VVD versus de rechtse kerk

De rechtse kerk

Verhaal van de Week

Onder de motorkap van het IDF

Documentaire

600 dagen de straat op

Verzet

Tijd voor scholierenprotest?

Jongerenpanel

Doe iets niet

Dolf Jansen

Dienstplicht

Chard van den Berg

Laat de boer rouwen

Hans Against the Machine

Veiligheidsraad

Verenigde Naties

Iedereen aan de marathon

Zeitgeist

Jacht op vreemdgangers

Digital Families

Waar kleine kinderen in een boomstam, in een lappenpop of in een lampenkap nog hun beste vriend kunnen herkennen, kleuren ze niet veel later binnen de lijntjes van de kleurplaat die de populaire cultuur ze voorhoudt. Dit zijn Anna en Elsa uit Frozen, zo echt, met een 3D-bril op kun je ze aanraken. Dit is Harry Potter, hij is wat anders dan in de boeken en in je gedachten misschien, maar dit is &#8216;m. Dit is &#8216;m echt. En dit is Hermelien, <a href="http://www.eonline.com/news/770285/j-k-rowling-slams-racists-unhappy-black-actress-will-play-hermione-in-harry-potter-play">ze is wit</a>.
Als iets je dwingt je verbeelding thuis te laten, is het wel een computerspel. Met iedere nieuwe uitgave, met elke technologische ontwikkeling worden spellen gedetailleerder en dus visueel geloofwaardiger. Daarom is het extra schrijnend als spellen een wereld simuleren die aansluit bij die van je klasgenoten, maar niet die van jezelf. In andere woorden: de kleurplaat is af, maar jouw krijtjes zijn in de la blijven liggen. Denk aan transgenders, tussengenders, intergenders, pangenders, androgyne personen, gender fluids, mensen die nonbinair zijn.
De Britse site Wow24/7 <a href="http://www.wow247.co.uk/2016/06/03/video-games-are-the-most-progressive-form-of-entertainment/">stelt gerust</a>: vergeleken met de schijnwereld die Hollywood ons voorhoudt, is de vorm waarin computerspellen zijn gegoten relatief progressief. De drempels op weg naar meer diversiteit zijn overkomelijk als je veranderingen stapje voor stapje kunt doorvoeren, met updates. De mal waarin spellen zijn gegoten, kan ook na het verschijnen nog worden aangepast. Hierdoor kunnen revoluties plaatsvinden bínnen de kaders, zonder poespas, zonder drama. Zonder <a href="http://downtrend.com/71superb/heres-why-the-star-wars-black-stormtrooper-controversy-has-nothing-to-do-with-race">ophef</a> rond een eventueel ‘politiek statement’. Geen twitteroorlogen over de roep om een vriendin voor <a href="https://twitter.com/hashtag/GiveElsaAGirlfriend?src=hash" target="_blank" rel="noopener">prinses Elsa</a> uit Disney&#8217;s Frozen of om de <a href="http://variety.com/2016/film/columns/finding-dory-lesbian-couple-disney-pixar-1201791485/" target="_blank" rel="noopener">vermeende</a> homoseksualiteit van een stel dat in de trailer van Pixars Finding Dory figurereert. Gewoon een verandering om individuele gebruikers thuis achter de computer tegemoet te komen.
<h5>Bijna echt</h5>
Zo&#8217;n kleine revolutie is de laatste update van The Sims 4, het welbekende strategische simulatie-spel waarmee een generatie (de onze, pubers rond de eeuwwisseling) is opgegroeid. (Jij niet? Pardon: spelers maken een of meerdere personages aan, of een hele familie, bouwen een huis, richten het in, sturen de kinderen naar school, de volwassenen naar hun werk, een enkeling naar Mars of met middernacht naar het kerkhof, en laten ze ondertussen een broodje smeren, ‘whoohoo’-en met de buurvrouw en een tuinkabouter ontvoeren. Net als in het echt, maar dan anders.)
Als identificatie ergens een rol speelt, is het wel in de Sims-dorpjes Sunset Valley en Oasis Springs. Op je gemakje bouw je aan een tweede, derde of vierde leven. Het is de plek bij uitstek om te experimenteren met identiteit. Van een absurd kapsel, een obsessie met flamingo&#8217;s, of een gezin met zes kinderen tot aan homo- of transseksualiteit.
Sinds het spel in 2000 verscheen bouwen ze bij EA en Maxis steen voor steen, <a href="http://sims.wikia.com/wiki/Llama">lama voor lama</a>, aan een wereld die op de onze begint te lijken. Het aanpassen van een personage wordt een steeds groter, vermakelijker en diverser karwei. Kijk maar:
<figure id="post-329682 media-329682" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Schermafbeelding-2016-06-07-om-14.52.38.png" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Schermafbeelding-2016-06-07-om-14.52.38-320x240.png 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Schermafbeelding-2016-06-07-om-14.52.38-640x480.png 640w" alt="" /><figcaption>2000 &#8211; The Sims 1. Keuze uit: Kind of volwassen. Man of vrouw met een aantal standaard verschijningen. Drie huidskleuren. Eén postuur.</figcaption></figure>
<figure id="post-329682 media-329682" class="align-center"></figure>
<figure id="post-329684 media-329684" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/tumblr_n8m5ae08RP1rzq92mo1_1280.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/tumblr_n8m5ae08RP1rzq92mo1_1280-320x240.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/tumblr_n8m5ae08RP1rzq92mo1_1280-640x480.jpg 640w" alt="" /><figcaption>2005 &#8211; The Sims 2. Keuze uit: Baby, kind, tiener, jongvolwassen, volwassen, en op leeftijd. Man of vrouw met geslachtsbepaalde keuzemogelijkheden uit garderobe en kapsels. Dik of dun. Een postuur. Vijf huidskleuren. Gezicht naar wens te kneden.</figcaption></figure>
<figure id="post-329688 media-329688" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/maxresdefault-1.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/maxresdefault-1-320x180.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/maxresdefault-1-640x360.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/maxresdefault-1-1280x720.jpg 1280w" alt="" /><figcaption>2009 &#8211; The Sims 3. Keuze uit: Baby, kind, tiener, jongvolwassen, volwassen, op leeftijd. Man of vrouw met geslachtsafhankelijke garderobe en kapsels. Dik of dun naar wens aanpassen. Het gehele spectrum aan huidskleuren mogelijk. Gezicht naar wens te kneden. Keuze uit drie soorten stemmen per geslacht.</figcaption></figure>
<figure id="post-329691 media-329691" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/The-Sims-4-Female-Outfits-11.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/The-Sims-4-Female-Outfits-11-320x186.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/The-Sims-4-Female-Outfits-11-640x372.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/The-Sims-4-Female-Outfits-11-1280x743.jpg 1280w" alt="" /><figcaption>2014 tot heden &#8211; The Sims 4. Baby, kind, tiener, jongvolwassen, volwassen, op leeftijd. Mannelijke vrouw, vrouwelijke man, mannelijke man, vrouwelijke vrouw. Huidskleuren teruggebracht tot een breed spectrum, blauw en groen. Gezicht en lichaam naar wens te kneden: dik, dun, kort, lang, grote borsten, kleine borsten, heupen, billen gespierd, minder gespierd, etc.. Vruchtbaar, onvruchtbaar. Homoseksueel, heteroseksueel. Keuze uit hij of zij als aanspreekvorm en de manier van bewegen (vrouwelijk, mannelijk, stoer, charmant, etc.). Mannen kunnen ‘vrouwenkleren’ en -kapsels dragen en andersom. Keuze uit toonhoogte van de stem, voor elke sim gelijk.</figcaption></figure>
De laatste update van The Sims 4 is deze week doorgevoerd. Eindelijk kunnen de Sims <a href="https://www.reddit.com/r/thesims/comments/4mhalq/sims_4_sims_can_now_drink_tap_water/" target="_blank" rel="noopener">kraanwater</a> drinken, leggen de makers uit. Oh, en: ‘Je kunt voor de eerste keer jouw Sims aanpassen zonder grenzen met betrekking tot het eerder bepaalde geslacht.’ Een kleine stap voor de programmeur, een grote stap voor de mensheid. ‘Ok,’ zegt een speler op Reddit. ‘Ik moet wat toegeven. Ik moest huilen. Ik heb altijd al een Sim willen spelen die trans is, net als ik. Ik heb altijd een Sim al willen spelen die door het spel als vrouw wordt beschreven en kinderen kan krijgen met andere vrouwen. En ik heb altijd gewild dat mijn vage androgyne trekjes in het spel tot hun recht kwamen, en dat mijn Sim kon praten met een lage stem. Want om eerlijk te zijn, zo praat ik in werkelijkheid. Nu kan dat.’
https://youtu.be/zp17TEvY3w0
De meest vreemde personages overspoelden fora waarop Sims-spelers elkaar hun werelden laten zien. Van ogenschijnlijke drag queens, tot grofgespierde dames in wife beaters met kapsels waar ‘vroeger’ alleen de heren van profiteerden.
<figure id="post-329712 media-329712" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Schermafbeelding-2016-06-06-om-15.08.11.png" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Schermafbeelding-2016-06-06-om-15.08.11-320x180.png 320w" alt="" /><figcaption>Foto: Reddit</figcaption></figure>
<h5>De sari van Banu</h5>
Maar het leven buiten de hokjes blijkt er niet altijd even gemakkelijk. Dit is <a href="https://www.reddit.com/r/thesims/comments/4mmbfc/what_do_you_all_think_of_my_genderfluid_sim/" target="_blank" rel="noopener">Banu Sultan.</a>
<figure id="post-329692 media-329692" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Banu-Sultan.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Banu-Sultan-320x200.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Banu-Sultan-640x400.jpg 640w" alt="" /><figcaption>Banu Sultan in de badkamer met een glaasje kraanwater (!). Foto: Reddit</figcaption></figure>
Banu woont samen met zijn broer Isiah Sultan in Oasis Springs, een zonovergoten dorpje in het hart van groot Sims-land. De geschiedenis die hun maker bedacht voor de twee broers, is volledig in lijn met het ‘out of the box’-denken van EA en Maxis: Isiah heeft Banu helpen vluchten, legt hun maker uit op Reddit. Weg van hun bekrompen familieleden, weg van de intolerantie in hun thuisland. Banu droeg al van kinds af aan liever jurken en rokjes. Een vrouwelijke man, is-ie, ‘genderfluid’. Maar de twijfel slaat toe: wil hij de transitie van vrouw naar man ondergaan, of voelt hij zich goed zoals-ie nu is? En wil hij kinderen krijgen, nog voor hij de transitie op de operatietafel definitief maakt?
<figure id="post-329694 media-329694" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Banu-en-draagmoeder.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Banu-en-draagmoeder-320x200.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Banu-en-draagmoeder-640x400.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/06/Banu-en-draagmoeder-1280x800.jpg 1280w" alt="" /><figcaption>Banu in gesprek met een potentiële draagmoeder. Foto: Reddit</figcaption></figure>
Al na een dag zat het spel het verhaal van Banu in de weg. Terwijl hij worstelt met vragen over zijn toekomst, blijft de buitenwereld Banu bestempelen als vrouwelijke man: andere Sims vinden Banu een ‘hij’, een ‘hem’, en een potentiële ‘echtgenoot’, alsof ze dwars door zijn sari heen kijken.
Rewind. Banu is gemaakt, uit het niets, als een jongvolwassen sim met een piemel. Hij beweegt zich vrouwelijk, kleedt zich vrouwelijk, heeft een vrouwelijke stem, heupen en een taille, plast zittend, maar heeft een mannelijk geslacht. In de echte wereld zouden we Banu als vanzelf aanspreken als een ‘zij’ en een ‘haar’. Maar in The Sims gebeurt dat niet. Het blijkt dat Banu vanwege het mannelijke geslacht in de code van het spel staat gecategoriseerd als &#8216;man&#8217; &#8211; ongeacht het vrouwelijke voorkomen. Buren, vrienden en familieleden lezen de gender-identiteit van Banu volgens dit geprogrammeerde label. Het uiterlijk heeft geen invloed op hoe andere Sims iemand zien: automatisch verwijzen de poppetjes naar Banu als een &#8216;hij&#8217; en een &#8216;boyfriend&#8217; . En daarom doet Banu&#8217;s maker dat op Reddit ook maar. En doen wij mee.
Als we de actualiteit erbij slepen: Banu mag in Oasis Springs absoluut niet naar het damestoilet. Maf. In een wereld waar mannen zwanger kunnen raken van aliens moet wc-vrijheid voor een ‘genderfluid’ en een beetje flexibiliteit in aanspreekvormen toch een koud kunstje zijn?
Het verhaal van Banu eindigt met een cliffhanger van jewelste: ‘Zal Banu kiezen voor een geslachtsveranderende operatie? Wordt vervolgd!’ In ons achterhoofd piept een stemmetje: waarom heeft de geestelijk vader van Banu niet simpelweg een Sim gemaakt van het vrouwelijk geslacht? ‘Banu voor de operatie’ kunnen we er toch gewoon bij denken?
Nee, spreken we onszelf tegen. Het zou voor een trans-personage mogelijk moeten zijn het hele proces te beleven, waar hij of zij zich dan ook in dat proces bevindt. Als Banu met piemel én als vrouw door het leven wil gaan, dan moeten de buren dat kunnen leren begrijpen. De Sims blijft ons, ondanks al die progressie, hokjes opleggen. Terwijl er hard wordt gewerkt aan een wereld waarin iedereen zichzelf kan zijn, de blik van de ander is nog net zo star als altijd.
Daar wringt de (uniseks) schoen. Creatievelingen in de populaire cultuur werken met man, vrouw en macht aan een zo breed mogelijk identificatie-spectrum. Maar het loswrikken van hardnekkig rechtlijnige perceptie blijkt een uitdaging van jewelste. Zowel in werkelijkheid als in de fictieve leefomgeving van een stel virtuele figuren. Doorgaan dus, doorgaan met het sleutelen aan de status quo.
Blijven strijden voor Elsa en haar nieuwe vriendin, vechten voor de neukteugels van Barbie, bidden voor Captain America en Luitenant Africa, de liefde van zijn leven. En blind zijn voor wat verscholen gaat onder de sari van Banu, voor of na de operatie.

