Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips

<div class="summary">
<div class="lead">
<p class="p_1">In de week dat zijn droom uitkwam, vertrok webredacteur Tim de Gier overzee.</p>
</div>
<p class="p_1">Die droom was even simpel als lastig: bouw een website die van alle gemakken is voorzien, niet alleen puik aan de voorkant, maar ook aan de achterkant. Het plaatsen van een artikel vereiste eerst meer handelingen dan het in elkaar zetten van een boekenkast van het Zweedse woonwarenhuis. De Gier wist dat het beter kon. Maar omdat alles met alles verknoopt is, zou een overstap een forse operatie zijn. Het besluit om toch een einde te maken aan zijn blijmoedig gedragen lijden, is vooral te danken aan plannen voor de toekomst, die je nu eenmaal beter niet op houten banden tegemoet kunt fietsen.</p>
<p class="p_1"><q class="pull-right">Je kunt de toekomst beter niet op houten banden tegemoet fietsen</q>En dus ging, met hulp van velen binnen en buiten het bedrijf, de nieuwe, supersnelle site vn.nl vorige week open. Wij hopen ook snel het complete, bijna 75-jarige archief toe te voegen, alsmede een zoekfunctie. Mocht een bezoeker her en der nog op oneffenheden stuiten, dan horen wij dat graag – vernieuwen en verbeteren gaan voort.<br />
Maar wij kunnen ons nu vooral op de voorkant richten: dagelijks korte nieuws- en opiniebijdragen, afgewisseld met alle lange stukken uit het blad en met meer service voor abonnees.</p>
<p class="p_1">En waar is Tim de Gier gebleven? Nu deze droom is uitgekomen, is hij negen maanden met verlof om zich te verdiepen in de toekomst van de gedigitaliseerde samenleving. We moeten er rekening mee houden dat hij met nieuwe dromen terugkeert.</p>
</div>


Frits van Exter

Deze week kwam de droom van onze webredacteur uit

<div class="lead">
<p>Het hing al een poosje in de lucht, maar is nu officieel: Paul Jansen is de nieuwe hoofdredacteur van De Telegraaf.</p>
</div>
<p>Voordat u verder leest, stellen wij een kleine oefening in bewustwording voor. Sluit de ogen 10 tellen. Open ze en stelt u zich de vraag: Wat zie ik? Inderdaad, het scherm. We staan er eigenlijk zelden nog bij stil wat een wonder het is: een werkende computer. Probeert u zich voor te stellen wat er allemaal nodig is om u te voorzien van al die nuttige informatie. Vandaag is het tijd om daar bij stil te staan, want vandaag, de laatste vrijdag van juli, is het natuurlijk de Dag van de Systeembeheerder. U kunt uw favoriete medewerker nomineren voor de titel <a href="https://dagvandesysteembeheerder.nl/" target="_blank">Systeembeheerder van het jaar</a>. U kunt hem vandaag ook eens wat rust te gunnen door zelf eens een keer eerst te resetten. En dit is ook niet de dag om te vragen wanneer <a href="https://mashable.com/2015/07/28/windows-10-review/" target="_blank">Windows 10</a> geïnstalleerd wordt.</p>
<p>De Nederlandse boeren houden zich nog stil. Vooralsnog lijken zij geen aanstalten te maken met hun tractoren wegen te blokkeren. Dat betekent niet dat zij het niet zwaar hebben. Misschien zelfs wel zwaarder, want de nu een jaar oude Russische boycot van alle agrarische producten komt hier harder aan dan in België of Frankrijk. Daar komt bij dat de vraag uit China afneemt, waardoor de melkprijzen laag zijn en voorlopig laag blijven. Nederlandse boeren gaan niet zo snel de straat op, zij zijn meer van het smoezen in de Haagse en Brusselse lobbies. Melkveehouders willen grotere interventies in de markt en herinvoering van de melkquota-regeling, die juist in april is afgeschaft. De Europese Commissie komt de boeren nu <a href="https://www.melkvee.nl/economie/nieuws/7406/europese-commissie-neemt-tijdelijke-maatregelen-zuivelmarkt" target="_blank">mondjesmaat </a>tegemoet.</p>
<p>Andere media wisten het al enkele weken, maar <em>De Telegraaf</em> kan het vandaag bevestigen: politiek commentator Paul Jansen is de nieuwe hoofdredacteur. Hij volgt Sjuul Paradijs op die hard <a href="https://www.volkskrant.nl/media/onrust-bij-telegraaf-na-ontslag-sjuul-paradijs~a4030909/" target="_blank">botste </a>met zijn directie over saneringsplannen. Vandaag lezen wij in de krant niets over die plannen, eigenlijk alleen dat Jansen het <a href="https://www.telegraaf.nl/binnenland/24326101/__Boegbeeld_hoofdredacteur__.html" target="_blank">druk zal krijgen</a> met de invoering van een nieuw redactiesysteem – nou ja, vanaf maandag, want vandaag moet Jansen de Helden van systeembeheer hier natuurlijk niet mee lastig vallen &#8211; en dat het bij de nieuwe hoofdredacteur ‘wel snor’ zit met het ‘Telegraaf-dna’.</p>
<p>Al zullen we Sjuul Paradijs <a href="https://www.vn.nl/shortread/de-week-waarin-we-afscheid-namen-van-sjuul-paradijs/" target="_blank">eeuwig missen</a>, de opening van vandaag wekt wel vertrouwen in Jansen: de Publieke Omroep heeft met geld <a href="https://www.telegraaf.nl/binnenland/24326057/__Koningslied_duur_grapje__.html" target="_blank">gesmeten</a>. Het Koningslied voor de inhuldiging van Willem Alexander heeft niet anderhalve ton, maar meer dan een half miljoen euro gekost. Hoewel niemand er het fijne van weet is, een ding duidelijk: de belastingbetaler is weer eens de sigaar.</p>
<p>Vandaag moet <a href="https://nos.nl/artikel/2049674-ioc-kiest-vandaag-voor-almaty" target="_blank">duidelijk </a>worden of de Olympische Winterspelen naar Almaty, Kazachstan, of Peking gaan. Mocht het de Chinese hoofdstad worden, dan is er eigenlijk ook geen beletsel meer om de Winterspelen naar Nederland te halen. Echte sneeuw en bergen heb je helemaal niet nodig.</p>


