Opvangcrisis escaleert wéér

'Klimaatverandering vraagt om populisme'

Filosoof Chris Julien

Opvangcrisis dreigt weer te escaleren in Nederland

Verhaal van de week

Op de cover van Men’s Health

Teun van de Keuken

Westelijke Jordaanoever

Beeldreportage

Interview met Molly Crabapple

Over anti-zionisme

Het kabinet offert welvaart op voor productiviteit

Hans against the machine

Nog eentje dan!

Column Amber Wiznitzer

Queer Amsterdam, de roze stad

Cultuurtips

Wonderballen
Onlangs las Het Geweten over blauwe balletjes die op ecologisch verantwoorde wijze de was stralend schoon maken. In zijn studententijd werden dit soort producten &#8216;s nachts aangeprezen op RTL4. Amazing Discoveries heette het Amerikaanse telewinkel-programma, en verkoper Mike, die op onnavolgbare wijze werd nagesynchroniseerd, vond de uitvindingen altijd &#8216;on-ge-loof-lijk!&#8217;. In een dronken bui heeft Het Geweten eens een keukenmachine besteld, die stelselmatig alles wat erin ging verkrachtte. Maar huize Geweten wast nu drie maanden met de Ecoballs (www.bespaarbazaar.nl, € 17,95 voor 150 wasbeurten) en ze zijn, tja, ongelooflijk. De ballen bevatten geen wasmiddel, maar &#8216;natuurlijke mineralen&#8217; die volgens de gebruiksaanwijzing de pH-waarde van het water verhogen, waardoor vuil losweekt en bacteriën sterven. Klinkt goed. In elk geval maken ze de was schoner en zachter dan het duurste waspoeder. Ondertussen gaan er geen chemicaliën het riool in, bespaart de wasmachine vele liters water omdat hij nauwelijks hoeft te spoelen en zeul je nooit meer met dozen waspoeder. Amazing.

Evert Nieuwenhuis

Het Geweten

Laffe ledjes
We moeten van milieuminister Cramer aan de ledlamp. &#8216;Als elk huishouden in Nederland drie gloeilampen vervangt door ledlampen,&#8217; zegt zij, &#8216;besparen we evenveel elektriciteit als alle huishoudens in Amsterdam.&#8217; Prachtig. Mag Het Geweten zich even tot de minister richten? Als u doet wat een milieuminister behoort te doen en u zich eindelijk eens verzet tegen de bouw van die vier nieuwe kolencentrales, bespaart u &#8211; in uw eentje &#8211; evenveel CO2-uitstoot als die van alle Nederlandse auto&#8217;s bij elkaar. U weet, Het Geweten heeft een broertje dood
aan cynisme. En dus laat hij zich niet van de wijs brengen door een luie en laffe minister. Braaf heeft hij vorige week drie ledlampen gekocht: een van Philips, een van Osram en een van de bouwmarkt. Ze zijn peperduur, geven stuk voor stuk lelijker licht dan een twintig jaar oude tl-buis, en gaan godbetert ook nog eens vijfentwintig jaar mee &#8211; langer dan de hypotheek. Het moet maar. Want Het Geweten blijft zijn ambt wel trouw, en weigert lui of laf te zijn.

Groene webwinkel
In VN 50 schreef het Geweten over zijn hartgrondige afkeer van biologische markten. Evengoed beloofde hij boodschappen te doen bij een biologische webwinkel, om later zijn &#8216;onbevangen bevindingen&#8217; met u te delen.
Welnu, de onbespoten groente, het biodynamische fruit (welke woorden je wel niet moet gebruiken om aan te geven dat een product niet uit de agrarische massa-industrie komt) en het zuivel van het levenslang vertroetelde vee van www.hofwebwinkel.nl is ver-ruk-ke-lijk.
Zelden vallen idealisme en hedonisme zo nauw samen. Goed, u betaalt iets meer dan bij albert.nl, de webkruier van Albert Heijn, maar dan weet u zeker dat u geen groente of vlees eet waarvan u &#8211; om uw eetlust niet te bederven &#8211; niet wilt weten waarmee het is bespoten of hoe het is geslacht. Nee, u eet dan boerenkool en braadworsten die smaken zoals alleen overgrootmoeders zich vagelijk kunnen herinneren. Luister naar uw Geweten en verwen uzelf: doe op zijn minst voor een keer boodschappen bij een biologische webwinkel. Of ga, als u dat aankunt, naar een biologische markt.

