Vrouwen misbruikt binnen Forum

De zomerrel op links

Woke versus klasse

Verhaal van de Week

Normale mensen zijn eng

Teun van de Keuken

Wat betekent bescherming?

Leven in de Noordzee

Onzekere toekomst

Onrust in het Midden-Oosten

iPhone-apartheid

Chard van den Berg

Eigendomcrisis

Noordzee

Veilige social media

Megaboete Meta

Democratie leeft

Verzet in India

Mag je niet missen

Cultuurtip

Buitenland
De opmaat naar de Egyptische presidentsverkiezingen op 23 en 24 mei was een Bal der Geweigerden. Een stoet van freaks en excentriekelingen trok de afgelopen weken aan de televisiekijker voorbij. Afgelopen weekend werd de inschrijvingstermijn gesloten. De laatste die zich heeft gemeld is Omar Suleiman, de man die onder Mubarak hoofd van de geheime dienst was en hem opvolgde nadat hij was opgestapt.
Er zijn voorlopig drieëntwintig kandidaten geselecteerd waaruit de mensen kunnen kiezen. De komende twee weken zal hun achtergrond doorgelicht worden om vast te stellen of ze aan alle voorwaarden voldoen en daadwerkelijk kandidaat kunnen blijven.
De afgelopen maanden meldden zich ruim duizend kandidaten als toekomstig leider van &#8216;de moeder van de wereld&#8217;, zoals Egyptenaren hun land graag noemen. Om mee te dingen naar het presidentschap moest je dertigduizend handtekeningen verzamelen of je gesteund weten door minstens dertig parlementsleden. Bouthaina Kamel, de enige vrouw die serieus werd genomen, is er niet in geslaagd de vereiste handtekeningen binnen te halen. Ook begrafenisondernemer Sami heeft zijn droom in rook op zien gaan. Sami&#8217;s troef was zijn impotentie: als leider zou hij niet de ballast van een vrouw en kinderen hebben, noch de last van seksuele driften, zodat hij zich volledig op zijn ambt zou kunnen storten. Een voormalige dief sneuvelde helaas ook, net als een meneer die zich als de nieuwe messias presenteerde en die zwoer anti-christs als George Bush en Assad uit de weg te helpen. De dief gaf live op televisie zijn telefoonnummer om mensen tips te kunnen geven hoe hun huis inbraakproof te maken.
Ook Mohamed Askar gaat het niet worden. Zijn campagneslogan was: &#8216;Zeg dag tegen tuinbonen en falafel&#8217; en hij beloofde &#8216;Gehakt voor iedereen, driemaal daags&#8217;.
Ayman Nour, de man die het in 2005 tegen Mubarak durfde op te nemen en gevangen werd gezet, is geweigerd omdat hij in de gevangenis heeft gezeten. Salafist Hazem Abu Ismail mag waarschijnlijk ook niet meedoen omdat zijn moeder een Amerikaans paspoort zou hebben.
Mijn persoonlijke favoriet was zanger, danser, acteur en misschien wel Egypte&#8217;s grootste homo-in-de-glazen-kast Saad Sughayar. Sughayar is bekend van hits als &#8216;Ik hou van je, ezel&#8217;. Hij meldde zich met dertigduizend handtekeningen en deed een tour in een cabrio, zoals het een echte presidentskandidaat betaamt. Hij beloofde collega&#8217;s Sha&#8217;boula en Adawiya als ministers in zijn droomkabinet op te nemen. Sha&#8217;boula is een corpulente zanger die de wansmaak tot exceptionele hoogten heeft weten te brengen met zijn vettige haar en schreeuwerige, fel glinsterende kleding en accessoires. Adawiya was een populaire volkszanger tot hij &#8211; zo gaat het verhaal althans &#8211; door een groep Saoediërs werd ontvoerd en verkracht. Sindsdien kan hij nog nauwelijks lopen; in latere videoclips van hem staat hij dan ook en doet de camera alle bewegingen.
Op fora reageerden mensen massaal op het nieuws van Sughayar. &#8216;Dat ontbrak er nog aan,&#8217; schreef de een, terwijl de ander zich vrolijk maakte dat &#8216;een buikdanseres&#8217; president wilde worden. Sughayar vond de kritiek maar onzin: als een piloot het land dertig jaar lang kon besturen, waarom hij dan niet? Sughayar kwam niet door de selectie omdat hij de benodigde formulieren niet van tevoren had ingevuld. Om zichzelf het gezichtsverlies te besparen, zei hij dat zijn gooi naar het presidentschap een grap was.
Nu moeten we het gewoon weer doen met de moslimbroeders en voormalige vertrouwelingen van Mubarak, en die kennen we nu wel.

Hassnae Bouazza

Een stoet van excentriekelingen

<div class="lead">Onder de kandidaten voor het Egyptische presidentschap bevonden zich kleurrijke figuren.</div>
<div class="image center"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2012/04/3ff40cf1-9b18-4749-8631-4ee83a37051d_ANP-18331902_preview1.jpg" width="476" height="317"alt="&#039;Buikdanseres&#039; Saad Sughayar kwam niet door de selectie. Foto: Mohamed Omar/EPA/ANP" border="0" />&#8216;Buikdanseres&#8217; Saad Sughayar kwam niet door de selectie. Foto: Mohamed Omar/EPA/ANP</div>
<div class="wpg-element paragraph">
De opmaat naar de Egyptische presidentsverkiezingen op 23 en 24 mei was een Bal der Geweigerden. Een stoet van freaks en excentriekelingen trok de afgelopen weken aan de televisiekijker voorbij. Afgelopen weekend werd de inschrijvingstermijn gesloten. De laatste die zich heeft gemeld is Omar Suleiman, de man die onder Mubarak hoofd van de geheime dienst was en hem opvolgde nadat hij was opgestapt.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Er zijn voorlopig drieëntwintig kandidaten geselecteerd waaruit de mensen kunnen kiezen. De komende twee weken zal hun achtergrond doorgelicht worden om vast te stellen of ze aan alle voorwaarden voldoen en daadwerkelijk kandidaat kunnen blijven.
De afgelopen maanden meldden zich ruim duizend kandidaten als toekomstig leider van &#8216;de moeder van de wereld&#8217;, zoals Egyptenaren hun land graag noemen. Om mee te dingen naar het presidentschap moest je dertigduizend handtekeningen verzamelen of je gesteund weten door minstens dertig parlementsleden. 
Bouthaina Kamel, de enige vrouw die serieus werd genomen, is er niet in geslaagd de vereiste handtekeningen binnen te halen. Ook begrafenisondernemer Sami heeft zijn droom in rook op zien gaan. Sami&#8217;s troef was zijn impotentie: als leider zou hij niet de ballast van een vrouw en kinderen hebben, noch de last van seksuele driften, zodat hij zich volledig op zijn ambt zou kunnen storten. 
Een voormalige dief sneuvelde helaas ook, net als een meneer die zich als de nieuwe messias presenteerde en die zwoer anti-christs als George Bush en Assad uit de weg te helpen. De dief gaf live op televisie zijn telefoonnummer om mensen tips te kunnen geven hoe hun huis inbraakproof te maken. Ook Mohamed Askar gaat het niet worden. Zijn campagneslogan was: &#8216;Zeg dag tegen tuinbonen en falafel&#8217; en hij beloofde &#8216;Gehakt voor iedereen, driemaal daags&#8217;.
Ayman Nour, de man die het in 2005 tegen Mubarak durfde op te nemen en gevangen werd gezet, is geweigerd omdat hij in de gevangenis heeft gezeten. Salafist Hazem Abu Ismail mag waarschijnlijk ook niet meedoen omdat zijn moeder een Amerikaans paspoort zou hebben.
Mijn persoonlijke favoriet was zanger, danser, acteur en misschien wel Egypte&#8217;s grootste homo-in-de-glazen-kast Saad Sughayar. Sughayar is bekend van hits als &#8216;Ik hou van je, ezel&#8217;. Hij meldde zich met dertigduizend handtekeningen en deed een tour in een cabrio, zoals het een echte presidentskandidaat betaamt. Hij beloofde collega&#8217;s Sha&#8217;boula en Adawiya als ministers in zijn droomkabinet op te nemen. Sha&#8217;boula is een corpulente zanger die de wansmaak tot exceptionele hoogten heeft weten te brengen met zijn vettige haar en schreeuwerige, fel glinsterende kleding en accessoires. Adawiya was een populaire volkszanger tot hij &#8211; zo gaat het verhaal althans &#8211; door een groep Saoediërs werd ontvoerd en verkracht. Sindsdien kan hij nog nauwelijks lopen; in latere videoclips van hem staat hij dan ook en doet de camera alle bewegingen.
Op fora reageerden mensen massaal op het nieuws van Sughayar. &#8216;Dat ontbrak er nog aan,&#8217; schreef de een, terwijl de ander zich vrolijk maakte dat &#8216;een buikdanseres&#8217; president wilde worden. Sughayar vond de kritiek maar onzin: als een piloot het land dertig jaar lang kon besturen, waarom hij dan niet? Sughayar kwam niet door de selectie omdat hij de benodigde formulieren niet van tevoren had ingevuld. Om zichzelf het gezichtsverlies te besparen, zei hij dat zijn gooi naar het presidentschap een grap was. 
Nu moeten we het gewoon weer doen met de moslimbroeders en voormalige vertrouwelingen van Mubarak, en die kennen we nu wel.
</div>

