Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips

Nieuws!
Mag de douane onder uw kleren kijken? Sinds de mislukte bomaanslag van een paar weken geleden, waarbij een doorgedraaide moslim een bom in zijn onderbroek had verstopt, vinden veel mensen van wel. &#8216;Bodyscan&#8217; is het nieuwe toverwoord. Anderen vrezen voor hun privacy.
In dit soort kwesties moeten twee dingen zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen: de bijdrage aan de veiligheid die de maatregel zal leveren en de inbreuk op de privacy die hij met zich meebrengt. Anders gezegd: is het &#8216;t waard?
Een metaaldetector met een handbagagescanner ernaast gaat ook ten koste van enige privacy, maar je onderschept er vrijwel zeker alle vuurwapens en messen mee. Daar zijn we dus allemaal voor. Iedereen uitkleden en rectaal visiteren is nog veiliger, maar dat is erg duur en mensonterend. Daar zijn we dus tegen.
In het geval van de bodyscan is de veiligheidsvraag moeilijk te beantwoorden: niemand kan voorspellen in hoeverre terroristen zich zullen laten afschrikken door zo&#8217;n apparaat, en niemand weet hoe lang het zal duren voordat er trucs zijn om het systeem te omzeilen. Toch zal er (door technici en terrorisme-experts) een inschatting moeten worden gemaakt van het aantal mensenlevens dat de bodyscan per jaar zal redden; anders valt er sowieso niks af te wegen.
De andere kant van de zaak, de privacykant dus, is minstens zo gecompliceerd. Maar anders dan over de veiligheidsinschatting, is uw mening over dit aspect net zo veel waard als die van een specialist of een minister: iedereen heeft zijn eigen gevoel van privacy, en, misschien nog relevanter, van schaamte.
Verbazend genoeg zijn er voorstanders van de bodyscan die daar anders over denken. Als alternatief voor de tamelijk stupide mededeling dat &#8216;veiligheid boven alles gaat&#8217; (leve het holteonderzoek!), kiezen zij er namelijk voor om anderen de schaamte voor hun lichaam uit het hoofd te praten.
&#8216;Je gaat toch ook naar het zwembad?&#8217;
&#8216;Een stoma ís helemaal niet gênant!&#8217;
Of, de allermooiste: &#8216;Ach, die douaniers zien dagelijks dúízenden lichamen. Die zijn heus wel wat gewend hoor&#8230;&#8217; Verbijsterend: alsof de tere gevoelens van ánderen de grootste zorg zijn van de bloterik! Het is hetzelfde non-argument dat kleine kinderen vaak horen als ze om privacy vragen: &#8216;Ik heb heus wel eens een piemeltje gezien, hoor.&#8217; &#8211; Nou én?!
Relevant is of de beelden worden opgeslagen. En of gezichten herkenbaar in beeld zijn. En of de douanier in dezelfde ruimte zit als de passagiers. Dáár moet over nagedacht worden, want zo kun je de privacy beschermen. Maar de schaamte van anderen bij voorbaat al wegwuiven? Dat getuigt van weinig sociaal inzicht, en mogelijk zelfs van een licht hysterische angst voor extreem zeldzame doodsoorzaken.

Jonathan van het Reve

Het is dom en zinloos om angst voor de bodyscan te bagatelliseren

Nieuws!
et jaar is bijna ten einde en voor journalisten breekt daarmee de tijd aan om op te schrijven dat het jaar bijna ten einde is en dat daarmee voor andere journalisten de tijd aanbreekt om lijstjes en jaaroverzichten te publiceren. Let maar op: je ziet bijna evenveel stukken óver lijstjes en terugblikken als stukken mét lijstjes en terugblikken. Ook hybride vormen kom je veel tegen: artikelen die beginnen met een verontschuldiging van de journalist waarin hij, voordat hij het zelf gaat doen, omstandig duidelijk maakt dat hij terdege beseft hoe stom en afgezaagd het is om terug te kijken op het afgelopen jaar.
Allemaal onzin natuurlijk: het is hartstikke leuk om terug te kijken op het jaar, en als je het stom of afgezaagd vindt, dan moet je het gewoon laten. Het is trouwens sowieso heel verkeerd om nadrukkelijk aan te kondigen dat je iets stoms gaat doen.
Heel interessant, en niet onbelangrijk, is ook de vraag in hoeverre het mogelijk is om nu al in te schatten wat nou echt belangrijk was dit jaar. Hoe gaat 2009 de geschiedenis in? Kunnen we daar nu al iets zinnigs over zeggen, of staan we domweg te dichtbij om het scherp te kunnen zien?
Was 2009 het jaar van de wereldwijde recessie? Of was het toch vooral het jaar waarin Amerika zijn eerste zwarte president kreeg? Weet iemand over vijftien jaar nog wat de Mexicaanse griep was? Of zijn er dan, vanwege de Q-koorts, überhaupt geen mensen meer om zich iets te herinneren? Was 2009 het jaar waarin eindelijk de klimaatramp werd afgewend, of was het, achteraf gezien, het jaar waarin we het qua broeikaseffect definitief hebben verpest voor alle volgende generaties? Of wordt 2009, je weet het tenslotte nooit, het laatste jaar waarin we ons druk maakten over CO2? Wie weet in 2059 nog wie Ramses Shaffy en Michael Jackson waren?
Onmogelijk te zeggen allemaal. Overigens ligt de belangrijkste onzekerheid misschien nog wel op het gebied van de technologie: wie besefte bijvoorbeeld in 1969, het jaar van de maanlanding, dat in datzelfde jaar het (veel belangrijkere) internet was uitgevonden? Wie wist in 1450 al van de boekdrukkunst?
Veel mensen, ook historici, hebben de neiging om te denken dat ze in belangrijke tijden leven. Andere mensen, vooral historici, denken juist voortdurend: &#8216;Ja, tóén! Toen gebéúrde er wat! Had ik toen maar geleefd!&#8217;
Ongetwijfeld zal ooit ook over het huidige decennium iets dergelijks worden gezegd. Maar of het jaar 2009 daarbij speciaal genoemd zal worden? Dat lijkt momenteel niet erg waarschijnlijk. Maar je weet het nooit: misschien heeft iemand vorige week in zijn kelder wel stiekem iets briljants uitgevonden. Of gooit Obama op derde kerstdag een atoombom op Iran. Je weet het niet!