Zwaan Lakmaker

Roos van Tongerloo

In The Sims hoef je geen man of vrouw meer te zijn. Of toch wel?

<div class="lead">
Wedden dat het je niet lukt, een thriller schrijven? liet iemand vallen. ‘Ik dacht het wel,’ zei Carina van Leeuwen. De coldcase-rechercheur uit Den Haag schreef in drie jaar drie politiethrillers. Zojuist uit: ‘Nachtvlinder’.
</div>
Drie thrillers in drie jaar! 
‘Ja! Vind je dat snel? Weet je, ik lees ze zelf eigenlijk nooit, thrillers. Ik heb ontzettend veel respect voor schrijvers, maar ik kan niet zo goed begrijpen dat mensen het leuk vinden om tot in detail te lezen hoe iemand wordt afgeslacht, verkracht, vermoord en in stukken gesneden. Mensen vragen me soms hoe ik mijn werk als forensisch rechercheur aankan, maar mijn werk heeft een doel, het is geen amusement. Ik weet waar ik het voor doe, en krijg een kick van het oplossen van zaken. Niet van alles eromheen, want de werkelijkheid is gewoon goor, smerig en triest.’
De hoofdpersoon in uw boeken, forensisch rechercheur Renee Spaan, heeft ook al zo’n hekel aan thrillers. 
‘Haha! Ja, ik ben het niet, Renee, maar ze ligt wel heel dicht bij me. Als de tactisch rechercheur op de plaats delict aankomt, zal hij nooit aan de forensisch rechercheur vragen “En? Hoelang is-ie al dood?” Dat is een typische tv-vraag. Nederlandse thrillerauteurs kijken vaak af bij Amerikanen, en geloof me: daar klopt geen reet van. In mijn boeken staat ook niet de hele waarheid, maar ze zijn wel geloofwaardig.’
Renee Spaan legt een bloemetje bij het graf van een moordenaar. ‘In de dood verdient iedereen respect,’ zegt ze. 
‘Mooi. Ik ben ervan overtuigd dat, als je een moordenaar de drie minuten, of zelfs drie seconden voor de moord zou laten herbeleven, ze het niet zouden doen. Ik zou ze iedereen gunnen, die drie seconden. Jij en ik zijn bij machte in die seconden de juiste beslissing te maken. Een klein beetje vertraging, waardoor ons geweten kan spreken.
Ik heb de onderkant van de samenleving leren kennen bij de technische recherche. Mijn eerste nacht op straat was ik in shock. Kijk, plaats delicten vind je meestal niet daar waar het goed gaat. Achter gordijntjes van de huizen waar ik binnenkwam, trof ik soms alleen leegte. Op een betonnen vloer zaten kindertjes van zeven of acht jaar. Niet gedoucht, geen ontbijt. Mama is dronken, papa aan de drugs. Ik heb zo veel mensen gezien van wie ik het knap vind dat het ze überhaupt lukt elke dag weer op te staan. Het leven vormt en misvormt je. En in de wereld waarin ik werk, gaat het leven van de één altijd ten koste van een ander. Ik heb niet zo snel meer een oordeel klaar.’
Anders dan Renee houdt u zich tegenwoordig alleen nog bezig met zaken uit een ver verleden. 
‘Ja, cold cases. Ik vond het lastig, het verdriet dat komt kijken bij zaken. Toen ik nog in het ziekenhuis werkte, voelde ik me ook het meest op mijn gemak in de OK, waar de patiënten al slapen. Als mijn collega’s met nabestaanden praten, trek ik me liever even terug. Ik heb liever foto’s en een broodje pindakaas. 
Er liggen in Nederland honderden mensen begraven zonder naam. Ooit gaf de recherche dan op; daar gaan wij verder. Ik doe graag dingen die anderen niet voor mogelijk houden. “Die zaak kun je niet oplossen.” O nee? Ik dacht het wel. “Dat boek kun jij niet schrijven.” O nee? Ik dacht het wel. Als iemand zegt: “Het lukt niet meer”, dan denk ik: dat zullen we wel zien.
Ik zie elke dag hoe mensen worden weggerukt door toedoen van een ander. Zoveel kansen nog, zoveel talent. Het kan me zo kwaad maken als ik zie hoe mensen opgeven, of hun talenten laten liggen. Laatst hoorde ik iemand zeggen dat mijn boekenserie uit negen delen zou bestaan. Nog zes! Een uitdaging! Man, ik hoop dat ik 130 word.’
<div class="info-box">
Dit artikel is afkomstig uit de Vrij Nederland Detective en Thrillergids 2016. Alle 636 recensies lezen? Ren naar de winkel, bestel ‘m <a href="https://www.vn.nl.kpnis.nl/Winkel/Webwinkel/Web-winkel-Product/De-37ste-DT-Gids-2016.htm" target="_blank">hier</a> of lees via Blendle.
</div>

‘Ik begrijp niet dat mensen het leuk vinden te lezen hoe iemand wordt afgeslacht’

<div class="lead">
In Amerika is ze een bestsellerauteur, ‘onze’ Marieke Nijkamp. Vanuit haar thuisbasis in de Achterhoek schreef zij &#8216;This is where it ends&#8217;, een fictief verslag van vier scholieren tijdens een massaschietpartij op een middelbare school in Colorado.
</div>
U hebt het zich als volwassen Nederlandse wel lastig gemaakt. In het Engels, in Amerika, voor de meest ingewikkelde leeftijdscategorie binnen de literatuur: Young Adult. 
&#8216;Ja, het is een raar verhaal. Tijdens mijn studie heb ik een tijdlang in Engeland gewoond, en ik reis veel. Als ik dan weer ergens zat, in de hoek met mijn notitieboekje, kreeg ik te horen: “We zien je altijd schrijven, maar we willen het ook eens lezen.” Bovendien ligt Engels me goed. Ik schrijf al acht jaar in het Engels en wil niet anders meer. De taal die tieners spreken, is wel een stuk lastiger. Je moet echt een knop omzetten, want je wilt niet overkomen als zo’n oud persoon, weet je wel, iemand die vijftien jaar meer levenservaring heeft en ze wel eens gaat vertellen hoe het zit. In Nederland is Young Adult-literatuur niet vanzelfsprekend, dus ik heb vooral Engelse en Duitse YA-boeken gelezen. Maar, bedenk ik nu, alle verhalen die ik heb geschreven, waren eigenlijk al voor jongeren. Dat gaat vanzelf.’
Die taal bent u dus nooit verleerd. 
‘Nee! Het is ook zo leuk om over jongeren te schrijven. Alles is nieuw voor ze. Ze worden verliefd, ze worden geraakt, ze worden volwassen. Het is allemaal zo intens.’
Over intens gesproken: wat een onderwerp. 
‘Vergis je niet: voor Amerikaanse tieners is een schietpartij in het nieuws onderdeel van het dagelijks leven. Ik heb voor This is where it ends onderzoek gedaan op een aantal Amerikaanse scholen, en in elke klas zat wel iemand die direct of indirect betrokken is geweest bij een schietpartij. Zoiets komt er op middelbare scholen wekelijks voor, als het niet vaker is. Fascinerend toch, zo’n leven? Wat moet er wel niet door je heen gaan als je oog in oog staat met een schutter, op je eigen school? In Amerika oefenen ze één, twee keer per week voor als er iemand met een geweer binnenkomt. En dan, hup, weer over tot de orde van de dag.
Ik heb het boek ook niet geschreven om een punt te maken. Echt niet, ik ben zo apolitiek mogelijk geweest. Ik ben een buitenstaander; ik kan geen oplossing bieden voor hun problemen en heb geen antwoord op hun vragen.’
Toch wordt uw boek nu in Amerika gebruikt door docenten om het onderwerp in de klas bespreekbaar te maken. 
‘Ja, dat is heel bijzonder. Het gekke is dat ze zich op scholen wel voorbereiden op een mogelijke schietpartij, maar het er verder niet over hebben. Dat is toch raar? Ze zijn zich er wel van bewust, maar de ‘dat gebeurt bij ons toch niet’-gedachte overheerst. Een van de studenten die ik sprak, zei: “Als er bij ons op school ooit zoiets gebeurt, dan hoop ik dat mensen ons herdenken zoals ze dat doen in jouw epiloog.” Jezus, wat moet ik daarop zeggen?’
Het boek was een eyeopener? 
‘Wie weet.’
Dat doet u wel met geweld, dat eyeopenen. 
‘Vond je het heftig? Gaaf. Ik wil ook dat mensen er zo heftig mogelijk op reageren, daar doe ik het voor. Ook als ze een gruwelijke hekel hebben aan het boek heb ik mooi wel iets losgemaakt. En het past ook wel bij de doelgroep: op die leeftijd ben je heel erg op zoek naar extremen. In een boek kun je die veilig opzoeken. Alles kan, weinig is taboe. Alleen seks. Je kunt een heel boek vol tieners doodschieten, maar er wordt niet in gesekst.’
Nee? Maar ik dacht, tussen de regels door… 
‘Ha! Ja, jij bent een stuk ouder. Dat is jouw lezing. C.S. Lewis zei het al: a children’s story which is only enjoyed by children, is a bad children’s story.’
<div class="info-box">
Dit artikel is afkomstig uit de Vrij Nederland Detective en Thrillergids 2016. Alle 636 recensies lezen? Ren naar de winkel, bestel ‘m <a href="https://www.vn.nl.kpnis.nl/Winkel/Webwinkel/Web-winkel-Product/De-37ste-DT-Gids-2016.htm" target="_blank">hier</a> of lees via Blendle.
</div>