31 juli: ook onder Paul Jansen is de belastingbetaler de sigaar

<div class="wpg-element paragraph">
<p>Ach, wat is het soms moeilijk, het menselijk verkeer. Maar gelukkig zijn er schrijvers die dat goed onder woorden weten te brengen (p. 29-64).</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>De vrouw waar jij niet op zit te wachten en de vrouw die niet op jou wacht: ‘er veerde een tegenstrijdig jurkje onder’ (Franca Treur).<br />De verzoening die pas na de dood kan: ‘Achter de deur van ieder huis kon zijn vader schuilen’ (Remco Campert).<br />De zenuwen en het bijna fatale medicijn daartegen: ‘Het was echt goed spul, van het soort dat borrelt in je hoofd’ (Etgar Keret). <br />De verbeeldingskracht in het zicht van de dood: ‘de paarse engel die achter jouw schouder met zijn vleugels de vloer veegde’ (Wytske Versteeg).<br />Het zwijgen van de ander en zijn woede daarover: ‘hij had zijn bloedende hart naar haar opgehouden’ (Tommy Wieringa).<br />De man die je een plek in de hel wil verkopen: ‘jullie kunnen zelfs niet verlangen naar een comfortabel leven’ (Sandro Veronesi).<br />De vriendschap die onheil moet afwenden: ‘Hoe erg het ook wordt, ik wil samen met jullie zijn’ (Zadie Smith).<br />De broers en zus die elkaar niet verstaan zonder te weten waarom: ‘je moet haar veerkracht nooit onderschatten’ (Tim Parks).<br />De man die geen afwijzing kan verdragen: ‘We willen elkaar om wat we niet willen zijn’ (Nina Polak). </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>frits.van.exter@vn.nl</p>
</p></div>


Bij VN

<div class="lead">
<p>Genoeg schone energie voor alle Amerikaanse huishoudens in 2027 – Hillary Clinton heeft haar belangrijkste agendapunt voor de verkiezingscampagne. Is dat alleen strategie, of geeft Clinton echt om het klimaat?</p>
</div>
<p>Was het voor haar man in 1992 de zorg en de economie (waar we het campagne-zinnetje <em>it’s the economy, stupid</em> aan te danken hebben), zij zet haar kaarten op klimaatverandering. <span style="font-size: 1em;line-height: 1.556em">In 2027 moet 33 procent van alle elektriciteit uit duurzame bronnen komen – Obama koerste nog op 20 procent in 2030. De Democratische kandidaat Clinton wil 500 miljoen zonnepanelen bouwen, zeven keer zoveel als er nu in de VS staan.</span></p>
<p>Clinton zei gisteren in Iowa: ‘Ik wil dat het land zich weer grote, ambitieuze doelen stelt. Ik wil dat we weer aan onze toekomst werken en een van de beste manieren om dat te doen is door de uitdaging van klimaatverandering aan te gaan en ervoor te zorgen dat die in ons economisch voordeel uitpakt.&#8217;</p>
<p>De <em>New York Times</em> <a href="http://www.nytimes.com/2015/07/28/us/politics/hillary-clinton-lays-out-climate-change-plan.html" target="_blank">wijst</a> er op dat het strategisch een goede zet is. Het is voor de meeste Democraten op dit moment dé kwestie waar ze zich zorgen om maken, een perfect onderwerp om je mee af te zetten tegen de olieslurpende Republikeinen, je haalt er activisten mee in je kamp die weten hoe je campagne moet voeren en je trekt een nieuwe generatie geldschieters aan die om het milieu geven.</p>
<p>Zoals miljardair Tom Steyer, die heeft gezegd dat hij kandidaten steunt op voorwaarde dat zij met plannen komen die ertoe leiden dat de VS uiteindelijk alleen nog schone energie gebruikt. Steyer heeft diepe zakken, maar er zijn nog altijd veel meer miljardairs die gruwen van allerlei overheidsmaatregelen in de energiesector &#8211; zo wil Clinton subsidies weghalen bij de oliemaatschappijen om haar plannen te financieren.</p>
<p>Clinton hamert al langer op het klimaat. In december zei ze: ‘Als we nu doortastend optreden kunnen we de meest rampzalige gevolgen nog afwenden.’ De presidentskandidaat kreeg in het progressieve tijdschrift <em>Mother Jones</em> een pluim omdat zij niet terugschrikt voor de politieke gevolgen: wie de gevolgen van klimaatverandering echt wil aanpakken, moet de kiezer een harde boodschap zien te verkopen. Maar als minister van Buitenlandse Zaken heeft zij zich ook ingezet voor de export van het omstreden schaliegas. En Clinton zal niet alle milieuactivisten weten te overtuigen,  zolang zij zich niet openlijk keert tegen andere omstreden energieprojecten als de aanleg van een <a href="http://www.motherjones.com/environment/2015/04/hillary-clinton-climate-change-president">oliepijplijn</a> naar Canada voor de afname van olie gewonnen uit teerzand. Als minister van Buitenlandse Zaken heeft ze zich daar nog voor ingespannen.</p>


Hillary Clinton: Het is het klimaat, sukkel!