<div class="lead">De nieuwe leiders in Egypte en Libië kunnen de chaos niet de baas. Dus richten ze zich maar op vrouwen.</div>
<div class="wpg-element paragraph">
De Algerijnse zangeres Ful-la werd onlangs de toegang geweigerd tot Egyp-te. De populaire artieste was persoonlijk uitgenodigd voor een groot evenement in het herboren land. In 1996 was Fulla uit Egypte gezet. De officiële reden hiervoor was dat ze bij een prostitutieschandaal betrokken was, insiders weten beter: als je een vrouw in Egypte wilt uitschakelen, hoef je slechts de zedenpolitie op haar af te sturen. Feiten en aantijgingen verzin je er later wel bij. Al doet een bevooroordeelde rechter vaak niet moeilijk over enig gebrek aan bewijs.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Na vijftien jaar hebben de Egyptische autoriteiten besloten dat de veiligheid in het geding is als Fulla het land binnenkomt. Er is geweld in Egypte. Er heerst in bepaalde delen anarchie. De illegale wapenverkoop is gestegen. De economie ligt op z’n gat. Er komen verkiezingen aan en de demonstraties zijn weer even hevig als in het begin. Maar wat werkelijk de interne stabiliteit bedreigt, is de komst van een zangeres aan wier zedelijkheid wordt getwijfeld.
Daar hebben we het probleem van de Arabische, en eigenlijk de meeste islamitische landen, in een notendop: alles valt of staat met de vrouw. Dat is op zich een mooi gegeven, ware het niet dat vrouwen altijd worden gezien als bron van alle kwaad. Vlak na het aftreden van Mubarak werd bekend dat demonstrerende vrouwen door het leger werden meegenomen om op hun maagdelijkheid te worden getest. Deze tests werden door ongetwijfeld ongewassen ruwe mannenvingers uitgevoerd, zodat de militairen er zeker van zouden zijn dat geen enkele dame de ‘test’ ongeschonden zou doorkomen. Eén vrouw, Samira Ibrahim, heeft het leger nu aangeklaagd.
Ten tijde van de gruwelijke moordpartijen in het Algerije van de jaren negentig werden tijdens de onderhandelingen tussen het FIS en de Algerijnse regering eisen op tafel gelegd als: geen gemengde scholen, geen muziekles en verplichte hoofddoeken voor meisjes. Het land verkeerde in extreme chaos en had een desastreuze economie, maar waar écht eens wat aan gedaan moest worden, waren die veel te moderne, onbedekte meisjes.
Na de uitschakeling van Khadaffi verscheen Mustafa Abdul Jalil, de voorzitter van de Libische Nationale Overgangsraad (NTC), om de toekomstplannen uiteen te zetten. Een van de eerste aankondigingen was de herinvoering van polygamie. Downing Street 10 kon Jalil wel een maatpak aantrekken en in een microfoon leren praten, maar zijn oerdriften waren wat minder makkelijk glad te strijken.
Met de verkiezingen in het vooruitzicht besloot de doorgaans met een enorm grote mond behepte Egyptische presentatrice Hala Sarhan, die naar haar moederland terugkeerde na het vertrek van Mubarak, een van de leiders van de islamistische Jamaa Al Islamiya, Sheikh Assem Abdel Maged, in haar programma te ontvangen. Voor-waarde was wel dat Sarhan achter een afscheiding plaats zou nemen, zodat Abdel Maged haar niet hoefde te zien. Sarhan, die doorgaans de mond vol heeft van vrijheid en gelijke rechten, stemde in. 
Vanwege diezelfde verkiezingen was op een andere Egyptische televisiezender een woordvoerder van de salafisten, Abdul-Moneim al Shahat, te gast. Hij eiste van de presentatrice dat ze haar hoofd zou bedekken. Tijdens de live-uitzending stemde de presentatrice hiermee in en meldde aan het kijkerspubliek dat ze de hoofddoek niet uit vrije wil had opgedaan. 
Die discussies met moslimmannen van het kaliber van Abdul-Moneim al Shahat verlopen altijd volgens een vast stramien. Vrouw: ‘Hoezo wil je vier vrouwen kunnen huwen, dat slaat nergens op.’ Man: ‘Dat is mijn recht als man. Twijfel je daaraan? Ben je wel moslim? Geloof je wel?!’ Of: ‘Het is verwerpelijk om te trouwen met een meisje van negen.’ Antwoord: ‘Het voorbeeld van de profeet is heilig! Durf jij hem in twijfel te trekken? Ben jij wel moslim? Ben jij wel moslim?!’ En: ‘Het is een schande dat mannen hun vrouw slaan.’ Reactie: ‘De islam heeft zo haar eigen regels waar mannen en vrouwen zich aan dienen te houden. Mannen hebben nu eenmaal rechten. Wat zeg je daar? Neem jij de Koran in twijfel? Ben jij wel moslim?!’
Of fundamentalisten nu wel of niet de Koran hebben gelezen, ze nemen hem ter hand en zwaaien ermee om elke kritiek, elk appèl op het eigen verstand, elke ontwikkeling in de kiem te smoren. Te vaak beroepen conservatieven zich op ‘het geloof’ of ‘de cultuur’ om zelf nul verantwoordelijkheid te hoeven dragen. ‘Het is nu eenmaal zo’ is een vaak gehoord excuus. 
Maar met een laissez tomber-houding kom je nergens, moet de Egyptische blogger Aliaa el Mahdy hebben gedacht. Zij besloot de boel eens goed wakker te schudden door een frontale naaktfoto van zichzelf op haar site te plaatsen. Om uiting te geven aan haar vrijheid, zo schrijft ze. Gehuld in slechts hoge kousen en met een rode bloem in het haar, kijkt ze uitdagend in de lens. De reacties op internet barstten meteen los: de een vond haar moedig, de ander gestoord dan wel verward. Je moet niet alleen ongekend moedig, maar inderdaad ook een tikkeltje gestoord zijn om als vrouw in een islamitisch land uit de kleren te gaan. Eerder poseerde de Marok-kaanse Nadia Larguet hoogzwanger en bloot voor de cover van het tijdschrift Femmes du Maroc, haar handen strategisch geplaatst. Aliaa el Mahdy doet het zonder gêne of terughoudendheid. Ze kijkt in de camera alsof ze wil zeggen: ‘En nu?’
Voor fundamentalisten en conservatieven staat de zedigheid van de vrouw niet alleen voor háár eer, maar voor die van de hele familie en van het hele land; vandaar ook dat geweld en economie minder prioriteit lijken te genieten dan vrouwen. 
Dit is niet waar vrijheid om gaat, klonk het bezwaar van critici van Aliaa el Mahdy. De foto is geen kunst, was een ander punt van kritiek. Bij ongemak krijgen mensen plots verstand van kunst en de ware definitie van vrijheid. Wat de actie van Aliaa zo bijzonder maakt, is dat die agressief confronterend is. Ongekend in de Arabische wereld. Met haar naaktheid stelt ze een wezenlijk probleem aan de orde. Of zoals actrice en danseres Amanda Azim op Twitter stelde: als je een probleem hebt met naaktheid, heb je een probleem met menselijkheid.
</div>

De bron van alle kwaad

Buitenland
De Algerijnse zangeres Fulla werd onlangs de toegang geweigerd tot Egypte. De populaire artieste was persoonlijk uitgenodigd voor een groot evenement in het herboren land. In 1996 was Fulla uit Egypte gezet. De officiële reden hiervoor was dat ze bij een prostitutieschandaal betrokken was, insiders weten beter: als je een vrouw in Egypte wilt uitschakelen, hoef je slechts de zedenpolitie op haar af te sturen. Feiten en aantijgingen verzin je er later wel bij. Al doet een bevooroordeelde rechter vaak niet moeilijk over enig gebrek aan bewijs.
Na vijftien jaar hebben de Egyptische autoriteiten besloten dat de veiligheid in het geding is als Fulla het land binnenkomt. Er is geweld in Egypte. Er heerst in bepaalde delen anarchie. De illegale wapenverkoop is gestegen. De economie ligt op z&#8217;n gat. Er komen verkiezingen aan en de demonstraties zijn weer even hevig als in het begin. Maar wat werkelijk de interne stabiliteit bedreigt, is de komst van een zangeres aan wier zedelijkheid wordt getwijfeld.
Daar hebben we het probleem van de Arabische, en eigenlijk de meeste islamitische landen, in een notendop: alles valt of staat met de vrouw. Dat is op zich een mooi gegeven, ware het niet dat vrouwen altijd worden gezien als bron van alle kwaad. Vlak na het aftreden van Mubarak werd bekend dat demonstrerende vrouwen door het leger werden meegenomen om op hun maagdelijkheid te worden getest. Deze tests werden door ongetwijfeld ongewassen ruwe mannenvingers uitgevoerd, zodat de militairen er zeker van zouden zijn dat geen enkele dame de &#8216;test&#8217; ongeschonden zou doorkomen. Eén vrouw, Samira Ibrahim, heeft het leger nu aangeklaagd.
Ten tijde van de gruwelijke moordpartijen in het Algerije van de jaren negentig werden tijdens de onderhandelingen tussen het FIS en de Algerijnse regering eisen op tafel gelegd als: geen gemengde scholen, geen muziekles en verplichte hoofddoeken voor meisjes. Het land verkeerde in extreme chaos en had een desastreuze economie, maar waar écht eens wat aan gedaan moest worden, waren die veel te moderne, onbedekte meisjes.
Na de uitschakeling van Khadaffi verscheen Mustafa Abdul Jalil, de voorzitter van de Libische Nationale Overgangsraad (NTC), om de toekomstplannen uiteen te zetten. Een van de eerste aankondigingen was de herinvoering van polygamie. Downing Street 10 kon Jalil wel een maatpak aantrekken en in een microfoon leren praten, maar zijn oerdriften waren wat minder makkelijk glad te strijken.
Met de verkiezingen in het vooruitzicht besloot de doorgaans met een enorm grote mond behepte Egyptische presentatrice Hala Sarhan, die naar haar moederland terugkeerde na het vertrek van Mubarak, een van de leiders van de islamistische Jamaa Al Islamiya, Sheikh Assem Abdel Maged, in haar programma te ontvangen. Voorwaarde was wel dat Sarhan achter een afscheiding plaats zou nemen, zodat Abdel Maged haar niet hoefde te zien. Sarhan, die doorgaans de mond vol heeft van vrijheid en gelijke rechten, stemde in.
Vanwege diezelfde verkiezingen was op een andere Egyptische televisiezender een woordvoerder van de salafisten, Abdul-Moneim al Shahat, te gast. Hij eiste van de presentatrice dat ze haar hoofd zou bedekken. Tijdens de live-uitzending stemde de presentatrice hiermee in en meldde aan het kijkerspubliek dat ze de hoofddoek niet uit vrije wil had opgedaan. Die discussies met moslimmannen van het kaliber van Abdul-Moneim al Shahat verlopen altijd volgens een vast stramien. Vrouw: &#8216;Hoezo wil je vier vrouwen kunnen huwen, dat slaat nergens op.&#8217; Man: &#8216;Dat is mijn recht als man. Twijfel je daaraan? Ben je wel moslim? Geloof je wel?!&#8217; Of: &#8216;Het is verwerpelijk om te trouwen met een meisje van negen.&#8217; Antwoord: &#8216;Het voorbeeld van de profeet is heilig! Durf jij hem in twijfel te trekken? Ben jij wel moslim? Ben jij wel moslim?!&#8217; En: &#8216;Het is een schande dat mannen hun vrouw slaan.&#8217; Reactie: &#8216;De islam heeft zo haar eigen regels waar mannen en vrouwen zich aan dienen te houden. Mannen hebben nu eenmaal rechten. Wat zeg je daar? Neem jij de Koran in twijfel? Ben jij wel moslim?!&#8217;Of fundamentalisten nu wel of niet de Koran hebben gelezen, ze nemen hem ter hand en zwaaien ermee om elke kritiek, elk appèl op het eigen verstand, elke ontwikkeling in de kiem te smoren. Te vaak beroepen conservatieven zich op &#8216;het geloof&#8217; of &#8216;de cultuur&#8217; om zelf nul verantwoordelijkheid te hoeven dragen. &#8216;Het is nu eenmaal zo&#8217; is een vaak gehoord excuus.
Maar met een laissez tomber-houding kom je nergens, moet de Egyptische blogger Aliaa el Mahdy hebben gedacht. Zij besloot de boel eens goed wakker te schudden door een frontale naaktfoto van zichzelf op haar site te plaatsen. Om uiting te geven aan haar vrijheid, zo schrijft ze. Gehuld in slechts hoge kousen en met een rode bloem in het haar, kijkt ze uitdagend in de lens.
De reacties op internet barstten meteen los: de een vond haar moedig, de ander gestoord dan wel verward. Je moet niet alleen ongekend moedig, maar inderdaad ook een tikkeltje gestoord zijn om als vrouw in een islamitisch land uit de kleren te gaan. Eerder poseerde de Marokkaanse Nadia Larguet hoogzwanger en bloot voor de cover van het tijdschrift Femmes du Maroc, haar handen strategisch geplaatst. Aliaa el Mahdy doet het zonder gêne of terughoudendheid. Ze kijkt in de camera alsof ze wil zeggen: &#8216;En nu?&#8217;Voor fundamentalisten en conservatieven staat de zedigheid van de vrouw niet alleen voor háár eer, maar voor die van de hele familie en van het hele land; vandaar ook dat geweld en economie minder prioriteit lijken te genieten dan vrouwen. Dit is niet waar vrijheid om gaat, klonk het bezwaar van critici van Aliaa el Mahdy. De foto is geen kunst, was een ander punt van kritiek. Bij ongemak krijgen mensen plots verstand van kunst en de ware definitie van vrijheid. Wat de actie van Aliaa zo bijzonder maakt, is dat die agressief confronterend is. Ongekend in de Arabische wereld. Met haar naaktheid stelt ze een wezenlijk probleem aan de orde. Of zoals actrice en danseres Amanda Azim op Twitter stelde: als je een probleem hebt met naaktheid, heb je een probleem met menselijkheid.