Niemand weet hoe 2009 de geschiedenis in zal gaan

Nieuws!
Maandag begint de klimaatconferentie in Kopenhagen. De centrale vraag zal zijn of er maatregelen moeten worden getroffen om de CO2-uitstoot te beperken, en zo ja welke. De meningen zijn nog altijd verdeeld.
Een populair argument van de voorstanders van strenge uitstootbeperking is de beroemde &#8216;Gok van Pascal&#8217;. Blaise Pascal (1623-1662), een van de grootste wiskundigen/filosofen ooit, bedacht deze elegante redenering. Als je niet in God gelooft, zei Pascal, dan zijn er twee mogelijkheden: (a) hij blijkt inderdaad niet te bestaan &#8211; dan heb je terecht geen moeite verspild; of (b) hij blijkt toch te bestaan &#8211; dan is het jammer: nu loop je de hemel mis. Als je wél in God gelooft, zijn er ook twee mogelijkheden: (a) hij bestaat toch niet &#8211; dan sta je een beetje voor aap; of (b) hij bestaat wel, en dan wacht in de hemel oneindig geluk. Wie niet gelooft, heeft dus weinig te winnen, maar wie wél gelooft, maakt kans op een oneindig grote beloning. Dus ook als je de kans maar één procent acht dat God bestaat, is het slimmer om braaf te geloven.
Op de klimaatvraag wordt het argument als volgt toegepast: als het klimaat volledig ontspoort, dan leidt dat tot een wereldwijde catastrofe en misschien zelfs tot het einde der beschaving. Oneindig leed dus. Door maatregelen te nemen, kunnen we dat voorkomen. Als we dat doen en er blijkt achteraf toch niks aan de hand te zijn geweest, dan hebben we in het ergste geval voor niks de economische groei wat geremd.
Het aardige is dat je zo een beslissing kunt nemen zonder te hoeven bakkeleien over smeltende ijsberen of lekkende e-mails: zolang er káns is op een catastrofe, is het sowieso beter om in te grijpen.
Maar er klopt iets niet. Kijk: Pascal beschouwde oneindig geluk in de hemel als een absoluut zekere beloning voor gelovigen wanneer God zou bestaan. Maar als de antropogene klimaatverandering inderdaad bestaat en doorzet, is dat geen garantie voor een absolute catastrofe: er is nog veel twijfel over hoe erg het precies wordt. Daarmee valt de essentiële &#8216;oneindigheid&#8217; van Pascal al weg.
Bovendien biedt ingrijpen ook geen garantie: of veertig procent CO2-reductie in 2020 genoeg is, blijft een (wetenschappelijke) gok. Terwijl Pascal &#8216;wist&#8217; dat braaf geloven (als God bestond) een garantie was om in de hemel te komen.
Daarnaast is zinloze CO2-beperking niet even onschuldig als ten onrechte in God geloven: je weet nooit zeker wat zoiets veroorzaakt aan crises, oorlogen of zelfs ijstijden. Ook dat kun je nooit volledig uitsluiten. Dus helaas: het blijft een buitengewoon complexe zaak. Overigens zou het, als Pascal gelijk had, vooral ook verstandig zijn om veel te bidden in Kopenhagen.

De beroemde ‘Gok van Pascal’ is helaas onbruikbaar in Kopenhagen

Nieuws!
Op de website van het ministerie van Verkeer en Waterstaat wordt ons in kromme Jip en Janneke-taal verzekerd dat het met de privacyaspecten van de kilometerheffing wel snor zit: &#8216;Veel mensen maken zich zorgen dat de kilometerprijs ten koste gaat van de privacy. Met zo&#8217;n kastje kan iedereen toch zien waar ik heb gereden? Dat is niet juist. Alleen het aantal kilometers en het tarief dat erbij hoort, gaat naar het inningsbureau dat de factuur opmaakt en verstuurt. Er is dus niemand die kan zien waar u bent geweest, tenzij u daar uitdrukkelijk toestemming voor geeft.&#8217;
Door het volk op deze manier gerust te stellen, geeft het ministerie blijk van een nogal primitieve opvatting over de bescherming van privacy. Het feit dat het inningsbureau uw toestemming nodig heeft om te zien waar u bent geweest, betekent namelijk niet dat &#8216;dus niemand&#8217; die gegevens kan zien. Het betekent alleen maar dat het inningsbureau ze niet mág bekijken. Wie er verder over kán beschikken, staat daar geheel los van.
Het is een waanidee dat je persoonsgegevens kunt beschermen door wettelijk vast te leggen wie ze mag zien. Uiteraard zijn goede regels hierover nuttig en belangrijk, maar als je de privacy wilt garanderen, gaat het er uiteindelijk alleen maar om wat je technisch mogelijk maakt.
Ondanks alle regels blijft het voor de overheid namelijk heel makkelijk om te zien welke auto waar heeft gereden: die data worden opgeslagen in het kastje dat in de auto wordt gemonteerd, en het kastje kan praten met de computers van de overheid. En wie duizenden telefoons per jaar aftapt (een veel ingrijpender schending van de privacy), zou wel gek zijn als hij de GPS-gegevens uit die kastjes links liet liggen.
Volgens de site moeten ook de providers die de kastjes aanbieden aan &#8216;strenge eisen&#8217; voldoen. Maar hoe controleer je of die providers boeven of randdebielen in dienst nemen? Bij T-Mobile, een bedrijf dat ook aan allerlei eisen voldoet, heeft laatst iemand duizenden klantgegevens kunnen doorverkopen. En in Amerika heeft een zorgverzekeraar onlangs een harde schijf verloren met anderhalf miljoen patiëntendossiers erop.
Ook het kastje uit een auto stelen mag natuurlijk niet, maar het kán wel. Motorfietsen krijgen daarom geen kastje: hun &#8216;open karakter&#8217; beïnvloedt de &#8216;diefstalgevoeligheid&#8217;, wat &#8216;gevolgen voor de privacy&#8217; kan hebben.
De bewering (op dezelfde website) dat &#8216;geen concessies aan uw privacy worden gedaan&#8217; is dus per definitie onwaar. Ze bedoelen het ongetwijfeld goed, maar het zou correcter zijn om te zeggen: &#8216;We gaan heel erg proberen om de gevoelige data die we creëren zo goed mogelijk te beschermen.&#8217; Dat klinkt meteen ook veel sympathieker.

Wie denkt dat je gegevens kunt beschermen met wetten en keurmerken is gek

Nieuws!
Oud-politicus en wapenlobbyist Mat Herben, heeft zich weer eens onsterfelijk belachelijk gemaakt. In zijn grenzeloze enthousiasme riep hij vorige week, toen hij door de VPRO werd geïnterviewd op een open dag van de Luchtmacht, dat de wereld er zonder vuurwapens &#8216;vreselijk&#8217; uit zou zien. &#8216;Kijk maar naar Rwanda en dergelijke, die massamoorden daar. Dan denk je soms: nou, hadden ze liever maar een pistool gehad, in plaats van die roestige messen.&#8217; Met deze schitterende uitspraak haalde Herben, geheel verdiend, de rubriek met lollige filmpjes van De wereld draait door.
Maar wat hij vlak daarvoor zei, was eigenlijk veel interessanter. Citaat: &#8216;Wapens betekent ook overleven. Dat betekent dat qua techniek de grootste vooruitgang wordt geboekt via de defensie-industrie. […] Er zou geen internet zijn, er zou geen e-mail zijn, er zou geen koekenpan zijn van Tefal, er zou geen GPS zijn, zonder wapenindustrie.&#8217;
In tegenstelling tot zijn kapmessentheorie is dit namelijk iets waar niet iedereen onmiddellijk van begrijpt dat het onzin is. Ook slimme mensen zeggen wel eens iets dergelijks: met name in discussies over het nut van de ruimtevaart geniet het zogenaamde Tefal-argument een grote populariteit.
Wat is de kern van de redenering? Dat is dat de ruimtevaart (of de wapenindustrie) een zegen is voor de mensheid omdat er bij het ontwikkelen van raketten en wapentuig veel technologische vooruitgang wordt geboekt waar de maatschappij uiteindelijk van profiteert. Het klassieke voorbeeld is de ontwikkeling van Teflon, het antiaanbakspul dat zijn weg zou hebben gevonden van de hitteschilden van raketten naar de Tefalpan.
Het probleem met dat specifieke voorbeeld is dat Teflon al in 1938 is uitgevonden, bij toeval overigens, door iemand die zich met (niet-militaire) ijskasten bezighield. Twaalf jaar later, in 1950, werd de Tefalpan uitgevonden &#8211; nog altijd zeven jaar voor de eerste satelliet.
Maar ook los van de Tefal-mythe klopt het verhaal niet: je kunt een dodelijke of dure gewoonte nooit goedpraten door te wijzen op wat positieve dingen die er toevalligerwijs uit zijn voortgekomen. Natuurlijk gebeurt het wel eens dat schijnbaar onbetekenend onderzoek tot schitterende, onverwachte resultaten leidt, maar in dit geval moet je je vooral afvragen of het de kosten waard is. Voor de prijs van het Apolloproject (en dan zwijg ik nog over alle verongelukte astronauten) had de Amerikaanse overheid bijvoorbeeld al haar burgers tien duurzame, gietijzeren pannen kunnen geven. En heus: internet was er toch wel gekomen.
De enige goede reden voor de wapenindustrie is dat hij geld oplevert. En de ruimtevaart, die juist geld kost, is waanzinnig interessant. Dat is alles. Maar in de praktijk zijn die argumenten kennelijk niet voldoende en moet je er iets geinigs bij verzinnen. Zelfs Mat Herben voelt dat aan.

Zou de wereld echt een hel zijn zonder pistolen, raketten en Tefal?

Een gloednieuw idee van de Nederlandse Spoorwegen: muziek op het perron. Volgens het promotieonderzoek van NS-projectleider Mark van Hagen ervaren mensen hun wachttijd gemiddeld als drie keer zo lang als hij werkelijk is, en kan muziek daar wellicht verandering in brengen.
Ongeveer zeventig procent van de reizigers wil muziek horen tijdens het wachten, aldus Van Hagen. Maar, benadrukte hij vorige week maandag op de radio in De praktijk, je moet wel uitkijken met het tijdstip waarop je de muziek aanzet: in de spits hebben de mensen meestal genoeg aan hun hoofd. En ook het genre is belangrijk: muzak of Nederlandstalig werkt niet, maar iets vrolijks, September van Earth, Wind &#038; Fire bijvoorbeeld, is uitermate geschikt.
Eerst komt er een proef in Leiden, zodat men daar rustig de speakers en de programmering kan perfectioneren. En vanaf volgend jaar kan dan de rest van het land volgen.
Het is een raar verhaal.
Ten eerste die driedubbele &#8216;belevingswachttijd&#8217;. Klopt dat wel? Misschien dat mensen die anderhalve minuut op hun trein wachten dat vaak ervaren als vier of vijf, maar wie twintig minuten op het perron staat, ervaart dat toch niet als een uur? En juist voor die lange wachters zal die muziek waarschijnlijk bedoeld zijn. Wat betekent &#8216;gemiddeld&#8217; hier?
En bovendien: zou deze onderzoeker niet weten dat een zeer groot deel van de mensen op het perron tegenwoordig zelf al muziek bij zich heeft? Zou de opkomst van de walkman in de jaren tachtig en die van de iPod nu totaal aan hem voorbij zijn gegaan? Er zijn vast nog wel bejaarden of daklozen te vinden die geen &#8216;personal stereo&#8217; hebben, maar verder heeft iedereen die behoefte heeft aan wachtmuziek toch zo&#8217;n apparaat?
Volgens Van Hagen wil zeventig procent van de reizigers graag muziek tijdens het wachten. Maar hoeveel van die mensen hebben zelf geen mp3-speler tot hun beschikking? Meer dan de helft zal het niet zijn.
Het allerstomste is nog wel zijn minachting voor die dertig procent die géén muziek wil horen. Je gaat toch geen idee uitvoeren dat het leed voor een groot deel van de mensen juist verergert? Extra bankjes okay, of betere koffie. Maar iets waar anderen last van hebben? De muziekliefhebbers zetten hun mp3-speler gewoon wat harder, maar wat moet de rest?
Om tegen de NS te zeggen dat ze eerst maar eens de treinen op tijd moeten laten rijden, is ongeveer net zo flauw als tegen een agent zeggen dat hij boeven moet gaan vangen. Maar als ze een onderzoeker inhuren die, al dan niet moedwillig, zulke grote bezwaren van zijn eigen plannetje negeert, zou je toch bijna in de verleiding komen.

Nieuws!

Nieuws!
Hoera. &#8216;Onderzoek wijst uit: vrouwen zijn net zo ambitieus als mannen.&#8217;
In september kreeg het feminisme een flinke tik te verwerken toen Marike Stellinga haar boek De mythe van het glazen plafond presenteerde. Ze legt daarin uit dat het geringe aantal vrouwen aan de top in Nederland veel te maken heeft met een voorkeur voor deeltijdwerk en weinig met onderdrukking en seksisme. Want wie de ambitie heeft om de top te bereiken, aldus Stellinga, neemt natuurlijk geen deeltijdbaan. Maar dat blijkt nu dus allemaal onzin. Volgens dit nieuwe onderzoek, dat vorige week bijna alle kranten haalde, zijn mannen en vrouwen namelijk precies even ambitieus. Een citaat: &#8216;[vrouwen] vinden het net zo belangrijk om zich persoonlijk en professioneel te ontwikkelen.&#8217; Gelukkig maar. Niks aan de hand dus. &#8216;Wel richten vrouwen zich voor een deel op andere ambities dan mannen.&#8217;
Wacht even. Andere ambities? We lezen verder: &#8216;Vrouwen zijn in hun werk sterker dan mannen gericht op horizontale groei en verdieping. Ambities van mannen zijn voornamelijk: externe profilering, een hoger salaris, promotie maken en status krijgen.&#8217; Aha! Horizontale groei. Dus de ambitie van mannen is gericht op banaliteiten als geld en promotie, maar vrouwen zoeken het &#8216;horizontaal&#8217;. Betekent dat dan ook minder werken?
Volgens de cijfers wel, maar het onderzoek wijst ook uit &#8216;dat zowel vrouwen als mannen hun werkambities bijstellen als de privé-situatie in het gedrang dreigt te komen. Vrouwen stellen hun werkambities wel sterker bij dan mannen.&#8217; Dus vrouwen zijn eerder geneigd minder te gaan werken als er bijvoorbeeld kinderen zijn. Dat klinkt misschien als &#8216;minder ambitieus&#8217;, maar wat dacht u hiervan: &#8216;Vrouwelijke deeltijders geven aan dat zij zichzelf als ambitieus beschouwen en geen relatie zien tussen het aantal uren dat ze werken en hun ambities in het werk.&#8217;
Aha. Dus vrouwen vinden zichzelf net zo ambitieus als mannen. Ze zijn alleen minder geïnteresseerd in het maken van promotie, en bovendien zien ze geen verband tussen ambitie en veel werken. Lieve help, waar komt dit rare onderzoek vandaan?
Nou: deels van het Sociaal Cultureel Planbureau en deels van de Radboud Universiteit Nijmegen. Dat klinkt serieus, maar als je weet wie de opdracht heeft gegeven (en het persbericht heeft opgesteld) begrijp je het al wat beter. Dat is namelijk de Taskforce DeeltijdPlus, die erop is gericht om vrouwen met deeltijdbanen aan te moedigen om meer te werken.
Hm.
Misschien kunnen ze de volgende keer aan TNO vragen om te bewijzen dat vrouwen fysiek precies even sterk zijn als mannen, omdat vrouwen andere dingen belangrijker vinden en geen verband zien tussen kracht en spiermassa. Moet lukken.

Vrouwen zijn niet minder ambitieus dan mannen: ze denken gewoon anders!

Er komt hoogstwaarschijnlijk een algemeen kraakverbod, en daardoor is de laatste paar weken de discussie over kraken weer behoorlijk opgelaaid: er was een demonstratie op het Plein in Den Haag, een protestmars in Utrecht, en in verscheidene kranten stonden interviews met voor- en tegenstanders van het kraakverbod.
Voorstanders van het verbod volgen meestal een simpele redenering: je mag niet inbreken of wonen in een huis dat niet van jou is. Punt uit. Vaak vallen dan ook nog woorden als &#8216;poten&#8217;, &#8216;andermans spullen&#8217; en &#8216;afblijven&#8217;. De nuance is in zo&#8217;n betoog vaak ver te zoeken, maar op zichzelf is de overtuiging dat eigendomsrecht heel belangrijk is, een legitieme reden om kraken te willen verbieden.
De tegenstanders van het kraakverbod, onder wie natuurlijk de krakers zelf, zijn vaak al even stellig. Zij spreken van woningnood en van speculerende vastgoedboeven, en vaak ook van een &#8216;recht op wonen&#8217;. &#8216;We kraken niet omdat het mag, of omdat het een leuk gat is in de wet. We kraken omdat we recht hebben op een woning.&#8217; Ook dat klinkt, hoewel ongenuanceerd, op een bepaalde manier vrij redelijk.
Twee heldere, redelijke standpunten dus, twee eerbiedwaardige principes, die lijnrecht tegenover elkaar liggen. Maar toch is er een groot verschil. Het citaat hierboven, &#8216;we kraken omdat we recht hebben op een woning&#8217;, dat afkomstig is uit een interview met een kraker in Het Parool, illustreert mooi dat er toch een betrekkelijk fundamenteel probleem is met de redenering van de krakers.
Want deze klassieke krakersgedachte, &#8216;we hebben een recht dús we nemen het&#8217;, die klopt niet. Het feit dat je ergens recht op hebt, kan best een excúús zijn om iets te doen: je zegt bijvoorbeeld iets heel schokkends, en beroept je vervolgens, als mensen boos worden, op de vrijheid van meningsuiting. Dat is prima. Maar de vrijheid van meningsuiting is nooit de réden waarom je iets beweert: je beweert iets omdat je iets vindt, of eventueel om iemand te sarren &#8211; maar niet omdát je er recht op hebt.
Als deze kraker de waarheid sprak, en krakers dus echt alleen maar kraken omdát ze er recht op hebben, dan zouden ze het nog druk krijgen: je hebt namelijk wel meer rechten. Zo mag iedereen naar Almere lopen, of naar zee gaan.
Het grote probleem met principes die precies samenvallen met je eigen belang, is dat anderen niet willen geloven dat dat toevallig is. Liegen is daarvoor geen goede oplossing.
Correcter zou in dit geval zijn: &#8216;Wij kraken omdat wij een huis willen, en het van alle legale mogelijkheden momenteel de aantrekkelijkste is. Bovendien strookt kraken met onze principes.&#8217;
Klinkt ook prima, toch?

Nieuws!
Wie is de schuldige? Scheringa, Lakeman, Wellink, Bos? De Volkskrant? De vraag is al talloze malen gesteld, maar een overzichtelijk antwoord heeft dat nog niet opgeleverd. Dat kan ook niet, want het faillissement van DSB is het gevolg van een samenloop van omstandigheden: zelfs wanneer iemand kon aantonen dat het heel anders was gelopen als bepaalde personen hadden ingegrepen of juist hun mond hadden gehouden, zou dat geen echte &#8216;oplossing&#8217; van de zaak betekenen.
Toch kan bijna niemand het laten om te speculeren, en ook niet-economen verkondigen soms met grote stelligheid dat ze een manier hebben bedacht om dergelijke rampen in de toekomst te voorkomen. Daarbij worden onvermijdelijk vergissingen gemaakt, maar soms zijn de denkfouten wel heel extreem.
In de Volkskrant betoogde de socioloog Olav Velthuis vorige week dat er een gedragscode zou moeten komen voor journalisten, zodat die in het vervolg hun mond houden als ze ontdekken dat een bank op omvallen staat. De belangen zijn dan zo groot, meent Velthuis, &#8216;dat persvrijheid en de jacht op primeurs ervoor moeten wijken&#8217;.
Die &#8216;jacht op primeurs&#8217; is een eigenaardige toevoeging als je in dezelfde zin al zegt dat de persvrijheid moet worden ingeperkt: Velthuis noemt die jacht alleen maar om te suggereren dat journalisten belangrijke nieuwsfeiten meestal publiceren uit sensatiezucht en eigenbelang. Alsof persvrijheid toch vooral een gevaarlijke hobby van journalisten is.
Bij een dreigend faillissement van een bank moeten journalisten van Velthuis elke vorm van speculatie of berichtgeving op grond van mogelijke toekomstige ontwikkelingen achterwege laten. Maar wat bedoelt hij daarmee? Een journalist mag van Velthuis dus nog wel opschrijven dat Wellink en Bos met een bepaalde bankdirecteur hebben gepraat, maar niet uitleggen waar zo&#8217;n gesprek op kan duiden? En geen enkele columnist mag vervolgens zijn persoonlijke gedachten over de kwestie opschrijven? Dat zou een mooie boel worden: alleen de kenners hebben dan nog iets aan de berichtgeving, terwijl de minder slimme helft van het land nietsvermoedend spaarrekeningen blijft openen met achtergesteld deposito.
Maar het meest bizarre is toch Velthuis&#8217; argument, naar aanleiding van het &#8216;succes&#8217; van Lakeman, dat &#8216;een run op een bank wel eens een dreig- of chantagemiddel [zou] kunnen worden voor wie maar toegang heeft tot de media en een bank op de korrel wil nemen&#8217;. Een kind begrijpt toch dat zoiets juist alleen mogelijk is zolang bepaalde gevoelige informatie niet gepubliceerd wordt en slechts in kleine kring beschikbaar is? Als journalisten hun werk gewoon kunnen doen, blijft er weinig over om mee te chanteren.
Het is trouwens maar te hopen dat Velthuis, met zijn gevaarlijke kennis over chantagetechnieken, niet al te veel lezers op een idee brengt.

Het is absurd om journalisten de mond te snoeren als ze slecht nieuws over een bank hebben

Nieuws!
Amsterdam loopt miljoenen euro&#8217;s aan parkeergeld mis. De tarieven in een aantal stadsdelen zijn zo enorm gestegen dat automobilisten er niet meer willen of kunnen parkeren. Het geld, waar in de begroting gewoon op werd gerekend, was bestemd voor projecten om de luchtkwaliteit in de stad te verbeteren. Die projecten komen door deze tegenvaller in gevaar.
Een blunder van een uitzonderlijke schoonheid.
Het klonk aanvankelijk misschien niet zo gek: je wilt minder auto&#8217;s in de stad, dus je vraagt veel parkeergeld. Zo ontmoedig je mensen om met de auto naar de stad te komen, en als ze het toch doen, verdien je er wat aan. Dat geld kun je vervolgens weer mooi besteden aan beter openbaar vervoer en parkeerplaatsen buiten de ring, zodat de vervuilers in feite hun eigen bestrijding betalen.
Geniaal. Althans: totdat het begint te werken, want dan heb je een probleem.
Het is alsof je in oorlogstijd je wapens door de vijand laat produceren. Hoe beter zijn fabrieken en hoe meer wapens hij kan leveren, hoe effectiever je hem kunt bestrijden. Maar als het slecht gaat met de vijand, en jij slaagt er bijvoorbeeld in om zijn fabrieken te bombarderen, dan gaat dat ten koste van je eigen arsenaal.
Met de Amsterdamse campagne tegen auto&#8217;s is er nog een bijkomend probleem. De armste groep automobilisten laat zich namelijk vrij makkelijk afschrikken; voor hen is een paar euro per uur erg duur. Maar de rijkste groep maak je niet zo gauw bang met hoge tarieven, en om hen te verleiden om hun auto aan de rand van de stad te parkeren, zul je ze een wel heel gerieflijke en efficiënte vorm van openbaar vervoer moeten aanbieden. En dat kost geld. Met andere woorden: de laatste restjes vervuiling zijn het moeilijkst weg te poetsen, terwijl de inkomsten met het huidige systeem juist dalen naarmate er minder vervuilers zijn.
Er is dus geen sprake van pech, of van een maatregel die een beetje anders uitpakt dan verwacht, nee, het plan om auto&#8217;s met parkeergeld te bestrijden kán eenvoudigweg niet werken. Om volstrekt logische redenen: dit beleid werkt slechts zolang het geen effect heeft.
Bovendien: als het ontmoedigingsbeleid werkt &#8211; en dat doet het kennelijk &#8211; dan komen er steeds meer vrije parkeerplaatsen. Maar als het nu opeens heel makkelijk wordt om een plaatsje te vinden in de stad, verdwijnt daarmee een zeer goede reden om de auto thuis te laten. En als er altijd wel een plaatsje voor de deur te vinden is, zal men natuurlijk ook bereid zijn om daar meer voor te betalen: parkeren wordt dus duurder, maar ook meer waard. Verdikkie.
Je zou bijna gaan twijfelen aan &#8216;ontmoediging&#8217; als zinnige vorm van beleid.

Het plan om auto’s te bestrijden met de opbrengsten van betaald parkeren kan nooit werken

Nieuws!
Op de website van NRC Handelsblad beschrijft Michel Krielaars, correspondent in Moskou, hoe hij onlangs op de Noordelijke Kaukasus werd gearresteerd. Hij had met wat mensenrechtenactivisten gesproken, merkte dat iemand hem volgde en werd korte tijd later aangehouden door een team van de immigratiedienst, de antiterreurbrigade en de moderne variant van de KGB. Een reden voor zijn aanhouding gaf men niet, maar na lang zoeken, terwijl hij met machinegeweren onder schot werd gehouden, vond men Tipp-Ex op een van zijn verblijfsdocumenten. Een dubieuze plaatselijke rechter verbande hem toen voor vijf jaar uit de Russische Federatie.
Krielaars vertelt het allemaal op montere toon, maar zijn schrik en verbazing over deze intimidatiepraktijken (hij werd uiteindelijk vrijgesproken) schemeren natuurlijk wel door.
In de reacties onder zijn verhaal gebeurt vervolgens iets eigenaardigs. Al snel merkt iemand daar in alle ernst op: &#8216;In de jaren dat ik in Rusland woonde en werkte (…) werden mijn vrouw en ik op een voorgenomen vakantie naar Schotland in de haven van IJmuiden aangehouden door de Nederlandse marechaussee. In hun computer een vonnis van de Groningse rechtbank; ik moest ter plekke driehonderd gulden betalen of tien dagen hechtenis ondergaan. Ik zal u besparen wat ons daarna aan brutaliteiten is overkomen maar uw ervaring (…) is daar kinderspel bij.&#8217;
Iets dergelijks gebeurde deze week onder een verhaal op de site van de Volkskrant waarin Hans Moleman, correspondent in China, vertelde over het inhalige communistische bewind. Al snel schreef iemand daar: &#8216;Tja, door en door corrupt natuurlijk China; net als Amerika en Europa.&#8217;
Relativeren, heet dat. En om duistere redenen lijkt vrijwel iedereen tegenwoordig te denken dat relativeren altijd goed is: wie relativeert, zo gelooft men, geeft blijk van visie en inzicht. Wie relativeert, verheft zich boven de discussie.
Soms is het inderdaad goed om iets in een breder perspectief te plaatsen. Maar niet altijd en ten koste van alles. Bovengenoemde &#8216;reageerders&#8217; zijn heus niet achterlijk, en vast ook geen spionnen uit Rusland of China. Zij hebben gewoon, bewust of onbewust, een diepe overtuiging dat relativeren per definitie reuze interessant en nuttig is, en doen het dus automatisch bij alles wat ze horen. Als je tegen zulke mensen klaagt over hoofdpijn, hebben ze altijd wel een achternicht met een hersentumor, en als het gesprek langer dan vijf minuten over rotondes of taalverloedering gaat, zeggen zij steevast met een ernstig gezicht: &#8216;Jongens, waar gáát dit over?&#8217;
En zo wordt elke discussie onmogelijk. Misschien is de relativeerziekte geen nieuw fenomeen, maar nu iedereen op internet over alles zijn mening kan publiceren, neemt het wel steeds ernstiger vormen aan. Het zou best het grootste probleem aller tijden kunnen worden.

