met een vraag: “Have you seen My Atlegrim?’ Een A4 met drie foto’s van een meisje met een bril. Het onderschrift is een telefoonnummer en een smeekbede: &#8216;Mijn Johanna was in de metro op het moment van de aanslag van 22 maart. Alle informatie is welkom.&#8217;
Om klokslag twaalf uur ’s middags houdt het land zich een minuut stil voor al die slachtoffers.
Je luistert naar het oorverdovend zwijgen en vraagt je af hoeveel gezichten je in gedachten in een minuut voorbij kan zien trekken en hoeveel beelden van huisgezinnen van meer dan 40 nationaliteiten die sprakeloos achterblijven. Je belt bekenden op die gewond zijn, met wie het beter gaat. Je krijgt oproepen van mensen die nog hopeloos op zoek zijn naar hun verwanten.
Een uur later hoor je op de persconferentie van het Federaal Parket woorden die door merg en been gaan. Niet omdat ze gruwelijk zijn, wel omdat ze zo’n concrete gedaante geven aan de abstractie van cijfers als in &#8217;32 doden en 260 gewonden.&#8217;
&#8216;De vaststellingen op de plaatsen van de feiten verlopen in extreem moeilijke omstandigheden. De menselijke resten van de slachtoffers van de luchthaven zijn overgebracht naar de Leuvense universiteit, die van de slachtoffers van het metrostation naar het militair hospitaal van Neder-Over-Heembeek. De medewerkers van het Disaster Victim Identification team voeren daar hun onderzoeken uit,&#8217; zegt Catherine De Bolle, commissaris-generaal van de federale politie.
Ongeruste familieleden krijgen de raad niet meer naar alle ziekenhuizen van Brussel en omstreken te bellen, maar naar het militair hospitaal van Neder-Over-Heembeek te gaan. Daar zullen ze worden geholpen.
&#8216;De leden van het DVI team werken niet enkel op basis van een visuele vergelijking maar de identificatie moet ook wetenschappelijk bewezen worden. Hierbij worden onder andere vingerafdrukken, DNA en ontologische informatie vergeleken, en wordt informatie ingewonnen over bijvoorbeeld juwelen en kledij.&#8217;
En je weet dat er nu mensen naar de tandarts bellen, op zoek naar de afdruk van een gebit van iemand die ze missen. Of in fotoalbums bladeren, speurend naar een afbeelding van een ketting om een hals, een ring aan een hand of een hemd aan een lijf van iemand die voorgoed weg is. En je weet hoe hun blik afglijdt naar dat gezicht dat alleen nog in hun hoofd en op papier bestaat.
*
De daders hadden al een bekend gezicht. In de stad, op de televisie, duiken hun foto’s overal op: drie mannen met hun bagage op een kar. Maar wat speelde er door hun hoofd?
Een van hen liet zijn testament na in een vuilnisbak. Op zijn laptop die de speurders gisteren na een huiszoeking in de vuilnisbak op de Schaarbeekse stoep vonden, heeft de 29-jarige Ibrahim El Bakraoui zijn gemoedstoestand ingetikt. &#8216;Overijld tewerk gaan&#8217;, schreef hij, &#8216;niet meer weten wat te doen&#8217;, &#8216;overal gezocht worden&#8217;, &#8216;niet meer veilig te zijn&#8217;. Hij schreef dat wanneer &#8216;ze zo zouden doorgaan, ze riskeerden naast hem in een cel te belanden.&#8217; Met ‘hem’ bedoelde hij waarschijnlijk Salah Abdeslam. Ibraham El Bakraoui is herkend aan de hand van zijn vingerafdrukken. In 2010 had hij met zijn rechterhand na een mislukte overval op een wisselkantoor, enkele honderden meters van het Beursplein, met een kalasjnikov op de politie geschoten.
In een huis waar de speurders gisteren naartoe geleid zijn door de taxichauffeur die de drie mannen naar de luchthaven had vervoerd, stond een arsenaal te wachten: 15 kilo explosieven, 150 liter aceton, 30 liter zuurstofwater, ontstekingsmechanismen, een grote tas met vijzen en bouten, ventilators, plastic bakken. Een terreur-labo.
Zijn drie jaar jongere broer, Khalid, kon ook aan zijn vingerafdrukken geïdentificeerd worden. Hij is de zelfmoorddader van de aanslag in het metrostation Maalbeek. Hij staat niet op de foto van de drie verdachten van de aanslag van de luchthaven. Hij was in 2011 veroordeeld voor carjacking. Iets voor middernacht komt het bericht binnen dat op de beelden van de bewakingscamera te zien is dat Khalid El Bakraoui vergezeld was door een kompaan in het metrostation. Er wordt naar hem gezocht.
*
De hele dag wordt ook gezocht naar de namen van de mannen die Ibrahim naar de luchthaven van Zaventem vergezeld hebben nadat hij zijn testament schreef. De andere kamikaze, links van hem op de foto, zo blijkt later op de dag, is de 24-jarige Najim Laachraoui. Hij werd gezocht naar aanleiding van de aanslagen van Parijs. Zijn dna werd gevonden op de zelfmoordgordels in het Bataclan-theater en het Stade de France. Hij studeerde elektromechanica in Schaarbeek. De geïdentificeerde mannen groeiden alle drie op in Brussel. De man in het wit is gevlucht. Hij liet voor hij gisteren het luchthavengebouw uit liep voor de twee explosies, een grote tas achter. De ontmijningsdienst ontdekte dat daarin de zwaarste lading springstoffen zaten.
*
En weer valt de avond. In Zaventem wandelt het luchthavenpersoneel samen met inwoners van Zaventem en Brussel de ringlaan op. We worden opgeroepen tot de hoogste graad van paraatheid. De mensen waken.

Anna Luyten

Brussel: de slachtoffers krijgen een gezicht

Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips