Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips

Margalith Kleijwegt

‘Ze willen weten wie Roberts M. is’

Was er toch een clown?

<div class="wpg-element paragraph">
De ouders die om erkenning smeekten, het OM dat niet wist wat ze met de zaak aanmoest, en Gerrit Mik die door critici voor gek werd versleten omdat hij achter de ouders ging staan. De zaak liep totaal uit de hand. De vader van Aernout was destijds niet bij machte om weerstand te bieden aan de grimmige dynamiek die was ontstaan. De levenslustige Mik overleed een paar jaar na de affaire als een gedesillusioneerd man, tot groot verdriet van zijn kinderen. Deze week een voorpublicatie van het boek <a href="https://www.vn.nl.kpnis.nl/Archief/Samenleving/Artikel-Samenleving/Terug-naar-Oude-Pekela.htm" class="normal" title="Terug naar Oude Pekela">Terug naar Oude Pekela</a> in Vrij Nederland. 
</div>

De vader van Aernout

<div class="wpg-element paragraph">
De paniek als het zo druk op de roltrap is dat je geen kant meer uit kan. Wie kent dat beklemmende gevoel niet?
</div>

Paniek

<div class="wpg-element paragraph">
Hij is een sensitief man en een genadeloos observeerder van menselijke processen, die ook nog in staat is gigantische producties van de grond te tillen. Soms werkt hij met honderden figuranten en acteurs.
</div>

Hebzucht

<div class="wpg-element paragraph">
Het bestaat uit gevonden materiaal, afkomstig van diverse internationale persbureaus zoals ITN/Reuters en AP. Demonstraties, rechtszittingen, mensenmassa’s die zichzelf niet altijd in de hand hebben, zoals zijn vader ondervond in Oude Pekela destijds. 
</div>

Mensenmassa’s

Televisie
Felix Rottenberg is trots dat het woord Wilders nauwelijks valt in zijn tweedelige documentaire over de voortschrijdende integratie. In alle rust neemt hij je mee naar verschillende bestemmingen, van de Turkse bakker tot Jos Schreurs, de deken in Schinnen. Zijn reisgenoot is Yassin Elforkani, 28, Marokkaan en imam. &#8216;Ik ben atheïst,&#8217; stelt Rottenberg als hij Elforkani vraagt om hem in te wijden in de geheimen van de islam.
Elforkani werd geboren te Heerhugowaard en bestudeerde later zes jaar lang de Koran in Marokko. Hij bevestigt een taxibordje op het dak van zijn auto en chauffeert Rottenberg door Amsterdam en later door Limburg.
De eerste stopplaats is in de Van Woustraat. Rasverteller Rottenberg kan het niet laten geschiedenisles te geven bij het herdenkingsteken voor een knokploeg van Joodse vluchtelingen uit de Tweede Wereldoorlog, die door de Duitsers werden terechtgesteld. Elforkani hoort het aan, je ziet aan de uitdrukking op zijn gezicht dat dit soort verhalen nieuw voor hem zijn. De jonge imam is in korte tijd razend populair geworden bij zijn achterban, elke zondag zitten er tweeduizend mannen in de moskee in Slotervaart. Hij preekt in het Nederlands, wat een zeldzaamheid is, en gaat ook penibele kwesties als homoseksualiteit niet uit de weg.
Rottenberg, cultuuroptimist in hart en nieren, ziet in deze man een bondgenoot in de strijd tegen intolerantie. Dat levert mooie scènes op, zoals bij de Turkse kleermaker in Amsterdam-Zuid waar Rottenberg benadrukt dat ze alle drie kinderen van migranten zijn &#8211; zijn ene Joodse grootvader kwam uit Polen, de andere uit Berlijn. We hebben een band, zie je vooral Rottenberg denken.
Rottenberg laat zien, hij onderzoekt niet. Hij wil de negatieve kanten van de islam zo graag relativeren dat hij soms niet genoeg doorvraagt. Als Elforkani vertelt dat moslims verdraagzaam horen te zijn tegenover andere godsdiensten &#8211; &#8216;je moet respect tonen&#8217; &#8211; knikt Rottenberg opgelucht. En wil dan niet weten hoe het zit met antisemitische incidenten of met jonge vrouwen die thuis klappen krijgen als ze verliefd worden op een niet-moslim.
Vooral de ontmoetingen buiten Amsterdam in deel twee zijn spannend, zoals in de snackbar van de gebroeders Azarkan, in het land van Wilders. De koppies van Rottenberg en Elforkani in de kerkbankjes tijdens de mis bij deken Jos Schreurs in Limburg zijn goud waard. &#8216;We hebben onze ziel verwaarloosd&#8217;, analyseert Schreurs dit tijdsgewricht en hij krijgt bijval van zowel Elforkani als Rottenberg. Schreurs&#8217; preek gaat over onderlinge verdraagzaamheid tussen joden, moslims en christenen. Elforkani hoopt op zijn beurt, zegt hij later, dat de moslims hier op den duur &#8216;vrijdenkender&#8217; zullen worden.
De film is soms bijna weemoedig, ook omdat de gesprekken tussen Elforkani en Rottenberg in de auto worden gevoerd. Midden in het landschap liggen ze achterovergeleund in hun stoelen. Op de vraag hoe Elforkani het paradijs ziet, antwoordt hij dat hij een &#8216;oneindig gelukkig leven&#8217; verwacht waar hij niets voor hoeft te doen.
Rottenberg noemt zijn tweeluik zelf een &#8216;filmisch pamflet&#8217;, hij ziet het als zijn &#8216;missie&#8217; om te laten zien hoe snel de integratie gaat: &#8216;Als je zeven Yassins zou hebben, ben je er zo.&#8217;
De Akbarstraat
In 2002 maakte Felix Rottenberg een drieluik over de Akbarstraat, een straat in Amsterdam-West waar bijna alleen nog maar allochtonen woonden. Het was de typische Rottenberg-aanpak: hij ging overal op af en met de meeste bewoners voerde hij empathische gesprekken in een ontspannen sfeer. Iedereen moest zich vooral op z&#8217;n gemak voelen. In de laatste aflevering was hij op z&#8217;n best, toen hij de bestuurders aan een kruisverhoor onderwierp en pijnlijk duidelijk werd hoe ver de dagelijkse realiteit zelfs van deze lokale leiders af stond. Met zijn films wil de tot in zijn vezels politieke Rottenberg een statement maken. Juist door de films met grote tussenpozen te maken, denkt hij iedere keer iets verrassends en nieuws te kunnen vertellen.
‘Een aanzienlijke reserve aan beschaving’ wordt op 6 en 13 oktober uitgezonden door de VPRO

We hebben een band

Pas toen een vriend uit Zuid-Frankrijk per mail vroeg hoe mijn nieuwe baan bij de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde beviel, besloot ik in actie te komen. Zijn toon was een goedkeurende, ik had een goed besluit genomen door me meer bezig te gaan houden met het spirituele, de laatste weken en maanden van het menselijk bestaan. Zelf was hij op jonge leeftijd nogal zen geworden, al jaren ging hij maandenlang in retraite in Spaanse bergdorpen of op het Franse platteland; hij had nooit veel opgehad met dat in zijn ogen volstrekt burgerlijke, middel class leventje van me.
Maar wat hij veronderstelde was helemaal niet waar. Ik werkte nog steeds bij Vrij Nederland, en als ik daar zou vertrekken, ruilde ik die fantastische baan echt niet in voor het bevorderen van het recht op een vrijwillig levenseinde. Dan zou ik liever voor het blad van Artis gaan schrijven, of voor het Hortusmagazine, of misschien hebben de gezamenlijke zwembaden wel een blaadje waarin je iets kunt vertellen over nieuwe zwemhokjes of de voors en tegens van gescheiden zwemmen. Redacteur bij de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde klinkt zo akelig, zo duister en definitief. Ik ben niet tegen euthanasie &#8211; goed dat die mogelijkheid er is &#8211; maar ik ben er persoonlijk wel bang voor en wil er als het even kan niets mee te maken hebben.
Mijn vriend had deze informatie gelezen op de netwerksite LinkedIn. Daar stond dat ik redacteur was van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE). Als mijn vriend iets beter had gekeken, had hij gezien dat er nog een account met mijn naam bestond. Nu als mezelf, redacteur van Vrij Nederland. Toen LinkedIn net begon, had ik me aangemeld, uit nieuwsgierigheid denk ik, want eigenlijk heb ik er nooit iets mee gedaan. Als er een uitnodiging kwam om te linken, zei ik vaak ja, ik vond het wel gezellig zo&#8217;n onverwachte invitatie. Daar bleef het bij, zelf zette ik de stap niet om iemand uit te nodigen.
Allemaal &#8216;een merk&#8217;
Al maanden voor ik de mail van mijn vriend ontving, had ik gezien dat er ineens twee Margalith Kleijwegts op LinkedIn stonden. Ik schrok ervan en verbaasde me erover dat iemand mij zo&#8217;n naargeestige functie toewenste. Ik wilde LinkedIn bellen, met ze overleggen hoe dit kon worden opgelost, maar hun telefoonnummer was nergens te vinden. Ik gaf het op.
Tot de mail van die vriend.
In deze wereld waarin we allemaal &#8216;een merk&#8217; zijn en je op z&#8217;n minst de juiste uitstraling moet hebben, leek het me toch beter voorgoed ontkoppeld te worden van het Vrijwillige Levenseinde. Ik stuurde een uitgebreide mail in het Engels en vroeg vriendelijk maar ook dwingend of ze die gewraakte account alsjeblieft wilden sluiten. Op internet had ik al gelezen dat het contact met LinkedIn niet altijd soepeltjes verliep. Boze medegebruikers beklaagden zich erover dat ze al vele malen hadden geprobeerd hun account op te zeggen, nooit antwoord kregen en schoon genoeg hadden van LinkedIn. &#8216;I would like to speak to a human being!&#8217; schreeuwden verontwaardigde gebruikers die niet begrepen waarom een netwerksite onbereikbaar blijkt te zijn.
Voor alle zekerheid belde ik eerst nog met de NVVE, waar het druk was &#8211; ze hebben een record aantal leden, meer dan 111.000. Ze zouden me terugbellen. Een vriendelijke meneer met een zachte stem die vermoedelijk dacht dat ik tips van hem verwachtte om pijnloos uit het leven te stappen, bleef even aardig toen ik wilde weten of er iemand met mijn naam bij ze werkte. Hij twijfelde maar belde de volgende dag opgewekt terug om me bijna verheugd mee te delen dat dat niet zo was. &#8216;Niemand met uw naam en ook niet eentje die er bij benadering op lijkt.&#8217; Zoals hij dat waarschijnlijk bij andere bellers deed, wenste hij ook mij sterkte.
Gewoon menselijk contact
Op mijn eerste poging in contact te komen met LinkedIn is nooit een reactie gekomen, dus nog een verontwaardigde mail het virtuele universum insturen, leek me weinig effectief. Omdat er noch via internet, noch via het telefoonboek een Nederlands telefoonnummer te vinden was, zocht ik een adres. Dat er in Nederland een vestiging was, wist ik zeker, want hun directeur Eugenie van Wiechen &#8211; die in een krant vertelde dat ze vroeger ontdekkingsreiziger wilde worden en altijd doet wat ze leuk vindt &#8211; had het personeel van de Weekbladpers, de uitgever van Vrij Nederland, vol enthousiasme over LinkedIn toegesproken tijdens een van onze zogenoemde inspiratiesessies. Nu moest het probleem toch snel zijn opgelost, dacht ik. Ik geloof nog steeds heilig in gewoon menselijk contact. Als je aan iemand van vlees en bloed kunt uitleggen wat er aan de hand is, werkt dat beter dan via e-mail of andere vormen van indirecte communicatie.
Maar bij navraag bleek Eugenie van Wiechen er niet meer te werken, ze had na één jaar al genoeg gekregen van haar functie als country manager en was vertrokken naar een nieuwe uitdaging: directeur-uitgever van FD Mediagroep. LinkedIn had nu Lot Keijzer. Opnieuw een jonge vrouw. Ze werkte eerder bij Kobalt &#8211; een mediabedrijf voor adverteerders &#8211; en was nu director marketing solutions van LinkedIn Benelux. In verschillende media liet ze weten &#8216;veel business opportunities&#8217; te zien voor haar nieuwe bedrijf. Maar over het wel en wee van de gewone gebruiker, de netwerker zal ik maar zeggen, geen woord.
Amok maken
LinkedIn is sinds kort beursgenoteerd, heeft wereldwijd twee miljoen deelnemers en had in 2010 een omzet van tweehonderd miljoen euro. Ze verdienen hun geld natuurlijk niet met mijn gekruimel, maar met advertenties en jobposting en betaalde recruiting.
Ze houden kantoor bij Schiphol, in het WTC-gebouw, waar onder lange roltrappen beeldschone watervallen zijn aangelegd, op elke hoek een businesslounge zit en het stikt van de beveiligers die me geduldig de weg wijzen. Op de negende verdieping bel ik aan. &#8216;Ik wil iets vragen,&#8217; zeg ik door de intercom. Als de deur open klikt, staat aan het eind van de gang een jonge vrouw die me een beetje wantrouwend aankijkt. Misschien ben ik de eerste die zomaar langskomt bij deze netwerksite die toch gericht is op zo veel mogelijk communicatie. Misschien gaat ze amok maken, zie ik haar denken. En als het zover komt, heeft ze besloten, kan dat beter in de gang. Als ze me van top tot teen heeft opgenomen, ontspant ze. Een vrouw van zekere leeftijd in een kort rood regenjack met de regenspetters er nog op, kan niet gevaarlijk zijn. Ik leg uit dat gewoon langskomen mijn enige optie was vanwege hun onbereikbaarheid. Ik vertel mijn probleem met de Vereniging van het Levenseinde, ze is even stil en zegt dan: &#8216;Dit is serieus,&#8217; en ik mag de heilige ruimte in waar het allemaal gebeurt.
Een groot L-vormig kantoor met glazen wanden en ramen van boven tot onder. Het uitzicht is waanzinnig, de hele dag zie je op vijf meter afstand vliegtuigen dalen en opstijgen. De meeste bureaus zijn onbezet, maar achter ééntje zit Jerrold Pelupessy die na enige aarzeling &#8211; wat doet die vrouw hier, zie je hem denken &#8211; samen met mij de twee accounts bekijkt. Dit is iets voor de fraudeafdeling, zegt hij bijna plechtig. Ik wil hem vragen waar die zitten, in Nederland, in Engeland of Amerika, en wat ze precies doen, maar dat durf ik niet omdat ik me toch een indringer voel en ook omdat ik niet al te onwetend wil overkomen. Dus knik ik tevreden en vraag ook niet wat ze met de oplichter zullen doen. Hem of haar beboeten? Vermanend toespreken?
Wie zich voor me heeft uitgegeven zullen ze in verband met de privacy niet aan me vertellen, zegt Jerrold, maar zodra ze hun onderzoek hebben beëindigd, wordt de nepaccount opgeheven. Op zijn kaartje zie ik dat Jerrold de juiste man is voor dit klusje: &#8216;client services representative&#8217;. Waarom is het zo moeilijk jullie te bereiken, vraag ik de man die de klanten zo graag ter wille wil zijn. Bestaat er werkelijk geen telefoonnummer? Nee, zegt Jerrold. Er zijn miljoenen LinkedIn&#8217;ers, stel dat die allemaal willen bellen? Ze zijn er wel mee bezig, misschien komt er een callcenter in Ierland. Dat klinkt mij nog wat vaag. Misschien is het beter als ik mijn andere, echte account ook maar meteen afsluit. Jerrold knikt, daar wil hij graag bij helpen. Hij belooft me dat ik gebeld of gemaild zal worden zodra hij en zijn fraudeteam meer weten.
Na een week zonder taal of teken van Jerrold stuur ik hem een berichtje, maar er komt geen antwoord. Misschien waren mijn verwachtingen na onze ontmoeting wel te hoog gespannen en vond hij het te veel gevraagd om ons contact te vervolgen.
Dat Jerrold toch woord heeft gehouden, besef ik als ik op internet ontdek dat mijn levenseinde-account niet meer actief is. De door mijzelf ooit aangemaakte account bestaat nog wel. Ik besluit die maar eens te gaan gebruiken. Wie weet wat het me brengt.