Libië
Morte la bête, mort le venin, luidt een Frans gezegde. Als het beest dood is, sterft het gif. Wie de misselijkmakende beelden van Khadaffi&#8217;s laatste minuten heeft gezien, kan zich afvragen of dat wel klopt.
De beelden van de oud-dictator zorgden voor vreugde en schok. Volgens de krant Al Watan heeft een in Koeweit wonende Syrische vrouw uit verdriet geprobeerd zichzelf van het leven te beroven. Een Soedanees die naar de kolonel is vernoemd, kwam in het nieuws omdat hij zijn naam wil veranderen. Muammar is, net als Saddam, niet langer een populaire naam.
Voor Algerije betekent de dood van Khadaffi het verlies van een bondgenoot, want hij stond aan Algerijes kant in de kwestie rond de Westelijke Sahara en steunde de Polisario, het Sahraanse bevrijdingsleger.
Veel mensen kunnen niet begrijpen hoe Libiërs zich zo konden verlagen door de NAVO erbij te halen en zich van een net zo barbaarse kant te laten zien als de man die ze wilden verjagen. Dat ze Khadaffi niet berecht hebben, is een verloren kans, volgens verschillende commentatoren, waaronder de hoofdredacteur van de Marokkaanse L&#8217;Economiste.
De ogen werden meteen op Jemen en Syrië gericht, waar de presidenten Saleh en Assad nog steeds weerstand bieden aan de volksopstand. Dit zal hun lot zijn, klonk het. Wellicht geschrokken door de gebeurtenissen in Libië heeft Syrië aangegeven open te staan voor het voorstel van de Arabische Liga om in gesprek te gaan met de oppositie. Volgens de hoofdredacteur van de krant Al Sharq al Awsat is het te laat voor Assad en heeft hij zijn kansen verspeeld toen hij eerdere toenaderingen afwees. Dat Syrië nu onder voorwaarden het gesprek wil aangaan, toont volgens hem aan dat de verhoudingen in de regio zijn veranderd. De hoofdredacteur denkt bovendien dat het land er alleen voor staat nu Hezbollah het moeilijk heeft, Iraks Al Maliki z&#8217;n handen vol heeft aan het bewaren van de eenheid nu er ook tegen zijn regering wordt gedemonstreerd, Iran druk is met beschuldigingen van een moordcomplot tegen de Saudische ambassadeur in de VS en Libanon met de eigen interne sores.
Andere opiniemakers denken dat Iran Hezbollah zal laten vallen, maar de steun aan Syrië zal handhaven. Ondertussen hebben de Syrische salafisten gesprekken gehad met Libanese christenen om het slechte beeld dat de Syrische overheid van hen schetst tegen te gaan. De salafisten willen zich positioneren als gematigde en betrouwbare gesprekspartners.
Christenen in de regio hoeven zich volgens Libanees parlementslid Antoine Zahra geen zorgen te maken. Hij zei dat de mensen die nu in opstand zijn gekomen echt niet zullen zwijgen als extremisten de macht grijpen. Hij erkent de machtshonger van ultraconservatieve groeperingen en vindt dat er alles aan gedaan moet worden om hen te bestrijden. Zahra: &#8216;Ik ben ervan overtuigd dat het Arabische volk niet richting isolatie en verdeeldheid gaat, maar richting diversiteit en democratie.&#8217; Het lot van de christenen is volgens hem niet verbonden aan de aanwezigheid van de oude dictators.
De Libanese president Michel Suleiman heeft in het licht van alle opstanden rondom zijn land aangekondigd dat er hervormingen moeten komen. Volgens Suleiman is het nodig dat vastgelegd wordt dat alleen de Constitutionele Raad de wet interpreteert en dat diezelfde raad niet gepolitiseerd kan worden. Daarbij wil Suleiman een nieuwe kieswet.
Suleimans woorden komen op een moment dat Hezbollah-leider Nasrallah dwarsligt. Libanon moet dertig miljoen bijdragen aan de Verenigde Naties en het Speciale Libanon Tribunaal. Hezbollah heeft de meerderheid in het parlement en is niet van zins in te stemmen met betaling. De overige partijen voelen zich zwaar in verlegenheid gebracht.
Volgens een Koeweitse columnist, Ahmed Al-Jarallah, tikt de tijd voor Nasrallah, omdat medestanders zich tegen hem gekeerd hebben en trouwe partner Syrië wankelt. Nasrallah heeft zich wel uitgesproken voor de verschillende volksopstanden, maar dringt er in het geval van Syrië op aan dat er gesprekken plaatsvinden en wijst Amerikaanse bemoeienis af.
Ondertussen probeert Saleh in Jemen een veilige aftocht te garanderen voor zichzelf en ruim vijfhonderd leden van het oude regime. Bovendien wil hij dat leden van het oude regime deelnemen aan de overgangsregering. Die garantie wil hij van de Verenigde Naties. De strijd wordt niet alleen hard uitgevochten op straat: de Jemenitische staatszender toont mensen die Salehs regering smeken hen te beschermen tegen de Moslimbroederschap-milities terwijl de onafhankelijke Jemenitische zenders gruwelijke beelden van de slachtoffers van het regime tonen. Als je ziet hoe de moslimbroeders door iedereen gebruikt worden om mensen schrik aan te jagen, kun je concluderen dat de globalisering goed gelukt is. Zowel in het Oosten als het Westen zijn moslimextremisten een geliefd excuus om repressieve maatregelen door te drukken.
In de overige landen broeit en borrelt het ook. In Koeweit is er veel discussie over de te varen koers in het parlement en of het land in staat is echt democratisch te zijn.
De Jordaanse koning heeft een hervormingsgezind kabinet aangesteld, in Marokko zijn afgelopen zondag weer betogers de straat opgegaan en in Egypte wordt het leger aangeklaagd omdat het vrouwen maagdelijkheidstesten heeft afgenomen. Tegelijkertijd volgde iedereen Tunesië, waar de eerste democratische verkiezingen hebben plaatsgevonden. Het kleine land zou ook met de democratisering wel eens de trend kunnen zetten, is de hoop.
De westerse leiders zijn namelijk &#8216;niet onze leermeesters&#8217;, zo citeert Al Jazeera&#8217;s Iraanse columnist Hamid Dabashi de Libische verzetsheld onder Italiaanse bezetting Omar Moukhtar. Wie wel opvallend vaak genoemd wordt als voorbeeld van &#8216;rechtvaardigheid, rede en verantwoordelijkheid geïnspireerd door de islam&#8217;? De Turkse premier Erdogan.

Muammar? Ken ik niet

<div class="wpg-element paragraph">
De eis van Saoedische vrouwen voor stemrecht lijkt ingewilligd te worden. Als het de koning behaagt.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Terwijl in de verschillende Arabische landen de mannen boos hun baard laten staan, vlaggen, posters of zelfs zichzelf in brand steken om aandacht te vragen voor hun eisen (bij veel demonstraties hebben mannen alvast een jerrycan bij zich en aanstekers om eens lekker mee te dreigen) en in Libië de NAVO gretig mee bombardeert om die Arabische drommels te helpen, pakken de vrouwen in Saoedie-Arabië, zo&#8217;n beetje het symbool van de onderdrukking, het allemaal wat diplomatieker, voortvarender en vooral subtieler aan.
Na de vele ludieke en serieuze acties sinds de laatste Internationale Vrouwendag op 8 maart, hadden de vrouwen niet alleen hun zinnen gezet op het recht om auto te rijden, maar ook om te stemmen.
In 2004 vonden de eerste gemeenteraadsverkiezingen plaats in het koninkrijk en sindsdien strijden vrouwen voor het recht ook hun stem te laten horen. Destijds, in 2004, gold het excuus dat het faciliteren van vrouwenstemmen de nodige maatregelen vereiste. Nu, zeven jaar later, vinden er op 29 september aanstaande wederom gemeenteraadsverkiezingen plaats en in de aanloop daarnaar hebben de vrouwenorganisaties hun acties uitgebreid. Om aan de verkiezingen deel te kunnen nemen, moet je je in Saoedie-Arabië van tevoren registreren en dus togen vrouwen in april naar de gemeenten om zich ingeschreven te krijgen, wat dus niet mogelijk was. Daarnaast voerden ze een uitgebreide campagne via de media en internet om te pleiten voor het vrouwenstemrecht.
Een aantal activistes, onder wie Fawzia Al-Hani, stapte naar de rechtbank om hun zaak te bepleiten. Volgens Al-Hani zijn de maatregelen die genomen moeten worden makkelijk uitvoerbaar: het gaat om het creëren van plaatsen waar vrouwen zich gescheiden van mannen kunnen registreren en stemmen. Die plaatsen zijn er al volgens haar: de scholen zijn immers gesegregeerd.
Bovendien, zo stelt zij, bepaalt de islamitische wetgeving, de sharia, dat vrouwen gelijk zijn aan mannen en dat zij stemrecht hebben. Zij legde daarom het verzoek bij de rechter neer om de sharia na te leven en eiste verder dat het ministerie van Gemeentelijke Zaken vrouwen zou beschermen die gebruik maken van hun stemrecht. &#8216;Ik vraag niks raars,&#8217; lichtte ze op televisie toe, &#8216;het is ons Godgegeven recht om te stemmen en daar vraag ik om, niet meer. Het is een belediging voor vrouwen en genant voor mannen en ons land dat vrouwen niet voor vol worden aangezien en hun burgerschap hen wordt ontnomen.&#8217;
</div>
<div class="wpg-element paragraph-quote">
<blockquote>
&#8211; &#8216;Het is genant voor ons land dat vrouwen niet voor vol worden aangezien&#8217;
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
De verschillende rechtszaken leverden niks op. Al-Hani&#8217;s zaak werd door de rechtbank van Damman doorverwezen naar het hooggerechtshof in Riyadh, dat oordeelde dat de zaak niet onder haar jurisdictie viel en hem terugstuurde naar de rechtbank in Damman.
Daar zal Al-Hani niet op hoeven wachten, want geheel onverwacht werd afgelopen weekend bekend dat de Saoedische Shoura Raad, die adviezen uitbrengt aan de koning, het advies heeft uitgebracht alles in het werk te stellen om vrouwen in de gelegenheid te stellen te stemmen. In een interview met de krant Asarq al-Awsat suggereerde een van de raadsleden dat indien nodig de komende verkiezingen een paar maanden kunnen worden verplaatst zodat vrouwen deel kunnen nemen. Het advies ligt nu bij koning Abdullah die het moet goedkeuren.
Volgens een onderzoek is achtenvijftig procent van de Saoediërs tegen vrouwenstemrecht en vinden ze dat het huis en de kinderen de natuurlijke taken zijn voor de vrouw. Dit getal is vroeger hoger geweest. Het is duidelijk dat de steeds belangrijker wordende economische bijdrage en positie van vrouwen ertoe bijdraagt dat zij serieuzer worden genomen.
Hoewel voorspellingen lastig zijn, ligt het in de lijn der verwachtingen dat koning Abdullah het advies van de Raad zal opvolgen. Vorig jaar zorgde hij zelf nog voor de nodige ophef door met ongesluierde dames op de foto te gaan. De foto bracht een schok en heftige discussies teweeg in een land waar vrouwen en mannen die geen familie van elkaar zijn, niet horen te mixen. Hij stelde de eerste vrouwelijke staatssecretaris aan, Noura al-Faiz, en hij heeft bovendien in het recente verleden al te conservatieve geestelijken teruggefloten of zelfs ontslagen: zelfs voor het machtige koningshuis is het laveren om de conservatieve geestelijken aan haar kant te houden terwijl ze de teugels wat laten vieren.
Binnenkort wordt bekend wat de koning beslist en of vrouwen inderdaad een stap dichter bij hun doel zijn gekomen. Als de koning het advies opvolgt, betekent dat nog niet dat ze zich ook verkiesbaar kunnen stellen. Dat is voor latere zorg en aan de dames wel toevertrouwd. Laat die Saoedische vrouwen maar schuiven.
</div>

