Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips

Aat Ceelen. King, een komedie. Nieuw Amsterdam, 192 p., € 16,50
**
door Aart van Zoest
Bundel
Aat Ceelen moest maar eens wat bekender worden, zal zijn uitgeverij hebben gedacht. Vandaar dat van zijn nieuwste boek King, een komedie een soort Aat-Ceelen-kennismakingspakketje is gemaakt, met behalve &#8216;King&#8217; de bonusverhalen &#8216;Strovuur&#8217;, &#8216;Big en muis&#8217;, &#8216;De bril&#8217;, &#8216;Het slagersmeisje&#8217; en &#8216;Pjotrs sigaar&#8217;, die alle eerder verschenen in de jaren negentig. Ceelen moet het vooral hebben van zijn licht cynische humor en schrijfstijl. Hij heeft een indrukwekkend repertoire aan volkse uitdrukkingen tot zijn beschikking en King is dankzij zijn taalgebruik een tamelijk geslaagd personage. Wie moet lachen om uitroepen als &#8216;krijg nou de blafschurft&#8217; zal aan dit boek een plezierige middag beleven. Maar veel meer dan dat heeft King, een komedie niet om het lijf.
Louis Paul Boon. Verzameld werk deel 13: De paradijsvogel/Het boek Jezebel/De meisjes van Jesses. De Arbeiderspers, 552 p., € 29,95
***
door Marjolijn Pouw
Romans
Deel 13 van Boons Verzameld werk bevat drie romans over de plaag van onze tijd: de sensatie-industrie, die elke uitspatting van mediasterren volgt. Boons parabels spelen zich af in de poel van verderf Babylon, waar wordt gevoosd, geslagen, gemoord en verkracht, en waar buiten drugs en drank niets telt. Hoe dat afloopt zien we in De meisjes van Jesses. Als doe-het-zelf antichrist Jesses voor de rechter de sadistische moorden moet verantwoorden waartoe hij zijn vrouwen heeft aangezet, zegt hij smalend: niet ik, maar jullie maken jullie kinderen tot wat ze zijn. De bundel is van een enthousiasmerend nawoord voorzien, maar doet mij naar Boons andere werk verlangen, waar zijn belangstelling voor kleine meisjes minder obsessief is en paradijsvogels nog een kans hadden.
Jan Vantoortelboom. De verzonken jongen. Contact, 208 p., € 21,95
***
door Marjolijn Pouw
Roman
Wie van onbekommerde, goed geschreven en geconstrueerde plattelandsromans houdt, zal plezier beleven aan Jan Vantoortelbooms debuut. Alle elementen van het genre zijn erin te vinden: ruimte, beesten, boerenkinderen, een goedmoedige pastoor en geheimen van volwassenen. Hier gaat een jongen op zoek naar de geschiedenis van zijn ouders. Bij hen wordt op een dag door een deftige stedeling een bruine envelop bezorgd, die maakt dat hun (schoon)vader zich verhangt. Wat zit erachter? Niemand van de direct betrokkenen wil praten, maar Stoffel Vanheule, tweedegraads &#8216;incestfabricaat&#8217;, achterhaalt de troebele waarheid.
Perihan Magden. Twee meisjes. Een liefdesgeschiedenis. Athenaeum, vertaling Hamide Dogan, 302 p., € 19,95
****
door Kristien Hemmerechts
Roman
Twee meisjes. Een liefdesgeschiedenis van Perihan Magden verscheen al in 2002. Drie jaar later werd de succesvolle roman verfilmd. Orhan Pamuk betuigde openlijk zijn steun aan het werk van zijn controversiële landgenote. &#8216;Lees haar boeken!&#8217; Nu is er een uitstekende Nederlandse vertaling. Magdens roman is raadselachtig en ongrijpbaar. De sterkste scènes zijn die waarin in Istanbul de lijken van jonge mannen worden ontdekt. Wie is verantwoordelijk voor de moorden? Kan het dat de meisjes zich hebben willen wreken? Het Turkije dat Magden neerzet is een paternalistische maatschappij. Vrouwen overleven door mannen op te vrijen om geld van hen los te troggelen. Dag en nacht proberen ze mannen te behagen, terwijl die hen eigenlijk onderdrukken. Zijn de mannen daarom vermoord? En hebben de meisjes dat dan gedaan? Een antwoord krijgt de lezer niet. Magden verkiest suggestie boven eenduidigheid. Het resultaat is een intrigerende roman die de lezer na lectuur niet gauw loslaat.
Miquel Bulnes. Het bloed in onze aderen. Prometheus, 624 p., € 24,95
****
door Anne Versloot
Historische roman
Na zijn kolderieke ziekenhuiskomedies gooit Miquel Bulnes het over een heel andere boeg. Een schitterende historische roman levert hij af die pal voor de Spaanse burgeroorlog speelt, in de jaren twintig van de vorige eeuw. De periode van de vliegende tering en boodschappen die via spiegels en de zon geheliografeerd worden. Niet dat de Spaanse kapitein Augusto Santamaría daar iets aan heeft. Zijn compagnie wordt volledig in de pan gehakt door Abd El-Krim en zijn berberse rebellenclub. Hierna wordt Santamaría commissaris bij de veiligheidsdienst in Madrid, maar daar is het ook al niet pluis (gruwelijke moorden op collega&#8217;s). Dan ontrolt zich een ongemeen spannend en ijzersterk verhaal waar Bulnes de memoires en mijmeringen van zijn personages mooi doorheen weeft. Heerlijk kloek boek om gestrekt op de bank een weekend lang helemaal in op te gaan.
Georges Perec. Tips en wenken voor wie zijn afdelingschef om opslag wil vragen. Arbeiderspers, vert. Rokus Hofstede, 95 p., €12,50
***
door Aart van Zoest
Experimenteel