Kafka op LinkedIn

<div class="wpg-element paragraph">
Pas toen een vriend uit Zuid-Frankrijk per mail vroeg hoe mijn nieuwe baan bij de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde beviel, besloot ik in actie te komen. Zijn toon was een goedkeurende, ik had een goed besluit genomen door me meer bezig te gaan houden met het spirituele, de laatste weken en maanden van het menselijk bestaan. Zelf was hij op jonge leeftijd nogal zen geworden, al jaren ging hij maandenlang in retraite in Spaanse bergdorpen of op het Franse platteland; hij had nooit veel opgehad met dat in zijn ogen volstrekt burgerlijke, middel class leventje van me.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Maar wat hij veronderstelde was helemaal niet waar. Ik werkte nog steeds bij Vrij Nederland, en als ik daar zou vertrekken, ruilde ik die fantastische baan echt niet in voor het bevorderen van het recht op een vrijwillig levenseinde. Dan zou ik liever voor het blad van Artis gaan schrijven, of voor het Hortusmagazine, of misschien hebben de gezamenlijke zwembaden wel een blaadje waarin je iets kunt vertellen over nieuwe zwemhokjes of de voors en tegens van gescheiden zwemmen. Redacteur bij de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde klinkt zo akelig, zo duister en definitief. Ik ben niet tegen euthanasie &#8211; goed dat die mogelijkheid er is &#8211; maar ik ben er persoonlijk wel bang voor en wil er als het even kan niets mee te maken hebben.
Mijn vriend had deze informatie gelezen op de netwerksite LinkedIn. Daar stond dat ik redacteur was van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE). Als mijn vriend iets beter had gekeken, had hij gezien dat er nog een account met mijn naam bestond. Nu als mezelf, redacteur van Vrij Nederland. Toen LinkedIn net begon, had ik me aangemeld, uit nieuwsgierigheid denk ik, want eigenlijk heb ik er nooit iets mee gedaan. Als er een uitnodiging kwam om te linken, zei ik vaak ja, ik vond het wel gezellig zo&#8217;n onverwachte invitatie. Daar bleef het bij, zelf zette ik de stap niet om iemand uit te nodigen.
Allemaal &#8216;een merk&#8217; Al maanden voor ik de mail van mijn vriend ontving, had ik gezien dat er ineens twee Margalith Kleijwegts op LinkedIn stonden. Ik schrok ervan en verbaasde me erover dat iemand mij zo&#8217;n naargeestige functie toewenste. Ik wilde LinkedIn bellen, met ze overleggen hoe dit kon worden opgelost, maar hun telefoonnummer was nergens te vinden. Ik gaf het op. Tot de mail van die vriend.
In deze wereld waarin we allemaal &#8216;een merk&#8217; zijn en je op z&#8217;n minst de juiste uitstraling moet hebben, leek het me toch beter voorgoed ontkoppeld te worden van het Vrijwillige Levenseinde. Ik stuurde een uitgebreide mail in het Engels en vroeg vriendelijk maar ook dwingend of ze die gewraakte account alsjeblieft wilden sluiten. Op internet had ik al gelezen dat het contact met LinkedIn niet altijd soepeltjes verliep. Boze medegebruikers beklaagden zich erover dat ze al vele malen hadden geprobeerd hun account op te zeggen, nooit antwoord kregen en schoon genoeg hadden van LinkedIn. &#8216;I would like to speak to a human being!&#8217; schreeuwden verontwaardigde gebruikers die niet begrepen waarom een netwerksite onbereikbaar blijkt te zijn.
Voor alle zekerheid belde ik eerst nog met de NVVE, waar het druk was &#8211; ze hebben een record aantal leden, meer dan 111.000. Ze zouden me terugbellen. Een vriendelijke meneer met een zachte stem die vermoedelijk dacht dat ik tips van hem verwachtte om pijnloos uit het leven te stappen, bleef even aardig toen ik wilde weten of er iemand met mijn naam bij ze werkte. Hij twijfelde maar belde de volgende dag opgewekt terug om me bijna verheugd mee te delen dat dat niet zo was. &#8216;Niemand met uw naam en ook niet eentje die er bij benadering op lijkt.&#8217; Zoals hij dat waarschijnlijk bij andere bellers deed, wenste hij ook mij sterkte.
Gewoon menselijk contact Op mijn eerste poging in contact te komen met LinkedIn is nooit een reactie gekomen, dus nog een verontwaardigde mail het virtuele universum insturen, leek me weinig effectief. Omdat er noch via internet, noch via het telefoonboek een Nederlands telefoonnummer te vinden was, zocht ik een adres. Dat er in Nederland een vestiging was, wist ik zeker, want hun directeur Eugenie van Wiechen &#8211; die in een krant vertelde dat ze vroeger ontdekkingsreiziger wilde worden en altijd doet wat ze leuk vindt &#8211; had het personeel van de Weekbladpers, de uitgever van Vrij Nederland, vol enthousiasme over LinkedIn toegesproken tijdens een van onze zogenoemde inspiratiesessies. Nu moest het probleem toch snel zijn opgelost, dacht ik. Ik geloof nog steeds heilig in gewoon menselijk contact. Als je aan iemand van vlees en bloed kunt uitleggen wat er aan de hand is, werkt dat beter dan via e-mail of andere vormen van indirecte communicatie.