‘Het is ons Godgegeven recht’

Buitenland
Terwijl in de verschillende Arabische landen de mannen boos hun baard laten staan, vlaggen, posters of zelfs zichzelf in brand steken om aandacht te vragen voor hun eisen (bij veel demonstraties hebben mannen alvast een jerrycan bij zich en aanstekers om eens lekker mee te dreigen) en in Libië de NAVO gretig mee bombardeert om die Arabische drommels te helpen, pakken de vrouwen in Saoedie-Arabië, zo&#8217;n beetje het symbool van de onderdrukking, het allemaal wat diplomatieker, voortvarender en vooral subtieler aan.
Na de vele ludieke en serieuze acties sinds de laatste Internationale Vrouwendag op 8 maart, hadden de vrouwen niet alleen hun zinnen gezet op het recht om auto te rijden, maar ook om te stemmen.
In 2004 vonden de eerste gemeenteraadsverkiezingen plaats in het koninkrijk en sindsdien strijden vrouwen voor het recht ook hun stem te laten horen. Destijds, in 2004, gold het excuus dat het faciliteren van vrouwenstemmen de nodige maatregelen vereiste. Nu, zeven jaar later, vinden er op 29 september aanstaande wederom gemeenteraadsverkiezingen plaats en in de aanloop daarnaar hebben de vrouwenorganisaties hun acties uitgebreid. Om aan de verkiezingen deel te kunnen nemen, moet je je in Saoedie-Arabië van tevoren registreren en dus togen vrouwen in april naar de gemeenten om zich ingeschreven te krijgen, wat dus niet mogelijk was. Daarnaast voerden ze een uitgebreide campagne via de media en internet om te pleiten voor het vrouwenstemrecht.
Een aantal activistes, onder wie Fawzia Al-Hani, stapte naar de rechtbank om hun zaak te bepleiten. Volgens Al-Hani zijn de maatregelen die genomen moeten worden makkelijk uitvoerbaar: het gaat om het creëren van plaatsen waar vrouwen zich gescheiden van mannen kunnen registreren en stemmen. Die plaatsen zijn er al volgens haar: de scholen zijn immers gesegregeerd.
Bovendien, zo stelt zij, bepaalt de islamitische wetgeving, de sharia, dat vrouwen gelijk zijn aan mannen en dat zij stemrecht hebben. Zij legde daarom het verzoek bij de rechter neer om de sharia na te leven en eiste verder dat het ministerie van Gemeentelijke Zaken vrouwen zou beschermen die gebruik maken van hun stemrecht. &#8216;Ik vraag niks raars,&#8217; lichtte ze op televisie toe, &#8216;het is ons Godgegeven recht om te stemmen en daar vraag ik om, niet meer. Het is een belediging voor vrouwen en genant voor mannen en ons land dat vrouwen niet voor vol worden aangezien en hun burgerschap hen wordt ontnomen.&#8217;
De verschillende rechtszaken leverden niks op. Al-Hani&#8217;s zaak werd door de rechtbank van Damman doorverwezen naar het hooggerechtshof in Riyadh, dat oordeelde dat de zaak niet onder haar jurisdictie viel en hem terugstuurde naar de rechtbank in Damman.
Daar zal Al-Hani niet op hoeven wachten, want geheel onverwacht werd afgelopen weekend bekend dat de Saoedische Shoura Raad, die adviezen uitbrengt aan de koning, het advies heeft uitgebracht alles in het werk te stellen om vrouwen in de gelegenheid te stellen te stemmen. In een interview met de krant Asarq al-Awsat suggereerde een van de raadsleden dat indien nodig de komende verkiezingen een paar maanden kunnen worden verplaatst zodat vrouwen deel kunnen nemen. Het advies ligt nu bij koning Abdullah die het moet goedkeuren.
Volgens een onderzoek is achtenvijftig procent van de Saoediërs tegen vrouwenstemrecht en vinden ze dat het huis en de kinderen de natuurlijke taken zijn voor de vrouw. Dit getal is vroeger hoger geweest. Het is duidelijk dat de steeds belangrijker wordende economische bijdrage en positie van vrouwen ertoe bijdraagt dat zij serieuzer worden genomen.
Hoewel voorspellingen lastig zijn, ligt het in de lijn der verwachtingen dat koning Abdullah het advies van de Raad zal opvolgen. Vorig jaar zorgde hij zelf nog voor de nodige ophef door met ongesluierde dames op de foto te gaan. De foto bracht een schok en heftige discussies teweeg in een land waar vrouwen en mannen die geen familie van elkaar zijn, niet horen te mixen. Hij stelde de eerste vrouwelijke staatssecretaris aan, Noura al-Faiz, en hij heeft bovendien in het recente verleden al te conservatieve geestelijken teruggefloten of zelfs ontslagen: zelfs voor het machtige koningshuis is het laveren om de conservatieve geestelijken aan haar kant te houden terwijl ze de teugels wat laten vieren.
Binnenkort wordt bekend wat de koning beslist en of vrouwen inderdaad een stap dichter bij hun doel zijn gekomen. Als de koning het advies opvolgt, betekent dat nog niet dat ze zich ook verkiesbaar kunnen stellen. Dat is voor latere zorg en aan de dames wel toevertrouwd. Laat die Saoedische vrouwen maar schuiven.

<div class="wpg-element paragraph">
Hoe verschillend reageren Arabische en westerse media op de val van Khadaffi en de onrust in Syrië?
De Saoedische journalist en expert in islamitisch fundamentalisme Mishari al-Zaydi beklaagt zich in zijn column in de krant Asharq al Awsat over de partijdigheid van de Arabische media: &#8216;Of je steunt de revolutie onvoorwaardelijk of je valt die hard aan, zonder kritische vragen te stellen bij belangrijke details.&#8217; Al-Zaydi maakt zich namelijk zorgen om de heldenrol die de rebellen wordt toegeschreven, want onder hen zitten veel jihadisten. Zo is Abdelhakim Belhadj als ster van het Libische verzet onthaald en inmiddels commandant van de Tripoli Militaire Raad, maar diezelfde Belhadj heeft als jihadist zijn sporen verdiend in Afghanistan en kreeg, hoe ironisch, een tijdje terug amnestie van Seif-al-Islam, de zoon van Khadaffi.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Belhadj is binnen jihadistische kringen bekend als Abu Abdullah Assadaq; hij vocht mee in de Afghaanse oorlog, werd in 2004 in Maleisië en Afghanistan gearresteerd en door de CIA in Thailand verhoord voor hij werd uitgezet naar Libië. Tijdens de opstand veranderde zijn status van &#8216;gezocht&#8217; naar held.
Al-Zaydi wil gerust aannemen dat Belhadj geen deel uitmaakte van de Libische Islamitische Strijders (Libyan Islamic Fighting Group, een soort islamitische jihad, een gewelddadige groepering), maar hoe zit het met al die andere jihadisten die bij de rebellen zitten als er straks, bijvoorbeeld, een seculiere regering komt, zo vraagt hij zich af. De kans dat zij dan hun wapens op de Nationale Overgangsraad richten, acht hij realistisch.
Collega-columnist en adjunct-hoofdredacteur van dezelfde krant, Sal-man Aldossary, is het niet eens met Al-Zaydi. Hij gelooft dat de salafisten juist net zo veel recht hebben om deel te nemen aan de toekomst van Libië en dat het gevaar van de Libische Islamitische Strijders wordt overdreven.
Kritiek op de Arabische verslaggeving rond Libië was er ook van de Palestijns-Amerikaanse columnist en schrijver Ramzy Baroud: hij hekelt het gebrek aan aandacht voor het racisme in de Libische samenleving en wijst erop hoe de media iedere &#8216;zwarte&#8217; als Khadaffi-loyalist in beeld brachten, terwijl het land vele donkere Afrikanen herbergt die er werkten en wellicht niks te maken hadden met de &#8216;genadeloze huurmoordenaars&#8217; die synoniem waren geworden aan &#8216;zwarte mannen&#8217;. Als gevolg daarvan was er in de media geen aandacht voor de brute aanvallen op onschuldige zwarte mannen door boze Libiërs. Inmiddels heeft ook de voorzitter van de Afrikaanse Unie de rebellen ervan beticht willekeurig zwarte mensen te hebben vermoord.
</div>
<div class="wpg-element paragraph-quote">
<blockquote>&#8211; Hitsige mannen, weerloze, sexy vrouwen, roddel en achterklap</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Wat dat &#8216;zwarte&#8217; betreft, daar doen we hier in Nederland niet voor onder. In een opmerkelijk bericht op de nieuwssite nu.nl werd gewag gemaakt van &#8216;gitzwarte mannen&#8217; die een roomblank Nederlands fotomodel in Libië wilden verkrachten.
Zwarte, hitsige mannen, weerloze, sexy vrouwen, roddel en achterklap. De verschillende revoluties in de Arabische landen zijn sowieso groot entertainment geworden in het Westen. Werd de opstand op het Tahrirplein nog gebracht als een grote openlucht-Big Brother met zang, dans, rellen, huwelijken die gesloten werden en bevallingen die er plaatsvonden, in Libië werd de strijd gepresenteerd als een computerspel waar villa&#8217;s veroverd werden en intieme fotoalbums extra bonuspunten opleverden in de jacht op de verdreven tiran.
&#8216;Het belooft weer een spannende dag te worden,&#8217; schreef de Volkskrant, &#8216;volg de gebeurtenissen hier, van minuut tot minuut!&#8217; En we werden niet teleurgesteld: een blonde, Hollandse playmate, een aanbeden Condoleezza Rice, kleding die werd buitgemaakt. De nietsvermoedende toeschouwer zou bijna denken dat ze daar in Arabië in opstand zijn gekomen voor ons vermaak. &#8216;Skynews, je moet bij Skynews zijn!&#8217; En hup, als een horde Japanse toeristen zapte iedereen snel naar Skynews, omdat die de sappigste verslaggeving had. Een revolutie is mooi, maar je moet er wel wat bij te smikkelen hebben.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
De berichtgeving in de Arabische media was ingetogener. De strijd in Libië duurde maar voort en bovendien worstelen de verschillende landen met hun eigen interne onrust. In buurland Algerije kwam de val van Tripoli, en dus Khadaffi, wel hard aan. Daar kopte een van de Algerijnse kranten groot &#8216;Algerije heeft zich misrekend&#8217;, met daaronder een foto van de Algerijnse president Bouteflika en Khadaffi in betere tijden. Libië was altijd een trouwe bondgenoot van Algerije in de samenwerking met Polisario, het Saharaanse bevrijdingsleger, maar sinds de successen van de Libische rebellen hult de Algerijnse overheid zich in stilzwijgen &#8211; en ook dat wordt door de landelijke pers opgemerkt. &#8216;Oorverdovende stilte op ondergang Khadaffi&#8217; luidde een andere kop.
De band tussen de twee landen is zo hecht dat er geruchten waren dat Khadaffi en zijn gevolg naar Algerije zouden zijn gevlucht, maar dat bericht werd door de Algerijnse overheid &#8216;categorisch&#8217; ontkend. Tot het land deze week toegaf dat de vrouw, dochter en twee zoons van Khadaffi naar Algerije waren gekomen en ze om humanitaire redenen waren opgevangen.
</div>
<div class="wpg-element paragraph-quote">
<blockquote>&#8211; De vijand is Khadaffi en de duivel het Westen, dat slechts aast op Libische olie</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Algerije heeft verder geen commentaar gegeven op de ontwikkelingen in haar buurland. Marokko, de oude rivaal van Algerije, heeft de Nationale Overgangsraad inmiddels erkend en flink uitgepakt met het nieuws dat er vijfhonderdzesenvijftig Polisario-strijders zijn gearresteerd onder de Khadaffi-loyalisten en dat deze strijders met goedkeuring van Algerije meevochten. Dit bericht zal de toch al kille verhouding tussen Marokko en Algerije op scherp zetten. Beide landen zijn het al jaren oneens over de Sahara-kwestie: Marokko beschouwt de Sahara als deel van haar land en Algerije steunt Polisario actief in haar strijd voor een onafhankelijke Westelijke Sahara.
De berichtgeving in de Algerijnse pers leidde tot interessante discussies in de reactieruimtes van online kranten. Op de site van de krant El Watan schrijft een Algerijnse expat dat hij niet begrijpt waarom Algerije zou moeten reageren op de gebeurtenissen in Libië, want in Algerije reageren ze niet eens op de gebeurtenissen in eigen land. In alle Arabische landen broeit het, behalve in Algerije, zo schrijft hij. &#8216;Als morgen het brood tien keer duurder wordt, doen ze er alles aan om dat geld bij elkaar te sprokkelen, maar het zal niet in ze opkomen om de regering daarvoor verantwoordelijk te houden. Algerije is een land geworden om van te kotsen.&#8217;
Nog onlangs was er een grote bomaanslag in Algerije en het land verkeert nu in de hoogste alarmfase vanwege aanslagen die worden verwacht. President Bouteflika heeft nieuwe wetswijzigingen voorgesteld, maar volgens de oppositie gaan die niet ver genoeg. Het zal interessant zijn te zien of de aanwezigheid van de Khadaffi&#8217;s tot nog meer problemen leidt. Het Islamitisch Algerijns Bevrijdingsfront heeft de opvang van Khadaffi&#8217;s familie alvast veroordeeld.
Een andere lezer die op al het nieuws reageerde, vond de berichtgeving te simplistisch en vroeg zich af of je een partnerschap met de duivel moet aangaan om de vijand te verslaan. De vijand is Khadaffi en de duivel het Westen, dat slechts aast op de Libische olie.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Die olie, of het gebrek eraan, is de reden dat Syrië niet wordt aangevallen, zo is de algemene gedachte. Bij Syrië speelt ook de warme band met Iran en Hezbollah een belangrijke remmende rol. Als het land wordt aangevallen, zullen haar bondgenoten niet stil blijven zitten en dus houdt het geweld in Syrië aan.
Ook de hechte relatie met Rusland werkt als buffer tegen eventuele resoluties van de Verenigde Naties. Nasser al-Sarami, hoofd Media bij tv-zender Al-Arabiya, begrijpt die liefde voor Rusland in de Arabische landen niet. De steun van Rusland voor de despoten vinden velen in de regio positiever dan de haat van het Westen. Maar wat hebben die steun en mooie woorden (&#8216;waar wij zo emotioneel op reageren en aan hechten&#8217;) concreet opgeleverd, vraagt Al-Sarami.
Een van de populairste presentatoren, de Libanees George Kurdahi, veroordeelde de &#8216;overtrokken&#8217; verslaggeving rond Syrië door &#8216;bepaalde zenders&#8217; en sprak zijn steun uit aan de Syrische overheid: &#8216;Stabiliteit in Syrië betekent ook stabiliteit in de omringende landen.&#8217; Hij zag zijn nieuwe MBC-programma, waar veel reclame voor werd gemaakt, van de buis gehaald. Nieuwszender Al-Arabiya is namelijk van MBC. MBC is in Saoedische handen en de band tussen Saoedie-Arabië en Syrië is flink bekoeld.
Assala Nasri, een van de succesvolste Syrische zangeressen, sprak juist haar bewondering uit voor de demonstranten en werd hierop aangevallen door haar landgenote, de beroemde actrice Ragda. Volgens Ragda weet Assala niet waar ze het over heeft en verschilt de situatie in Syrië met die van de andere landen. Assala kon haar steun uitspreken omdat ze in Egypte woont, waar de sympathie voor de Syrische demonstranten groot is.
</div>