als mr x niet in zijn kantoor is wanneer u hem om audiëntie komt vragen altijd op hem kunt wachten door wat door de gang te ijsberen ofwel als hij op zich laat wachten door een praatje te maken met juffr yolande voor zover deze tenminste in haar kantoor is en voor zover ze in een goed humeur is ofwel door een rondgang te maken langs de verschillende afdelingen die samen het geheel of een deel vormen van de trust waar u voor een hongerloon de mooiste jaren van uw leven verdoet dit is een fragment uit tips en wenken voor wie zijn afdelingschef om opslag wil vragen het tiende boek van georges perec dat de arbeiderspers domweg dapper in nederlandse vertaling op de markt brengt met steun van serieuze sponsoren want deze ongein dit oulipo vormspel is eliterair mag er wezen moet misschien
Joann Sfar. Oude tijden. Deel 1: Geen kus van de koning. Oog &#038; Blik/De Bezige Bij, 144 p. in kleur, € 24,90
*
door Peter Breedveld
Strip
Ik dacht dat ik nooit genoeg kon krijgen van de Franse striptekenaar Joann Sfar, maar uitgeverij Oog &#038; Blik heeft het toch voor elkaar: een Sfar-boek dat mij mijn gezicht deed openkrabben van pure wanhoop.
Oude tijden, dat een &#8216;sprookje voor volwassenen&#8217; heet te zijn, is een aaneenrijging van bekende fantasyclichés, door Sfar overgoten met de door hem gepatenteerde saus van naïef cynisme. De goeden hebben hun onsympathieke trekjes en de slechten zijn best sympathiek, maar ik ken Sfars werk zo goed dat dit trucje me inmiddels behoorlijk verveelt.
Daarbij kabbelt dit verhaal, over tovenaarsleerling Cassian die de dochter van zijn meester achterna reist om haar te helpen bij haar queeste, maar een beetje doelloos voort. Na honderdveertig pagina&#8217;s ellende houdt het verhaal zomaar opeens op, zonder ontknoping. Blijkt het om het eerste deel van een serie te gaan!
Lane Smith. Het is een boek. Lemniscaat, 32 p., € 11,95, 4+
***1/2
door Joukje Akveld
Prentenboek
Hoe is het om geboren te worden in het tijdperk van e-books, iPads en prentenboekenapps? Weten de baby&#8217;s van nu straks nog wat een boek is? De Amerikaanse bestsellerillustrator Lane Smith drijft op milde wijze de spot met de doorgeslagen obsessie voor nieuwe media. Ezel snapt maar niet waarin aap zo lang zit te turen. &#8216;Wat heb je daar?&#8217; &#8216;Het is een boek.&#8217; Het zegt ezel niets. Waar is de muis? Hoe scroll je naar beneden? De staccato dialogen hebben een humoristisch effect. Op de hoekige, computerachtige illustraties is ezel een opdringerige kleine betweter en kan aaps reuzenhoofd prachtig fronsen. Twee stipjes en een vloeiend streepje, meer heeft Lane niet nodig. Natuurlijk raakt ezel in de ban van het verhaal zodra hij zijn lange neus in het boek steekt. Geestig en charmant, dit prentenboekenpleidooi voor papieren leesplezier.
Annabel Pitcher. Mijn zus woont op de schoorsteenmantel. Pimento, 239 p., € 16,95, 12+
****
door Joukje Akveld
Jeugdroman
Een zus in een urn op de schoorsteenmantel, dat is voor niemand leuk. Moeder zoekt troost bij haar praatgroepheld, vader zet het op een zuipen en zus Jas stopt met eten. Alleen tienjarige Jamie (immer gepest, dat wel) ademt gewoon door &#8211; misschien omdat hij pas vijf was toen zijn zus explodeerde bij een terroristische aanslag. In Pitchers debuutjeugdroman gaan alledaagse kinderbeslommeringen schuil onder een grauwsluier van verdriet. De schrijfster schuwt heftige thema&#8217;s niet maar weet er raad mee; haar luchtige zinnen meanderen tussen tragiek en goeie grap. Moslimmeisje Sunya brengt licht in Jamies kleurloze dagen, maar moet geheim blijven voor zijn islamvervloekende vader. Gedoseerd wordt de ellende opgevoerd &#8211; en dan moet het grote huilmoment nog komen. Dat is niet (!) zoals je zou verwachten, dode-zus-gerelateerd, maar klaart wel de lucht. Hoogwaardige en geloofwaardige treurliteratuur met veel glimlachmomenten.
Albertina Soepboer. de trektocht. Contact, 144 p., € 21,95
**1/2
door Rob Schouten
Poëzie
Albertina Soepboers gedichten waren altijd op een stugge manier geheimzinnig. Die stugheid is er in de trektocht ook maar heel geheimzinnig zijn ze eigenlijk niet meer, wel aards en mythisch tegelijk. Soepboer neemt de tijd om haar onderwerp, een vogelvlucht over eigen verleden, de Friese natuur en de zee, flink uit te smeren. Ondanks de vorm, sonnetten, is het allemaal weinig gladjes. Het is &#8216;klei waar ik tegen de wind meezing&#8217;, en over &#8216;de vogelvrouw&#8217; schrijft ze: &#8216;ze hipte erover heen alsof ik moet schrijven dat ze klauterde&#8217;, geen knieval voor lezer en mode. de trektocht is een uitgestrekte bundel, tegen de honderdvijftig pagina&#8217;s Nederlands en Fries, wat veel is voor Soepboers betrekkelijke monotone poëzie; alleen wie zich erin vastbijt blijft overeind. &#8216;De zware tijd stroomt de oceaan in, stroomt zwarter / alle diepte als ik duik naar mijn dingen onder water / in stofregels geslagen, in brokkelig beeld neergezet / in vierkant&#8217;. Soepboer lijkt haar eigen zompigheid ook wel in te zien, ze maakt het tot haar handelsmerk.