‘In Amerika oefenen ze wekelijks, voor als er iemand met een geweer binnenkomt’

<div class="lead">
De gesprekken van de dag. Met vandaag: hoe vrouwen zichzelf bevrijden, en sommigen toch Hoofd Huishouden willen blijven.
</div>
<a href="https://blendle.com/i/de-standaard/vrouwen-doen-het-zichzelf-aan/bnl-destandaard-20160602-2fff83fc_2813_11e6_ae3e_72e6ff4c5aa3" target="_blank">&#8216;Vrouwen doen het zichzelf aan&#8217;</a>, stond er. Het kostte twee koffie om die kop weg te spoelen. Daar-gaan-we-weer. &#8216;Hadden ze maar geen rokje aan moeten trekken&#8217;, schiet te binnen. &#8216;Hadden ze maar niet zoveel moeten drinken, hadden ze maar niet &#8217;s nachts in hun uppie door die wijk moeten fietsen, hadden ze maar wat harder &#8216;nee&#8217; gezegd.&#8217;
Het ging De Standaard om het huishouden. (Gelukkig, relatief.) Het blijft een vrouwentaak, schrijven ze. &#8216;En dat komt niet alleen doordat de man weigert de afwas te doen, te koken of het kind aan te kleden.&#8217; Het zijn de vrouwen zélf die zichzelf tot Hoofd Huishouden benoemen. Simen Yilmaz, onderzoeker aan de Universiteit Gent, interviewde talloze vrouwen van Vlaamse en Turkse origine. Allemaal hoogopgeleid, allemaal moeder. De Turkse vrouwen (ik noem het zo maar weet wel beter: van Turkse origine) zeggen dat ze de druk om minister van Kinderen en de Koffie vooral van buitenaf ervaren: hun omgeving zal ze aanspreken op de manier waarop ze die rol vervullen. Vlaamse vrouwen (zelfde verhaal) hebben het ideaalbeeld staatssecretaris Allesreiniger vooral in hun hóófd.
Een derde van de Belgen vindt nu eenmaal dat mannen minder competent zijn voor huishoudelijke taken. Wie de afwas delegeert, loopt een risico.
Ondertussen in Nederland haasten<a href="https://blendle.com/i/nrc-handelsblad/slimme-dorpsvrouwen-verhuizen-naar-de-stad/bnl-nrc-20160601-1_08_2" target="_blank"> vrouwen zich massaal het platteland uit</a>. Weg van het traditionele rollenpatroon. Weg van het aanrecht en moeder de vrouw. Goed bezig. Want in de stad studeren ze meer, verdienen ze meer, en werken ze hard aan het tenietdoen van de ongelijkheid: al sinds 1995 vind je meer hoogopgeleide vrouwen dan mannen in de stad. Een &#8217;topografisch teken van emancipatie&#8217;.
Demograaf Jan Latten (wie kent &#8216;m niet) en Marjolijn Das, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en het CBS, volgden 288.000 (!) plattelandsmeisjes, geboren tussen 1966 en 1971. En jawel: &#8216;hun keuze – wel of niet naar de Randstad – blijkt niet alleen grote gevolgen te hebben voor henzelf, maar ook voor Nederland.&#8217; En als ze écht slim zijn, blijven ze in de Randstad. Daar verdient een universitair opgeleide vrouw als veertiger maar liefst 640 euro bruto per maand meer dan haar collega&#8217;s tussen de weilanden.
Mooi voor de vrouw, mooi voor de stad, slecht voor de periferie: regio&#8217;s als Limburg en Zeeland lopen leeg. Minder werk, minder hoogopgeleiden, meer uitkeringsafhankelijkheid, een ongezondere levensstijl, minder vertrouwen in de politiek. Shit. &#8216;De legitieme aspiraties van vrouwen om zichzelf te ontplooien, leiden onbedoeld tot een samenleving met meer ongelijkheid,&#8217; zegt Latten.
De politie in Duitsland onderzoekt <a href="http://www.volkskrant.nl/buitenland/tientallen-vrouwen-lastiggevallen-bij-muziekfestival-darmstadt~a4311795/" target="_blank">26 klachten over seksueel geweld</a> na een muziekfestival in Darmstadt. Een groep mannen zou de 26 vrouwen hebben beetgepakt en betast op de dansvloer. Een drietal Pakistaanse vluchtelingen is opgepakt en weer vrijgelaten. De daders zijn nog altijd zoek. Keulen echoot.
Wie walgt van ouderwetse normen en waarden kan de boodschappen uitbesteden, het koken of de witte was. Wie geen zin heeft in ingebakken ongelijkheid kan verhuizen van het dorp naar de stad, studeren en carrière maken. Maar voor vrouwen die worden lastiggevallen, vrouwen die worden aangerand of verkracht, vrouwen wie vieze leuzen worden toegesist en in een kort rokje niet op de fiets durven stappen, staat geen oplossing in de krant. Die traditionele rol speelt de vrouw tegen wil en dank, en er lijkt geen eind aan te komen.

Wie de afwas delegeert, loopt een risico

<div class="lead">
De gesprekken van de dag, volgens de redactie. Vandaag: Het onderwijs in Nederland is relatief super, maar de leerlingen vinden er geen bal aan. Wat pas écht motiveert is de liefde.
</div>
Nederlandse leerlingen hebben de ballen zin in school, maar als ze hun tegenstribbelende puberlijf dan toch het lokaal binnen hebben gesleept, presteren ze prima. Gapend en neuspeuterend slepen ze goede cijfers binnen en motiveren ze, zuchtend en steunend, collegaatjes die wat achterlopen.
De onderzoekers van de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (Oeso) snappen het zelf ook niet zo goed, <a href="https://blendle.com/i/trouw/leerling-vindt-school-saai-maar-presteert-goed/bnl-trn-20160526-6455036" target="_blank">geven ze toe</a>. &#8216;In andere landen zeggen leerlingen dat ze dol zijn op school, hier vinden ze het allemaal maar saai.&#8217; Nergens ter wereld zijn scholieren zo <a href="https://blendle.com/i/de-volkskrant/nederlandse-scholier-ongemotiveerd/bnl-vkn-20160526-6455034" target="_blank">ongedisciplineerd en ongemotiveerd</a> als in Nederland. En dat terwijl het Nederlandse onderwijsstelsel behoort tot de beste van Europa. Raar. Dus zette de club van rijke industrielanden zijn tanden in de &#8216;eigenaardigheden&#8217; van het Nederlandse onderwijs.
Kansarme kinderen halen in Nederland relatief gemakkelijk een diploma. Scholieren met achterstanden, die een andere taal spreken of die moeite hebben met leren, krijgen van de juf, de meester of klasgenoten de aandacht die ze nodig hebben. Helaas geldt dit niet voor kinderen die wat vóórlopen op de rest: het Nederlandse onderwijsstelsel is warm en inclusief, maar belemmert de uitblinkers in het uitblinken. We gaan met z&#8217;n allen voor een diploma voor ie-der-een, maar kunnen niet op tegen het competitieve Harvard of Oxford. En, schrijft Trouw: Chinese kinderen zullen altijd beter kunnen rekenen.
In het AD staan <a href="https://blendle.com/i/ad/eeuwige-liefde-voor-tijdens-en-na-het-eindexamen/bnl-adn-20160526-6453772" target="_blank">twee stelletjes</a> uit een examenklas. &#8216;Het was de afgelopen weken echt fijn dat we elkaar hadden&#8217;, zegt Sarah. &#8216;Wij schoppen elkaar achter de schoolboeken&#8217;, zegt haar vriendje Freek. &#8216;Als we samen leren houden we elkaar scherp, we motiveren elkaar. Toen Sarah het even niet meer zag zitten, heb ik met haar een doelenlijst gemaakt: redenen waarom ze moet slagen.&#8217; Sasha strest heel erg tijdens de examens. Haar liefje Nemanja niet: &#8216;Hij komt met hele verhalen om me te motiveren. Dan begint hij over de Leeuwenkoning, zegt: &#8220;Jij bent Simba, jij bent de koningin van alles en je gaat dit examen rocken&#8221;.&#8217;
In NRC staat een <a href="https://blendle.com/i/nrc-handelsblad/ik-wist-zo-n-pagina-wordt-een-succes/bnl-nrc-20160525-1_04_1" target="_blank">interview met Donny Morero</a>, beheerder van de &#8216;Sylvana Uitzwaaipagina&#8217; op Facebook, en op het moment de meest omstreden puber van Nederland. Het was tijd &#8216;om naar buiten te treden&#8217;, vond Donny. Op een grote foto lacht hij minzaam. Hij heeft een opleiding gevolgd, maar werk bleek toch niets voor hem, zegt hij. Liever start hij een nationalistische burgerbeweging met mensen die &#8216;het zat zijn hoe het in Nederland gaat.&#8217; Sylvana, Donny, die is het pas zat &#8216;hoe het in Nederland gaat.&#8217;
Had Donny Morero maar een vriendje of een vriendinnetje. Iemand die hem Simba noemt, iemand die hem achter de boeken &#8216;schopt&#8217;. Iemand die hem uit kon leggen dat spugen in de richting van de rest je eigen cijferlijst niet opkrikt en jouw leven niet mooier maakt.
Als iets je laat uitblinken is het wel de liefde. Daar kan geen onderwijsstelsel tegenop.

Een wens voor de meest omstreden puber van Nederland

<div class="lead">Wat een allianties. Trump luncht bloedeloos met Megyn Kelly, en Sylvana? Sylvana staat al dagen tot aan haar lippen in de meerkleurige bagger om haar vriendschap met dat stel stugge genocide-ontkenners.</div>
Kijk, die Ebru Umar had nou eenmaal iets gedaan wat niet mag. Heel vervelend voor haar wat er vervolgens gebeurde, maar ja. Aldus de nieuwbakken politica aan tafel bij de haar zo vertrouwde talkshow. Weliswaar door de partij ‘ten dans gevraagd’, maar op deze plek toch de leading lady en al vol in de rol die zo mooi past bij haar nieuwe levensfase. Ze sprak van ‘welkom’ en ‘inclusief’, pareerde lastige vragen met een glimlach of een ‘wat vind jij daarvan?’ en negeerde vakkundig de gekke bekken van Neelie Kroes op de achtergrond. En nee, ze vond het helemaal niet opvallend dat dit de enige partij was die niet moeilijk deed over de kliklijn van het Turkse consulaat.
Tegen de tijd dat dit nummer verschijnt is het een kleine week geleden dat Sylvana’s politieke bloempje is geplukt door DENK. (Wij zijn nu eenmaal niet in de eerste plaats een internetmedium en er moest nog een foto van ons worden geshopt voor hierboven in de hoek.) Sylvana staat vandaag vast nog tot aan haar lippen in de meerkleurige bagger, Gordon heeft zich vermoedelijk voor de VVD verkiesbaar gesteld, en Nederland vindt het waarschijnlijk allemaal al heel normaal. Maar wij zagen in deze onwaarschijnlijke vriendschap waar we weinig van snapten – een presentatrice die ons al jaren herinnert aan ons slavernijverleden, vrienden met een stel stugge ontkenners van de Armeense genocide? – toch wel het themaatje van de week. Zie Donald Trump en Megyn Kelly, de Fox-presentatrice die Trump er in zijn eerste tv-debat flink van langs had gegeven vanwege zijn vrouwonvriendelijkheid. Daarop noemde hij haar een bimbo en sprak hij later vol walging en dedain: ‘Er kwam bloed uit haar ogen, bloed uit haar… je weet wel.’ Maandenlang hadden ze ruzie en dat was tof, want een Fox-vrouw met ballen. Maar deze week kon er opeens een lunch vanaf in de Trump Tower, en een belachelijk braaf interview door Kelly, waarin Trump zoiets had van: je hebt vast wel eens ergere dingen gehoord, toch? Wat een gedoogvriendschap.
Ondertussen papte sexpert Goedele Liekens in Den Haag aan met Kamerleden middels een speciale Tweede-Kamer-seksles. Van Goedeles vochtige onderlip kwamen stellingen waarop Kamerleden met een rood (nee) of groen (ja) bordje mochten reageren. Bij de stelling ‘Meiden hebben net zo vaak zin in seks als jongens’ vlogen de groene bordjes van alle mannelijke Kamerleden omhoog, de vrouwen hielden het op rood. Behalve D66-Kamerlid Pia Dijkstra: nu vooruit!
Ach, misschien hadden ze er wat aan. Want zo onwaarschijnlijk zijn bovenstaande vriendschappen natuurlijk niet. Slechts ogenschijnlijk onwaarschijnlijk: in tijden van bestaansonzekerheid en ieder voor zich is vriendschap ook een zetje in de goede richting, een pootje over de hoge muur die de grote ik scheidt van zelfontplooiing en -verrijking (en die muur laten we weer opbouwen op kosten van Mexico). 
Bij wie vind je dat zetje, dat pootje? Bij mensen met macht, mensen met geld, mensen in wier aura je je met zonnebrand moet insmeren, of, bij gebrek aan beter: bij mensen die al ietwat bevoorrecht zijn, gewoon, van zichzelf. Types als witte, slimme, rijke twintigers uit Amsterdam. Journalist Nadia Ezzeroili plaatste van zo’n homogeen vriendengroepje een foto op Twitter. ‘Vragen zich niet af waarom hun vriendenkring in een stad als Amsterdam zo homogeen as fuck is.’ Nou, Nadia, daarom. Als vanzelf halen we potentiële vriendjes door de whats-in-it-for-me-scan.
Daarom kwamen de christelijke partijen ook niet opdagen bij Goedele. Het CDA was ‘verhinderd’, de SGP en de ChristenUnie hadden er ‘niet zoveel behoefte’ aan. Jammer, vond Goedele: ‘Het gaat niet alleen om penissen en vagina’s, zoals ze misschien dachten.’ Maar wie principes heeft, doet niet aan flexibele vriendschap. Misschien toch onverstandig van Buma, Van der Staaij en Segers. Wij weten namelijk nog dat Sylvana in haar TMF-tijd de Sexquiz on the Beach presenteerde, waar mannen na een goed antwoord slagroom van borsten mochten likken. Wie weet wat deze leading lady nog naar de Kamer brengen zal.

Kelli van der Waals

De Week Waarin… vriendschappen ogenschijnlijk onwaarschijnlijk bleken

<div class="lead">
De gesprekken van de dag, volgens de redactie. Met vandaag: de Telegraaf lanceert morgenochtend Vrij Magazine, een tijdschrift voor &#8216;liefhebbers van de vrijheid&#8217;. Maar he, vrij ben je niet zomaar. Daar moet je voor werken. Verplicht op de bank!
</div>
&#8216;Heeft u nog Vrij Nederland?&#8217;
&#8216;Sorry?
&#8216;Vrij Nederland, het opinieblad.&#8217;
&#8216;Hm?
&#8216;Dat tijdschrift. VN. Je weet wel, dat magazine.&#8217;
&#8216;Oh! Ja, die staat rechts van de LINDA., naast naast de Kampioen Camping-special.&#8217;
&#8216;Ah. Wacht, nee! Niet die!&#8217;
Wat al is, kan best komen, dachten ze bij De Telegraaf. Vrij Magazine, een zaterdagbijlage met op de cover een BN&#8217;er en een quote. &#8216;We zijn VRIJ!&#8217; kirt de redactie, alsof ze het liefst een dagje schoolziek thuis willen blijven. &#8216;De 80 pagina&#8217;s tellende bijlage staat vol positieve, adviserende en inspirerende verhalen over wonen, reizen, mobiliteit, culinair en gezond leven.&#8217;
Vrij op de cover, in rood en wit, net als bij ons. Wie lettergrepen telt ziet een tweede gelijkenis. Wie weet zijn hun lezers de onze niet, of geloven ze niet dat in de toekomst plaats is voor Vrij Nederland de Eerste. &#8216;Een magazine voor liefhebbers van het vrije leven,&#8217; zegt de hoofdredacteur. (Noot: hun &#8216;vrij&#8217; is het onze niet. Even wennen.) Bij Vrij Magazine ben je vrij als je niet aan het werk bent. Tenminste, als je je vrije tijd invult als een ware professional.
Uit<a href="https://blendle.com/i/de-telegraaf/doe-eens-lekker-niets/bnl-telegraaf-20160520-1_07_4" target="_blank"> onderzoek van het CBS</a> blijkt dat we het &#8216;vrije&#8217; tegenwoordig te vaak links laten liggen. Nederlanders hebben steeds vaker tijd te kort, zegt Jan Popma, senior onderzoeker arbeidsomstandigheden aan de Universiteit van Amsterdam. Ik denk dat mijn zusje de probleemstelling kort en krachtig kan formuleren: &#8216;We chillen &#8216;m gewoon niet hard genoeg.&#8217; &#8216;Kwalitatief volwaardige vrije tijd is broodnodig om goed te kunnen functioneren. Per jaar sterven 300 Nederlanders aan de gevolgen van werkgerelateerde stress.&#8217; Het is er wel, de vrijheid, maar we pakken &#8216;m niet. En als we &#8216;m pakken, is-ie kwalitatief niet toereikend. Multitasken in de vrije uren bijvoorbeeld, het breekt veel mensen op. &#8216;Vaak wordt gesteld dat er keuzes moeten worden gemaakt als het gaat om de besteding van vrije tijd. Maar zijn dat eigenlijk wel vrije keuzes?&#8217;, vraagt dr. Anne Roeters, onderzoekster van het SCP, zich af.
Een onderzoeker van de Vrije Universiteit geeft een oplossing: we moeten af en toe de ruimte nemen om alles uit te zetten. Je telefoon, je laptop, je tablet en je hoofd. &#8216;Op die manier kun je je geestelijke batterij weer opladen.&#8217; Om écht vrij te zijn.
Daar zit je lekker mee. Ben je vrij, ben je niet vrij genoeg. Word je op zondag wakker, weet je dat je je eigen vrijheid in de weg zit als je je telefoon pakt om een afspraak te maken, of tijdens het tandenpoetsen koffiezet. Verplicht op de bank met de gordijnen dicht. Gek genoeg voelt de conclusie van het onderzoek als een goedbedoeld, ongewenst advies.
Ik hoor een Jiskefet-stemmetje in mijn hoofd. &#8216;BEPAAL JIJ DAT?&#8217; Ik vind het lastig vrij te zijn in het korset dat mijn vrijheid in de juiste vorm moet persen. Morgenochtend snijd ik mijn boterham, met links, in vier stukken, terwijl ik live verslag uitbreng van het smeerproces op Twitter en Vrij Nederland of Vrij Magazine lees op rechts. Ik kan niet wachten. Daar heb ik geen gebruiksaanwijzing voor nodig, alleen wat vrije tijd.

Vrij zijn doe je zo, en niet anders

<div class="lead">Van Peter R. tot alfa Badr, één voor één worden we getroffen door het ze-moeten-ook-altijd-mij-hebben-virus. We weten het zeker: duistere machten werken ons tegen.</div>
Het zijn loeidrukke tijden, en niet alleen voor zzp’ers bij een noodlijdend weekblad. Neen, wie het dezer dagen pas écht druk hebben, zijn de powers that be. Denkt u daar eens aan, als u tijdens het tandenpoetsen de boterhammen van uw peuter smeert en ondertussen nog wat emotiewerk erdoorheen jast. Peanuts! Bij de hogere machten ligt een burn-out pas echt op de loer. Wij werken ons hier helemaal de pestpleuris, maar tegen de overuren van hullie daarboven kunnen zelfs wij niet op. We noemen maar iets: om geheimzinnige redenen slaagt De Groene Amsterdammer er steeds in nét iets meer Facebook-likes dan wij te verzamelen. Terwijl: aan ons kán dat niet liggen. Hier is meer aan de hand. Duistere machten zijn er op uit ons tegen te werken.
Net als bij ons Jos, want de hogere machten hebben sowieso ook een mannetje bij het OM zitten. Wat een heksenjacht, en nu moet de arme schat misschien de bak in. ‘Ik ben vermoord, maar ik leef nog,’ verzuchtte Van Rey. ‘Ik ben brandschoon. Ik heb nooit geen steekpenningen aangenomen.’ Wij geloven je, Jos. Er mag hier ook geeneens niks meer niet in dit kleinzielige polderland! Zonnekoning, dat is gewoon een kwestie van born this way, en dat ze je precies dáár op pakken: how low can you go?
Wij zaten wat ver weg, maar gelukkig had je vriendje in Heerlen your back, Jos. Spijker op de kop, die vergelijking met dat andere complot: ‘Er zijn vreselijke dingen gebeurd in de kampen, maar de ellende die deze officier van justitie heeft veroorzaakt gaat nog 27 keer verder.’ Wij hadden zelf op 32 keer ingezet, maar soit: gelijk heeft-ie, die Christian Petermann.
Misschien maak je straks nog wel een vriend, in de nor: ook Badr Hari werd deze week weer eens in zijn kraag gegrepen. En je weet: als iemand mee kan praten over al-tijd gepakt worden, dan is het Badr wel. ‘Alle alfamannetjes raken van streek als Badr binnenstapt,’ schreef Leon de Winter al, vier jaar voor hij zelf ook behoorlijk van de leg raakte toen een vergelijkbaar alfageval zijn uitgeverij binnenstapte. (En nee, natuurlijk ging het niet om geweld op een homo-ontmoetingsplaats, dat is gewoon rumoer through the grapevine. Vraag maar aan Ronaldo, die was er geeneens niet bij.)
Maar bovenaan de wachtlijst met patiënten getroffen door het ze-moeten-ook-altijd-mij-hebben-virus staat Peter Rudolf de Vries (wij mogen R. zeggen.). Hij heeft de misdaad verdorie aan zijn strakke spijkerbroek hangen. Zelfs zijn fysiotherapeut, in een dorp waar ‘een kauwgumballenautomaat nog nieuws was’, vermoordde zijn echtgenote, nét twee maanden nadat R. zijn oefeningenrondje had afgerond! Nou ja! Ik denk dat het mijn lot is dat de misdaad mij blijft achtervolgen, zei R. deze week: al zat-ie op een onbewoond eiland, dan nog zou er voor hij een kokosnoot te pakken kreeg, een moord worden gepleegd.
Zal je net zien. Zit-ie in de trein, heeft zijn buurman zijn OV-chip vergeten. Tuurlijk! En in de Albert Heijn vergeet degene voor hem in de rij natuurlijk net weer per ongeluk zijn kratje af te rekenen. Ja hoor! Komt-ie net lekker hard aanrijden, springt het stoplicht op rood! Durf dan nog maar eens te beweren dat dit louter toeval is. Uhuh, en Angela Merkel zat zeker ook niet achter de aanrandingen in Keulen? Dream on.
En ook Henk Kamp moet weer gepakt worden, alsof die man nog geeneens kopzorgen genoeg heeft. Niemand gelooft hem, maar wij zitten in het Henk Kamp en weten het zeker: deze man werd gehackt. Hoe kan het anders dat mensen plotseling wisten dat het wachtwoord van henkie1952@gmail.com test1234 was? En dan kunt u wel zeggen dat hij onderdeel was van een grotere phishing-actie maar wij weten het zeker: de hengel kwam uit Groningen. Ze moesten Hem hebben. Net zoals ze ons ook moeten hebben. Wij dragen hier op de redactie een konijnenpootje om onze nek. Als het lot ons niet pakt, is het de concurrentie wel. Deze week kreeg je een Groene Amsterdammer bij de Volkskrant. Ja joh, print de Correspondent uit en plak ’m over de rouwadvertenties. Ze hebben ons geeneens gevraagd! Die vieze vuile samenzweerders zetten ons mooi buitenspel.
Hé, psst, Telegraaf: borreltje doen?

Clara van de Wiel

De Week Waarin… iedereen ons moest hebben

<div class="lead">
De gesprekken van de dag, volgens de redactie. Met vandaag: wat zijn we toch tolerant met z&#8217;n allen. Op papier.
</div>
&#8216;Nederlanders steeds toleranter over homoseksualiteit&#8217;, <a href="http://www.volkskrant.nl/binnenland/-nederlanders-steeds-toleranter-over-homoseksualiteit~a4299169/" target="_blank">kopt de Volkskrant</a>. <a href="https://blendle.com/i/ad/homo-s-hebben-het-moeilijker-op-straat-en-op-werk/bnl-adn-20160512-6379065" target="_blank">In het AD</a> staat het net even anders: &#8216;Homo&#8217;s hebben het moeilijker op straat en op werk.&#8217; Bottom line: bijna nergens in Europa wordt zo positief over homoseksualiteit gedacht als in Nederland. Maar! We slaan ze relatief wel vaak in elkaar.
Het moet Sophie&#8217;s Choice zijn geweest, die kop. Nu reaguren we &#8216;wegkijker!&#8217; op de site de Volkskrant, en kalken we &#8216;haatzaaier!&#8217; op de muren rond de AD-redactie.
Samen met Zweden en Denemarken hoort Nederland bij het clubje &#8216;goed bezig&#8217;, schrijft het <a href="https://www.scp.nl/Nieuws/Bevolkingsopvattingen_steeds_positiever_maar_LHB_s_wel_meer_problemen" target="_blank">Sociaal Cultureel Planbureau</a>. Het rapport verscheen vandaag, aan de vooravond van International Day Against Homophobia and Transphobia. We boeken winst: acht op de tien Nederlanders vindt het inmiddels prima als homoseksuelen trouwen en hebben weinig moeite meer met een homoseksuele leerkracht of het feit dat hun eigen kinderen homo, lesbie of transgender zijn.
Goed bezig? &#8216;Schrikbarend&#8217;, zegt het COC. Klinkt leuk, maar er is een schaduwkant, vindt voorzitter Tanja Ineke. &#8216;Het geweld tegen homo&#8217;s, lesbiennes en transgenders vindt dubbel zo vaak plaats als bij hetero&#8217;s.&#8217; Wie een enquête invult, denkt na over het concept &#8216;homo&#8217;. Zolang homoseksualiteit op afstand blijft, is accepteren een koud kunstje. &#8216;En die oppervlakkige acceptatie wordt schrikbarend dun als mensen op straat zoenen of hand in hand lopen&#8217;, zegt Ineke.
Dan schelden we, pesten we en delen we klappen uit. Steeds meer, steeds vaker. Tolerantie is een geveinsd gedoogbeleid. Liever op papier dan op straat.
Bovendien polariseert de mate van tolerantie in Europa. Waar in het Westen steeds positiever wordt gedacht over homoseksualiteit, hangen Oost-Europeanen met hun volle gewicht aan de wijzers van de klok. Daar heerst de angst, en wie bang is verlangt naar vroeger.
<div class="kolom-column" tabindex="-1">
<a href="http://www.telegraaf.nl/binnenland/25778104/__Ebru___Koenders_wilde_scoren___.html" target="_blank">Ebru is terug</a>. Ze is ondergebracht op een <a href="http://www.trouw.nl/tr/nl/4332/Groen/article/detail/4298825/2016/05/11/Nederland-krijgt-er-een-eilandje-bij.dhtml" target="_blank">geheim adres</a>, waar de beveiliging haar goed in de gaten houdt. Als ze naar buiten wil, moet ze overleggen met de instanties. Ze moet wel. Bottom line: &#8216;Mensen zullen mij blijven herkennen, blijven uitschelden en blijven bedreigen.&#8217;
&#8216;Vrij&#8217;, heet dat. Veilig thuis. &#8216;Ik wil vooral mijn leven terug&#8217;, zegt Ebru. &#8216;En ik wil dat die lui ophouden met mij bedreigen. Mensen bedreigen is niet normaal.&#8217;
</div>
Vanavond is <a href="https://blendle.com/i/de-volkskrant/kan-duitslands-knuffelcabaretier-nog-wel-prikken/bnl-vkn-20160512-6379874" target="_blank">Jan Böhmermann</a> weer te zien op de Duitse televisie. Het duurde een maand, voor hij zijn vaste plaats op de donderdagavond weer mocht innemen. Zijn programma, Neo Magazine Royale, mag weer. Gewoon bij ZDF.
Niet lang geleden vroeg hij de Duitse regering op Twitter nog om beveiliging. &#8216;De kanselier heeft me gefileerd, me uitgeleverd aan een wannabe-dictator,&#8217; liet hij weten. Er is voorgoed iets veranderd in het hoofd van de cabaretier, staat in een interessante analyse in de Volkskrant: &#8216;Zijn vertrouwen dat de Duitse politiek in het algemeen en Angela Merkel hem rugdekking geven is geschaad.&#8217;
&#8216;Zelf grappen maken, te riskant&#8217;, zegt Böhmermann. &#8216;Te veel juridisch gedoe, te veel gedoe met de pers. Zelf grappen maken: niet mijn ding.&#8217; Dus vroeg hij zijn kijkers grappen in te sturen. Voor de grap.
Homo&#8217;s mógen hand in hand over straat, maar ze laten het nog even liever. Böhmermann mág zeggen wat hij wil, maar hij laat het nog even liever. Ebru is vrij, zolang niemand haar ziet.

Homo’s, Ebru en Böhmermann: over (in)tolerantie

<div class="lead">Zo, nu schrijven de millennials eens De Week Waarin&#8230; Narcistische, luie millennials, die in dit geval een stukje met hun tieten tikken.</div>
Er moet een kwartje zijn gevallen bij Vrij Nederland. Met het bord ‘millennial’ om onze nek stonden we al een tijdje in de hoek. Doen jullie maar iets met social media, was de opdracht. Tot het zaterdag in de krant stond: denk niet in leeftijdshokjes. Weg met de vooroordelen: wij doen niet onder voor babyboomers. Uit onderzoek blijkt: we zijn helemaal niet lui en narcistisch, en dat we facebooken tijdens ons werk heeft meer te maken met wat ons wordt toevertrouwd dan met lethargie. Is dat ook weer uit de wereld.
Eindelijk mogen wij ook eens, jong en vrouw als we zijn. Decolleté naar benee, pronte borsten vooruit en schrijven met die tieten! Fout natuurlijk, om die vrouwenkaart meteen te spelen. Lui ook, maar dat zal wel aan onze leeftijd liggen. En stom, want je houdt de verschillen tussen man en vrouw er hardnekkig mee in stand. Verschillen die deze week, als ijzel in de lentezon, leken te verdampen in de meihitte.
Misschien was het die hitte, en de realisatie dat menig mannelijke voorgevel de onze laat verbleken. Misschien waren het de strakke roze lycrashirtjes en het feit dat de dresscode bij het slotconcert van K3 maar weinig afweek van die in Apeldoorn, maar de feminisering van het Avondland leek haast voltooid.
Badend in angstzweet moet Thierry Baudet zondagochtend van zijn piano zijn gegleden. Het werd alleen maar erger: shirts gingen uit en het knalroze verbrandde witvlees vuurde de Giro nog verder op. We zagen de Radler van mannenkinnen druipen bij de aanblik van al die gladgeschoren fietskuiten en dachten: gij wordt niet als mamil geboren, gij wordt tot mamil gemaakt. Of, als we de woorden van Geert Wilders even lenen: iedereen in fietsbroek. Juist nu!
Douwe Bob gaf deze week het goede voorbeeld. In adamskostuum dook hij het Zweedse water in. De social media-stagiair, verderop in de bosjes, nam een kiekje, geheel in het geniep. Wij dachten: wat een bilfie. Daar kan Kim Kardashian niet tegenop. Wat een man. Duizenden songfestivalfans tikten verlekkerd dubbel op het kiekje van de ster in zijn ster. ‘All out, all in!’, schreef Douwe. ‘NU DE VOORKANT!’, schreven de fans. Douwe Bob?’ riep de Songfestivalwinnaar van vorig jaar, ‘Ja die ken ik! Ik zag zijn blote kont op Twitter!’ Kijk, zo marketen we ons de toptien in.
Voor liefhebbers van het andere geslacht heeft Douwe een dag na de duik trouwens twee blote borsten op zijn linkerarm laten tatoeëren. Het houdt niet op voor Bob: nóg eerder liet hij zijn adamsappel overschilderen. Een grote, zwarte roos, als lauwerkrans om zijn mannelijkheid. Maar hé, Rauwdouwe, ons houd je niet voor de gek. Wie goed kijkt, ziet het vrouwelijk bloempje daar ontluiken.
<q class="pull-left">Een verrekijker van wc-rollen of een armbandje van madeliefjes helpt de emancipatie geen millimeter verder. </q>
Nee, dan ons Nationaal Literair Lustobject. ‘Daar moet een piemel… aan’, moet Arnon Grunberg hebben gedacht bij het schrijven van zijn nieuwe, bij nader inzien toch niet zo heel autobiografische roman. Geen spoileralert kon ons hier op voorbereiden: de moederfiguur krijgt halverwege het boek een penis opgeplakt. Hadden wij ons mam afgelopen zondag maar met zo’n cadeau kunnen verblijden. Een verrekijker van wc-rollen of een armbandje van madeliefjes helpt de emancipatie geen millimeter verder. Nee: een derde been! Daar kun je mee uit de voeten! Een piemel-ex-machina, daar kunnen al zijn cryptische voetnoten over de vrouw-als-fictie niet tegenop.
En toen moest de zondag nog komen. We hielden het lang droog deze week: een premier zonder hart, een tweeling zonder vader, #geen4meivoormij, en Thom Yorke. Gewoon, Thom Yorke. Maar die mannen op het Leidseplein, tot aan hun lippen in traanwater… die mannentranen, die eindeloze stroom mannentranen, daar zijn zelfs egocentrische, narcistische millennials, tussen het facebooken door, niet tegenop gewassen.
Justin Trudeau hebben we maar een weekje niet durven googlen. Gelukkig gaan de temperaturen de komende week weer flink naar beneden. Stukje af, tieten terug. Als oestrogeenbom heb je het in dit soort tijden ook niet makkelijk.

De Week Waarin… we de naakte waarheid aanschouwden

<div class="lead">
Vanavond opent de eerste Nederlandse GIF-expo in het Volkshotel in Amsterdam. Te gek én hard nodig, want het is een hele kunst. Tijd voor een lesje etiquette.
</div>
De curatoren van GIF Weekender, de Amsterdamse Daniel Samama en Vincent Seeber, kozen een aantal GIF&#8217;s (van Graphic Interchange Format) uit hun collectie. Ze weten wel wat ze doen: we zijn met z&#8217;n allen gek op gifjes, tegenwoordig. Zeker reactie-gifjes.
Het wordt ons ook verdomde gemakkelijk gemaakt: op Facebook kun je ze eindelijk in-comment afspelen, op Twitter kun je ze bij je tweets voegen door de geïmplementeerde gif-zoekmachine te gebruiken, in Telegram zit die machine al jaren, op Instagram noem je ze Bumble en gebruik je ze incognito, en op je iPhone kun je de camera al op GIF-mode zetten (als je, net als ik, je telefoon op knullig Nederlands hebt staan, heet dat &#8217;tijdsverloop&#8217;).
Maar dat het kán, betekent nog niet dat het móét.
Dat we meer en meer geneigd zijn beeld boven woord te verkiezen lijkt een gegeven. Het wordt aan de lopende band benoemd: Twitter loopt leeg, Snapchat blijft groeien, Instagram deint rustig mee op de golven van een zee aan kinderkopjes. Als je mij vraagt hoe het met me gaat, is de kans groot dat je wordt opgescheept met een foto. Als je het mijn jongere zusje vraagt is een antwoord in beeldvorm vanzelfsprekend. Geen gepuzzel, geen &#8216;is aan het typen&#8217;, geen twijfel over het wel of niet gebruiken van leestekens. Zó gaat het met me. Het is met geen pen te beschrijven, kijk maar.
De immense populariteit van (reactie)gifjes is dan ook goed te begrijpen. Ik bedoel, filters zat op Snapchat, maar je eigen kop is niet altijd toereikend. Met een GIF kun je praktisch elk gevoel uitdrukken. Je leent gewoon even de mimiek (of het huisdier) van een ander.
Maar dat dát kan, betekent nog niet dat het lúkt.
Zodra mensen overstappen op een andere taalvorm, worden ze vaak slordig. In het geval van het massale gifjesgebruik zelfs ui-ter-ma-te slordig. Dat gaat zomaar niet. &#8216;Het meisje die&#8217;, een dt-fout, het woord &#8216;awesome&#8217; uit de mond van iemand ouder dan 21 en een korrelig kattengifje uit 2010 bezorgen mij hetzelfde kippenvel. Ik leen voor de gelegenheid even de woorden van een Vrij Nederland-collega: &#8216;Je zegt toch ook niet tegen iedereen &#8216;yo.&#8221; En zo is het.
Hier, op de webredactie van Vrij Nederland, is het mijn werk taalfouten van mijzelf en mijn collega&#8217;s bij hun lurven te pakken. Dat lukt vaak wel en soms niet, maar ik schrijf zo secuur als ik kan en neuk kolonies mieren tussen de regels door. Het geschreven woord kan (online) rekenen op een leger aan <a href="http://www.volkskrant.nl/wetenschap/zijn-taalpuristen-nare-mensen~a4279821/" target="_blank">activisten</a>. Maar waar het om gifjes gaat, laten de taalcuratoren werk liggen. Zonde.
Ik verzamel al jaren gifjes. Lastig, bij Vrij Nederland en op een site waarbij gifjes absoluut niet tot hun recht komen (je ziet, ik kan hier zonder in de code te hoeven rommelen alleen webvideo&#8217;s gebruiken; slappe aftreksels van GIF&#8217;s. Dat lukt een stuk beter op <a href="https://twitter.com/vrij_nederland" target="_blank">Twitter</a>.) Dagelijks ploeg ik door <a href="https://www.reddit.com/r/reactiongifs" target="_blank">subreddits</a> om het kaf van het koren te leren scheiden. Ik schrijf diegenen af die de kunst niet voldoende beheersen, harteloos en smerig arrogant. No mercy. Hoog tijd voor wat geschreven regels. Tien geboden, alsjeblieft. Lang leve de GIF-etiquette.
<ol>
<li>Gebruik alleen een gifje als dat nodig is. Als je &#8216;Ik ben zo blij!&#8217; opschrijft, begrijpen we dat wel. Een juichende Oprah voegt daar weinig aan toe.</li>
<li>Geen gifjes om de gifjes. Het kost bloed, zweet en tranen om écht gedegen gif-munitie aan te leggen.<div style="width: 460px;" class="wp-video"><video class="wp-video-shortcode" id="video-324720-1" width="460" height="344" preload="metadata" controls="controls"><source type="video/webm" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/I9OB8Or.webm?_=1" /></video></div></li>
<li>Gebruik geen gifjes van films of series die je niet hebt gezien. Die gifjes betekenen vaak nét iets anders dan dat wat jij ermee wilt zeggen.</li>
<li>Probeer niet al te opvallend gifjes te lenen en te jatten. Dat maakt het leven voor je publiek zo ontzettend saai.<div style="width: 660px;" class="wp-video"><video class="wp-video-shortcode" id="video-324720-2" width="660" height="372" preload="metadata" controls="controls"><source type="video/webm" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/JIw0H4U-1.webm?_=2" /></video></div></li>
<li>Neem even de tijd. Kom op, doe er wat moeite voor. Het eerste zoekresultaat voor &#8216;yo&#8217; is nog niet per se het beste.</li>
<li>Deze taalvorm is niet overal op z&#8217;n plaats. In de woorden van een tweede collega: &#8216;Niet iederéén zegt &#8220;yo&#8221;.&#8217; De VVD niet, bijvoorbeeld. <a href="http://www.vvd.nl/betuttelingstop10" target="_blank">Alsjeblieft niet</a>.<div style="width: 592px;" class="wp-video"><video class="wp-video-shortcode" id="video-324720-3" width="592" height="530" preload="metadata" controls="controls"><source type="video/webm" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/TnZcnBA.webm?_=3" /></video></div></li>
<li>Ga niet de discussie aan over de uitspraak van &#8216;GIF&#8217;. Zeg het op z&#8217;n Nederlands. We zijn gezegend met een harde én een zachte G. Pluk daar de vruchten van. GGGGIF, snap je? Gif.</li>
<li>Niet de zoveelste kat. Niet de zoveelste &#8217;that escalated quickly.&#8217; Niet de zoveelste Jennifer Lawrence. Geen Friends. Blijf een beetje bij. Vul je collectie aan.<div style="width: 960px;" class="wp-video"><video class="wp-video-shortcode" id="video-324720-4" width="960" height="600" preload="metadata" controls="controls"><source type="video/webm" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/bvKjkK9.webm?_=4" /></video></div></li>
<li>Wat dat betreft: ken je klassiekers. Ze kunnen verrassen, soms, maar alleen bij diegenen die even GIF-geletterd zijn als jij.</li>
<li>Let op de kwaliteit. Korrelige gifjes of <a href="https://www.reddit.com/r/reactiongifs/comments/4gtm6m/mrw_someone_posts_a_webm_link_instead_of_a_gif/" target="_blank">foute links</a> vervuilen de timeline van je vrienden. Zonde, want mán, wat kunnen gifjes mooi zijn. 
<figure id="post-324800 media-324800" class="align-center"></figure>
</li>
</ol>
Gelukkig zijn de de curatoren van de tentoonstelling in het Volkshotel GIF-veteranen. &#8216;Geen grappige stukjes film of headbangende bananen, zoals je die nog kent van Hyves. Maar kunst&#8217;, stellen ze tentoon. &#8216;Korte loopjes waar je lang naar kan blijven kijken zonder dat je door hebt dat je steeds dezelfde 4 seconden ziet.&#8217; Keurig.
<div style="width: 890px;" class="wp-video"><video class="wp-video-shortcode" id="video-324720-5" width="890" height="500" preload="metadata" controls="controls"><source type="video/webm" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/Uv4zp3r.webm?_=5" /></video></div>
<div class="info-box">
De tentoonstelling <a href="https://www.volkshotel.nl/nl/agenda/volkshotel/gif-weekender/" target="_blank">GIF Weekender</a> in het Volkshotel opent vandaag om 17:00. Morgen en zondag kun je &#8216;m gratis bezoeken van 13:00 tot 19:00.
</div>

GIF-etiquette, door een GIF-snob

<div class="lead">
De gesprekken van de dag, volgens de redactie. Met vandaag: de regen wast de oranje kater weg, wij naar ons werk, de prinsesjes weer naar school. Tempo, contact.
</div>
&#8216;Jullie stralen zo&#8217;n warmte uit&#8217;, zei de koning, &#8216;dat het ondanks het weer toch nog de warmste Koningsdag ooit is geworden.&#8217; Met zijn glimlach brak de zon door. &#8216;En dat zeg ik uit de bodem van mijn hart.&#8217;
Er zit wel wat in, schrijft de Volkskrant. Koningsdag in Zwolle was anders dan anders. Sleutelwoorden: tempo, contact. Waar zijn moeder het volk van een afstandje op een luchtkus trakteerde, liep koning Willem Alexander highfivend langs de dranghekken. &#8216;Ik stond onder de <a href="http://www.ad.nl/ad/nl/38741/Koningsdag-2016/article/detail/4290540/2016/04/27/Emma-11-Ik-zat-onder-de-oksel-van-de-koning.dhtml" target="_blank">oksel van de koning</a>!&#8217;, zegt Emma Aarten (11) in het AD. Haar vader Mathijs (49) danste met Willem, zo innig dat zijn dochter klem kwam te zitten. &#8216;Hij keek mij aan, ik keek hem aan en we hadden meteen een klik!&#8217; Een nummertje, toen was de burgermeester aan de beurt. Tempo: check. Contact: dubbelcheck.
De prinsesjes liepen los. Niet langer verscholen achter moeders rokken, praatten ze zelfs zo af en toe. &#8216;<a href="https://blendle.com/i/de-telegraaf/arm-in-arm-met-het-volk/bnl-telegraaf-20160428-1_02_1" target="_blank">Alexia enthousiast</a>, Ariane zeer geconcentreerd en Amalia een beetje verveeld,&#8217; staat in de Telegraaf. Het waren net mensen. Je zag ze worstelen met een tergend saaie botenshow, gapen, lachen, zwaaien. Je zag hoe ze zich schaamden voor hun sullige vader, die een praatje maakt terwijl de zelfgemaakte oranjetompouce van een straatje terug nog in zijn mondhoek zit, en per ongeluk zijn arm gestrekt houdt én onder zijn neus wrijft. Eerst die jas van mama, en nu dit. Please. Een stel pré-pubers in thermopanty.
Ze horen bij de <a href="https://blendle.com/i/trouw/vrienden-genoeg-op-facebook-dan/bnl-trn-20160428-6302685" target="_blank">eenzaamste groepen</a> uit de samenleving, de prinsesjes. Jonge mensen zijn net zo eenzaam als 75-plussers. Gerine Lodder promoveert vandaag aan de Radboud Universiteit op eenzaamheid onder jongeren. Dat kan komen door hun sociale onhandigheid, een negatief zelfbeeld en het feit dat ze vriendschappen niet op waarde weten te schatten. Doemdenkers, zijn het, zegt Lodder. Pubers met een &#8216;zwarte bril&#8217; op.
Greetje Lindeboom uit Zwolle had het gisteren helemaal voor elkaar. &#8216;Ik heb een hand gekregen van alle drie de prinsesjes. Ze zeiden tegen me: &#8220;Een fijne dag nog&#8221;!&#8217;
<div class="kolom-column" tabindex="-1">
Eenzaamheid onder jonge mensen wordt volgens Lodder niet altijd serieus genomen. &#8216;Het is een subjectieve beleving.&#8217; Het zit zo van binnen, dat het lastig te vatten en te benoemen is. Bovendien ontbreekt het eenzame mensen vaak aan mensen waarbij ze met hun eenzame gevoelens terecht kunnen. In grote groepen, in de klas en bij je thuis, wordt er te weinig contact gemaakt. &#8216;Ik dacht altijd dat eenzaamheid hoorde bij oude mensen&#8217;, zegt Francisca (22). &#8216;Nu weet ik dat dat niet zo is.&#8221;
<a href="https://blendle.com/i/trouw/nawras-viert-zijn-eerste-koningsdag-met-muziek/bnl-trn-20160428-6304065" target="_blank">Nawras</a> Altaki (21) vluchtte zeven maanden geleden vanuit Al-Suweyda, Syrië, naar Nederland. Gisteren speelde hij gitaar in een witte partytent, terwijl een danseres in een oranje jurk de regen probeerde weg te wiegen. &#8216;Iedereen is zo, ehm&#8230;&#8217; &#8216;Hij steekt de vingers van beide handen in elkaar. &#8216;Iedereen is samen vandaag.&#8217;
Ondertussen renden de prinsesjes van kraam naar kraam, van show naar show, van boot naar boot, van Greetje naar Nawras. &#8216;Fijne dag, nog! Fijne dag!&#8217; Tempo, contact. Tempo, contact. Tempo, contact. Wie goed keek zag ze denken: &#8216;Yeah, whatever.&#8217;
</div>
https://twitter.com/ehwald/status/725278474806661121