De angst voor gitzwarte mannen

<div class="wpg-element paragraph">
In de soaps die tijdens Ramadan worden uitgezonden, spelen de opstanden in de Arabische wereld een grote rol.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Ter compensatie voor het lange vasten, de hongerige fantasieën en chagrijnige rokers pakken Arabische televisiezenders altijd flink uit met de ramadan. Wie wil, kan zich in een coma kijken. Amusementsprogramma, candid camera-programma&#8217;s, komedieseries en natuurlijk de langverwachte soaps. De overdaad aan soaps is zo groot dat er vaak kritiek is dat alles in die ene maand wordt gepropt: de rest van het jaar zouden mensen ook best eens nieuwe series willen zien.
Zoals altijd is er stevige concurrentie tussen de Egyptische en de Syrische soaps. In kwaliteit excelleren de Syriërs: goed uitgewerkte verhalen, personages met diepgang en mooi acteerwerk. Dit jaar overstijgen de Syriërs de Egyptenaren overigens ook in kwantiteit, want door de opstand in Egypte zijn er minder soapproducties dan in voorgaande jaren. Die opstand speelt dan ook een belangrijke rol in en rondom de verschillende Egyptische series.
Samara is gebaseerd op een gelijknamige Egyptische klassieker. De hoofdrol wordt gespeeld door Ghada Abdel Razek, die tijdens de opstand voor Mubarak was, maar dit nadien ontkende. De hoofdrol in een andere Egyptische productie, Adam, is voor Tamer Hosny, de jonge zanger die tijdens de opstand naar het Tahrirplein ging om de mensenmassa op andere gedachten te brengen. Het resultaat is op YouTube te zien: een huilende Tamer die door zijn vrienden wordt getroost, want hij bedoelde het zo goed.
Op internet is een actie gestart om de beide producties te boycotten. Veertienduizend mensen hebben zich daarbij aangesloten. Dat lijkt veel, maar het kijkerspubliek bestaat uit tientallen miljoenen.
Adam is door verschillende zenders aangekocht en favoriet. Het is een maatschappijkritisch verhaal over Egypte, de spanningen tussen christenen en moslims, armoede en rijkdom, corruptie en machtsmisbruik. Adam is een jongen uit een eenvoudig gezin die een bijbaantje heeft als bezorgjongen om zijn studie te bekostigen. Op een dag redt hij een christelijk meisje van verkrachting, maar dan begint de ellende: hij wordt opgepakt op verdenking van terrorisme en gemarteld.
</div>
<div class="wpg-element paragraph-quote">
<blockquote>
&#8211; Egyptische acteurs spelen twee dingen met overtuiging: eten en vrouwen slaan
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Tamer Hosny heeft voor de rol zijn kinderlijke uitstraling verruild voor die van een ruwe bolster met blanke pit. Meteen in de eerste aflevering werden we getrakteerd op een man die zijn vrouw slaat. Egyptische acteurs spelen altijd twee dingen met verve en overtuiging: eten en vrouwen slaan. Ze eten alsof ze uit een hongerstaking komen en zijn er dol op om de vrouw stevig bij de haren vast te pakken en dan uit te halen. Een man die zichzelf respecteert, slaat zijn vrouw indien nodig waar anderen bij zijn, aldus het personage.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
De Syriërs kunnen geen genoeg krijgen van de historische soaps. Na het grote succes van Bab el Hara, die liefst drie vervolgreeksen kreeg en ook in Israël populair was, is er dit jaar Al Za&#8217;iem (De Leider). De serie speelt zich af in het Syrië van 1918-1920, na de Turkse bezetting. De wijk waar het verhaal zich afspeelt moet een nieuwe leider kiezen: hierop ontstaat een felle strijd tussen de verschillende gegadigden en hun families.
Talaa el Fodha speelt zich af in dezelfde periode als Al Za&#8217;iem en gaat over de verschillende gemeenschappen (moslims, Joden en christenen) in de wijk waar de serie naar is vernoemd. De beide series barsten van het testosteron. De mannen zijn nog echt mannen met van die intimiderende blikken en zwaar aangezette stemmen; mannen van het woord en van eergevoel. De vrouwen vechten hun eigen strijd en die met elkaar binnenshuis uit, voordat de mannen komen en ze zich op hen toeleggen.
Ieder jaar is er ook ophef. Ditmaal willen fans van de overleden Palestijnse dichter Mahmud Darwish, dat de serie over zijn leven, geregisseerd door de Syrische topregisseur Najdat Anzour, wordt stopgezet. Critici vinden dat de serie Darwish niet waardig is en kunnen het niet verkroppen dat de Syrische acteur Firas Ibrahim (tevens producer) de dichter mag vertolken. Het protest komt vooral uit Palestina.
Eerder al, toen het leven van de Syrische dichter Nizar Qabbani in een soap werd gegoten, was er ook felle kritiek: familieleden en fans hadden er onder andere bezwaar tegen dat Qabbani werd afgeschilderd als de rokkenjager die hij was.
En over een andere serie van Anzour, over jongeren en hun problemen met seks, drugs en internet, werd bericht dat die niet door de censor kwam, maar de serie wordt gewoon uitgezonden. De honger stijgt sommige journalisten kennelijk naar het hoofd.
Dan is er nog de Egyptische zakenman Ahmed al Rayan die eenentwintig jaar vastzat en nu moeite heeft met de serie die op zijn leven is gebaseerd: hij had toestemming gegeven, maar had een vleiender portret verwacht en wil nu naar de rechter.
Ze zijn er weer. Alle ingrediënten om de maand spiritueel te beleven.
</div>

Geen brood, wel spelen

Buitenland
Ter compensatie voor het lange vasten, de hongerige fantasieën en chagrijnige rokers pakken Arabische televisiezenders altijd flink uit met de ramadan. Wie wil, kan zich in een coma kijken. Amusementsprogramma, candid camera-programma&#8217;s, komedieseries en natuurlijk de langverwachte soaps. De overdaad aan soaps is zo groot dat er vaak kritiek is dat alles in die ene maand wordt gepropt: de rest van het jaar zouden mensen ook best eens nieuwe series willen zien.
Zoals altijd is er stevige concurrentie tussen de Egyptische en de Syrische soaps. In kwaliteit excelleren de Syriërs: goed uitgewerkte verhalen, personages met diepgang en mooi acteerwerk. Dit jaar overstijgen de Syriërs de Egyptenaren overigens ook in kwantiteit, want door de opstand in Egypte zijn er minder soapproducties dan in voorgaande jaren. Die opstand speelt dan ook een belangrijke rol in en rondom de verschillende Egyptische series.
Samara is gebaseerd op een gelijknamige Egyptische klassieker. De hoofdrol wordt gespeeld door Ghada Abdel Razek, die tijdens de opstand voor Mubarak was, maar dit nadien ontkende. De hoofdrol in een andere Egyptische productie, Adam, is voor Tamer Hosny, de jonge zanger die tijdens de opstand naar het Tahrirplein ging om de mensenmassa op andere gedachten te brengen. Het resultaat is op YouTube te zien: een huilende Tamer die door zijn vrienden wordt getroost, want hij bedoelde het zo goed.
Op internet is een actie gestart om de beide producties te boycotten. Veertienduizend mensen hebben zich daarbij aangesloten. Dat lijkt veel, maar het kijkerspubliek bestaat uit tientallen miljoenen.
Adam is door verschillende zenders aangekocht en favoriet. Het is een maatschappijkritisch verhaal over Egypte, de spanningen tussen christenen en moslims, armoede en rijkdom, corruptie en machtsmisbruik. Adam is een jongen uit een eenvoudig gezin die een bijbaantje heeft als bezorgjongen om zijn studie te bekostigen. Op een dag redt hij een christelijk meisje van verkrachting, maar dan begint de ellende: hij wordt opgepakt op verdenking van terrorisme en gemarteld.
Tamer Hosny heeft voor de rol zijn kinderlijke uitstraling verruild voor die van een ruwe bolster met blanke pit. Meteen in de eerste aflevering werden we getrakteerd op een man die zijn vrouw slaat. Egyptische acteurs spelen altijd twee dingen met verve en overtuiging: eten en vrouwen slaan. Ze eten alsof ze uit een hongerstaking komen en zijn er dol op om de vrouw stevig bij de haren vast te pakken en dan uit te halen. Een man die zichzelf respecteert, slaat zijn vrouw indien nodig waar anderen bij zijn, aldus het personage.
De Syriërs kunnen geen genoeg krijgen van de historische soaps. Na het grote succes van Bab el Hara, die liefst drie vervolgreeksen kreeg en ook in Israël populair was, is er dit jaar Al Za&#8217;iem (De Leider). De serie speelt zich af in het Syrië van 1918-1920, na de Turkse bezetting. De wijk waar het verhaal zich afspeelt moet een nieuwe leider kiezen: hierop ontstaat een felle strijd tussen de verschillende gegadigden en hun families.
Talaa el Fodha speelt zich af in dezelfde periode als Al Za&#8217;iem en gaat over de verschillende gemeenschappen (moslims, Joden en christenen) in de wijk waar de serie naar is vernoemd. De beide series barsten van het testosteron. De mannen zijn nog echt mannen met van die intimiderende blikken en zwaar aangezette stemmen; mannen van het woord en van eergevoel. De vrouwen vechten hun eigen strijd en die met elkaar binnenshuis uit, voordat de mannen komen en ze zich op hen toeleggen.
Ieder jaar is er ook ophef. Ditmaal willen fans van de overleden Palestijnse dichter Mahmud Darwish, dat de serie over zijn leven, geregisseerd door de Syrische topregisseur Najdat Anzour, wordt stopgezet. Critici vinden dat de serie Darwish niet waardig is en kunnen het niet verkroppen dat de Syrische acteur Firas Ibrahim (tevens producer) de dichter mag vertolken. Het protest komt vooral uit Palestina.
Eerder al, toen het leven van de Syrische dichter Nizar Qabbani in een soap werd gegoten, was er ook felle kritiek: familieleden en fans hadden er onder andere bezwaar tegen dat Qabbani werd afgeschilderd als de rokkenjager die hij was.
En over een andere serie van Anzour, over jongeren en hun problemen met seks, drugs en internet, werd bericht dat die niet door de censor kwam, maar de serie wordt gewoon uitgezonden. De honger stijgt sommige journalisten kennelijk naar het hoofd.
Dan is er nog de Egyptische zakenman Ahmed al Rayan die eenentwintig jaar vastzat en nu moeite heeft met de serie die op zijn leven is gebaseerd: hij had toestemming gegeven, maar had een vleiender portret verwacht en wil nu naar de rechter.
Ze zijn er weer. Alle ingrediënten om de maand spiritueel te beleven.