Kristien Hemmerechts

Aart van Zoest

Peter Breedveld

Rob Schouten

Marjolijn Pouw

fictie

Vertaalde fictie / Voorbij het magisch realisme
In De informanten legt Juan Gabriel Vásquez een vergeten episode uit de Colombiaanse geschiedenis bloot. Het boek ademt de sfeer van argwaan en verraad die nog tot op heden in dat door drugsmaffia en revolutionaire maffia geteisterde land doorwerken. Met Vásquez is een nieuwe generatie Colombiaanse schrijvers opgestaan, die de magische wereld van Gabriel García Márquez hebben verruild voor een grauwere werkelijkheid.
Colombia had in de jaren dertig veel Duitsers opgenomen, die vanwege de economische crisis in hun land naar Zuid-Amerika waren getrokken. Ze werden aanvankelijk met open armen ontvangen, maar dat veranderde toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. De regering brak met de As-mogendheden en nam maatregelen tegen vooral de Duitse en Italiaanse immigranten om het land tegen een vijfde colonne te beschermen. Door deze immigranten gestichte scholen en instellingen werden verboden en er kwam een verbod op Duitse en Italiaanse boeken en kranten. Op instigatie van de Verenigde Staten werden er zwarte lijsten aangelegd van nazi-sympathisanten of fascisten; wie daarop terechtkwam verloor have en goed en werd door de overheid gevangengezet.
Het boek brengt ons in een discussie over de verwerking van de geschiedenis. Als de journalist Gabriel Santoro een boek schrijft over de lotgevallen van een vriendin van de familie, een Duits-joodse vluchtelinge die eind jaren dertig naar Colombia emigreerde, reageert zijn vader als door een wesp gestoken. Gabriel wil weten waarom, maar zijn vader verbreekt het contact. Wel haalt deze hoogleraar retorica in een van zijn colleges uit naar mensen die het verleden niet met rust kunnen laten en mee willen liften op de ellende van anderen. In een adembenemend staaltje retoriek haalt hij het boek van zijn zoon onderuit en stelt vast dat diens hele generatie geen benul heeft van wat er zich in het verleden heeft afgespeeld.
De vader wil niet onthullen maar vergeten. Wanneer hij zijn kritiek in een recensie nog eens dunnetjes overdoet, gaat de zoon op onderzoek uit. Hij bijt zich in de kwestie vast, maar de waarheid komt pas aan het licht als zijn vader bij een ongeval om het leven is gekomen. Dan blijkt dat deze geleerde een verklikker is geweest die in de jaren dertig de vader van een vriend ten onrechte als nazi-sympathisant heeft aangegeven, wat uiteindelijk tot diens zelfmoord leidde. Gabriel Santoro begrijpt niet wat zijn vader tot zijn verraad heeft gebracht. Wel ziet hij dat deze in leugens en rationalisaties verstrikte cynicus had gedacht zijn daad voor iedereen verborgen te kunnen houden. Aan het einde van zijn leven wil hij zijn daad goedmaken, maar het verleden is niet goed te maken.
Er zitten wat losse einden in het boek. Waarom is deze katholiek opgevoede man bijvoorbeeld besneden? Waarom wist zijn zoon dat niet? Uitgewerkt wordt het niet, maar dat hindert niet. Vásquez heeft de verzwegen tragedie van de Duitse en Italiaanse immigranten en hun nazaten in zijn land met groot inlevingsvermogen en meesterschap beschreven.
Juan Gabriel Vásquez, ‘De informanten’, vertaald uit het Spaans door Brigitte Coopmans, Signatuur, 287 pagina’s, € 19,95