<div class="lead">
<p>De Griekse regering kreeg vannacht de <a href="http://www.theguardian.com/world/2015/jul/22/greece-ecb-emergency-assistance-ceiling-raised-bailout-vote">steun </a>van een grote meerderheid van het parlement voor een reeks hervormingen die volgens schuldeisers voorwaarde zijn om verder te praten over meer krediet.</p>
</div>
<p>Het zou goed nieuws zijn voor premier Alexis Tsipras, ware het niet dat het verzet in zijn eigen partij zo hardnekkig blijft dat een scheuring en nieuwe verkiezingen steeds meer onvermijdelijk lijken. Deze keer stemden 36 partijgenoten van Syriza tegen, vorige week bij een stemming over een reeks andere voorwaarden, waren dat er 3 meer. Het enige goede nieuws was dat oud-minister van financiën, Yanis Varoufakis, deze keer de zijde van de regering koos. Maar haviken in de partij blijven zich zo fel verzetten, dat er een voortdurende politieke instabiliteit dreigt. Niet echt handig wanneer je ingrijpende hervormingen moet invoeren. Als Tsipras er niet in slaagt de dissidenten buiten spel te zetten, zal hij de kiezer een nieuw mandaat moeten vragen. En ook dat komt niet echt gelegen.</p>
<p>De Route du Soleil kunt u vandaag beter mijden. Boze boeren gaan door met hun blokkades. Mocht u toch in de file belanden, dan heeft u alle tijd u te verdiepen in de achtergronden. Boerin en activiste <a href="http://www.liberation.fr/terre/2015/07/22/genevieve-savigny-la-surproduction-pousse-les-eleveurs">Geneviève Savigny</a>: de boeren zijn slachtoffer van overproductie.</p>
<p>Vandaag is het de derde dag van de Nijmeegse Vierdaagse. Hierbij vast het automatisch gegenereerde verslag, gebaseerd op <a href="http://www.nu.nl/binnenland/4093094/tweede-dag-vierdaagse-verloopt-voortreffelijk.html">dat </a> van gisteren: De tocht zal door het land van zeven heuvelen voeren. Het wordt ‘een voortreffelijke dag’, zal marsleider Johan Willemstein vanavond laten weten. De wandelomstandigheden zullen zeer gunstig zijn en volgens de organisatie zullen er slechts enkele incidenten te melden te zijn. Exact 41.093 mensen zullen aan de start verschijnen en daarvan zullen er zeker 894 wandelaars uitvallen. Een woordvoerster van het Rode Kruis zal melden dat aan het einde van de middag al meer dan negenhonderd blaren zijn behandeld bij de ehbo-posten. Zo’n tweehonderd mensen zullen met andere klachten komen: insectenbeten, spier- en gewrichtsproblemen. Twee wandelaars zullen naar het ziekenhuis gestuurd moeten worden. Over de aard van hun klachten zal niets bekend zijn. Al-met-al zal het donderdag, de derde dag, ‘wat rustiger’ zijn dan voorgaande jaren, aldus de woordvoerster. Een aantal deelnemers (we schatten zo’n zeven) wordt vandaag gediskwalificeerd omdat ze de aangegeven route niet volgden, loopstokken gebruikten of een stukje de taxi hebben genomen. Twee militairen zullen bij controle tegen de lamp lopen omdat hun bepakking te licht is. Morgen, vrijdag, de vierde en laatste dag, met de feestelijke bloemenparade in Nijmegen. Het verslag hopen wij morgenochtend vroeg te publiceren.</p>


23 juli: Griekse verkiezingen dreigen

<div class="lead">
<p>Naarmate de eindstreep meer in zicht komt, begint Barack Obama aardig op stoom te komen. Er is nog één hoofdpijndossier dat hij dicht wil slaan: de sluiting van Guantánamo Bay. Daarbij kan Nederland hem helpen. Waarom treuzelt het zo?</p>
</div>
<p>Het was toch een beetje gênant dat, toen koning Willem-Alexander en zijn vrouw op 31 mei op de koffie kwamen, de president van de VS voor de zoveelste keer moest <a href="https://www.nrc.nl/nieuws/2015/06/01/obama-vraagt-nederland-gevangenen-guantanamo-bay-op-te-vangen/">beamen</a> dat het toch wel heel fijn zou zijn als Nederland twee (!) gevangenen zou willen overnemen. Voordat onze koning een ruimhartig gebaar kon maken, haastte minister Koenders zich de staande bezweringsformule uit te spreken: de Nederlandse regering heeft het verzoek in overweging. Ja, dat wisten ze al in Washington.</p>
<p>Het probleem is dat er in de Tweede Kamer geen meerderheid is om de vurige wens van Obama in vervulling te laten gaan. De ene volksvertegenwoordiger hanteert het eigen-schuld-dikke-bultbeginsel, de ander is bang dat dit de sluizen openzet voor een vloed aan terroristen op Nederlandse bodem, de derde haalt er het wetboek bij waarin niets staat over deze unieke situatie.</p>
<p>Het zijn geen sterke argumenten. Natuurlijk hebben de Amerikanen het zichzelf op de hals gehaald door na 11 september 2001 honderden vermeende terroristen te dumpen in een juridische niemandsland (Guantánamo ligt eigenlijk op Cuba, Amerika heeft het sinds 1903 in concessie). Maar, om onze eigen Ko Colijn te <a href="https://www.vn.nl/Archief/Buitenland/Artikel-Buitenland/Nederland-mag-Amerika-ook-wel-eens-uit-de-brand-helpen.htm">citeren</a>, het is ‘onbegrijpelijk’ dat Nederland Obama niet te hulp schiet. Mochten humanitaire overwegingen niet zwaarwegend genoeg zijn, dan zou er tenminste pragmatisch gekeken kunnen worden of er een nette tegenprestatie van de grote bondgenoot inzit.</p>
<p>Inmiddels hebben ruim vijftig landen, waaronder Duitsland, België, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Letland en Bulgarije, wel mensen opgevangen. Er zitten nu nog 116 mensen vast op de basis. Washington wil in ieder geval 52 Yemenieten elders zien onder te brengen. Zij worden nergens (meer) van verdacht, maar kunnen niet terug naar hun vaderland waar een burgeroorlog woedt.</p>
<p>De kans dat Obama voor zijn vertrek Guantánamo kan sluiten wordt kleiner, <a href="https://www.nytimes.com/2015/07/22/us/politics/obamas-plan-for-guantanamo-is-seen-faltering.html .">meldt </a>vandaag <em>The New York Times</em>. De meerderheid van het Congres blijft tegen voorstellen om gevangenen, die in de ogen van de veiligheidsdiensten het grootste risico vormen, naar Amerikaans grondgebied te halen. Sommigen zouden daar berecht kunnen worden, anderen zouden voorlopig als krijgsgevangenen achter de tralies moeten blijven. Bovendien worstelt de minister van Defensie met zijn specifieke verantwoordelijkheid: hij moet van het Congres bij elke overdracht van een gevangene naar een derde land er persoonlijk garant voor staan dat diegene geen terreurdaden pleegt. Daarvan krijgt hij angstzweet, tot chagrijn van Obama.</p>
<p>Misschien bieden de herstelde betrekkingen met Cuba nog een nieuwe kans: Havana zou de huur gewoon moeten opzeggen en de Amerikanen, inclusief hun gevangenen, op straat moeten zetten.</p>


Nederland, help Obama zijn karwei afmaken!

