Vuile lucht is niet goed voor mensen. Niet voor volwassenen, en nog minder voor kinderen. Wat doet de giftige lucht die ons omringt met onze kroost? ‘Je ziet dat hun hersenontwikkeling dan anders is.’

We worden omringd door giftige lucht, de grootste bedreiging voor onze gezondheid. Jaarlijks veroorzaakt het 9 miljoen doden. Hoe maakt luchtvervuiling ons ziek? En wat kunnen we ertegen doen?

Ze begon als cybersecurity-specialist, maar realiseerde zich dat internetcriminaliteit een symptoom is. Dus zoekt Melanie Rieback nu niet meer alleen naar gaten in systemen maar hackt ze hele verdienmodellen, en uiteindelijk zelfs de financiële markt. ‘We kunnen het systeem pas hacken als we begrijpen hoe het systeem werkt.’

Klimaatactivisten gooien soep op de Zonnebloemen van Van Gogh en lijmen zich vast aan Het meisje met de parel. Helpen die acties of schaden ze de klimaatstrijd juist? Colin Davis, hoogleraar cognitieve psychologie aan de University of Bristol, deed er onderzoek naar. ‘De acties openen het gesprek, de ruimte voor discussie over de kwestie zelf.’  

De grote vermogens van de rijken hebben nadelige effecten op de samenleving. Zouden er geen limieten moeten zijn aan hoeveel iemand zich mag toe-eigenen? ‘Als je uiteen gaat rafelen wat alle factoren zijn die mensen in staat hebben gesteld om zo rijk te worden, dan valt de mythe van de self-made billionaire snel uiteen.’

Hypotheken, studieschulden, boetes, teveel ontvangen toeslagen – er is steeds meer schuld in de wereld. En dat zorgt voor instabiliteit, ongelijkheid en verwoesting van ecosystemen. Hoe komen we van de schuldenberg af? ‘Economische ongehoorzaamheid is een manier om verandering aan te jagen.’

Degrowth zal de wereld redden, stelt economisch antropoloog Jason Hickel in zijn boek Minder is meer. ‘Wat degrowth biedt, is een ecologisch coherent antwoord op onderling verbonden crises.’

Is een wereld zonder werk mogelijk? En is nooit meer werken wenselijk? De anti-werkbeweging groeit, maar streeft niet naar niksen. ‘Wat als er geen banen meer zijn, alleen dingen om te doen en mensen om ze te doen?’

Groene groei is hét paradigma van overheden wereldwijd om de klimaatcrisis op te lossen. Want groei is de enige weg. En niet alleen voor de klimaatcrisis, groei is het wondermiddel voor álles. Maar wat als economische groei niet de oplossing voor alle problemen is, maar juist de bron ervan?

Wie zoekt naar alternatieven voor het kapitalisme komt al snel in Mondragón terecht, een federatie van coöperaties waar de medewerkers het voor het zeggen hebben. Is Mondragón werkelijk zo geweldig? Of bezwijken de idealen onder het succes?

Nee, een betere wereld begint niet bij jezelf, maar bij systemische verandering. Toch worstelen we wat af als het erom gaat verantwoorde individuele keuzes te maken. Hoe leer je leven met je eigen tegenstrijdigheden? En wat zijn de grotere gevolgen van die worsteling?

De corporatie is het belangrijkste vehikel van het kapitalisme, zegt de Schotse hoogleraar David Whyte. En het kapitalisme richt de wereld te gronde. Door corporaties af te schaffen, kunnen we het tij misschien nog keren.

Als voorman van punkband Hang Youth is hij de stem van een nieuwe protestgeneratie. Maar Abel van Gijlswijk is zich ook zéér bewust van de inconsistentie in zijn eigen gedrag. ‘Je moet een paradox zijn, anders ben je gewoon een lege sukkel.’

Socioloog Willem Schinkel is een van de radicaalste denkers van Nederland. Sjors Roeters sprak met hem over de verwoestende bestaande orde en hoe we ons daartegen teweer kunnen stellen. ‘Uiteindelijk zijn het verschillende vormen van strijd die samen optellen tot een algemeen verzet tegen de bestaande orde.’

Kan het onteigenen van de woningvoorraad van grote vastgoedbedrijven een oplossing zijn voor de woningcrisis? In Berlijn is het debat daarover inmiddels gekanteld. Kunnen we daar een voorbeeld aan nemen?

Het voorkomen van milieucatastrofes en het voorkomen van het geweld van wanhopige massa’s gaat samen, denkt VN-redacteur Sjors Roeters. Wat kunnen we doen om het niet zover te laten komen? De komende maanden gaat Roeters op zoek naar alternatieven voor kapitalisme en klimaatcatastrofe.