Verknipte vader

Buitenlandse fictie / Satirische thriller
Mohammed Hanif maakte zeven jaar deel uit van de Pakistaanse luchtmacht en leidt nu de Urdu Service van de BBC. In zijn debuutroman neemt hij de dictatuur van zijn geboorteland flink op de hak, door de waargebeurde moord op de militaire dictator Zia-ul-Haq (die in 1988 bij een mysterieuze vliegtuigcrash om het leven kwam) als een satirische thriller te beschrijven. De roman speelt zich af in de nadagen van de Koude Oorlog, de tijd dat de Amerikanen met steun van Pakistan en de toenmalige bondgenoot Osama bin Laden Afghaanse jihadstrijders inzetten om de Russen uit Afghanistan te verdrijven.
De strijd tegen het communisme heeft inmiddels plaatsgemaakt voor de strijd tegen het terrorisme, maar dat heeft aan de toestand in Pakistan weinig veranderd. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Mohammed Hanifs Ronald Reagan overeenkomsten vertoont met George Bush, en generaal Zia veel wegheeft van de huidige Pakistaanse president Musharraf.
Het boek is betrekkelijk eenvoudig van opzet. Iedere dag vraagt generaal Zia bij wijze van grap aan zijn veiligheidschef wie hem die dag zal proberen te vermoorden. Hij heeft zijn macht verkregen door geweld en weet dat hij hem door geweld weer zal verliezen. Wie van zijn generaals hem zal verraden, weet hij niet, al denkt hij het te kunnen afleiden uit minieme veranderingen in hun uitmonstering of gedrag. Hij laat ze dan zonder scrupules uit de weg ruimen.
Hanif heeft Zia getekend als een sluwe, ijdele dwaas, die de Koran als horoscoop gebruikt maar er in zijn overmoed niet in slaagt om de werkelijke voortekenen van zijn naderende einde te begrijpen. Daarin lijkt hij op de tirannen van het oude Griekenland, die aan eenzelfde hoogmoed te gronde gingen. Maar de generaal is allerminst een tragische figuur. Hij is een pantoffelheld die de dag grotendeels biddend doorbrengt en kibbelt met zijn vrouw of de minister van Veiligheid. Hij droomt ervan dat hij met steun van zijn vriend Ronald Reagan de Nobelprijs voor de Vrede zal krijgen, en bereidt alvast een op de Koran gebaseerde toespraak voor. Zijn regering bestaat uit cynische militairen, die even gemakkelijk mensen doden als vliegen.
Aangenaam is de kwajongenstoon en het beweeglijke spel met klassieke motieven, zoals de overmoed van machthebbers, de nutteloosheid van hun paranoïde veiligheidsobsessies en de kortstondigheid van hun roem. Want ook tirannen kunnen hun noodlot niet ontlopen; hier in de gedaante van een blinde vrouw. Ze is verkracht, net nadat generaal Zia op grond van een twijfelachtige interpretatie van de sharia een wet heeft ingevoerd die verkrachte vrouwen vanwege hun ontuchtige gedrag bestraft met de dood door steniging. Zia wijst ondanks internationale protesten een gratieverzoek af. De vrouw vervloekt hem.
Volgens een oude, lokale wijsheid kan een eenzaam rondvliegende kraai een vervloeking in vervulling doen gaan. De kraai die bij de gevangenis rondscharrelde wordt de motor ingezogen van het vliegtuig dat Zia en zijn gasten na afloop van de parade naar Islamabad had moeten vliegen. Veroorzaakt hij de crash?
Mohammed Hanif, ‘Een kist ontploffende mango’s’, vertaald uit het Engels door Ralph van der Aa, Contact, 416 pagina’s, € 19,95