Brandnetelthee aan huis
Vrienden van Het Geweten gaan elke zaterdag naar de biologische markt. &#8216;Heerlijk,&#8217; zeggen ze. &#8216;Alles is kakelvers en lekker onbespoten.&#8217; Ze vinden het bovendien prettig om te zien dat er &#8216;naast de massacultuur van Albert Heijn ook een ander, niet-commercieel Nederland bestaat&#8217;.
Het Geweten is gek op Albert Heijn en vooral op diens bezorgservice Albert. Gewoon via internet je boodschappenlijst doorgeven en voor de prijs van een bosje bloemen brengen ze je weekvoorraad naar je keuken. Scheelt je een zaterdagse helletocht in een bomvolle supermarkt. Vroeger woonde Het Geweten op een steenworp afstand van zo&#8217;n biologische markt. Hij moest er niets van hebben. De peperdure groenten zagen er bescheten uit. Maar bovenal werd Het Geweten recalcitrant van al die vreselijk aardige, correcte en brandnetelthee drinkende lui. Gelukkig is de biologische webwinkel in opkomst. Volgens tijdschrift P+ zijn er in Nederland nu al zeker vijfentwintig. Deze week geeft Het Geweten zijn boodschappenlijstje aan zo&#8217;n groene Albert. Volgende week leest u zijn onbevangen bevindingen.

Het geweten

Hernieuwde fascinatie
Als kind was Het Geweten dol op de knijpkat van zijn vader. Deze lag in het handschoenenkastje van de Volvo, en als de autorit te lang duurde, dook Het Gewetentje onder het dashboard. Daar liet hij verwonderd het licht schijnen tot zijn vingers trilden van vermoeidheid.
Onlangs ontdekte Het Geweten de moderne variant van de dynamolamp: de MaGicTorch (€ 14,95, www.magictorch.nl). Schudt deze zaklamp een minuut zachtjes heen en weer en u heeft twee uur licht. Magie? Nee: een magneetje passeert een spoel, levert de vrijgekomen energie aan een oplaadbaar batterijtje die weer een ledlampje laat branden. Voor eens en voor altijd is het probleem opgelost van de zaklamp-met-lege-batterijen-als-je-hem-nodig-hebt. En dat zonder blauwe vingers van het knijpen.
Ook het tweejarig dochtertje van Het Geweten is gefascineerd door de MaGicTorch. In haar kinderstoeltje op de achterbank van de auto schudt ze de lamp heen en weer, laat het brandende lampje ronddraaien en roept dat het een lieve lust is: &#8216;Tè-tûh, tè-tûh, tè-tûh.&#8217;

Afval in de wieg
Grote vreugde in huize Het Geweten: er is een kindje geboren. Het bezoek loopt af en aan. Ze zeggen de liefste dingen over dit wonderkind en geven de mooiste cadeaus. Het Geweten zweeft op een roze wolk, maar bij het uitpakken van al die knuffels, mutsjes en sokjes steekt die nare eigenschap van Het Geweten weer de kop op: hij raakt bedrukt van al deze verspilling. Want zeker de helft van alle kraamcadeaus is lelijk of overbodig. Na een paar jaar op zolder te hebben gelegen, gaat het hup, de prullenbak in.
De beste vriend van Het Geweten bracht een rompertje mee dat gemaakt is van afval. Cradle to cradle (&#8216;van wieg tot wieg&#8217;, in plaats van &#8216;van wieg tot graf&#8217;) heet het onderliggende principe, wat betekent dat het huidige product slechts een tussenfase is in een eindeloze cyclus van hergebruik. Afval als grondstof.
Het rompertje (Laladoo, € 26,95) was snoezig en gemaakt van het zachtste ecologische katoen &#8211; maar veel te klein. Gelukkig is het volledig biologisch afbreekbaar.