Veel mensen hebben de diepe overtuiging dat relativeren per definitie interessant en nuttig is

Nieuws!
&#8216;Twee miljoen afstammelingen van Confucius&#8217;, zo luidde vorige week een kop in verscheidene kranten. Volgens het ANP-bericht zijn er nu twee miljoen Chinezen van wie officieel wordt erkend dat hun wortels teruglopen tot Confucius, de beroemdste Chinese denker, die leefde van 551 tot 479 voor Christus. De stamboom van Confucius beslaat inmiddels ruim tachtig generaties, en is daarmee de langste ter wereld. In de jaren dertig van de twintigste eeuw werd hij voor het laatst bijgewerkt. Toen waren er ongeveer een half miljoen erkende afstammelingen van Confucius, nu dus vier keer zoveel. Vroeger hadden Confucius&#8217; nazaten nog bepaalde voorrechten, maar tegenwoordig is het vooral een erekwestie. In de nieuwste versie van de stamboom, die vorige week is verschenen, zijn voor het eerst ook vrouwen en Chinezen in het buitenland opgenomen.
Maar is twee miljoen niet een beetje weinig?
Het bekende weetje dat iedereen in West-Europa van Karel de Grote (742-814) afstamt, is namelijk echt waar. Het is te bevatten door uit te rekenen hoe breed je stamboom wordt als je terug gaat rekenen: 2 ouders, 2&#215;2 grootouders, 2x2x2 overgrootouders, et cetera. Karel de Grote is ongeveer veertig generaties van ons verwijderd, dus in zijn tijd zou je 1.099.511.627.776 voorouders moeten hebben &#8211; een biljoen dus.
Zoveel mensen hebben nooit geleefd, en natuurlijk zitten daar heel veel &#8216;dubbelen&#8217; tussen: bewust of onbewust trouwen mensen voortdurend met hun achter-achter-achterneef of -nicht. Maar als je weet dat er destijds maar dertig miljoen mensen woonden in Europa, begrijp je dat de kans nihil is dat Karel de Grote niet minstens één van die biljoen voorouders is.
Confucius leefde dertienhonderd jaar eerder dan Karel de Grote. Als je zo ver teruggaat, treedt er nog een sterker effect op: iedereen die toen leefde is óf een voorouder van niemand die nu leeft, namelijk als zijn tak is uitgestorven, óf een voorouder van iedereen die nu leeft. Dat geldt waarschijnlijk al vanaf de vroege Middeleeuwen, maar met Confucius hebben we een ruime marge. Dus als er iemand is die nu van Confucius afstamt, dan stammen we allemaal van hem af.
Nergens in de berichtgeving wordt gesuggereerd dat alleen de mannelijke lijn &#8216;telt&#8217;, maar als dat zo was, zou er weer een ander probleem optreden: de kans dat ergens in die lijn een genetische kink optreedt als gevolg van overspel of stiekeme adoptie, wordt dan akelig groot. In elk geval is het zeer begrijpelijk dat men in China heeft besloten om geen DNA-onderzoek toe te staan in het Confucius-project. De uitkomst daarvan zou namelijk alleen maar kunnen zijn dat niemand van Confucius afstamt, of juist iedereen: allebei slecht nieuws.
En uit de aanmeldingsprocedure blijkt al helemaal dat we die twee miljoen met een korreltje zout moeten nemen: aspirant-afstammelingen moesten zelf met een stamboom komen en vijf yuan (vijftig eurocent) inschrijfgeld betalen. Maar omdat de toestroom zo overweldigend was, heeft men de inschrijving moeten sluiten.
De volgende keer dat die inschrijving weer opengaat, moeten we misschien maar een Nederlandse delegatie sturen: het moet mogelijk zijn om te bewijzen dat Karel de Grote van Confucius afstamde, en voor maar acht miljoen euro staat elke Nederlander dan in de boeken. Denk eens aan de eer die ons in China ten deel zal vallen!

Confucius

Nieuws!
De VVD vindt dat de regering niet genoeg daadkracht en leiderschap toont. Tijdens de Algemene Beschouwingen diende Mark Rutte daarom een motie van wantrouwen in tegen het gehele kabinet.
&#8216;Dit kabinet is al tweeënhalf jaar aan het luisteren, stage lopen, studeren en stelt de een na de andere commissie in om maar geen besluiten te hoeven nemen over moeilijke vraagstukken. Feitelijk is dit kabinet demissionair. Het handelt slechts lopende zaken af en schuift belangrijke besluiten door naar een volgend kabinet. (…) Regeer of ga heen!&#8217;
Een motie van wantrouwen dient om een minister weg te jagen die een aantoonbare blunder heeft begaan of op een andere manier incompetent of onbetrouwbaar is gebleken.
Over het beleid gaat zo&#8217;n motie niet: daar staat immers een kamermeerderheid achter. De VVD vindt een gebrek aan visie en daadkracht in crisistijd dus een teken van onvermogen.
Maar is het niet raar om iemand met wie je het inhoudelijk niet eens bent te vragen om doortastend te zijn?
Want over de vraag wélke stappen er nu genomen moeten worden, over de richting waarín de regering ons land nu vastberaden zou moeten leiden, daarover is de VVD het in het geheel niet eens met het kabinet: het kabinet wil namelijk, heel globaal gezegd, blijven investeren, terwijl de VVD juist wil bezuinigen.
Is het wel logisch om daadkracht te eisen van een leider met wie je het niet eens bent? Is het niet vreemd om iemand te vragen wat doortastender te zijn bij het uitvoeren van een verkeerd beleid?
Dat hangt ervan af.
Staat u mij toe de situatie met een busrit te vergelijken. De regering zit als buschauffeur achter het stuur, de passagiers zijn het parlement. De crisis is de ring van Parijs in het spitsuur. Het grootste deel van de passagiers is tevreden met de route die de chauffeur kiest, maar de rest zou liever heel anders rijden. Daar kunnen ze weinig aan doen, want ze zijn in de minderheid.
Maar als de chauffeur nou ook nog sloom en onzeker achter het stuur zit, vaak van baan verandert en bijvoorbeeld continu met zijn TomTom zit te prutsen, is het eigenlijk best redelijk om te eisen dat hij op zijn minst een beetje doorrijdt en zijn handen aan het stuur houdt &#8211; of hij nou een verkeerde route rijdt of niet.
Maar je kunt het ook anders zien.
Want misschien is de crisis wel helemaal geen obstakel dat moet worden gepasseerd, maar lijkt hij meer op een lege tank, in combinatie met een lege bankrekening.
Het kabinet wil gewoon blijven tanken, en vertrouwt erop dat er later vanzelf wel weer geld binnen zal komen. De VVD wil voorlopig wat minder tanken, zodat we niet al te rood komen te staan, en hem dan later, als de crisis voorbij is, weer lekker volgooien.
Als je het zo bekijkt, heeft het iets vreemds om van de chauffeur te vragen of hij niet een beetje wil voortmaken. Dat getob, dat dralen bij de pomp, al die commissies, dat zou toch juist gunstig moeten zijn volgens de VVD? Als het de verkeerde kant opgaat, dan liever niet te hard, toch?
Wat overigens ook nog zou kunnen &#8211; we moeten niets uitsluiten &#8211; is dat de motie van Rutte tóch gewoon een politieke zet was om tegen het beleid te protesteren.