De generaal wil niet dood

Vertaalde literatuur / De grote indiase roman
Dit boek is als een onbescheiden charmeur die maar niet uitgepraat raakt. Zo&#8217;n 1400 bladzijden lang zingt hij zijn lied, kietelt, en draait zijn pirouettes. De geschikte jongen opent met een huis-, tuin- en keukenprobleem. Een moeder bemoeit zich met het vinden van een passende huwelijkskandidaat voor haar dochter. Het hindoemeisje is verliefd geworden op een jonge moslim, maar een tragedie als Romeo en Julia wordt voorkomen. Als in een conventionele negentiende-eeuwse historische roman zegeviert het gezond verstand: eind goed, al goed. Het is de verraderlijk lichte toon van Jane Austen, en de even degelijke moraal. Maar dat maakt natuurlijk niet de kwaliteit uit van het boek.
Vikram Seth is een ambitieus schrijver. Hij is duidelijk geïnspireerd door een historische roman als Tolstojs Oorlog en vrede. Hij plaatst zijn liefdesverhaal tegen de achtergrond van de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen in het India van begin jaren vijftig. Het is de tijd van zijn ouders, toen het land volwassen werd. In een reeks wisselende taferelen volgen we de lotgevallen van een paar vooraanstaande families uit Calcutta en de (gefingeerde) stad Brahmpur. Ze regeren het land, debatteren over politiek, maken wetten, lezen de krant en George Eliot, ze zwijmelen bij stuiverromannetjes, schrijven liefdespoëzie of een &#8216;Lofdicht op Moeder India&#8217;, brieven en boeken. Ze voeren Shakespeare op, luisteren naar klassieke Indiase muziek of Schubert, feesten, drinken whisky in de club of thee in de tuin, roddelen, cricketen, en wat al niet. Het beeld van India tintelt en zoemt; de personages hebben karakters en een gezicht.
India had zich in 1947 van Engeland losgemaakt en was opgesplitst in de moslimstaat Pakistan en het seculiere India. Vijf jaar later was het optimisme van de onafhankelijkheidsstrijd voorbij. De splitsing had miljoenen mensen van huis en haard verdreven, honderdduizenden hadden daarbij het leven gelaten. Het land was niet goed voorbereid op de grote stroom vluchtelingen. Hun komst ontwrichtte de economie en overal waren opstootjes en uitbarstingen van godsdienstig geweld. Populistische volksmenners zagen hun kans schoon en wezen de moslimminderheid als zondebok aan. Extremisten wilden zich van de regerende Congrespartij afsplitsen om van India een hindoestaat te maken met herstel van de kastenprivileges en herovering van Pakistan. De regering bood nauwelijks tegenspel. De Congrespartij was een partij geworden van &#8216;nepotisme, corruptie, inefficiëntie, zelfingenomenheid&#8217;, zoals een van de personages, een vooraanstaande minister van een deelstaat, mismoedig vaststelt.
Nehru
Vikram Seth laat zien hoe Nehru, die in 1952 bij de eerste verkiezingen in India&#8217;s geschiedenis tot minister-president was gekozen, de strijd aanbindt met de ultranationalistische hardliners in zijn partij om een burgeroorlog te voorkomen. Hij blijft hameren op eenheid en verzoening en probeert de aandacht naar hervormingen te verleggen. Dertig jaar later, toen Vikram Seth aan zijn opus magnum begon, liepen de spanningen opnieuw hoog op. Het resulteerde in een drama, waarbij meer dan tienduizend mensen om het leven kwamen.