<div class="lead">
<p>Obama gaat naar Kenia, op bezoek bij zijn collega, de zoon van de vader die Obama&#8217;s vader ellende bracht.</p>
</div>
<p>Zaterdag ontmoetten zij elkaar: Uhuru Kenyatta en Barack Obama. Obama brengt dan zijn eerste bezoek als president aan Kenia, het land van zijn vader. Zijn gastheer, president Uhuru Kenyatta, is de zoon van de eerste president van Kenia, Jomo Kenyatta. Het kan een ongemakkelijke ontmoeting worden.</p>
<p>In de eerste plaats is er de pijnlijke geschiedenis van de twee vaders. In zijn boek ‘Dromen van mijn vader’, schrijft Barack Obama over de vader die hij nooit heeft gekend en de zoektocht naar zijn wortels. ‘Ik groeide op zonder vader. Ik was de weg kwijt en was soms losgeslagen, zonder enig helder idee van het pad dat ik zou moeten inslaan.’</p>
<p>Obama senior werd in 1936 geboren in het westen van Kenia, nabij het Victoria Meer. Hij bemachtigde in 1960 een beurs om in Amerika economie te studeren. Daar ontmoette hij Stanley Ann Dunham. Uit hun verbintenis werd een jaar later Barack junior geboren. De vader vertrok in 1963 richting Kenia. Hij heeft zijn zoon nog een keer gezien toen hij tien jaar was.</p>
<p>Senior werd een hoog ambtenaar in het jonge, onafhankelijke Kenia. Hij had <a href="http://www.politico.com/news/stories/0408/9610.html">ideeën</a> over het socialisme in Afrika en kritiek op het bewind van president Jomo Kenyatta. Toen die daar lucht van kreeg liet hij Obama bij zich roepen. Volgens de overlevering heeft de president hem gezegd dat hij wegens zijn grote mond nooit meer werk zou krijgen, ‘tot hij geen schoenen meer aan zijn voeten had’. Hoewel hij volgens zijn zoon later gerehabiliteerd werd, was Obama verbitterd, vluchtte in de alcohol en kwam in 1982 om het leven bij een auto-ongeluk.</p>
<p>Maar er is meer dat een ongedwongen gesprek in de weg staat. Zoon Uhuru Kenyatta hing lange tijd vervolging door het Internationaal Strafhof in Den Haag boven het hoofd wegens ‘misdaden tegen de mensheid’. Hij zou een van de aanstichters zijn van het etnische geweld na de omstreden verkiezingen van 2007. Daarbij kwamen meer dan duizend mensen om het leven. Kenyatta, die in 2013 tot president werd gekozen, en zijn geestverwanten voerden wereldwijd campagne tegen het hof dat in hun ogen een instrument was van ‘bemoeizuchtige westerse imperialisten’. In december <a href="http://www.theguardian.com/world/2014/dec/05/crimes-humanity-charges-kenya-president-dropped-uhuru-kenyatta">staakte </a>openbare aanklager Fatou Bensouda uiteindelijk het strafonderzoek omdat er te weinig bewijzen op tafel kwamen. Knarsetandend meldde zij dat Kenia het onderzoek had gesaboteerd, ook door de intimidatie van mogelijke getuigen.</p>
<p>Nu vervolging van de baan is, kan Obama met goed fatsoen Kenia bezoeken. Het is voor de VS een belangrijke bondgenoot in het front tegen islamitisch terrorisme in de regio, maar verwacht niet dat Obama het ook echt gezellig vindt aan het staatsdiner.</p>


Obama en Kenyatta: echt gezellig kan het niet worden

<div class="lead">
<p>Jacques Delors kreeg ter ere van zijn negentigste verjaardag alle lof toegezwaaid voor zijn visie op Europa en de euro. Jammer dat alleen niemand naar hem heeft willen luisteren.</p>
</div>
<p><em>Le Journal du Dimanche</em> publiceerde gisteren de hartelijke <a href="http://www.lejdd.fr/Politique/Francois-Hollande-Ce-qui-nous-menace-ce-n-est-pas-l-exces-d-Europe-mais-son-insuffisance-742998" target="_blank">felicitaties</a> van partijgenoot president François Hollande. Hij omarmt daarin de visie van Delors op de toekomst van de euro: een monetaire unie is slechts levensvatbaar indien er ook sprake is van een gezamenlijk politiek-economisch beleid, waarbij ‘de sociale dimensie’ net zo’n belangrijke opgaaf is als het handhaven van de monetaire spelregels. Ja, zo durfde Hollande wel te beweren bij de virtuele omhelzing van Delors: ‘Wat ons bedreigt is niet teveel Europa, maar een tekort daaraan’.</p>
<p>Delors van de Parti Socialiste was van 1985 tot 1996 voorzitter van de Europese Commissie. De Franse politicus was in die jaren een van de drijvende krachten achter de invoering van de euro, maar hij slaagde er niet in zijn ideeën over de uitvoering erdoor te krijgen. Met name de Duisters zagen de euro als een puur monetair project, waar de politici zo min mogelijk greep op mochten krijgen – dat zou maar kunnen leiden tot opportunistisch marchanderen met de afspraken, bijvoorbeeld over het toegestane begrotingstekort. De Europese Centrale Bank moest zo onafhankelijk mogelijk worden.</p>
<p>Delors zegt al sinds het begin van de crisis dat wij daarvoor nu met Griekenland <a href="http://www.eurozine.com/articles/2011-07-01-delors-en.html" target="_blank">de prijs betalen</a>. Natuurlijk valt Athene veel te verwijten, maar alle lidstaten hebben weggekeken terwijl Griekenland (en in mindere mate ook Italië, Spanje en Ierland) zich dieper en dieper in de schulden stak bij de banken. De schade is groter dan de schuldenlast van Griekenland; terwijl regeringsleiders eindeloos vergaderen over technische details, verliezen burgers hun vertrouwen in het gemeenschappelijke idee van Europa. De instituties werken niet meer volgens Delors, die een uitzondering maakt voor het Europees Parlement, dat gestaag aan betekenis wint.</p>
<p>Het probleem achter het probleem is volgens hem het gebrek aan intellectuele visie. We hebben niet alleen brandweerlieden nodig die brandjes blussen, maar ook architecten, in de eerste plaats in Duitsland en Frankrijk, die bereid zijn tegenstellingen met elkaar te verzoenen omwille van een groter gedeeld belang. Als Delors om zich heen kijkt, ziet hij ze niet.</p>


Sorry Jacques, je had al die tijd gelijk over de euro

<div class="lead">
<p>Het is de dag waarop zoveel mensen de 298 doden van de MH17 zullen gedenken.</p>
</div>
<p>‘Dit is een ander toestel, denk ik’. Het is een bizar zinnetje uit <a href="https://www.news.com.au/travel/travel-updates/the-moment-russian-backed-rebels-realise-their-momentous-mistake-after-shooting-down-flight-mh17/story-fnizu68q-1227444884741" target="_blank">de video</a> die de Australische tv heeft uitgezonden, een jaar na de ramp met de MH17. De omroep zegt dat de beelden afkomstig zijn van pro-Russische rebellen die het eerst op de plek des onheils aanwezig waren. Zij rommelen door de smeulende resten (de omroep heeft al te heftige beelden bewerkt) op zoek naar aanwijzingen van de herkomst van het toestel.</p>
<p>Hoe slecht de beelden ook zijn, het geluid is opmerkelijk goed. Zo horen wij haarscherp dat het een jaar geleden heel anders is gegaan. De MH17 is neergehaald door een Oekraïens gevechtsvliegtuig, dat op zijn beurt door de rebellen uit de lucht is geschoten. Alsof hij het voorleest zegt de stem op de tape: ‘Het gevechtsvliegtuig heeft deze neergehaald en onze mensen hebben het gevechtsvliegtuig neergehaald.’ En dan komt de samenzweringstheorie: ‘Ze besloten het op deze manier te doen, om het er te laten uitzien alsof wij dit toestel hebben neergehaald.’</p>
<p>De Australische tv bracht het als een grote primeur, de vrucht van uitvoerig onderzoek, maar vooralsnog lijkt het vooral een nogal doorzichtig stukje amateurtoneel. Pijnlijk, zeker op de dag waar zoveel mensen de 298 doden van de MH17 zullen gedenken. Ook in de Oekraïne, waar een jaar later het leven er <a href="https://fd.nl/economie-politiek/1111408/oekraine-heeft-alleen-een-verre-toekomst" target="_blank">niet beter op is geworden</a>. De gevechten gaan gewoon door, het land verkeert nog steeds in chaos.</p>
<p>Het is ook de dag van het feest ter gelegenheid van het breken van de vasten. Na moskeebezoek, wachten familie, vrienden, cadeautjes en natuurlijk de schalen met het lekkerste eten. Langzaam maar zeker heeft Nederland het Suikerfeest ontdekt. De middenstand speelt er natuurlijk <a href="https://nieuws.turkije.net/7079/modewinkels-openen-ogen-voor-suikerfeest/?utm_medium=twitter&amp;utm_source=twitterfeed" target="_blank">goed op in</a>.</p>
<p>Op sociale media feliciteren autochtonen (mag dat woord wel als ‘allochtonen’ <a href="https://www.volkskrant.nl/opinie/het-wordt-tijd-dat-de-volkskrant-het-woord-allochtoon-afschaft~a4098725/" target="_blank">niet meer mag</a>, want ‘Nederlanders’ heeft ook iets uitsluitends?) hun islamitische volgers. Zo zagen wij op de Twitter account ook van Careyn diëtisten de goede wensen voor ‘een mooi suikerfeest’.</p>
<figure id="post-6348 media-6348" class="align-right"><img decoding="async" src="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2015/07/Schermafbeelding-2015-07-17-om-09.09.29.png" srcset="https://www.vn.nl/wp-content/uploads/2015/07/Schermafbeelding-2015-07-17-om-09.09.29-320x212.png 320w" alt="" /></figure>
<p><script src="//platform.twitter.com/widgets.js" async="" charset="utf-8"></script></p>
<p>Maak er een mooie dag van.</p>


17 juli: een jaar na MH17

<div class="lead">
<p>Het was maandag een verontrustend klinkende <a href="http://nos.nl/artikel/2046817-een-jaar-na-mh17-nog-steeds-vliegen-boven-conflictgebieden.html" target="_blank">primeur</a> van het NOS-journaal: ‘Een jaar na de ramp met vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne vliegen dagelijks nog steeds tientallen passagiersvliegtuigen over oorlogsgebieden.’</p>
</div>
<p>De redactie was in de vluchtgegevens gedoken en stelde vast dat KLM, Air France en andere maatschappijen blijven vliegen boven Mali, Zuid-Soedan en de Sinaï. En dat terwijl KLM-topman Pieter Elbers in februari nog had gezegd dat zijn toestellen met een boogje om deze landen heen gaan.</p>
<p>Het onderzoek is nog niet voltooid, maar er zijn vele aanwijzingen dat de MH17 op 17 juli vorig jaar is neergehaald door een vanaf de grond gevuurde raket, vermoedelijk een Buk van Russische makelij. Het toestel vloog op zo’n 10.000 meter boven de gevechtszone in Oekraïne, maar dat is voor de Buk geen probleem. En omdat de Russen in de verkoop van hun wapentuig niet al te kieskeurig zijn, is het nachtmerriescenario dat deze wapensystemen in handen vallen van terroristen die ze tegen de burgerluchtvaart inzetten.</p>
<p>Na de ramp met de MH17 bleek dat elke luchtvaartmaatschappij zijn eigen afwegingen maakt, waarbij de brandstofkosten natuurlijk ook gewicht in de schaal leggen. Er is geen centraal orgaan dat hierover te raadplegen valt. De Amerikaanse Federal Aviation Authority komt nog het dichtst in de buurt, omdat zij nauw samenwerkt met goed geïnformeerde inlichtingendiensten. Hun <a href="https://www.faa.gov/air_traffic/publications/us_restrictions/" target="_blank">NOTAM’s</a> (Notice to airmen) zijn verplichte kost voor de meeste piloten. Daaruit blijkt dat je boven Mali, Zuid-Soedan en de Sinaï gewoon kunt vliegen, als je maar boven de 8.000 meter (FL 260 in vliegerstermen) blijft. Er zijn geen aanwijzingen dat er in die landen wapens rondslingeren waarmee je een toestel op die hoogte kunt neerhalen. Een Buk neem je ook niet zomaar op de schouder mee; je hebt er tenminste een zware oplegger voor nodig en een geschoolde bemanning.</p>
<p>Hoe lager, hoe groter het risico dat je binnen bereik komt van op de schouder gedragen raketwerpers (in de chaos van Libië hebben vele zware wapens hun weg gevonden naar Noord-Mali, Gaza en andere conflictgebieden). Opstijgen en landen zijn de grootste risico’s.</p>
<p>De KLM-baas was misschien zelf niet goed op de hoogte, maar dat betekent niet dat het gevaarlijk is om over Mali en andere landen heen te vliegen – verblijven in die streken is een andere zaak.</p>