Koningsdag 2016: pré-pubers in thermopanty

<div class="lead">
De gesprekken van de dag, volgens de redactie. Vandaag: er staat een vrouw op een dollarbiljet! Een vrouw! Daar heeft Amerika bijna even lang op moeten wachten als Queen Elizabeth oud is.
</div>
In 2020 sta je voor schut als je bij de Starbucks <a href="http://lmgtfy.com/?q=andrew+jackson" target="_blank">Andrew Jackson</a> uit je portemonnee trekt. Het zure gezicht van de zevende president van de Verenigde Stagen steekt op het briefje van 20 dollar (in alle opzichten) wat bleekjes af bij zijn spiksplinternieuwe equivalent. Voor het eerst in <a href="http://www.volkskrant.nl/buitenland/portret-van-heldin-slavernijtijd-op-amerikaans-twintigdollarbiljet~a4286389/" target="_blank">honderd jaar</a> staat er weer een vrouw op een biljet.
Het was even slikken voor de Amerikanen. Vorig jaar in juni stelde de huidige minster van Financiën, Jack Lew, voorzichtig voor het portret op het briefje van 10 te <a href="http://www.volkskrant.nl/economie/welke-vrouw-komt-op-het-tiendollarbiljet~a4079661/" target="_blank">vervangen</a>. Nee, dat kon zomaar niet! De Amerikanen waren te veel gewend aan de grijze krullen van <a href="http://lmgtfy.com/?q=alexander+hamilton" target="_blank">Alexander Hamilton</a>, de allereerste Amerikaanse minister van Financiën. Door het nieuwe gezicht zou je zomaar verward kunnen raken. Daar sta je dan, bij de bar, wanhopig opzoek naar die oude Alexander. Het cijfer, een één en een nul, pal naast zijn hoofd, ontgaat je spontaan.
Dan een ander. Andrew Jackson, nu nog met zijn hoofd op het briefje van 20. Zo&#8217;n nietszeggend portret, daar vált niet eens aan te wennen. (Bovendien was hij verantwoordelijk voor de dood van duizenden indianen.) Een poll wees uit dat het Harriet Tubman moest worden. Eleanor Roosevelt, <a href="http://lmgtfy.com/?q=wilma+mankiller" target="_blank">Wilma Mankiller</a> en Rosa Parks zaten haar op de hielen. (Eleanor moet het gaan doen met de troostprijs: de achterkant van het vijfje. Die mag ze delen met Martin Luther King.)
Gisteren heeft Lew aangekondigd dat het nieuwe briefje pas in 2020 wordt geïntroduceerd. Kan het volk alvast even wennen aan het idee. (Noot: bij ons in de polder storten we ons kirrend op de nieuwe, knisperende biljetten. &#8216;Een nieuw vijfje! Een nieuw tientje!&#8217; Alsof ze vers in waarde stijgen.)
Maar, hé! In 2020 ligt Harriet Tubman (1823-1913) in de kassa! Zij hielp honderden slaven uit de zuidelijke staten ontsnappen via de Underground Railroad: een netwerk van smokkelroutes dat ze naar het noorden van Amerika en naar Canada bracht, waar slavernij al was afgeschaft. Dertien keer keerde Tubman terug, met gevaar voor eigen leven.
Vandaag is <a href="http://www.telegraaf.nl/buitenland/25644080/__Britse_koningin_Elizabeth_wordt_negentig__.html" target="_blank">koningin Elizabeth</a> jarig. Ze wordt negentig en zit nog altijd op de troon. Onverwoestbaar, smetteloos. Ze viert het met een viertal postzegels, met daarop haar eigen in gips gegoten glimlach, de verongelijkte grijns van prins Charles, de tandpasta-smile van prins William, en de drie tanden van prins George. Was Charles maar een meisje geweest, zie je haar denken. Knarsetandend in de schaduw van haar zuurstokroze hoed. Hadden Charles en Diana nou maar een meisje gekregen. Was George maar een kleine, Britse powervrouw.
Even gaat ze verzitten. &#8216;Alles naar wens, majesteit?&#8217;, vraagt de fotograaf. &#8216;Yes, my dear&#8217;, zegt Liz. Het is goed met je, denkt ze. &#8216;Zolang er geen vrouw is om mij op te volgen, ga ik mooi nog niet dood.&#8217;

Een vrouw op je briefgeld: wen er maar aan!

<div class="lead">
In Duitsland is ophef over de met hakenkruizen versierde jas van Máxima. De Britse prinses Kate zou zoiets nóóit overkomen. Bah.
</div>
In een fabriek in Neurenberg, Beieren, Duitsland droeg onze koningin een mantel met hakenkruizen. Het grijs deed an sich al denken aan SS-uniformen, het swastika-patroontje was een giftige kirsch op de taart.
De &#8216;jastika&#8217; is een ontwerp van de Deense Claes Iversen. De hakenkruisjes bestaan uit schroeven, bouten en spijkers. Een ode aan het vakmanschap. &#8216;Onconventioneel, maar klassiek&#8217;, vond Claes. Ach, geef hem eens ongelijk. Klassiek is het zeker.
<div class="gpdr-overlay-wrapper">
 <script type="text/plain" class="gpdr-iframe gdpr-service-twitter">
<blockquote class="twitter-tweet" data-width="500" data-dnt="true">
Tja... Heel handig is het misschien niet van de Koningin om dit aan te doen naar Duitsland. <a href="https://t.co/9dLjHKJAzh">pic.twitter.com/9dLjHKJAzh</a>
&mdash; Lammert de Bruin (@lammert) <a href="https://x.com/lammert/status/720679801309302784?ref_src=twsrc%5Etfw">April 14, 2016</a></blockquote>
<script async src="https://platform.x.com/widgets.js" charset="utf-8"></script> </script>
<div class="row">
<div class="col-sm-12">
<div class="gdpr-content">
<h4>Twitter</h4>
Deze dienst is alleen beschikbaar wanneer alle cookies zijn geaccepteerd
 <a href="javascript: Cookiebot.renew()" class="gdpr-settings btn btn--primary button--primary">Wijzig cookie voorkeur</a>
 </div>
</div>
</div>
</div>
&#8216;Al die kritiek&#8230; Het is letterlijk en figuurlijk spijkers op laag water zoeken&#8217;, zei Josien Droogendijk op de radio. Zij schreef het boek Modekoningin Máxima. &#8216;Vorig jaar droeg ze diezelfde mantel in Denemarken, toen kraaide er geen haan naar. Als de Duitse pers het gisteren niet had opgemerkt, was het niemand opgevallen.&#8217; Ze valt even stil. &#8216;Ja, het was wel prettig geweest als iemand nog even naar haar mantel had gekeken. Een adjudant misschien, of een hofdame.&#8217;
&#8216;Máxima, Máxima&#8217;, riepen de Duitse kindertjes. &#8216;Die Königin lachte und rief: &#8220;<a href="http://www.merkur.de/bayern/nach-muenchen-besuch-niederlaendisches-koenigspaar-maxima-willem-alexander-tourt-durch-franken-6309626.html" target="_blank">Dankeschön</a>&#8220;, schrijft de Merkur. &#8216;Willem-Alexander sagte: &#8220;Schönes Wetter, alles gut organisiert.&#8221;&#8216;
&#8216;Empörung!&#8217; schrijven de Duitsers. #ophef!, twitteren wij. &#8216;Quite a stir&#8217;, zeggen ze in Engeland. Hun Diana zou een halve blik op de jas hebben geworpen en Claes een corrigerende tik hebben gegeven. Niet te hard, met beleid, met in haar achterhoofd de potentiële leercurve van de jongeman. Haar zoon Prince William, Duke of Cambridge, is momenteel op bezoek in India en Buthan. Zeven dagen lang, samen met zijn vrouw, Catherine Duchess of Cambridge. Koningin Elisabeth kon niet. Het was wat veel voor het Britse besje, dus stuurde zij in haar plaats Princess Kate. Daar ligt ze niet van wakker. Zij doet nooit iets verkeerd. Nooit. He-le-maal nooit. Bovendien konden de koninklijke kleinkinderen gemakkelijk logeren in het met korenbloemen en honingbijen omringde landhuis van Kate&#8217;s ouders, de smetteloze <a class="mw-redirect" title="Michael Francis Middleton" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Francis_Middleton">Michael</a> en <a title="Carole Middleton" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Carole_Middleton">Carole Middleton</a>. Van je schoonouders moet je het hebben.
<div class="figure--right">
<figure id="post-323204 media-323204" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/HH-55000228.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/HH-55000228-320x577.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/HH-55000228-640x1154.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/HH-55000228-1280x2308.jpg 1280w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/HH-55000228-1920x3462.jpg 1920w" alt="" /><figcaption>In haar blauwe Jenny Packham-jurk, in Mumbai. Foto: Morgan/SIPA/HH</figcaption></figure>
</div>
Kate stapte het vliegtuig uit, vouwde haar handen samen en zei zacht: &#8216;namaste&#8217;. Haar bruine krullen kietelden haar jukbeenderen. &#8216;Oh you!&#8217; fluisterden ze in haar oor. &#8217;s Avonds ontmoette Kate Indiase filmsterren. Die staken bleek af bij de Britse schone, in een blauwe jurk van een Britse ontwerper, die ze voor de gelegenheid had laten versieren door een Indiase kunstenares. &#8216;Wat een rijke, culturele historie, zeg,&#8217; zei ze. Handje geven, handjes vouwen. &#8216;Na-mas-te!&#8217;
Ze aaide kleine olifanten, gaf een kleine neushoorn te drinken, kleurde fanatiek een kleurplaat in op de vloer van een plaatselijk weeshuis, sprak zich uit over het belang van onderwijs, bezocht het eethuisje van een trouwe fan, leerde boogschieten (slaagde daarin), schilderde de Britse vlag op een olifant, zei &#8216;nee, dank u&#8217;, toen haar een vettig hapje werd aangeboden, knuffelde met excellente leerlingen, leerde weven, en vergaf een klein Indiaas jongetje toen hij met opzet op haar teen stond.
De volgende dag legde ze een krans, terwijl de wind aan haar rokken trok. Met een hand legde ze de krans op z&#8217;n plek, met de andere liet ze Marilyn Monroe verbleken boven het windrooster. In het gras, op blote voeten, overdacht de prinses het noodlot van de gesneuvelde Indiase soldaten. Het pas gemaaide gras liet geen enkel vlekje achter op de oogverblindend witte jurk. Uit respect.
<figure id="post-323200 media-323200" class="align-center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/HH-55008624.jpg" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/HH-55008624-320x218.jpg 320w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/HH-55008624-640x437.jpg 640w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/HH-55008624-1280x874.jpg 1280w, https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2016/04/HH-55008624-1920x1311.jpg 1920w" alt="" /><figcaption>Kate in Delhi. Foto: i-Images/Polaris/HH</figcaption></figure>
Ondertussen gaan Willem en Max stug door, en hebben ze het niet over de jastika. Op de radio wordt gespeculeerd: &#8216;Ik denk dat ze het incident zullen proberen weg te moffelen.&#8217; Moffelen. De pers stelt nooit teleur. &#8216;Als je haar vergelijkt met Prinses Beatrix is Máxima wel heel nonchalant,&#8217; zegt Droogendijk. Máxima kiest al haar pakjes zelf uit. &#8216;Zo blijft ze heel dicht bij zichzelf, maar heeft ze wel eens knoopjes openstaan, of ritsjes loszitten.&#8217; Ja, dan sluipt er wel eens een hakenkruisje in.
Er wordt weleens gezegd dat de producenten van Goede Tijden Slechte Tijden met opzet voor matige acteurs kiezen. We zien ze fouten maken en denken, onbewust, &#8216;dat kan ik ook&#8217;. Zo blijven we verlekkerd kijken naar een wereld waar we, in principe, zo binnen kunnen stappen.
Tegen Kate, Duchess of Cambridge, kan geen mens op. Perfectie, al dan niet gekunsteld, is een hoog streven. Onze Max, hoewel &#8216;een beetje dom&#8217;, laat ons dromen.
&#8216;Ritsjes open?&#8217; De presentator van Radio 1 schrikt wakker. &#8216;Dat wisten we niet eens!&#8217;