</div>
<div class="wpg-element paragraph-quote">
<blockquote>
&#8211; Misschien ben ik de eerste die zomaar langs komt bij deze netwerksite
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Maar bij navraag bleek Eugenie van Wiechen er niet meer te werken, ze had na één jaar al genoeg gekregen van haar functie als country manager en was vertrokken naar een nieuwe uitdaging: directeur-uitgever van FD Mediagroep. LinkedIn had nu Lot Keijzer. Opnieuw een jonge vrouw. Ze werkte eerder bij Kobalt &#8211; een mediabedrijf voor adverteerders &#8211; en was nu director marketing solutions van LinkedIn Benelux. In verschillende media liet ze weten &#8216;veel business opportunities&#8217; te zien voor haar nieuwe bedrijf. Maar over het wel en wee van de gewone gebruiker, de netwerker zal ik maar zeggen, geen woord.
Amok maken LinkedIn is sinds kort beursgenoteerd, heeft wereldwijd twee miljoen deelnemers en had in 2010 een omzet van tweehonderd miljoen euro. Ze verdienen hun geld natuurlijk niet met mijn gekruimel, maar met advertenties en jobposting en betaalde recruiting.
Ze houden kantoor bij Schiphol, in het WTC-gebouw, waar onder lange roltrappen beeldschone watervallen zijn aangelegd, op elke hoek een businesslounge zit en het stikt van de beveiligers die me geduldig de weg wijzen. Op de negende verdieping bel ik aan. &#8216;Ik wil iets vragen,&#8217; zeg ik door de intercom. Als de deur open klikt, staat aan het eind van de gang een jonge vrouw die me een beetje wantrouwend aankijkt. Misschien ben ik de eerste die zomaar langskomt bij deze netwerksite die toch gericht is op zo veel mogelijk communicatie. Misschien gaat ze amok maken, zie ik haar denken. En als het zover komt, heeft ze besloten, kan dat beter in de gang. Als ze me van top tot teen heeft opgenomen, ontspant ze. Een vrouw van zekere leeftijd in een kort rood regenjack met de regenspetters er nog op, kan niet gevaarlijk zijn. Ik leg uit dat gewoon langskomen mijn enige optie was vanwege hun onbereikbaarheid. Ik vertel mijn probleem met de Vereniging van het Levenseinde, ze is even stil en zegt dan: &#8216;Dit is serieus,&#8217; en ik mag de heilige ruimte in waar het allemaal gebeurt.
Een groot L-vormig kantoor met glazen wanden en ramen van boven tot onder. Het uitzicht is waanzinnig, de hele dag zie je op vijf meter afstand vliegtuigen dalen en opstijgen. De meeste bureaus zijn onbezet, maar achter ééntje zit Jerrold Pelupessy die na enige aarzeling &#8211; wat doet die vrouw hier, zie je hem denken &#8211; samen met mij de twee accounts bekijkt. Dit is iets voor de fraudeafdeling, zegt hij bijna plechtig. Ik wil hem vragen waar die zitten, in Nederland, in Engeland of Amerika, en wat ze precies doen, maar dat durf ik niet omdat ik me toch een indringer voel en ook omdat ik niet al te onwetend wil overkomen. Dus knik ik tevreden en vraag ook niet wat ze met de oplichter zullen doen. Hem of haar beboeten? Vermanend toespreken?
Wie zich voor me heeft uitgegeven zullen ze in verband met de privacy niet aan me vertellen, zegt Jerrold, maar zodra ze hun onderzoek hebben beëindigd, wordt de nepaccount opgeheven. Op zijn kaartje zie ik dat Jerrold de juiste man is voor dit klusje: &#8216;client services representative&#8217;. Waarom is het zo moeilijk jullie te bereiken, vraag ik de man die de klanten zo graag ter wille wil zijn. Bestaat er werkelijk geen telefoonnummer? Nee, zegt Jerrold. Er zijn miljoenen LinkedIn&#8217;ers, stel dat die allemaal willen bellen? Ze zijn er wel mee bezig, misschien komt er een callcenter in Ierland. Dat klinkt mij nog wat vaag. Misschien is het beter als ik mijn andere, echte account ook maar meteen afsluit. Jerrold knikt, daar wil hij graag bij helpen. Hij belooft me dat ik gebeld of gemaild zal worden zodra hij en zijn fraudeteam meer weten.
Na een week zonder taal of teken van Jerrold stuur ik hem een berichtje, maar er komt geen antwoord. Misschien waren mijn verwachtingen na onze ontmoeting wel te hoog gespannen en vond hij het te veel gevraagd om ons contact te vervolgen.
Dat Jerrold toch woord heeft gehouden, besef ik als ik op internet ontdek dat mijn levenseinde-account niet meer actief is. De door mijzelf ooit aangemaakte account bestaat nog wel. Ik besluit die maar eens te gaan gebruiken. Wie weet wat het me brengt.
</div>