Vliegen we gewoon door boven conflictgebieden? Tot op zekere hoogte

<div class="lead">
<p>Vertrouwen had men al nooit in Griekenland: de toetreding tot de eurogroep was een politiek besluit. Nu moet het land boeten voor de bredere vertrouwenscrisis in Europa.</p>
</div>
<p>Het ging uiteindelijk dus allemaal om vertrouwen. De eerste <a href="http://www.nytimes.com/interactive/2015/07/13/world/europe/document-text-of-the-euro-summit-statement-on-greece.html" target="_blank">zin</a> van het vannacht bereikte akkoord spreekt boekdelen: ‘De Eurotop onderstreept de cruciale noodzaak om het vertrouwen met de Griekse autoriteiten te herstellen als een vereiste’ (voor nieuwe leningen). Hier staat met zoveel woorden dat een land het vertrouwen is opgezegd en dat er slechts zicht is op herstel als het zich onderwerpt aan de uitvoering van een reeks maatregelen waarop de geldschieters streng zullen toezien. Pas wanneer blijkt dat het Athene ernst is zal ‘worden overwogen’ nieuwe leningen te verstrekken. Dat kan dus nog wel even duren.</p>
<p>Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, zegt men, maar in het geval van Griekenland is er eigenlijk nooit vertrouwen geweest. Dat was al zo ten tijde van de toetreding tot de eurozone. Gemeten naar de criteria kon je niet verwachten dat Griekenland zich daar aan zou kunnen houden. Het was uiteindelijk een politiek besluit. Begrijpelijk, maar had het dan niet voor de hand gelegen deze keer ook een echt politiek besluit te nemen? Nu is het halfbakken. Enerzijds schrikt Europa terug voor een Grexit, anderzijds houdt het vast aan afspraken die voor de Grieken vooralsnog meer ellende betekenen. Er is nog niet een begin van een echt perspectief op economische en sociale verbetering – het moet vooral bloeden om schulden geheel of gedeeltelijk af te lossen om weer in aanmerking te komen voor nieuwe leningen.</p>
<p>Hoeveel vertrouwen kun je daarin hebben?</p>
<p>De vertrouwensbreuk is natuurlijk breder en dieper. De tegenstellingen tussen eurolanden zijn toegenomen en binnen die landen is de verdeeldheid over Europa groter dan ooit. Een akkoord was noodzakelijk, maar voor opluchting is het wat vroeg. Dertien jaar na de invoering beginnen we een aardig idee te krijgen van de kansen en de risico’s van de euro. Er zijn <a href="http://ec.europa.eu/priorities/economic-monetary-union/docs/5-presidents-report_en.pdf" target="_blank">voorstellen</a> in omloop om ‘Griekse toestanden’ te helpen voorkomen. Als er nu ook nog wat tijd uitgetrokken kan worden om het daarover eens te worden, zou dat ons vertrouwen geen kwaad doen. Blijft de vraag of alleen Griekenland daarvoor leergeld moet betalen.</p>


Vertrouwensbreuk geldt niet voor Griekenland, maar voor heel Europa

<div class="lead">
<p>Hoog tijd voor de Van Reybrouck-methode: we zetten alles even stil om met elkaar te onderzoeken wat écht belangrijk is.</p>
</div>
<p>Het voelt niet goed om zomaar af te moeten wachten of het nog goed komt met Griekenland. Misschien was het inderdaad een rare zet van Athene om het volk per referendum te raadplegen. Maar nu dat is gebeurd, ben ik me er wel nog pijnlijker van bewust dat ik geen enkele stem heb in wat volgens velen toch een cruciaal moment is &#8211; bepalend voor de toekomst van Europa, de euro, de Unie en, als ik sommige analyses mag geloven, zelfs voor geopolitieke verhoudingen (de Chinezen!). Het democratisch tekort van de EU knijpt nu het allerhardst. Ook al wordt deze crisis te elfder ure nog bezworen, ik kan me niet goed voorstellen dat het echt goed komt. Er zijn nieuwe ideeën nodig om uit de impasses te komen. En dat moet maar even niet komen van de murw gebeukte onderhandelaars.</p>
<p>Ik wil geen referendum, want ik zou niet weten waar ik ‘ja’ of ‘nee’ tegen moet zeggen en ik bewaar weinig goede herinneringen aan <a href="http://www.referendumeuropesegrondwet.nl/" target="_blank">het vorige</a>.</p>
<p>En, met alle respect, volgens mij wisten de Grieken dat ook niet precies. Liever wil ik de David van Reybrouck-methode beproeven. Wat deze schrijver in België met <a href="http://www.g1000.org/" target="_blank">de G1000</a> ondernam, verdient navolging. Even heel ruw samengevat: we zetten alles even helemaal stil (de Grieken krijgen een overbruggingskrediet – je moet er wat voor over hebben) en nemen de tijd voor overlegrondes tussen burgers, niet alleen van de landen in de eurozone, maar ook van de EU-lidstaten. Zij moeten in panels de belangrijkste thema’s vaststellen en daar gezamenlijke antwoorden op zoeken, waar parlementen een klap op mogen geven.</p>
<p>Naïef? Vast. Ik begrijp dat de pinautomaten zich niet vanzelf vullen. Maar als de exercities van Van Reybrouck en de zijnen tot nog toe één dingen hebben geleerd, is het dat burgers desgevraagd heel goed in staat zijn verder te kijken dan hun eigen neus lang is.</p>
<p>Ruim tien jaar geleden probeerde de Nederlandse regering de burgers in een ‘bewustwordingscampagne ervan te overtuigen dat Europa ‘best belangrijk’ is (in ieder geval belangrijk genoeg om er voor te gaan stemmen). Het is nu aan de burgers om hun regeringen ervan te overtuigen dat Europa te belangrijk is om ze niet serieus te raadplegen.</p>