Liever de jastika van Máxima, dan de perfectie van Kate

<div class="lead">
De gesprekken van de dag, volgens de redactie. Vandaag: als Van der Steur niet goed oplet, doen wij het wel. Waakzaam als wat scannen we de medemens van top tot teen. Broodnodig, want een échte terrorist herken je aan zijn linkerschoen.
</div>
Het was een <a href="http://www.ad.nl/ad/nl/38261/Nieuws/article/detail/4281546/2016/04/13/Verdachte-Schiphol-was-dakloze-dronken-Pool.dhtml" target="_blank">dronken Pool</a>. De &#8217;terrorist&#8217;, die Schiphol dinsdag onveilig maakte, had zijn vlucht gemist. Uit frustratie, Lil&#8217; Kleine <a href="https://www.rtvnh.nl/nieuws/183192/rapper-lil-kleine-mikpunt-van-spot-na-boze-tweet-over-klm" target="_blank">weet er alles van</a>, dronk hij een paar biertjes en trok de marechaussee aan hun jasjes. &#8216;Ik ben een terrorist&#8217;, zou hij hebben gezegd. Fijn, dacht de marechaussee, dat scheelt weer het nodige fouilleren.
Het waren twee <a href="https://blendle.com/i/de-volkskrant/taakstraf-geeist-tegen-dreigende-dombo-kikker/bnl-vkn-20160414-6225575" target="_blank">dronken Limburgers</a>. Vanuit een schuurtje, vlak na de aanslagen op Parijs, in een weiland langs de A2, belden de twee 112: &#8216;U spreekt met de islam IS. De wereld vergaat. Luister goed naar de televisie. Luister naar de Dombo en de Kikker. Luister, doe niets, zal niemand iets gebeuren. Alleen luister.&#8217; Terrorist twee stak voor het dramatisch effect vuurwerk af. &#8216;U heeft gezien waar ik bel allang. Niemand komt hier dichtbij, er gaan ongeluk gebeuren. Ik wil niemand praat, ik wil alleen meneer Rutten hier bij mij. Ik geef u dit nummer en meneer Rutten gaat me bellen.&#8217; (Sic.)
Zwaar bewapende mannen van de Dienst Speciale Interventies haastten zich naar het weiland. De explosievendienst doorzocht het Limburgse schuurtje van voor naar achter, van links naar rechts. Ze vonden twee carnavalspakken en een gebakken ei op een brandertje.
Waakzaam zijn we. Als Van der Steur het niet doet, letten wij wel wat beter op.
In het AD staat vandaag een <a href="https://blendle.com/i/ad/terrorist-ziet-er-normaal-uit/bnl-adn-20160414-6225511" target="_blank">handleiding voor de waakzame burger</a>. Hard nodig, want een beetje waakzaam is niet genoeg: de kans is groot dat terroristen er volkomen normaal uitzien, zegt Ruben van Berg, operationeel directeur van beveiligingsbedrijf Securitas Nederland. Het zit &#8216;m in de details. &#8216;Mensen moeten beseffen dat aanslagplegers niet per se gewaden en lange baarden dragen. Het zijn vaak kleine signalen die duiden op onheil. Een verdwaasde blik in de ogen, zenuwachtig gedrag.&#8217;
Precies die kleine signalen die ons niet hebben bereikt, toen drie jongens met een bagagekarretje station Zaventem binnenliepen: hun linkerhandschoenen. Met aandacht voor detail zou een ontstekingsmechanisme zijn opgevallen. &#8216;Ik heb dat nog nooit eerder meegemaakt, maar het is een logische gedachte&#8217;, zegt een explosievenexpert. &#8216;Je moet dat alleen maar net zíen. Het was mij waarschijnlijk ook niet opgevallen als ik was langsgelopen.&#8217;
Je moet het maar net zien.
Vandaag let ik op linkerschoenen. Al roep je nog zo hard &#8216;IK BEN EEN TERRORIST!&#8217;, ik houd je schoen in de gaten. Al schreeuw je met een zachte G verzen uit de Koran door de telefoon, ik vraag je om een schoen-selfie. Al zit je in de metro, van Amsterdam Centraal naar Amsterdam Amstel, met een kop koffie, een croissantje en de Volkskrant: als je schoen me niet aanstaat, sla ik alarm.
Want &#8216;soms is een onderbuikgevoel al voldoende&#8217;, zegt de expert. Niet denken &#8216;ach, het zal wel goed zijn&#8217;, adviseert de expert. &#8216;Bij zulke gevoelens meteen melding te doen.&#8217;

Waakzaamheid voor beginners

<div class="lead">
De gesprekken van de dag, volgens de redactie. Met vandaag: Man, wat zijn die Panama Papers lekker. Je moet het er wel over hebben. Want, om Jos van Rey maar eens te citeren: ‘iedereen doet het’.
</div>
Panama schreeuwt op de achtergrond om aandacht, maar we laten de papers even links liggen. Ik bedoel: het regent stukken over het lek, en als we Buienradar moeten geloven duurt het nog wel even voor het weer droog is. Maar dat het lek zo smeuïg is, en zo lekker vet, betekent nog niet dat je het nergens anders over hoeft te hebben.
Bovendien: <a href="https://blendle.com/i/de-telegraaf/panama-papers-zijn-verzinsel-zegt-kremlin/bnl-telegraaf-20160405-1_23_4" target="_blank">volgens Poetin</a> zijn de Panama Papers gewoon een zoveelste verzinsel om Rusland verder zwart te maken. En hem erbij. Complete flauwekul, hij heeft in zijn leven nog geen zakenman ontmóét. Laat staan een van de mensen die met naam en toenaam in de gelekte documenten staan. We lenen maar even een stel woorden van Jos van Rey: &#8216;Wie dat gelooft, gelooft in Sinterklaas.&#8217; Nee, we laten ons niet inpakken door de smakelijke onthullingen over bekende en minder bekende mensen die, om er maar eens een <a href="https://blendle.com/i/de-volkskrant/wat-jos-deed-doet-iedereen/bnl-vkn-20160405-6174912" target="_blank">Jos van Rey</a>-tje op los te laten, &#8216;gewoon doen wat iedereen doet&#8217;.
Maar hé: Clarence Seedorf staat op de lijst, met zijn <a href="https://blendle.com/i/trouw/schimmige-profiteurs-achter-clarence-seedorfs-raceteam/bnl-trn-20160405-6173948" target="_blank">motorraceteam</a>. Seedorf! Shit! Een van zijn sponsordeals met een Italiaanse juwelier stinkt: van de 3 miljoen die werd betaald voor stickers op de motoren en bezoek van coureurs op feestjes, kwam maar 640.000 bij Seedorf terecht. De rest bleef achter bij Image Building, een bedrijfje dat amper een week voor de deal werd opgericht op de Britse Maagdeneilanden. &#8216;Waarom zou je dit zo doen als je niets te verbergen hebt?&#8217; vraagt sportmarketingexpert Frank van den Wall Bake aan zichzelf, in Trouw. &#8216;Het zou mij niet verbazen als in dit geval de naam en populariteit van Clarence Seedorf is misbruikt, zoals wel vaker gebeurt met bekende topsporters.&#8217; Je hoort het hem hopen, tussen de regels door. In gedachten rukt hij een poster van de muur van zijn kinderkamer. Seedorf. Shit.
En er staan twee brievenbusfirma&#8217;s uit Nederland in de papers! Shit kwadraat! Torneo &amp; Traffic Sports <a href="https://blendle.com/i/de-volkskrant/kopstukken-likken-wonden-en-vegen-straatjes-schoon/bnl-vkn-20160405-6175230" target="_blank">Marketing en TyC International.</a> &#8216;Zij betaalden meer dan 160 miljoen dollar aan sportmarketingbedrijven die worden genoemd in een onderzoek van de Amerikaanse justitie naar mogelijke smeergeldbetalingen aan prominenten van wereldvoetbalbond FIFA.&#8217; Zelfs het geld van de Oekraïnse president Porosjenko zou via Nederland zijn weggesluisd.
Het Trimbos Instituut presenteert vandaag een onderzoek naar gameverslaving. Jongens gamen gemiddeld zestien uur per week (meisjes amper, trouwens). Een op de tien gamers stort zich negentwintig uur per week in een andere wereld. Verslaafd, zegt het Trimbos. Zonder een spelletje voelen zij zich gefrustreerd en ongelukkig. Dus wagen ze het er weer op. Zouden ook miljoenen gaan vervelen, na een tijd? Zou je zin krijgen in een spelletje? Wegsluizen, omdat het kan? Belasting ontwijken, gewoon, om te kijken of het lukt? Krijg je niet vanzelf trek in een enkeltje Panama?
Toch weer die papers, vanmorgen. Sorry. Ik had het ook niet verwacht. En weer beroep ik mij op het oeuvre van Jos van Rey:  &#8216;Nou, meneer de rechter. De mensen op straat verbaast het niet.&#8217;