Sober, streng, barmhartig

Het klinkt misschien niet voor de hand liggend op dit moment, een telefonische hulplijn voor pedofielen. Na de demonstratie van een woedende meute langs het huis van een bestuurslid van pedofielenvereniging Martijn in Hengelo begin deze maand en de handtekeningenactie van Henk Bres, Hagenees, vrije jongen en voormalig eigenaar van een seksclub, om de Vereniging Martijn zo snel mogelijk te verbieden, lijkt de burger meer te zien in levenslange opsluiting van pedofielen dan in welke vorm van behandeling dan ook.
Toch wil De Waag, een instelling voor forensische psychiatrie, samen met het Meldpunt Kinderporno zo snel mogelijk met een telefonische hulplijn beginnen. Directeur en psycholoog Jules Mulder was dat al een tijdje van plan, en de radicale sfeer van de laatste tijd heeft hem gesterkt in het idee dat telefonische ondersteuning kan voorkomen dat pedofielen die zich door de overspannen sfeer in het nauw gedreven voelen en gekke dingen gaan doen.
Was er in de jaren zeventig nog volop begrip voor de pedofiel als iemand die van kinderen hield, na Dutroux, zwemleraar Benno L., het misbruik in de katholieke kerk en Robert M. is die houding totaal omgeslagen. En dat werkt averechts. De maatschappelijke lynchsfeer houdt het proces van zelfinzicht alleen maar tegen, constateert Mulder. &#8216;&#8221;Misschien ben ik uit liefde voor dat jongetje te ver gegaan,&#8221; zeggen pedofielen, &#8220;maar waarom word ik meteen aan de hoogste boom opgehangen?&#8221; Ze zien zichzelf als slachtoffer en dat belemmert de behandeling.&#8217;
Jules Mulder en zijn collega&#8217;s krijgen veel mannen doorverwezen die een voorwaardelijke straf opgelegd kregen. Ze worden niet opgesloten als ze zich bij De Waag laten behandelen. Twintig jaar geleden werden deze pedofielen alleen behandeld als ze al in een tbs-kliniek zaten, en dat was eigenlijk te laat. Mulder stelde justitie voor om de mannen bij die eerste, kleinere overtreding in ambulante behandeling te nemen. Je kunt er niet vroeg genoeg bij zijn, is zijn motto. Die aanpak blijkt goed te werken, het recidivecijfer was achttien procent en is gedaald naar tien procent. &#8216;Pedoseksuelen schrikken zich wezenloos als ze zijn opgepakt,&#8217; weet Mulder, &#8216;het overgrote deel kijkt wel uit om zich nog een keer aan een kind te vergrijpen.&#8217;
Levende masturbatieobjecten
De incidenten van de afgelopen jaren hebben grote invloed gehad op de strafmaat. Mulder: &#8216;Vroeger werd er niet vervolgd als de ouders van een kind van twaalf er geen probleem van maakten. Nu beseffen we dat een kind van die leeftijd niet overziet waar hij of zij ja tegen zegt. En tot een jaar of vijf geleden werd het bezit van porno met een werkstraf afgedaan, dat is nu ondenkbaar.&#8217;
Tussen de mannen die zich aan kinderen vergrijpen, zijn volgens Mulder grote verschillen. &#8216;Je hebt mannen die zich nog steeds kind voelen en die naar vriendjes zoeken. Daar horen ook seksuele spelletjes bij, dus er is wel seks, maar het is ook belangrijk om jongen onder de jongens te zijn. Er zijn er ook die zeggen: ik ben niet fout maar de maatschappij is bekrompen, een beetje zoals de leden van Martijn. En bij een vader die incest met zijn dochter pleegt, wordt van het meisje vaak een kleine volwassene gemaakt: hij gaat met haar om alsof ze zijn partner is. Hij neemt haar mee uit eten, hij praat over zijn problemen en hij gaat met haar naar bed.&#8217;
De misdaden die Robert M. heeft gepleegd, legt Mulder uit, hebben eigenlijk weinig met pedofilie te maken omdat pedofielen juist graag een relatie met hun slachtoffer hebben. &#8216;Bij baby&#8217;s en heel kleine kinderen kan dat natuurlijk niet, dat zijn meer levende masturbatieobjecten.&#8217; Robert M. is volgens Mulder eerder een psychopaat dan een pedofiel, maar de burger zal dat onderscheid niet snel maken.
Dankzij de petitie van Henk Bres, die vierenzestigduizend handtekeningen verzamelde, debatteert de Tweede Kamer eind augustus over het voortbestaan van Martijn.
Aan een eventueel verbod kleven voor- en nadelen volgens Mulder: &#8216;Een vereniging heeft leden die je in de gaten kunt houden. Dat wordt moeilijker na een verbod, dan zullen ze wel ondergronds gaan. Aan de andere kant is er zeker wat voor te zeggen om Martijn te verbieden. Ik maak mee dat mannen in de spreekkamer niet begrijpen dat ze iets verkeerd hebben gedaan. &#8220;Er is toch ook een vereniging,&#8221; roepen ze dan. Het bestaan van Martijn legitimeert hun gedrag, ook de twijfelaars kunnen zo over de streep worden getrokken.&#8217;
Vroeger konden mannen terecht bij het COC of bij de Rutgerstichting voor vragen over hun seksuele voorkeur, nu is er niets meer. Zo&#8217;n telefonische hulplijn moet heel concreet vragen beantwoorden. Mulder: &#8216;Vaak willen ze weten wat die aantrekkingskracht van kinderen is, en wat ze ermee aan moeten. Maar ik kan me ook voorstellen dat iemand belt omdat hij moeite heeft met de sterke gevoelens die hij voor zijn buurmeisje voelt. In zo&#8217;n geval zullen we vragen of hij met onze specialist wil komen praten. Je wilt met zo iemand graag contact houden. In Duitsland en Engeland bestaan al langer zulke projecten, daar hebben ze goede ervaringen mee.&#8217;
Twee keer klikken
Degenen die in therapie gaan, moeten leren inzien dat ze een kind schade berokkenen en dat er sprake is van een ongelijkwaardige relatie. Mulder vertelt over een cliënt die hij in de gevangenis ontmoette. Hij had als voetbaltrainer vierentwintig jongens tussen de twaalf en zestien misbruikt. Omdat hij zijn daden bagatelliseerde &#8211; via via kwam het uit &#8211; kreeg hij een flinke straf. De meeste jongens steunden hem, ze kwamen hem zelfs opzoeken in de gevangenis. Mulder legde hem de vraag voor of er van die vierentwintig niet eentje ongelukkig was geworden door zijn seksuele opdringerigheid. De man dacht na en zei: &#8216;Ja, je hebt gelijk.&#8217; Een was er aan de drugs gegaan, een ander had zijn school voortijdig verlaten en de derde was aan lager wal geraakt. &#8216;Het drong eindelijk tot hem door dat hij een aandeel had gehad in de neergang van deze kwetsbare jongens. &#8220;Ik moet stoppen,&#8221; zei hij. &#8220;Want ik weet niet wie wel en wie geen schade oploopt en ik geef om deze jongens.&#8221;&#8216;
Mulder wil de rol van internet niet onderschatten. Kinderporno is zo veel toegankelijker geworden. &#8216;Mensen zitten uren op internet, ze vervelen zich en hebben zin in iets spannends. Porno is verschrikkelijk populair. Die sites lokken je ook echt, van volwassen vrouwen leiden ze je naar jonge meisjes en voor je het weet zit je kinderporno te kijken; sommige van die sites trekken honderdduizend bezoekers per dag. De drempel is zo laag, je klikt twee keer. Mannen die verslaafd zijn aan kinderporno &#8211; geregeld zijn ze dik in de vijftig en wonen ze nog bij hun moeder &#8211; denken nooit betrapt te zullen worden. Ze houden het bij plaatjes kijken, want aanraken kan schadelijk zijn en dat willen ze niet. Als de politie bij ze aan de deur komt, is dat een enorme schok. De politie kan dit werk ook moeilijk aan omdat er veel meldingen zijn en het tijdrovend is om een computer helemaal leeg te halen.&#8217;
Terwijl het aantal ambulante behandelingen bij De Waag de afgelopen jaren enorm is toegenomen en het belang daarvan niet wordt betwist, is er een financieel probleem ontstaan. De meeste cliënten komen via justitie en de hulp wordt daar ook door betaald. Maar omdat de wachttijd tussen arrestatie en behandeling van de zaak wel een jaar kan duren, raadt de politie de zedendelinquent vaak aan vast in therapie te gaan bij De Waag. Tot nu werden de gesprekken met Mulder en zijn collega&#8217;s vóór de rechtszaak door de zorgverzekeraar betaald en na een veroordeling door justitie overgenomen. Maar de zorgverzekeraars moeten bezuinigen en hebben laten weten niet langer voor deze kosten te kunnen opdraaien. Dat moet worden opgelost, vindt Mulder, want de therapieën moeten doorgaan: &#8216;Anders heb je kans dat er behoorlijk gestoorde en gevaarlijke types gewoon vrij rondlopen zonder dat iemand ze in het oog houdt.&#8217;

‘Je wilt contact houden’