Het democratisch tekort van de EU knijpt nu het allerhardst

<div class="wpg-element kader">
<h3>Deze week in het blad:</h3>
<p>De echte goede voornemens maak je in de zomer. Niet op die haastige, koude avond met oprispingen van champagne en geknetter in de lucht. De zomer is het moment. En dan, volgens de wetenschap, bij voorkeur in de derde week van de vakantie. Dan is er een staat van zijn bereikt waarin je rijp bent voor de betere inzichten  die kunnen leiden tot ferme besluiten.  Bijvoorbeeld:</p>
<p>Dat je voor de euro een politieke prijs moet betalen.<br />Dat mensen in de rouw niet van je verwachten dat je voortdurend vraagt hoe het met ze gaat, maar nog minder dat je hun verdriet negeert.<br />Dat de grutto eigenlijk een ‘vliegende panda’ is.<br />Dat je een waarheid kunt verdedigen zonder te vergeten dat iemand een andere waarheid omarmt (zie ons interview met Esther Voet).</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Dat het verspreiden van die selfie, waarop je  zo gelukkig lijkt terwijl je je rot voelt, troost biedt  (als mensen zich tenminste niet beperken tot ‘wow, wat ben je toch een beauty!’).<br />Dat ironie gevaarlijk is, omdat gespeelde onverschilligheid snel werkelijke onverschilligheid wordt (zie ons interview met Leslie Jamison).<br />En nog veel meer gedachten in dit zomernummer. Doe het rustig aan. Pas over twee weken komen we met nieuwe  ideeën voor goede voornemens.</p>
<p>Ook in VN: columns van Arnon Grunberg, Paul Faassen, Ko Colijn, Beatrijs Ritsema, Stephan Sanders, Jeroen Vullings, Kees Kraaijeveld, Evert Nieuwenhuis en Pieter Geenen, satire van Micha Wertheim</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p></br></p>
</p></div>
<div class="wpg-element kader">
<h3>De nieuwe Vrij Nederland&#8230;</h3>
<p>&#8230; ligt woensdag 8 juli in de winkel en is ook verkrijgbaar via digitale kiosken als Blendle. Vrij Nederland op proef? Nu 12 weken voor maar 15 euro! (Stopt automatisch). <a href="https://www.vn.nl/Word-lid/abonnementen.htm?formid=5010292" class="normal" title="https://www.vn.nl/Word-lid/abonnementen.htm?formid=5010292">Klik hier voor de aanbieding.</a> </p>
<p>U kunt natuurlijk ook een <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm">abonnement</a> nemen en Vrij Nederland elke week in de bus of <a href="https://www.vn.nl/Word-lid/abonnementen.htm?formid=5010294" class="normal" title="https://www.vn.nl/Word-lid/abonnementen.htm?formid=5010294">digitaal</a> ontvangen.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p></br></p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<h3>Bekijk de nieuwe Vrij Nederland in Blendle</h3>
<div class="blendle-widget" data-widget-type="kiosk" data-widget-publication="vn"></div>
<p><script>!function(d,s,id){var js,fjs=d.getElementsByTagName(s)[0];if(!d.getElementById(id)){js=d.createElement(s);js.id=id;js.src="https://widgets.blendle.nl/widget.js?de8c51c";fjs.parentNode.insertBefore(js,fjs);}}(document, "script", "blendle-wjs");</script>        </div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p></br></p>
</p></div>


Week 28/29: Ons extra dikke zomernummer

<div class="wpg-element paragraph">
<p>Vrij Nederland viert op 12 september z’n 75ste verjaardag (p. 24 – komt u ook?). Het televisieprogramma EenVandaag kon niet wachten en besteedde twee weken geleden al aandacht aan ons jubileum. In de intro liet de presentator zich van zijn kritische kant zien: ‘Maar valt er wel wat te vieren?’ Want ja, de oplagecijfers staan onder druk. De oplages van de meeste dagbladen en tijdschriften staan al jaren onder druk en nog langer wordt er alom geroepen dat de toekomst digitaal is. Alle media zijn daar op hun eigen wijze druk mee, maar nog steeds worden zij louter op analoge criteria beoordeeld.</p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>Op weg naar de volgende 75 jaar hebben wij vorige week een nieuwe website geopend. Het is nog een zogenaamde bèta-versie: niet alles staat al op z’n plek. Wij zullen er de komende weken verder aan knutselen om aan het einde van de zomer alles te kunnen overhevelen naar de VN-site. Maar u bent al welkom op www.beta.vn.nl. Daar vindt u niet alleen de artikelen uit het blad (gratis voor abonnees via de digitale kiosk Blendle), maar ook dagelijkse blogs over het nieuws dat wij van belang vinden. Het weekblad leent zich uitstekend voor grotere verhalen, gebruikmakend van de hardnekkige kwaliteiten van papier. Internet is het platform voor het gesprek over het nieuws van de dag. Daaraan willen wij meedoen door er feiten, inzichten en opinies aan toe te voegen. Wij investeren daarin, omdat wij geloven in de toekomst van VN – analoog en digitaal. En dus valt er wat te vieren. </p>
</p></div>
<div class="wpg-element paragraph">
<p>frits.van.exter@vn.nl</p>
</p></div>