Verkeerd rijden

Nieuws!
&#8216;We shall not flag or fail. We shall go on to the end. We shall fight in France, we shall fight on the seas and oceans, we shall fight with growing confidence and growing strength in the air, we shall defend our island, whatever the cost may be, we shall fight on the beaches, we shall fight on the landing grounds, we shall fight in the fields and in the streets, we shall fight in the hills. We shall never surrender.&#8217;
Winston Churchill was een van de beste en beroemdste sprekers van de vorige eeuw. Het fragment hierboven, uit 1940, is afkomstig uit een van zijn beste en beroemdste toespraken, die tegenwoordig bekendstaat onder de titel &#8216;We shall fight on the beaches&#8217;. Op internet kun je er grote stukken van beluisteren.
De herhaling van de woorden &#8216;we shall (fight)&#8217; heet een anafoor. Het is een stijlfiguur die hier geweldig werkt, zeker in combinatie met de wonderlijke, melodieuze manier waarop Churchill zijn woorden uitspreekt.
Een andere goede anafoor, zo mogelijk nog beroemder dan die van Churchill, is die van Martin Luther King in zijn beroemde speech uit 1963: &#8216;I have a dream&#8217;. Ook King was een begenadigd spreker, en ook hij wist met behulp van zijn stem een geweldige spanningsboog op te bouwen door die woorden steeds maar te herhalen.
De meest bejubelde spreker van onze tijd, Barack Obama, is ook een groot liefhebber van de anafoor. Hij gebruikt er vrij veel, zo veel zelfs dat het bijna een handelsmerk wordt. Maar omdat ook hij een begenadigd spreker is, komt hij er telkens weer mee weg.
Het zal vast niet alleen door Obama komen, maar ook in Nederland geniet de anafoor momenteel een enorme populariteit onder politici. Balkenende (&#8216;Als het gaat om&#8230;, als het gaat om&#8230;, als het gaat om&#8230;&#8217;) grossiert al jaren in anaforen, maar ook Bos, Halsema en eigenlijk iedereen die wel eens langer dan dertig seconden het woord moet voeren in de Kamer maakt er gretig gebruik van.
Maar dat gaat lang niet altijd goed.
Zoals met alle stijlfiguren is het namelijk heel belangrijk dat je anaforen alleen toepast waar het echt nut heeft, en zeker niet te vaak. Als Obama het doet lijkt het zo makkelijk, maar dat is een illusie. Natuurlijk kan een anafoor functioneel zijn om de opsomming van je allerbelangrijkste punten te benadrukken, maar als je er te veel gebruikt, wordt het al snel potsierlijk en hinderlijk.
Nederlandse politici merken dat niet. Zij willen zich elke tien zinnen Obama voelen en zeggen dus nooit &#8216;Ik houd van koeien, schapen en varkens,&#8217; maar altijd: &#8216;Als we het over vee hebben; houd ik van koeien; houd ik van schapen; houd ik van varkens.&#8217; Potsierlijk dus, alsof ze een koksmuts opzetten om een ei te bakken.
Op YouTube staat een speech van Mariëtte Hamer tijdens een PvdA-congres in maart. Zij is geen groot spreker, maar om er nog iets van te maken strooit zij wanhopig met anaforen. Alleen al in het eerste kwartier gebruikt zij er twaalf. Twaalf!
Heeft iemand zin om te turven tijdens de Algemene Beschouwingen?

Allemaal Obama

Nieuws!
Het leven neemt een mens soms lelijk beet. Vraag het Ahmed Issa Al-J. De zevenentwintigjarige Libiër werd afgelopen donderdag veroordeeld tot anderhalf jaar cel, voor het veroorzaken van de brand in het detentiecentrum op Schiphol-Oost in oktober 2005. Bij die brand vonden elf mensen de dood en vielen vijftien gewonden. Al-J. zelf lag na de ramp tien dagen in coma en hield littekens en psychische klachten aan de gebeurtenis over.
Het vonnis is niet onomstreden. De deskundigen die tijdens de rechtszaak zijn gehoord, zijn het nooit eens geworden over de precieze oorzaak van de brand. Komt bij dat alleen de Libiër voor de ramp is vervolgd. Andere betrokkenen, zoals de directie van het detentiecentrum en het dienstdoende bewakingspersoneel, zijn door het OM met rust gelaten.
Omdat Al-J. al tweeënhalf jaar in voorarrest had gezeten, werd hij direct op vrije voeten gesteld. Nog dezelfde avond werd hij met groot vertoon opgepakt door de vreemdelingenpolitie in de Brabantse woning van zijn vriendin. Al-J. werd vastgezet in een cel op een politiebureau in Den Bosch en kort daarna overgeplaatst naar een detentiecentrum in Alphen aan den Rijn. Over het waarom van zijn arrestatie was bij het ter perse gaan van dit nummer nog niets bekend. Dat de Libiër uitgerekend in het detentiecentrum in Alphen aan den Rijn werd geplaatst, mag wrang heten. Afgelopen juni werd bekend dat het complex niet aan de brandveiligheidsvoorschriften voldoet. De mankementen zijn nog altijd niet verholpen.
De advocaat van Al-J. heeft beroep aangetekend tegen de vastzetting. Als dat wordt afgewezen, zal hij waarschijnlijk weer naar Schiphol-Oost worden gebracht. Daarna wacht Libië, een land dat volgens Human Rights Watch maar weinig opheeft met de mensenrechten van teruggekeerde onderdanen. Mei vorig jaar zou een Libische vluchteling die Zweden was uitgezet nog zijn doodgemarteld in een gevangenis in Tripoli.
Op de website www.eko-keurmerk.nl staat wat het betekent als producten &#8216;biologisch&#8217; zijn. Hoeveel leefruimte een biokip bijvoorbeeld moet hebben, welke pesticiden verboden zijn in de biologische landbouw, et cetera. Bij de eisen voor de biologische veeteelt is het opvallend dat er weliswaar veel regels zijn over de leefomstandigheden van de dieren, maar dat er ook veel aandacht (en dus geld) wordt besteed aan de herkomst van het voer: ook dat moet namelijk biologisch geproduceerd zijn (zie ook het artikel van Gerard Janssen in VN 22). Daar hebben de dieren weinig aan, terwijl hun welzijn voor veel consumenten juist de enige reden is om anderhalf of twee keer zoveel voor hun vlees te willen betalen.
Maar pas echt opvallend zijn de regels voor de medische zorg binnen de EKO-veeteelt. Daarover staat namelijk op de site: &#8216;Voeding, verzorging en huisvesting moeten de dieren een optimale natuurlijke weerstand tegen ziekten bieden. Bij behandeling van ziekten hebben natuurlijke en homeopathische middelen de voorkeur.&#8217;
Dierenhomeopathie? Het heeft ongetwijfeld voordelen om niet zomaar allemaal hormonen en antibiotica in het voer te verwerken, en het is ook heel mooi als het vee door gezond eten en voldoende beweging een goede, natuurlijke weerstand kan opbouwen. Maar als een dier ziek is, waarom zou je het dan niet gewoon behandelen?
&#8216;Natuurlijke&#8217; middelen zijn een vaag begrip. Penicilline is een natuurlijk antibioticum, maar dat bedoelt men waarschijnlijk niet. Meestal worden met &#8216;natuurlijke middelen&#8217; geneeskrachtige planten bedoeld. Sommige daarvan kunnen best goed werken, dus op zichzelf hoeft dat helemaal geen ramp te zijn voor de dieren. Maar homeopathie?
Even voor de duidelijkheid: homeopathie is een niet-wetenschappelijke geneeswijze waarbij de patiënt behandeld wordt met een stof die zijn symptomen normaal gesproken juist zou verergeren (cafeïne tegen slapeloosheid bijvoorbeeld), maar die zo sterk wordt verdund dat er in het uiteindelijke &#8216;medicijn&#8217; vrijwel (of helemaal) geen sporen meer van terug te vinden zijn.
De reden waarom homeopathie in sommige gevallen werkt, is dat de patiënt relatief veel aandacht krijgt van de homeopaat, die hem sterk het gevoel geeft dat er iets &#8216;goeds&#8217; gebeurt. Het placebo-effect dus. Bij vage klachten werkt dat vaak geweldig, maar bij ernstige ziekten als malaria of tuberculose niet. En bij dieren natuurlijk ook niet: een varken begrijpt er namelijk niets van als je hem vertelt dat een bepaald suikerklontje mysterieuze heilzame krachten heeft. Heel misschien, als een dier onrustig of sip is, kan het helpen als een lieve homeopaat hem af en toe een tijdje aait &#8211; maar met homeopathie heeft dat weinig te maken, en ziek is iets anders dan ongelukkig.
Maar in welke gevallen zou homeopathie dan worden gebruikt? Dat is belangrijk, want wie om dierenwelzijn geeft en daarom biovlees koopt, zou niet graag willen dat een beest onnodig lijdt als gevolg van een homeopathische non-behandeling.
In de Europese bioregels staat dat natuurlijke en homeopathische middelen de voorkeur genieten boven gewone medicijnen &#8216;mits hun therapeutisch effect voor de betreffende diersoort en de aandoening waarvan de behandeling wordt beoogd, doeltreffend is&#8217;.
Dat is interessant: je mag een dier dus alleen homeopathisch behandelen als je zeker weet dat het zal helpen. Maar dat is dus nooit! Een vreemde zaak.