Leven zonder  CO2

Windhandel
Het Geweten is gek op gadgets. Zijn voorliefde is deels banaal (gadgets zijn mooi, duur en glimmen vaak) maar kent ook een diepere dimensie. Het Geweten is immers op zoek naar een optimum van gemak, schoonheid en efficiëntie, oftewel: dagelijkse duurzaamheid. Een gadget kan geniaal zijn dankzij fascinerend vernuft, maar ook omdat het een even eenvoudig als briljant idee behelst dat niemand had bedacht of uitgevoerd.
Voor 49 euro kun je de HY Mini kopen. Dit windmolentje past in de palm van je hand en is volgens webwinkel www.solaronline.nl &#8216;ongelooflijk krachtig&#8217;. Houd &#8216;m twintig minuten in de lucht bij windkracht vier en de ingebouwde, oplaadbare batterij levert genoeg stroom om vier minuten te bellen met een mobiele telefoon. Hoe ziet de ontwerper dit voor zich? Dat ik mijn arm buiten het raam ga hangen om te kunnen bellen? Of dat ik eerst een paar rondjes fiets, al dan niet met de optionele houder (€ 19,95) voor aan het stuur? De HY Mini glimt bevallig, maar is het verbruikte plastic niet waard.

Diep in de Achterhoek, in Lochem, waar de tractors voor het dorpscafé staan geparkeerd, begint de revolutie van de elektrische auto. Althans, dat is de stellige overtuiging van Willem van der Kooi, die ze importeert en fabriceert. &#8216;De elektrische auto is dé auto van de eenentwintigste eeuw,&#8217; zegt Van der Kooi. &#8216;Over tien jaar is één op de acht auto&#8217;s elektrisch. De doorbraak is begonnen.&#8217;
Van der Kooi is medeoprichter en -directeur van Electric Cars Europe (ECE). In een oude loods op een afgelegen industrieterrein bouwt hij zowel dure bolides (Lotus) als degelijke gezinsauto&#8217;s (Volkswagen) om tot elektrisch aangedreven voertuigen. &#8216;Tot maart 2010 zijn we volledig uitverkocht.&#8217; En dat ondanks de forse prijzen. Bijna 130.000 euro voor de elektrische Lotus zal voor de milieubewuste miljonair op zoek naar een eco statement niet onoverkomelijk zijn. Maar honderdduizend euro voor de Volkswagen Golf? Wie betaalt er nu ruim drie keer meer dan de benzine-uitvoering van deze gezinsauto? &#8216;Ruud Lubbers bijvoorbeeld,&#8217; zegt Van der Kooi. &#8216;Of Job Cohen, maar ook de groene ondernemer Ruud Koornstra. Mensen die willen laten zien dat ze om de toekomst van hun kinderen en kleinkinderen geven. Zij zijn mijn ambassadeurs.&#8217; Ook bedrijven, gemeenten en elektriciteitsbedrijf Essent &#8211; dat net als zijn concurrenten staat te popelen om de rol van oliemaatschappijen over te nemen &#8211; kopen auto&#8217;s bij ECE.
&#8216;In het derde kwartaal van 2010 gaat het echt beginnen,&#8217; zegt Van der Kooi. &#8216;Dan brengen wij als eerste in Nederland een betaalbare elektrische auto op de markt waar elk gezin mee uit de voeten kan.&#8217; Van der Kooi doelt op de Detroit Electric. Een doodgewone vierdeurs sedan die na bijna acht uur laden via een stopcontact ruim tweehonderd kilometer kan rijden. Met een snellader is in een half uur zelfs tachtig procent van de batterij weer opgeladen. Aanschafprijs: circa 37.000 euro. Van der Kooi: &#8216;Geen futuristisch design en geen toeters en bellen. Maar een schone auto die in alles lijkt op een gewone. Met de Detroit Electric is elektrisch rijden voor iedereen binnen handbereik.&#8217;
