Liefst 122 van de 209 wetenschappers in de panels van de European Food Safety Authority (EFSA) hebben banden met de industrieën die zij moeten reguleren. De Europese warenautoriteit is daarmee als een slager die zijn eigen vlees keurt.

Gelukkig kwam alles toch nog goed in de laatste aflevering van de jeugdserie Het geheim van Eyck. Wekenlang zat deze vader met zijn dochters om klokslag zes uur voor de tv om Tim, Lotte, Rekel en hun broertjes en zusjes te zien vechten tegen het machtige Gentopia. Dit bedrijf ontwikkelt maïs die alle honger uit de wereld zou kunnen bannen, maar de kinderen ontdekten dat Gentopia ook super gevaarlijk gif gebruikt. Niemand gelooft ze, en dus trekken de kinderen ten strijde. Als het te spannend wordt, duiken mijn moppies achter de kussens van de bank. Gelukkig lukte het Tim, Lotte en Rekel om Gentopia te ontmaskeren. ‘Maar papa,’ vroeg mijn jongste, ‘wat nu als dit in het echt gebeurt? Dat een bedrijf gevaarlijk gif gebruikt en niemand wat doet?’ ‘Dat gebeurt niet lieverd,’ antwoordde ik. ‘In het echt worden die bedrijven streng gecontroleerd.’

Echt waar, papa?

In Brussel speelt momenteel een reallifesoap rondom glyfosaat, het werkzame bestandsdeel in (onder andere) ’s werelds meest gebruikte onkruidverdelgingsmiddel, Roundup van Monsanto. Glyfosaat is al jaren omstreden omdat het – op z’n zachtst gezegd – niet alleen schadelijk is voor onkruid. Afgelopen augustus concludeerde de Wereldgezondheidsorganisatie na het doorspitten van honderden onderzoeken dat glyfosaat ‘waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen’ is. Als de Europese instanties dit oordeel overnemen, is een verbod onvermijdelijk en verliest Monsanto miljarden euro’s omzet. In een persbericht stelde Monsanto dan ook ‘woedend’ te zijn over het oordeel van de Wereldgezondheidsorganisatie. Gelukkig zijn er strenge Europese instanties die waken over onze gezondheid, denk je dan. Niet dus.

Zo hebben de 122 van de 209 wetenschappers in de panels van de European Food Safety Authority (EFSA) banden met de industrieën die zij moeten reguleren, blijkt uit onderzoek van de ngo Corporate Europe Observatory. EFSA’s budget is een slordige tachtig miljoen euro, een fractie van de winst die glyfosaat genereert. Daarnaast baseert EFSA zich op een rapport van het Duitse warenautoriteit BfR, een instituut dat de chemische industrie van EFSA zelf mocht aanwijzen. Waarom BfR? Toch niet omdat in de wetenschappelijke panels onderzoekers zitten die ook werken voor bedrijven die glyfosaat produceren? Ook merkwaardig: BfR baseert zich op samenvattingen van onderzoeken die zijn aangeleverd door… bedrijven die glyfosaat maken. De onderzoeken zelf worden niet geopenbaard, want die zouden bedrijfsgeheimen kunnen bevatten. De keurmeester die zijn eigen vlees keurt, verstrengeling van lobby, wetenschap en politiek – het doet allemaal verdacht veel denken aan Volkswagen en dieselgate. Deze week publiceert de EFSA haar rapport over glyfosaat. Ik durf mijn dochter nog niet vanachter haar kussen te halen. Wat Brussel nodig heeft, zijn Tim, Lotte en Rekel.