Dierenhomeopathie

Column
Er gebeurt iets wonderlijks in de discussie over Laura Dekker (13) en haar plan om rond de wereld te zeilen. Met name de voorstanders van haar plan, de mensen die het belachelijk vinden dat de rechter zich met haar ambities bemoeit, maken vaak opvallende sprongen in hun redenering.
Een voorbeeld daarvan is het stuk dat Max Pam over de kwestie schreef in de Volkskrant, met als titel &#8216;Laura redt het wel alleen&#8217;. Een citaat: &#8216;In de vreemde woede die op Laura Dekker is neergedaald, speelt mee dat de 13-jarige de elementen wil trotseren. Nederlanders zijn dat niet meer gewend. Als Nederlanders een berg zien vallen ze er al vanaf. Maar zelfs zijn oude vijand, het water, kan de Nederlander niet meer aan, getuige de honderden badgasten die dit jaar bij het zeezwemmen in moeilijkheden zijn geraakt. In een samenleving die elk contact met de natuur is verloren, is het niet verrassend dat met een schuin oog naar zo&#8217;n 13-jarige zeezeilster wordt gekeken. [&#8230;] Zelfs als Laura het meest gelukkig is als zij in haar eentje ronddobbert op de oceaan, dan nog zal haar die eenzaamheid niet worden gegund.&#8217;
Volgens Pam zijn de mensen die Laura willen tegenhouden dus gewoon bang en jaloers. Zij durven dat kennelijk niet hardop te zeggen, maar toch zit dat er volgens hem achter. En daarom is hij het niet met ze eens.
Het is een klassieke manoeuvre, die in deze discussie veel wordt toegepast: je legt uit wat je tegenstander &#8216;eigenlijk&#8217; vindt, waar zijn standpunt volgens jou uit voortkomt (truttigheid, bemoeizucht, watervrees, jaloezie) en dáár richt je vervolgens je pijlen op. Niet op wat hij zegt. Het oordeel van de rechter, zo redeneert men, komt voort uit een grote maatschappelijke hang naar betutteling &#8211; en is dus verkeerd.
Maar is het niet veel belangrijker hoe gevaarlijk zo&#8217;n zeereis nou eigenlijk is? We zijn het er in Nederland over eens dat je een kind van acht, hoe handig het ook is met zijn kalasjnikov, beter niet naar Sierra Leone kunt sturen om een jaartje te vechten. Als ouders zoiets van plan zijn, moet iemand ze tegenhouden.
Zelfstandig naar school fietsen is ook best gevaarlijk, zeker in de grote stad, maar daarvan vinden we dat het wél kan. Logisch: naar school fietsen is, behalve nuttiger, veel minder gevaarlijk dan vechten in Afrika.
Maar hoe verhoudt solo rond de wereld varen zich tot deze twee uitersten? Is het net zo gevaarlijk als dagelijks door de stad fietsen? Twee keer zo gevaarlijk? Vijftig keer? Weten alle mannen die zo dapper spreken van betutteling en vrijheid iets van zeezeilen? Niemand gebruikt als argument dat Laura de relatief veilige route door het Panama- en het Suezkanaal wil nemen, en niemand zegt iets over haar schip, een Hurley 800 van 8,5 meter.
Alsof dat allemaal irrelevant is. Zou ze het ook &#8216;wel redden&#8217; als ze pas elf was, en wél via de zuidelijke oceanen zou gaan? Geblinddoekt, in een Valk? Waar ligt de grens? Door alle praktische aspecten van haar plan te negeren, impliceert men dat die er niet toe doen. Maar dat is onzin: je kunt niet uit principe beweren dat iemand &#8216;het wel redt&#8217; &#8211; gewoon, omdat verbieden zo truttig is.

Het is dom en zinloos om angst voor de bodyscan te bagatelliseren

Niemand weet hoe 2009 de geschiedenis in zal gaan

De beroemde ‘Gok van Pascal’ is helaas onbruikbaar in Kopenhagen

Wie denkt dat je gegevens kunt beschermen met wetten en keurmerken is gek

Zou de wereld echt een hel zijn zonder pistolen, raketten en Tefal?

Nieuws!

Vrouwen zijn niet minder ambitieus dan mannen: ze denken gewoon anders!

Nieuws!

Het is absurd om journalisten de mond te snoeren als ze slecht nieuws over een bank hebben

Het plan om auto’s te bestrijden met de opbrengsten van betaald parkeren kan nooit werken

Veel mensen hebben de diepe overtuiging dat relativeren per definitie interessant en nuttig is

Confucius

Verkeerd rijden

Allemaal Obama

Dierenhomeopathie

Bang en jaloers