Waarom moeten we eigenlijk elektrisch rijden? Van der Kooi is een door de wol geverfde autodealer en draait moeiteloos zijn verkoopverhaal af. &#8216;Ik hoef uw lezers niet uit te leggen dat we de wereld kapotmaken; we hebben allemaal de boodschap van Al Gore begrepen. Elektrische auto&#8217;s stoten geen CO2 en fijnstof uit, dus worden onze steden schoner. Als de elektriciteit duurzaam wordt opgewekt &#8211; door windmolens, zonne-energie of voor mijn part kernenergie &#8211; rijden we voortaan honderd procent groen.&#8217;
Verkoopargument nummer twee: &#8216;Elektrisch rijden is goedkoop. De Detroit Electric is circa zevenduizend euro duurder dan een vergelijkbare auto, maar in het gebruik is hij stukken goedkoper. Per kilometer betaal je gemiddeld drie cent aan energie, dat is op dit moment drie keer goedkoper dan een benzineauto die één op vijftien rijdt, wat al aardig zuinig is. Bovendien heeft een elektrische auto nauwelijks onderhoud. Je hoeft bijvoorbeeld nooit de olie of uitlaat te vervangen, want die zijn er niet. En remmen slijten minder hard omdat je vaak op de motor remt.&#8217;
Ook het meest gehoorde praktische bezwaar tegen de elektrische auto &#8211; het geringe bereik &#8211; wuift Van der Kooi weg. &#8216;De gemiddelde Nederlandse automobilist rijdt circa zeventig kilometer per dag. Dat is dus veel minder dan het bereik van tweehonderd kilometer van onze accu&#8217;s. Op langere reizen is het aan te raden elke twee uur een kwartier rust te houden. Hé, komt dat goed uit: kun je meteen je accu&#8217;s opladen.&#8217;
Maar wie geen garage heeft, kan zijn auto thuis niet opladen. En waar zijn die oplaadpunten langs de snelweg? &#8216;Pffff, niet zo somber zeg. Dat zijn praktische bezwaren die op te lossen zijn. Enkele grote steden werken nu al aan gratis parkeerplaatsen met gratis oplaadpunt. Bovendien zegt Den Haag de komende drie jaar ten minste tienduizend oplaadpunten te realiseren.&#8217;
Van der Kooi loopt naar de werkplaats waar de benzinemotoren uit de auto worden gehaald en de batterijen &#8211; bij elkaar zo groot als drie verhuisdozen, wat deels ten koste gaat van de kofferbak &#8211; worden gemonteerd. &#8216;Mag ik je nu het definitieve argument geven?&#8217; vraagt hij. &#8216;Het rijgedrag. Ik beloof je dat je na een proefrit verkocht bent. Hier zijn de sleutels.&#8217;
En verdomd: uw kritische, zo niet sceptische verslaggever is al na een paar kilometer onder de indruk van de elektrisch aangedreven Golf. De acceleratie is verbluffend. Niet alleen van stilstand naar pak &#8216;m beet honderd kilometer per uur, maar ook van honderdtwintig naar honderdvijftig. Een benzineauto met de beste automaat kan niet tippen aan het soepele optrekken en afremmen, omdat er domweg geen versnellingsbak is. De motor levert zijn vermogen direct aan de wielen en telt maar twee versnellingen: voor- en achteruit. Wel oppassen in steden en dorpen: niemand hoort je aankomen.
Mijlpaal
Het Gelderse ECE is niet het enige bedrijf dat investeert in de elektrische auto. Op de belangrijke internationale autobeurs van Frankfurt had vorige maand elk zichzelf respecterend automerk de mond vol van elektrisch rijden. General Motors, BMW, Volkswagen, Citroën, Mitsubishi, Nissan &#8211; allemaal presenteerden ze elektrische modellen. Sommige zijn hybride, zoals de Toyota Prius, waarbij een elektrische motor het zo nu en dan overneemt van de verbrandingsmotor. Andere modellen hebben elektrische aandrijving en een generator aan boord om lege accu&#8217;s op te laden. Weer anderen zijn honderd procent elektrisch, zoals de auto&#8217;s van ECE. Vooral de plannen van Renault zijn indrukwekkend. Over tweeënhalf jaar moeten verschillende consumentenmodellen op de markt zijn waar de Franse automaker nu al druk voor adverteert. Tweeduizend ingenieurs met een budget van vier miljard euro werken aan het verwezenlijken van de plannen.