Politiek
Wat is er toch met de oppositie? Waarom reageert die alleen met grote morele verontwaardiging op de plannen van dit kabinet in plaats van met keiharde tegenvoorstellen?
Agnes Wolbert (PvdA) twitterde dat ze het niet kon geloven dat dit écht gebeurde toen het decimeren van het pgb (persoonsgebonden budget) aan de orde was. &#8216;Handen af van recht op zorg,&#8217; was de reactie van SP-Kamerlid Renske Luijten. Geen slogan die recht het hart raakt.
Van links tot rechts is iedereen het er over eens dat de kosten in de gezondheidszorg te snel en te hard groeien. Die van de AWBZ zijn de laatste tien jaar met 66% gestegen, van tien naar drieëntwintig miljard. En er is geen enkele reden om te denken dat dat de komende tijd minder zal worden. De AWBZ werd in 1967 ingevoerd voor de financiering van onverzekerbare ziektekosten zoals langdurige ziekenhuisopnames. Ook thuiszorg, verblijf in verpleeg- en verzorgingshuizen en het pgb vallen daaronder.
Guus Schrijvers, econoom en hoogleraar Algemene Gezondheidszorg, heeft zich verbaasd over het gebrek aan initiatief bij de oppositiepartijen: &#8216;Ze zijn zo reactief,&#8217; zegt hij. Zijn poging om de oppositiewoordvoerders om de tafel te krijgen, liep op niets uit vanwege onvoldoende animo.
Schrijvers legt uit dat de kosten van de AWBZ niet alleen door de vergrijzing &#8211; ouderen die in verzorgings- en verpleeghuizen worden opgenomen &#8211; de pan uit rijzen. Verrassend is het grote aandeel van jonggehandicapten &#8211; zowel psychisch als lichamelijk &#8211; die vroeger tot op hoge leeftijd bij hun ouders bleven wonen en die nu kiezen voor een min of meer zelfstandig bestaan. Mooi natuurlijk, maar hun begeleiding kost veel geld.
Zoveel dat het bijna niet meer betaalbaar is. Een van de plannen van dit kabinet is straks huur te vragen als je in een tehuis woont. Goed idee, vindt Schrijvers: &#8216;Vroeger moest je ook betalen, maar dat is afgeschaft.&#8217; Hij gaat zelfs nog een stapje verder: &#8216;Als je véél betaalt, moet je ook in aanmerking komen voor een luxueuzere kamer.&#8217;
De grootste verontwaardiging van de afgelopen weken betrof de voorgenomen inperking van het pgb, het persoonsgebonden budget. Met een pgb kun je zelf bepalen wie jou komt wassen en wanneer. Je mag een verpleegster inhuren, maar kunt het geld ook aan je moeder betalen als je liever hebt dat zij je verzorgt. Als het aan het kabinet ligt, zullen van de 130.000 mensen die nu een pgb ontvangen alleen patiënten die anders in een tehuis zouden moeten worden opgenomen, recht houden op een pgb. Zo zou achthonderd miljoen euro bespaard worden. &#8216;Dat geld gaat terug de AWBZ in,&#8217; legt Schrijvers uit, &#8216;want van dat bedrag kunnen de beloofde 12.500 verpleegsters en hulpen worden aangenomen. Dat wilde de PVV.&#8217;
Erica Terpstra, grondlegster van het pgb, voorspelde in 1996 in Vrij Nederland dat &#8216;het pgb een beekje was dat straks een grote rivier zal worden.&#8217; Dat waren profetische woorden, en nu dreigt de rivier buiten zijn oevers te treden. In 2002 werd 414 miljoen aan het pgb uitgegeven, en in 2010 was dat 2,2 miljard.
Het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) probeerde een verklaring voor die toename te vinden en suggereerde afgelopen mei dat het pgb misschien niet altijd juist wordt gebruikt. Ze merkte op dat 44% van de pgb-houders vóór die tijd geen beroep had gedaan op wat voor zorg dan ook. Dus waar kwam die vraag ineens vandaan? Waren mensen in stilte ziek geweest? Was hun weerzin tegen zorg zo groot?
In Duitsland kom je pas in aanmerking voor een persoonsgebonden budget als je al een paar jaar aantoonbaar ziek of gehandicapt bent en in die periode zorg hebt gekregen. Wij kennen die drempel niet. Wat het SCP ook opviel, was het toenemende aantal jongeren dat van de pgb-regeling gebruik maakt. Niet alleen verstandelijk of lichamelijk gehandicapten, maar ook kinderen met ADHD komen in aanmerking voor een pgb dat behoorlijk kan oplopen, het maximum ligt boven de veertigduizend euro per jaar.
&#8216;Ik wil zo graag dat het pgb behouden blijft,&#8217; zegt Schrijvers. &#8216;Het is zo&#8217;n mooi systeem.&#8217;
Schrijvers wil de oppositie een handje helpen. In zijn visie zou het pgb in een iets uitgeklede vorm makkelijk kunnen voortbestaan. Volgens het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten kunnen dragen, stelt hij voor het pgb inkomensafhankelijk te maken en de maximumuitkering naar beneden bij te stellen. In Engeland en Duitsland bestaan ook pgb&#8217;s, maar die stijgen niet zo explosief. &#8216;Ik wil ook een betere controle, zodat al die malafide bureautjes die nu als makelaars fungeren verdwijnen.&#8217; Als de oppositie via deze lijnen met een voorstel komt, is het pgb volgens Schrijvers alsnog te redden.