De geschikte jongen laat zien hoe hindoes en moslims wel degelijk in vrede kunnen samenleven. Het komt tot uiting in de verhouding tussen de families Khan en Kapoor. De Khans zijn moslim en grootgrondbezitters, de Kapoors behoren tot de elite van de hogere kasten. De families zijn al hun hele leven met elkaar bevriend. Ze respecteren elkaars godsdienstige eigenaardigheden en werken bestuurlijk samen, zelfs bij de opstelling van landhervormingswetten die voor grootgrondbezitters zoals de Khans nadelig kunnen zijn. Een vrouwenkwestie maakt een einde aan die idylle. Dat komt nooit meer goed, denk je dan, maar de vriendschap is sterker dan de wrok. De rivalen verzoenen zich, net als hun families, en aan het slot van het boek zie je ze als vanouds om tafel zitten, genietend van de thee.
Vikram Seth lijkt over de toekomst van zijn land niet zo pessimistisch als Salman Rushdie, bij wie de confrontatie tussen hindoes en moslims doorgaans uitloopt op een bloederige tragedie. Hier geen wraak, maar verzoening, geen tragedie, maar blijspel. Als een plagerige godheid draait de schrijver de maharadja van Marh een loer. Deze wil aan de westzijde van Brahmpurs oudste moskee, de richting waarin de moslims zich in gebed naar Mekka buigen, een acht meter hoge, heilige fallus van Shiva oprichten. Een belediging, die nog voor het overeind staat al tot hevige godsdienstrellen leidt. Bij het omhoogtakelen glibbert de fallus roemloos terug in het water van de Ganges.
Talaq
Maar hoe goed de verhoudingen ook zijn: met een moslim trouwen, zelfs al is hij een prins, dat doe je niet. De bezorgde moeder voelt zichzelf ruimhartig. Haar dochter mag studeren en zich vrij bewegen &#8211; tot ze erachter komt dat het meisje verliefd is op een moslim. Maar het meisje heeft zelf al besloten om de jongen te laten schieten. Niet vanwege haar moeders vooroordelen of omdat ze niet meer van hem houdt, maar omdat ze hartstocht geen goede basis vindt voor een huwelijk. Hartstocht verwart haar: &#8216;Ik ben mezelf niet bij hem. Ik vraag me af wie dat dan is&#8230; die jaloerse, geobsedeerde vrouw die een man niet uit haar hoofd kan zetten&#8230; Waarom zou ik mezelf dat allemaal aandoen,&#8217; zegt ze als haar beste vriendin vraagt waarom ze hem heeft afgewezen. Ze wil haar studie afmaken en een man hebben die haar de ruimte laat en respecteert. Ze kiest voor een sociaal wat onhandige, maar capabele bedrijfsleider van Bata, de Tsjechische schoenenfabriek, tot afgrijzen van haar snobistische broer die Engelser wil zijn dan de Engelsen.
In zijn latere boek Twee levens (2005) vertelt Vikram Seth hoe hij voor De geschikte jongen uit Engeland naar zijn geboorteland terugkeerde om zijn grote Indiase roman te kunnen schrijven. Zijn onderzoek gaf hem steeds nieuwe ideeën en de roman dijde almaar uit naarmate zijn personages tot leven kwamen. Bij zo&#8217;n overdaad moet er een stevige lijn in het verhaal zitten en spanning, wil de lezer het spoor niet bijster raken. Dat lukt niet altijd. Het zoeken naar een geschikte huwelijkskandidaat, dat de hele roman doorgaat, bindt alles samen en de personages zijn voldoende verrassend, maar de schrijver heeft zijn aandacht soms zozeer verdeeld dat hij in de beschrijving van hun lotgevallen wel aan de oppervlakte moet blijven, bijvoorbeeld waar Maan Kapoor, een charmante losbol, door zijn geliefde naar het platteland is gestuurd om er Urdu te leren. Er volgt dan een passage over de erbarmelijke omstandigheden van kleine boeren. Dat heeft iets plichtmatigs, maar dat is een kleinigheid in dit verder prachtige boek, zo vrolijk en vol leven dat je het niet uit wilt hebben.
Vikram Seth, ‘De geschikte jongen’, vertaling Christien Jonkheer en Babet Mossel, Van Oorschot, 1396 pagina’s, € 49,90

fictie

Verknipte vader

De generaal wil niet dood

Levenslust

A TOT Z; D&TGIDS 2008