<div class="lead">
<p>Nederlandse blauwhelmen <a href="http://www.nu.nl/politiek/4070816/nederlandse-militaire-missies-in-irak-afganistan-en-mali-verlengd.html" target="_blank">blijven</a> nog een jaartje in het noorden van Mali. Maar wat wordt het voor de 450 militairen? Mogen zij een vrede bewaken of moeten zij een oorlog het hoofd bieden?</p>
</div>
<p>Het laatste <a href="http://minusma.unmissions.org/sites/default/files/1509275f.pdf" target="_blank">verslag</a> van de Verenigde Naties begint opgewekt: ‘De dialoog tussen de Malinese groepen is aanzienlijk verbeterd.’ Op 15 mei is er zowaar een vredesakkoord gesloten tussen de centrale regering en noordelijke rebellen. Althans met <em>sommige</em> rebellen; de belangrijkste groepering haakte op het laatste moment af, maar zou nu morgen wel weer van de partij zijn bij de ondertekening van de laatste versie. Kort samengevat moet de bevolking in het uitgestrekte noorden (waar tien procent van de circa 15 miljoen Malinezen woont) nationaal en regionaal meer zeggenschap krijgen. Hopelijk valt daarmee ook de voedingsbodem weg voor door Al-Qaida geïnspireerde terreur – want dat is het belangrijkste doel van de interventie die in 2013 door Frankrijk werd ingezet.</p>
<p>Maar even verder in het verslag wordt de toon somber. Het geweld is de afgelopen weken alleen maar toegenomen en heeft zich verspreid naar het zuiden. Er zijn bijna dagelijks aanslagen. Daardoor is het aantal ontheemden in Mali inmiddels opgelopen tot meer dan honderdduizend. De VN-vredesmacht Minusma is zelf ook doelwit. In de afgelopen twee jaar zijn 49 vredesbewakers gedood en meer dan 150 gewond.</p>
<p>Het is vaker vertoond dat geweld oplaait vlak voor of na een vredesakkoord – strijdende partijen willen nog even wat laatste punten scoren. Maar de <a href="http://www.nytimes.com/2015/06/19/opinion/mali-must-disarm-the-militias.html?action=click&amp;pgtype=Homepage&amp;module=opinion-c-col-right-region&amp;region=opinion-c-col-right-region&amp;WT.nav=opinion-c-col-right-region" target="_blank">grootste bedreiging</a> voor Mali blijft, met of zonder VN-troepen, het zwakke centrale gezag. Het leger heeft geen greep op grote delen van het noorden en ook niet op allerlei milities die daar opereren in naam van datzelfde nationale leger. Minusma is met zo’n twaalfduizend troepen te klein om ontwapening af te dwingen in zo’n grote zandbak.</p>
<p>De vrede wordt getekend, maar de kans dat de blauwhelmen daar de komende twaalf maanden ook profijt van hebben is ongewis.</p>
<p>&nbsp;</p>


In Mali wordt de vredesmissie steeds minder vreedzaam

<div class="lead">
<p>Nieuwe media en hoofdredacties gaan slecht samen, constateert een promovenda. Dat klinkt heel bekend.</p>
</div>
<p>Er kwam vanochtend op de redactie een jonge zzp’er met een vlasbaardje bij me langs met de vraag of het oké was om de beta dan nu maar ‘open te gooien’. Ik knikte toestemmend. Ik was op dat moment verdiept in een bericht in <em>Trouw</em> onder de kop: ‘Hoofdredacteuren snappen te weinig van nieuwe media’. Voor wie het wil nalezen: het stond op pagina 6. Sorry, ik bedoel natuurlijk <a href="https://blendle.com/i/trouw/hoofdredacteuren-snappen-te-weinig-van-nieuwe-media/bnl-trn-20150617-4547167" target="_blank">hier.</a></p>
<p>Daar moet u dan wel € 0,15 voor betalen (tenzij u abonnee bent van Trouw) want de hoofdredactie vertikt het sinds enige tijd om zulke artikelen gratis online te zetten. Hopeloos.</p>
<p>Ik las het bericht aandachtig. Klaske Tameling promoveert morgen aan de Rijksuniversiteit Groningen op een ‘etnografisch’ onderzoek naar de digitale nieuwscultuur op de redacties van <em>de Volkskrant</em>, <em>NOS Nieuws</em>, <em>Het Financieele Dagblad</em> en <em>BNR</em>. Dat verrichtte zij in 2011 en 2012. Wat blijkt? Hoofdredacties ‘zijn – tenzij zij het roer nu radicaal omgooien – niet in staat om een cultuuromslag voor elkaar te krijgen.’ Zij zouden eens moeten luisteren naar ‘dat slimme joch van de internetredactie, dat misschien nog niet veel journalistieke ervaring heeft, maar wel veel ideeën over hoe je online verhalen vertelt’. Volgens de promovenda kampen veel internetredacties met een ‘calimero-complex’ &#8211; voor de jongeren: <a href="https://nl.wikipedia.org/wiki/Calimero" target="_blank">dit</a> is Calimero. Tameling: ‘Ze zijn klein, worden vaak gevuld met beginnende redacteuren, die goed zijn, maar niet tegen de ervaren krantenjournalisten zullen zeggen: dit moet je anders doen.’ Het is volgens haar ‘verstandiger dan ooit om te luisteren naar de generatie die met internet is opgegroeid.’</p>
<p>Schuldbewust legde ik de krant neer. Ik liep daadkrachtig naar de uithoek waar vlasbaardje al maanden overuren bleek te draaien om die nieuwe site op de rails te krijgen en stelde hem belangstellend de vraag: ‘Dat beta openen… wat bedoelde je daar eigenlijk mee? En moet het eigenlijk niet ‘bèta zijn?’ Ik zag hem even met zijn ogen rollen.</p>


Deze week kwam de droom van onze webredacteur uit

31 juli: ook onder Paul Jansen is de belastingbetaler de sigaar

Bij VN

Hillary Clinton: Het is het klimaat, sukkel!

23 juli: Griekse verkiezingen dreigen

Nederland, help Obama zijn karwei afmaken!

Obama en Kenyatta: echt gezellig kan het niet worden

Sorry Jacques, je had al die tijd gelijk over de euro

17 juli: een jaar na MH17

Vliegen we gewoon door boven conflictgebieden? Tot op zekere hoogte

Vertrouwensbreuk geldt niet voor Griekenland, maar voor heel Europa

Het democratisch tekort van de EU knijpt nu het allerhardst

Week 28/29: Ons extra dikke zomernummer

Bij VN

In Mali wordt de vredesmissie steeds minder vreedzaam

Misschien toch maar eens naar de webredacteur luisteren