Buitenland
In 2005 interviewde de Amerikaanse journalist Barbara Walters de Saoedische koning Abdullah voor ABC News. Hij had net de troon bestegen en het gesprek kwam onvermijdelijk op het Saoedische rijverbod voor vrouwen. De koning zei dat er vast een moment komt dat ook vrouwen zullen mogen autorijden, maar dat het geduld vereist, de samenleving moet er klaar voor zijn.
Zes jaar na dato is de Saoedische samenleving er blijkbaar nog niet klaar voor. Maar sinds de laatste Internationale Vrouwendag zijn Saoedische vrouwen actief bezig voor hun rechten te vechten. Het verbod op autorijden is daarvan het symbool geworden. Op vrijdag 17 juni willen vrouwen massaal de auto pakken als ludiek protest tegen het rijverbod. Ze willen niet langer door een chauffeur vervoerd worden, maar zelf kunnen rijden zonder eerst met een man te overleggen of toestemming te vragen. Dat valt rauw op het dak van een zeer behoudende samenleving waar mannen op internet betogen dat vrouwen niet gemaakt zijn voor de techniek van een auto, en conservatieve vrouwen zelfs een tegenactie zijn begonnen om het rijverbod te behouden. Sommige verlichte mannen vinden het geen probleem als hun vrouwen auto leren rijden, maar dan niet vanaf hun achttiende, maar pas als ze dertigers zijn, &#8216;als ze wat beter op zichzelf kunnen passen&#8217;.
Manal al-Sharif is het boegbeeld geworden van het protest. Zij plaatste een video van zichzelf waarin ze auto reed op YouTube en werd daarop gearresteerd. Een paar dagen voor dit nieuws werd, was Shaima Osama al aangehouden. Osama moest naar het ziekenhuis voor een injectie, maar had geen chauffeur voorhanden en ging dus zelf. Op de terugweg werd ze gearresteerd, maar na een paar uur weer vrijgelaten.
In een artikel in de Saoedische krant Al-Riyadh staat een interessant betoog waarin wordt gesteld dat sommige vrouwen best auto zouden mogen rijden, mits het gaat om noodzaak en niet om luxe. De auteur stelt dat het er niet om gaat wat individuen willen, maar wat het beste is voor de samenleving. Het gevaar dat je krijgt als vrouwen auto gaan rijden, is dat ze straks allemaal een auto willen. Dat is mooi zakendoen voor de autohandelaren, maar we willen toch niet dat de Saoedische straten overspoeld worden door auto&#8217;s. Als een man zes dochters heeft, dan willen ze allemaal een auto, dat wordt onbetaalbaar. En niet alleen willen ze allemaal een auto, ze gaan dan ook met elkaar concurreren en elkaar aftroeven met mooiere en duurdere auto&#8217;s. De Saoedische variant op &#8216;dat moeten we niet willen met z&#8217;n allen&#8217;.
Het rijverbod voor vrouwen ligt niet in de Saoedische wet verankerd. Wel is het zo dat je in het land alleen met een Saoedisch rijbewijs mag rijden en dat wordt alleen aan mannen verstrekt. De vrouwen die kunnen rijden, hebben dit in het buitenland geleerd.
Eerder dit jaar hintte de Saoedische prins al-Waleed bin Talal er al naar dat hij een opheffing van het verbod wel zag zitten: gezinnen zouden zo flink besparen op de kosten van een chauffeur. Maar Waleed is een moderne man die er, in tegenstelling tot zijn in abaya gehulde seksegenoten, geen problemen mee heeft zijn ongesluierde vrouw aan de wereld te tonen. Waleed is de man achter Rotana, het mediabedrijf met vele zenders vol sexy videoclips en oppervlakkig shownieuws.
Conservatieve geestelijken willen de status-quo behouden. Zij wijzen erop dat als vrouwen auto&#8217;s gaan besturen, ze ook vaker lastig gevallen zullen worden op straat. Voor hen is een vrouw die autorijdt net zo provocatief als een vrouw in minirok en decolleté in een bar vol stomdronken, hitsige kerels.
Om enigszins tegemoet te komen aan de ontevredenheid van de vrouwen heeft de koning een concessie gedaan: tot voor kort was het verboden voor vrouwen om lingerie te verkopen, maar hier komt een eind aan. Deze stap wordt mede genomen om de werkeloosheid onder vrouwen tegen te gaan en meer banen te creëren. De Saoedische koning heeft opdracht gegeven zeventigduizend banen te scheppen voor de groeiende groep vrouwelijke afgestudeerden. Vanaf eind juni zullen er in de lingeriewinkels dus ook vrouwelijke verkoopassistenten werken die alleen vrouwelijke klanten mogen helpen. Deze aankondiging zal een grote opluchting zijn voor vrouwen voor wie niks erger is dan een besnorde man die je aanstaande slipje uit elkaar trekt om je te laten zien dat het van goede, elastische kwaliteit is. Nog belangrijker echter: iedere vrouw weet dat het maar een kleine stap is van lingerie verkopen naar autorijden.

Vrouwen in de slipstream

<div class="wpg-element paragraph">
Vrouwen in Saoedi-Arabië protesteren voor het recht om te mogen autorijden. De eerste concessie: ze mogen lingerie verkopen. 
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
In 2005 interviewde de Amerikaanse journalist Barbara Walters de Saoedische koning Abdullah voor ABC News. Hij had net de troon bestegen en het gesprek kwam onvermijdelijk op het Saoedische rijverbod voor vrouwen. De koning zei dat er vast een moment komt dat ook vrouwen zullen mogen autorijden, maar dat het geduld vereist, de samenleving moet er klaar voor zijn.
Zes jaar na dato is de Saoedische samenleving er blijkbaar nog niet klaar voor. Maar sinds de laatste Internationale Vrouwendag zijn Saoedische vrouwen actief bezig voor hun rechten te vechten. Het verbod op autorijden is daarvan het symbool geworden. Op vrijdag 17 juni willen vrouwen massaal de auto pakken als ludiek protest tegen het rijverbod. Ze willen niet langer door een chauffeur vervoerd worden, maar zelf kunnen rijden zonder eerst met een man te overleggen of toestemming te vragen. Dat valt rauw op het dak van een zeer behoudende samenleving waar mannen op internet betogen dat vrouwen niet gemaakt zijn voor de techniek van een auto, en conservatieve vrouwen zelfs een tegenactie zijn begonnen om het rijverbod te behouden. Sommige verlichte mannen vinden het geen probleem als hun vrouwen auto leren rijden, maar dan niet vanaf hun achttiende, maar pas als ze dertigers zijn, &#8216;als ze wat beter op zichzelf kunnen passen&#8217;.
Manal al-Sharif is het boegbeeld geworden van het protest. Zij plaatste een video van zichzelf waarin ze auto reed op YouTube en werd daarop gearresteerd. Een paar dagen voor dit nieuws werd, was Shaima Osama al aangehouden. Osama moest naar het ziekenhuis voor een injectie, maar had geen chauffeur voorhanden en ging dus zelf. Op de terugweg werd ze gearresteerd, maar na een paar uur weer vrijgelaten.
</div>
<div class="wpg-element paragraph-quote">
<blockquote>
&#8211; Het gevaar is dat vrouwen straks allemaal een auto willen
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
In een artikel in de Saoedische krant Al-Riyadh staat een interessant betoog waarin wordt gesteld dat sommige vrouwen best auto zouden mogen rijden, mits het gaat om noodzaak en niet om luxe. De auteur stelt dat het er niet om gaat wat individuen willen, maar wat het beste is voor de samenleving. Het gevaar dat je krijgt als vrouwen auto gaan rijden, is dat ze straks allemaal een auto willen. Dat is mooi zakendoen voor de autohandelaren, maar we willen toch niet dat de Saoedische straten overspoeld worden door auto&#8217;s. Als een man zes dochters heeft, dan willen ze allemaal een auto, dat wordt onbetaalbaar. En niet alleen willen ze allemaal een auto, ze gaan dan ook met elkaar concurreren en elkaar aftroeven met mooiere en duurdere auto&#8217;s. De Saoedische variant op &#8216;dat moeten we niet willen met z&#8217;n allen&#8217;.
Het rijverbod voor vrouwen ligt niet in de Saoedische wet verankerd. Wel is het zo dat je in het land alleen met een Saoedisch rijbewijs mag rijden en dat wordt alleen aan mannen verstrekt. De vrouwen die kunnen rijden, hebben dit in het buitenland geleerd. Eerder dit jaar hintte de Saoedische prins al-Waleed bin Talal er al naar dat hij een opheffing van het verbod wel zag zitten: gezinnen zouden zo flink besparen op de kosten van een chauffeur. Maar Waleed is een moderne man die er, in tegenstelling tot zijn in abaya gehulde seksegenoten, geen problemen mee heeft zijn ongesluierde vrouw aan de wereld te tonen. Waleed is de man achter Rotana, het mediabedrijf met vele zenders vol sexy videoclips en oppervlakkig shownieuws.
Conservatieve geestelijken willen de status-quo behouden. Zij wijzen erop dat als vrouwen auto&#8217;s gaan besturen, ze ook vaker lastig gevallen zullen worden op straat. Voor hen is een vrouw die autorijdt net zo provocatief als een vrouw in minirok en decolleté in een bar vol stomdronken, hitsige kerels.
Om enigszins tegemoet te komen aan de ontevredenheid van de vrouwen heeft de koning een concessie gedaan: tot voor kort was het verboden voor vrouwen om lingerie te verkopen, maar hier komt een eind aan. Deze stap wordt mede genomen om de werkeloosheid onder vrouwen tegen te gaan en meer banen te creëren. De Saoedische koning heeft opdracht gegeven zeventigduizend banen te scheppen voor de groeiende groep vrouwelijke afgestudeerden. Vanaf eind juni zullen er in de lingeriewinkels dus ook vrouwelijke verkoopassistenten werken die alleen vrouwelijke klanten mogen helpen. Deze aankondiging zal een grote opluchting zijn voor vrouwen voor wie niks erger is dan een besnorde man die je aanstaande slipje uit elkaar trekt om je te laten zien dat het van goede, elastische kwaliteit is. Nog belangrijker echter: iedere vrouw weet dat het maar een kleine stap is van lingerie verkopen naar autorijden.
</div>