Een advies aan de oppositie

<div class="wpg-element paragraph">
De kosten in de zorg groeien te snel en te hard. Toch zijn er betere oplossingen denkbaar dan het kabinet nu voorstelt
</div>
<div class="image center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2011/06/afa33a6c-c3f0-44ed-9d9d-917fdb24b9a3_rolstoel1.jpg" width="476" height="507"alt="Het spoeddebat in Den Haag over het pgb was in een rolstoeltoegankelijke ruimte te volgen" border="0" />Het spoeddebat in Den Haag over het pgb was in een rolstoeltoegankelijke ruimte te volgen</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Wat is er toch met de oppositie? Waarom reageert die alleen met grote morele verontwaardiging op de plannen van dit kabinet in plaats van met keiharde tegenvoorstellen?
Agnes Wolbert (PvdA) twitterde dat ze het niet kon geloven dat dit écht gebeurde toen het decimeren van het pgb (persoonsgebonden budget) aan de orde was. &#8216;Handen af van recht op zorg,&#8217; was de reactie van SP-Kamerlid Renske Luijten. Geen slogan die recht het hart raakt.
Van links tot rechts is iedereen het er over eens dat de kosten in de gezondheidszorg te snel en te hard groeien. Die van de AWBZ zijn de laatste tien jaar met 66% gestegen, van tien naar drieëntwintig miljard. En er is geen enkele reden om te denken dat dat de komende tijd minder zal worden. De AWBZ werd in 1967 ingevoerd voor de financiering van onverzekerbare ziektekosten zoals langdurige ziekenhuisopnames. Ook thuiszorg, verblijf in verpleeg- en verzorgingshuizen en het pgb vallen daaronder.
Guus Schrijvers, econoom en hoogleraar Algemene Gezondheidszorg, heeft zich verbaasd over het gebrek aan initiatief bij de oppositiepartijen: &#8216;Ze zijn zo reactief,&#8217; zegt hij. Zijn poging om de oppositiewoordvoerders om de tafel te krijgen, liep op niets uit vanwege onvoldoende animo.
Schrijvers legt uit dat de kosten van de AWBZ niet alleen door de vergrijzing &#8211; ouderen die in verzorgings- en verpleeghuizen worden opgenomen &#8211; de pan uit rijzen. Verrassend is het grote aandeel van jonggehandicapten &#8211; zowel psychisch als lichamelijk &#8211; die vroeger tot op hoge leeftijd bij hun ouders bleven wonen en die nu kiezen voor een min of meer zelfstandig bestaan. Mooi natuurlijk, maar hun begeleiding kost veel geld.
Zoveel dat het bijna niet meer betaalbaar is. Een van de plannen van dit kabinet is straks huur te vragen als je in een tehuis woont. Goed idee, vindt Schrijvers: &#8216;Vroeger moest je ook betalen, maar dat is afgeschaft.&#8217; Hij gaat zelfs nog een stapje verder: &#8216;Als je véél betaalt, moet je ook in aanmerking komen voor een luxueuzere kamer.&#8217;
De grootste verontwaardiging van de afgelopen weken betrof de voorgenomen inperking van het pgb, het persoonsgebonden budget. Met een pgb kun je zelf bepalen wie jou komt wassen en wanneer. Je mag een verpleegster inhuren, maar kunt het geld ook aan je moeder betalen als je liever hebt dat zij je verzorgt. Als het aan het kabinet ligt, zullen van de 130.000 mensen die nu een pgb ontvangen alleen patiënten die anders in een tehuis zouden moeten worden opgenomen, recht houden op een pgb. Zo zou achthonderd miljoen euro bespaard worden. &#8216;Dat geld gaat terug de AWBZ in,&#8217; legt Schrijvers uit, &#8216;want van dat bedrag kunnen de beloofde 12.500 verpleegsters en hulpen worden aangenomen. Dat wilde de PVV.&#8217;
</div>
<div class="wpg-element paragraph-quote">
<blockquote>
44% van de pgb-houders deed vóór die tijd geen beroep op zorg
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Erica Terpstra, grondlegster van het pgb, voorspelde in 1996 in Vrij Nederland dat &#8216;het pgb een beekje was dat straks een grote rivier zal worden.&#8217; Dat waren profetische woorden, en nu dreigt de rivier buiten zijn oevers te treden. In 2002 werd 414 miljoen aan het pgb uitgegeven, en in 2010 was dat 2,2 miljard.
Het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) probeerde een verklaring voor die toename te vinden en suggereerde afgelopen mei dat het pgb misschien niet altijd juist wordt gebruikt. Ze merkte op dat 44% van de pgb-houders vóór die tijd geen beroep had gedaan op wat voor zorg dan ook. Dus waar kwam die vraag ineens vandaan? Waren mensen in stilte ziek geweest? Was hun weerzin tegen zorg zo groot?
In Duitsland kom je pas in aanmerking voor een persoonsgebonden budget als je al een paar jaar aantoonbaar ziek of gehandicapt bent en in die periode zorg hebt gekregen. Wij kennen die drempel niet. Wat het SCP ook opviel, was het toenemende aantal jongeren dat van de pgb-regeling gebruik maakt. Niet alleen verstandelijk of lichamelijk gehandicapten, maar ook kinderen met ADHD komen in aanmerking voor een pgb dat behoorlijk kan oplopen, het maximum ligt boven de veertigduizend euro per jaar.
&#8216;Ik wil zo graag dat het pgb behouden blijft,&#8217; zegt Schrijvers. &#8216;Het is zo&#8217;n mooi systeem.&#8217;
Schrijvers wil de oppositie een handje helpen. In zijn visie zou het pgb in een iets uitgeklede vorm makkelijk kunnen voortbestaan. Volgens het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten kunnen dragen, stelt hij voor het pgb inkomensafhankelijk te maken en de maximumuitkering naar beneden bij te stellen. In Engeland en Duitsland bestaan ook pgb&#8217;s, maar die stijgen niet zo explosief. &#8216;Ik wil ook een betere controle, zodat al die malafide bureautjes die nu als makelaars fungeren verdwijnen.&#8217; Als de oppositie via deze lijnen met een voorstel komt, is het pgb volgens Schrijvers alsnog te redden.
</div>

Geen managers, geen callcenter

<div class="wpg-element paragraph">
Je kunt ze altijd bereiken, de medewerkers van Buurtzorg. Hun telefoon staat aan, ze kennen elkaars patiënten en ze hebben of nemen de tijd. In de vijf jaar dat ze nu bestaan, inmiddels zijn er driehonderdvijftig vestigingen in Nederland, zijn de klanten steeds tevredener geworden. Hun succes hebben ze te danken aan het simpele uitgangspunt dat je je commiteert aan je vak en dus aan de patiënten en dat je zelf verantwoordelijkheid neemt. Dat moet wel want er zijn geen managers bij Buurtzorg. Als verpleegkundige Aenne Werner op een ochtend bij een bejaard echtpaar binnenkomt om hen te helpen bij het douchen en blijkt dat de vrouw ziek in bed ligt, schakelt Aenne de huisarts in, verschoont het vies geworden bed en komt later die dag nog een keer terug om te zien of alles in orde is. Ze hoeft niet bij te houden hoe lang haar bezoek heeft geduurd zoals bij andere thuiszorgorganisaties, nee, ze doet wat zij vindt dat goed is. Oprichter en directeur van Buurtzorg Jos de Blok gelooft in de vakkundigheid en in het beoordelend vermogen van zijn verpleegkundigen. Hij is een man met een missie, hij zou het liefst heel Nederland op deze simpele doeltreffende manier hervormen: het onderwijs, de jeugdzorg, bedrijven. Hij wordt overal uitgenodigd, ministers, kamerleden tot aan de politie toe om zijn boodschap te verkondigen. Soms lijkt het bijna of hij een goeroe is deze onopvallende man die tegelijkertijd enorm fanatiek is. Jos de Blok ontketende met zijn aanpak in ieder geval een revolutie.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Het hele artikel leest u <a href="https://www.vn.nl.kpnis.nl/Standaard-Media-Pagina/Geen-managers-geen-callcenter.htm" class="normal" title="Geen managers, geen callcenter">hier</a>
</div>

‘Ze willen weten wie Roberts M. is’

Was er toch een clown?

De vader van Aernout

Paniek

Hebzucht

Mensenmassa’s

We hebben een band

Kafka op LinkedIn

Kafka op LinkedIn

Sober, streng, barmhartig

‘Je wilt contact houden’

Een advies aan de oppositie

Een advies aan de oppositie

Geen managers, geen callcenter

Het succes van Buurtzorg

Geen managers, geen callcenter