Marokko
Boven de ingang van menig openbaar ziekenhuis in Marokko staat een groot bord met de tekst: &#8216;Nee tegen smeergeld&#8217;. Kinderen worden er volgens de regels niet toegelaten en patiënten mogen slechts één bezoeker per keer op de kamer ontvangen. Als je de portier die post houdt onder dat bord echter wat toeschuift, knijpt hij een oogje toe en kun je je hele nest kinderen en andere familieleden meenemen.
De verpleegsters in de openbare ziekenhuizen komen niet in actie alvorens je hun wat geeft en ambulancepersoneel vervoert je pas als je betaalt. Als er geen bloed is, nemen ze er de tijd voor. De steekpenningen zijn een aanvulling op hun salaris. Levens redden en ziektes bestrijden is voor hen geen roeping. Het is een baan waarbij je goed kunt bijverdienen door mensen geld af te troggelen en medicijnen, bedoeld voor de arme patiënten, door te verkopen.
Na de verschillende opstanden in de Arabische landen waren vele ogen gericht op Marokko en bogen experts en zelfbenoemde deskundigen zich over de vraag of Marokko nu wel of geen uitzonderingspositie had. Sinds de eerste betogingen in februari en maart is het land nu in de greep van voortdurende demonstraties en stakingen. Wilden de aanvankelijke betogers meer vrijheid en democratie en een einde aan de corruptie, inmiddels hebben de meest corrupten het protest gekaapt en demonstreren ook zij voor &#8216;regime change&#8217; en tegen, eh, corruptie.
Of het nu bedrijven zijn, universiteiten of ambtelijke loketten, overal hangen pamfletten die oproepen om de hoogste baas te ontslaan. Macht aan het volk! Onder hen de ergste ambtenaren die het hele jaar door niks doen, maar wel vrolijk hun salaris opstrijken en gemeenschapsgeld wegdrukken, en die nu hun kans schoon zien nóg hoger op de corrupte ambtelijke ladder te klimmen. Toen twee jaar terug duizend banen werden gecreëerd in de particuliere sector voor afgestudeerde werkzoekenden, sloegen de werkzoekenden deze af: een baan in de particuliere sector betekent een beter salaris, maar ook hard werken. Ze wilden liever een baan in dienst van de overheid. Ook nu nog demonstreren bepaalde groepen niet voor werk, maar specifiek voor een ambtenarenbaantje.
Wat dus begon als een legitieme roep om verandering, is nu al verzand en versnipperd in een opportunistische chaos waarbij de ergste graaiers de grootste mond vol hebben van democratie en corruptiebestrijding. Terwijl de gewone burgers de klappen van de politie opvangen. Op YouTube is op een misselijkmakend filmpje te zien hoe activist Kamal al-Amari klappen krijgt van de oproerpolitie. Diezelfde dag sterft hij aan zijn verwondingen.
Parallel hieraan wordt er door Nederlandse Marokkanen een opmerkelijke oorlog uitgevochten. Zogenaamde tegenstanders van de Marokkaanse overheid zijn maar wat druk zich in de media te onderscheiden van die &#8216;laffe, onwetende Marokkanen&#8217; die naar hun mening niet genoeg stelling nemen tegen de Marokkaanse regering en vóór de demonstranten. Hierbij hanteren ze de Bushiaanse methode &#8216;wie niet voor ons is, is tegen ons&#8217;. Onduidelijk is het echter waar je precies voor moet zijn.
Eerder dit jaar organiseerde het CCME, de raad voor Marokkaanse migranten in het buitenland, een conferentie in Marokko voor Marokkaanse journalisten uit de hele wereld. Ook Nederlands-Marokkaanse journalisten werden hiervoor uitgenodigd. Prompt deed De Stem van Marokkaanse Democraten in Nederland (SMDN) een ronkend persbericht de deur uit: het zou om een verkapte poging gaan van de Marokkaanse overheid om journalisten voor haar karretje te spannen. De hysterie spatte van het bericht. Alsof journalisten robots zijn die niet hun eigen afwegingen kunnen maken. Op de conferentie, waar ook verbannen Al Jazeera-journalisten waren, haalden de aanwezigen hard uit naar de Marokkaanse regering, de premier en het heersende nepotisme. Belangrijker echter is het saillante detail dat de ondertekenaar van het persbericht, Farid Aouled Lahcen, zelf ook op kosten van de Marokkaanse overheid naar Marokko is gegaan.
Sinds het begin van de demonstraties in Marokko verdringen de gelegenheidssalonrevolutionairen zich in de hoop op een glorieus mediamomentje en laten ze hun seksistische agressie de vrije loop. Leden van de adviesraad, onder wie Nadia Bouras, moeten het hierbij het meest ontgelden: mannen en vrouwen die zelf ook dongen naar een plaatsje in de raad en die wanneer het zo schikt naar Marokko gaan op kosten van de staat om, bijvoorbeeld, de hand van de koning te schudden, roepen hier in Nederland op verontwaardigde toon dat de raadsleden verantwoording moeten afleggen of zelfs berecht moeten worden. &#8216;Je moet uit de raad stappen,&#8217; eisen ze. &#8216;Je mag niet mee demonstreren als je in de raad zit.&#8217; &#8216;Als je nu in Marokko was geweest, hadden ze je kop ingeslagen,&#8217; &#8216;Je bent een verrader&#8217;. En dit zijn geen anonieme internetreageerders, maar mensen met maatschappelijke en politieke functies die zich in de media laten voorstaan op hun liberale en sociale karakter en strijd voor democratie: Farid Azarkan van het Samenwerkingsverband van Marokkaanse Nederlanders (SMN), het Rotterdamse gemeenteraadslid Fouad el Haji en journalist Mohamed el Ayoubi. Mensen die gerust op televisie en op de radio pleiten voor het doorsnijden van de Marokkaanse navelstreng, maar die tegelijkertijd leden van hun organisaties sturen naar bijeenkomsten van diezelfde gehate raad. Deze felle aanvallen zijn heel persoonlijk en publiekelijk: tijdens debatten, op Twitter en Facebook.
Het zijn mensen die de Nederlandse media door middel van manifesten duidelijk maken dat ze Nederlanders zijn en geen enkele bemoeienis van de Marokkaanse overheid wensen, maar die zich zelf wel actief bemoeien met de Marokkaanse politiek en dat ook van anderen eisen, en ondertussen hard werken aan hun Marokkaanse netwerk en carrière.
De aankondiging van een Marokkaans Cultureel Cen-trum à la Maison Descartes was recent nog reden voor zogenaamde paniek onder de vrijgevochten, democratische Marokkanen: zie je wel, wéér een poging van de Marokkaanse overheid om grip op de migranten te krijgen. Maar toen de Marokkaanse minister van Cultuur laatst een bezoekje bracht, zaten ze wel likkebaardend in de zaal, lobbyend voor een toekomstig baantje.
Probleem is dus dat veel van de betogers in Marokko en hun sympathisanten in Nederland net zo corrupt zijn of op z&#8217;n minst een dubbele agenda hebben. Iedereen wil dat de corruptie wordt aangepakt, maar niemand wil zelf worden aangepakt, want ze vinden dat zij ook recht hebben op hun deel, want hun eigen deel van de taart is natuurlijk wél rechtmatig.
Later deze maand komt in Marokko de aangestelde commissie met aanbevelingen voor hervormingen.

Voor een groter deel van de taart

Buitenland
De dood van Bin Laden is een goed moment om de balans op te maken wat betreft Arabisch/islamitisch leiderschap. Naast het bekende &#8216;hij was een slecht mens&#8217; en &#8216;hij was een moedige strijder tegen Amerika en Israël&#8217; viel één reactie me op: dat zijn dood de zoveelste nederlaag zou zijn voor de Arabische wereld.
Inderdaad, als je erbij stilstaat, kun je concluderen dat de Arabische leiders die geroemd werden om hun standvastigheid tegen de Verenigde Staten, op vernederende wijze aan hun eind zijn gekomen. Saddam Hoessein werd voor het oog van de wereld uit een gat gehaald en op vlooien gecontroleerd alvorens hij door zijn eigen mensen werd opgehangen tijdens het offerfeest. Alsof het een schaap betrof.
Dan heb je het Palestijnse Hamas, dat druk bezig is het leven voor de eigen bevolking nog een graadje erger te maken. De grootspraak dat het Israël zou vernietigen, wordt nog steeds gebruikt om de partij te weigeren als gesprekspartner. Ze hebben er jaren geleden afstand van genomen, maar het dreigement leeft voort. En dat terwijl ze niet eens in staat zijn Israël daadwerkelijk gevoelig te raken.
Het Libanese Hezbollah kraaide victorie omdat het Israël niet was gelukt haar te elimineren, maar kun je spreken van een overwinning als je halve land kapot is gebombardeerd en vele landgenoten zijn omgekomen?
De Saoedische Bin Laden is op een moment gedood dat hij volslagen irrelevant was geworden in de Arabische wereld. Wat heeft zijn moed de regio gebracht? Een inval in Irak die aan honderdduizenden het leven kostte en vervolgens het land aan de rand van de afgrond bracht door het gruwelijke, sektarische geweld. Een inval in Afghanistan, vele sadistische copy cats en een abominabele reputatie voor moslims wereldwijd. Al kun je je afvragen hoe redelijk het is dat alleen op zijn conto te schrijven.
Of Bin Laden nu wel of niet het brein achter 11 september was, doet er niet eens toe. Hij gebruikte de verschillende aanslagen in de wereld die aan Al-Qaida werden toegeschreven als propagandamateriaal en sindsdien hebben moslims in het Westen heel wat uit te leggen: &#8216;Islam en democratie gaan niet samen!&#8217; &#8216;De hoofddoek is hetzelfde als het hakenkruis!&#8217; &#8216;Moslims willen de boel overnemen!&#8217; &#8216;Jij bent moslim, dus je kunt niet vrij zijn!&#8217; &#8216;Jij moet alle ongelovigen doden!&#8217; &#8216;Dat moet van Allah!&#8217; &#8216;Het staat in de Koran!&#8217; Ad nauseam, ad infinitum. En bedankt, hè, Osama.
De andere Arabische leiders, vooral de bondgenoten van het Westen, slaagden er niet in het terrorisme effectief te bestrijden. De terroristische aanslagen in de verschillende Arabische landen waren gericht tegen de regeringsleiders, maar ze hebben nooit effect gehad, alleen dood en verderf gezaaid. De regeringsleiders profiteerden er juist van doordat ze zich konden profileren als seculiere vrienden van het Westen.
Louche vrienden die je inzet bij martelverhoren, dat wel, want democratisch waren ze niet en van mensenrechten wilden ze evenmin wat weten en dus bleef het achterlijke stigma aan die landen plakken. Zelfs de inzet van in Chanel gedrenkte echtgenotes van presidenten en koningen, veranderde niet veel aan het imago van de Arabische wereld. Want hoewel populair en charismatisch, hebben de optredens van de Jordaanse koningin Rania bij Oprah niet zo heel veel zoden aan de dijk gezet om de wereld ervan te overtuigen dat ook Arabieren dezelfde, universele wensen nastreven.
Nee, dan de haveloze, gesluierde, netjes in pak of met flashy zonnebril getooide gewone Arabieren die uit oprechte radeloosheid uiting gaven aan hun woede en zo duidelijk maakten dat ze niets anders wilden dan een goed leven in vrijheid, zonder dagelijkse vernederingen en onderdrukking. En dat zonder een vlag te verbranden. Opeens zagen mensen elders dat Arabieren dezelfde taal spreken. Dat ze ook maar mensen zijn met hun dromen en angsten. Er was herkenning.
Diezelfde betogers lieten zien dat je ook gewoon om iets kunt vrágen in plaats van meteen ergens een bom te planten of om je middel te knopen. Op die revolutionaire gedachte waren de terroristen nog niet gekomen.
Hoe ironisch dat de westerse toon en seculiere houding die de verschillende leiders hanteerden, minder heeft gedaan voor het imago van de Arabische wereld dan de simpele, maar volhardende acties van de mensen nu. Blijkt het gewone volk de taal van de diplomatie en pr beter te begrijpen dan de op dure, westerse universiteiten opgeleide despoten.

Hoe Arabische leiders faalden

<div class="wpg-element paragraph">
Het Westen verklaart de Arabische Lente nu al als mislukt. Onterecht. De beelden tonen juist dat de opstand lééft.
Grote woorden als &#8216;de lente is voorbij&#8217;, &#8216;de lente blijkt een herfst&#8217; of nog erger: &#8216;de teloorgang van de Arabische Lente&#8217; domineren tegenwoordig het discours over de onrust in de Arabische landen. Zo enthousiast als mensen in het Westen eerst waren over de demonstraties in Noord-Afrika en het Midden-Oosten, zo pessimistisch zijn ze nu.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Het kolonialisme zit erin gebakken. Mensen in de Arabische landen komen in opstand tegen de politieke onderdrukkers, in het Westen wordt daar meteen een romantisch label op geplakt en als de ontwikkelingen niet gaan zoals dat hoort bij het etiket dat ze ervoor hebben bedacht, gaan mensen grommen, brommen, &#8216;zie je wel&#8217; mokken en concluderen dat er niks is om blij mee te zijn. In de Arabische media werd sowieso niet gesproken over een lente. Zenders als MBC, Al Arabiya en Al Jazeera repten van &#8216;dagen van woede&#8217;, &#8216;opstand van het volk&#8217;, &#8216;strijd voor vrijheid&#8217;. Die lente, dat maakten de westerse landen ervan, om haar even snel weer mislukt te verklaren.
Is het ongeduld, of is het juist de gretigheid om vast te stellen dat alleen westerse volken in staat zijn hun eigen lot te bepalen, zich te bevrijden van tirannen?
</div>
<div class="wpg-element paragraph-quote">
<blockquote>
&#8211; Politici proberen de bevolking te sussen, maar de mensen trappen er niet meer in
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Het is onredelijk te verwachten dat onderdrukking die al decennia, al eeuwen duurt, met een maandje of wat rellen is beëindigd. De sceptici stonden vanaf het begin te trappelen om hun bezwaren te laten horen: of dat nu de waarschuwing tegen moslimfundamentalisten was of de smalende opmerking waar de vrouwen dan bleven, want zonder hen was de opstand bij voorbaat mislukt. Dat op alle foto&#8217;s en beelden de vrouwen ruim vertegenwoordigd waren, ontging hun op miraculeuze wijze.
Vervolgens oreerden diezelfde sceptici bij elke tegenslag, zelfvoldaan lurkend aan hun denkbeeldige pijp als de betweterige oom die iedereen wel in z&#8217;n familie heeft: &#8216;Ik zei het toch.&#8217;
et klopt dat de oude machthebbers het nog steeds voor het zeggen hebben en dat de vrouwen nog niets aan hun achtergestelde positie hebben veranderd. Het klopt dat in de overgang de meeste leiders er nog zitten, dat de berechting van Mubarak gebeurt door zijn oude maatjes zodat ze in het zadel kunnen blijven, dat Libië in een burgeroorlog verzeild is geraakt en dat vrouwen in Saoedi-Arabië nog altijd niet mogen autorijden.
Maar het klopt ook dat de machthebbers in alle landen grote toezeggingen en concessies hebben gedaan aan de bevolking om de onrust te voorkomen dan wel te beteugelen, dat noodtoestanden eindelijk na decennia zijn opgeheven, dat er naar de eisen van de mensen is geluisterd en dat er allerlei voorzieningen in het leven zijn geroepen.
Veel belangrijker dan de toezeggingen, echter, is het feit dat er een einde lijkt te zijn gekomen aan de Arabische kruiperigheid ten aanzien van de macht. De dagen van angstig zwijgen en ja-knikkerij. De tijd van Arabische etiquette die net zo makkelijk door kan gaan voor hypocrisie en achterbaksheid.
</div>
<div class="wpg-element paragraph-quote">
<blockquote>
&#8211; De tijd van Arabische etiquette die net zo makkelijk door kan gaan voor hypocrisie en achterbaksheid
</blockquote>
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Wie had ooit gedacht dat zelfs de Syriërs, die altijd gebukt gingen onder de geheime politie, nu al hun angst zouden overwinnen en de straat zouden opgaan? Over vijf jaar zouden ze het misschien aandurven, zeiden de deskundigen. En nu zijn ze niet meer te stoppen. Hoe hard het regime ook op de mensen inslaat, ze gaan door met hun protesten tegen de regering en de repressie, ondanks de maatregelen genomen door de regering, waaronder het opheffen van de noodtoestand.
Mensen zien de nare beelden van betogers die worden vertrapt en geslagen door ordetroepen en concluderen daaruit dat de Arabische Lente smadelijk is mislukt. Terwijl die beelden ons juist tonen dat de opstand lééft. Dat de mensen de angst, de klappen, de martelingen trotseren om hun recht te halen, hun eisen door te drukken.
De politici kronkelen als slangen en proberen de bevolking te sussen, maar de mensen trappen er niet meer in. Ouderen doen mee. Vrouwen doen mee. De rollen zijn nu omgedraaid. Het zijn de politieke leiders die zich zorgen maken om hun positie en die voor het eerst iets moeten toegeven willen ze overleven; voor het eerst moeten ze daadwerkelijk rekening houden met het volk dat de mentale ketens af heeft geworpen.
Dit is geen teloorgang, maar alvast een grote overwinning. Wat de uitkomst verder ook zal zijn. Ondanks het feit dat veel mensen demonstratiemoe zijn. Ook al gaan we nog vaak teleurgesteld worden met achterlijke ideeën en schandalen. En zelfs al blijven de machthebbers zitten.
</div>

Voorjaar in Arabië

Buitenland
Grote woorden als &#8216;de lente is voorbij&#8217;, &#8216;de lente blijkt een herfst&#8217; of nog erger: &#8216;de teloorgang van de Arabische Lente&#8217; domineren tegenwoordig het discours over de onrust in de Arabische landen. Zo enthousiast als mensen in het Westen eerst waren over de demonstraties in Noord-Afrika en het Midden-Oosten, zo pessimistisch zijn ze nu.
Het kolonialisme zit erin gebakken. Mensen in de Arabische landen komen in opstand tegen de politieke onderdrukkers, in het Westen wordt daar meteen een romantisch label op geplakt en als de ontwikkelingen niet gaan zoals dat hoort bij het etiket dat ze ervoor hebben bedacht, gaan mensen grommen, brommen, &#8216;zie je wel&#8217; mokken en concluderen dat er niks is om blij mee te zijn.
In de Arabische media werd sowieso niet gesproken over een lente. Zenders als MBC, Al Arabiya en Al Jazeera repten van &#8216;dagen van woede&#8217;, &#8216;opstand van het volk&#8217;, &#8216;strijd voor vrijheid&#8217;. Die lente, dat maakten de westerse landen ervan, om haar even snel weer mislukt te verklaren.
Is het ongeduld, of is het juist de gretigheid om vast te stellen dat alleen westerse volken in staat zijn hun eigen lot te bepalen, zich te bevrijden van tirannen?
Het is onredelijk te verwachten dat onderdrukking die al decennia, al eeuwen duurt, met een maandje of wat rellen is beëindigd. De sceptici stonden vanaf het begin te trappelen om hun bezwaren te laten horen: of dat nu de waarschuwing tegen moslimfundamentalisten was of de smalende opmerking waar de vrouwen dan bleven, want zonder hen was de opstand bij voorbaat mislukt. Dat op alle foto&#8217;s en beelden de vrouwen ruim vertegenwoordigd waren, ontging hun op miraculeuze wijze.
Vervolgens oreerden diezelfde sceptici bij elke tegenslag, zelfvoldaan lurkend aan hun denkbeeldige pijp als de betweterige oom die iedereen wel in z&#8217;n familie heeft: &#8216;Ik zei het toch.&#8217;
Het klopt dat de oude machthebbers het nog steeds voor het zeggen hebben en dat de vrouwen nog niets aan hun achtergestelde positie hebben veranderd. Het klopt dat in de overgang de meeste leiders er nog zitten, dat de berechting van Mubarak gebeurt door zijn oude maatjes zodat ze in het zadel kunnen blijven, dat Libië in een burgeroorlog verzeild is geraakt en dat vrouwen in Saoedi-Arabië nog altijd niet mogen autorijden.
Maar het klopt ook dat de machthebbers in alle landen grote toezeggingen en concessies hebben gedaan aan de bevolking om de onrust te voorkomen dan wel te beteugelen, dat noodtoestanden eindelijk na decennia zijn opgeheven, dat er naar de eisen van de mensen is geluisterd en dat er allerlei voorzieningen in het leven zijn geroepen.
Veel belangrijker dan de toezeggingen, echter, is het feit dat er een einde lijkt te zijn gekomen aan de Arabische kruiperigheid ten aanzien van de macht. De dagen van angstig zwijgen en ja-knikkerij. De tijd van Arabische etiquette die net zo makkelijk door kan gaan voor hypocrisie en achterbaksheid.
Wie had ooit gedacht dat zelfs de Syriërs, die altijd gebukt gingen onder de geheime politie, nu al hun angst zouden overwinnen en de straat zouden opgaan? Over vijf jaar zouden ze het misschien aandurven, zeiden de deskundigen. En nu zijn ze niet meer te stoppen. Hoe hard het regime ook op de mensen inslaat, ze gaan door met hun protesten tegen de regering en de repressie, ondanks de maatregelen genomen door de regering, waaronder het opheffen van de noodtoestand.
Mensen zien de nare beelden van betogers die worden vertrapt en geslagen door ordetroepen en concluderen daaruit dat de Arabische Lente smadelijk is mislukt. Terwijl die beelden ons juist tonen dat de opstand lééft. Dat de mensen de angst, de klappen, de martelingen trotseren om hun recht te halen, hun eisen door te drukken.
De politici kronkelen als slangen en proberen de bevolking te sussen, maar de mensen trappen er niet meer in. Ouderen doen mee. Vrouwen doen mee. De rollen zijn nu omgedraaid. Het zijn de politieke leiders die zich zorgen maken om hun positie en die voor het eerst iets moeten toegeven willen ze overleven; voor het eerst moeten ze daadwerkelijk rekening houden met het volk dat de mentale ketens af heeft geworpen.
Dit is geen teloorgang, maar alvast een grote overwinning. Wat de uitkomst verder ook zal zijn. Ondanks het feit dat veel mensen demonstratiemoe zijn. Ook al gaan we nog vaak teleurgesteld worden met achterlijke ideeën en schandalen. En zelfs al blijven de machthebbers zitten.