&#8216;Frankfurt was een mijlpaal,&#8217; zegt Clem Dickmann, die namens zijn consultancyfirma Aumacon de autobranche adviseert. &#8216;Elektrisch rijden is nu het leading theme in de auto-industrie. Al mijn klanten, van grote automerken tot kleine toeleveranciers, zijn ermee bezig.&#8217; Maar van een &#8216;definitieve doorbraak&#8217; wil Dickmann niet spreken. &#8216;Ondanks alle aandacht is het omslagpunt nog niet bereikt. Volgens mij is dit de stand van zaken: autofabrikanten onderzoeken de potentie van elektrische auto&#8217;s en de conclusie is nog ongewis. De afgelopen decennia hebben autofabrikanten tientallen miljarden euro&#8217;s geïnvesteerd in het succesvol optimaliseren van de verbrandingsmotor. Die geven ze &#8211; terecht &#8211; niet zomaar op.&#8217;
De elektrische auto is nog met te veel onzekerheden omgeven, zegt Dickmann. &#8216;En daar houdt deze branche niet van. Autofabrikanten zijn conservatief. De marges zijn klein en er heerst moordende concurrentie. Pas bij een productie van grote aantallen maken autofabrikanten winst, en daar is nu geen zicht op. Goed, er zijn enkele enthousiaste wethouders die willen laten zien dat ze om het milieu geven, maar dat is gepruttel in de marge. Ik denk zelfs dat het streven van de politiek om in 2020 tien procent van alle nieuwe auto&#8217;s elektrisch te laten zijn, te optimistisch is.&#8217;
Gratis auto&#8217;s
Wat zijn de onzekerheden waar de grote automerken tegen aanlopen? Dickmann ziet vier hobbels op de weg. &#8216;Ten eerste zijn er nog veel technische problemen op te lossen. Zo moeten de batterijen kleiner, lichter en goedkoper. Ook de oplaadtijd is te lang. Er gaan wilde verhalen rond over laboratoria die &#8220;heel dichtbij&#8221; de ideale batterij zijn. Fantastisch, maar dat hoor ik al jaren. Ook de levensduur van die batterijen is onbekend. Van een verbrandingsmotor weten we dat die na 150.000 kilometer nog net zo goed presteert als na duizend kilometer. Geldt dat ook voor batterijen? Niemand die het weet.&#8217;
Elektrische auto&#8217;s hebben voor grote automerken nog een groot nadeel: ze vragen weinig onderhoud. &#8216;De fabrikanten verliezen zo een belangrijke bron van inkomsten: de zogeheten after market van service verlenen en onderdelen verkopen.&#8217; Marktanalisten zien een nieuw model ontstaan: autorijden wordt als mobiel telefoneren. Je koopt een abonnement en betaalt per gereden kilometer. De prijs is inclusief elektriciteit en onderhoud. De auto krijg je er gratis bij. Dickmann: &#8216;Anderen gaan dus geld verdienen aan autorijden, bijvoorbeeld leasemaatschappijen of elektriciteitsbedrijven. U zult begrijpen dat mijn klanten daar niet heel enthousiast over zijn.&#8217;
De derde onzekerheid voor de auto-industrie is de politiek. &#8216;De elektrische auto is nog te duur om te concurreren met conventionele modellen. De kosten gaan pas dalen als er genoeg vraag is, en dus moet de overheid met subsidies helpen het vliegwiel op gang te brengen. De Toyota Prius is populair geworden dankzij fiscale cadeautjes van het ministerie van Financiën. Ook voor het aanleggen van een infrastructuur om de accu&#8217;s op te laden, is overheidssteun nodig. Op dit moment zijn politici enthousiast, maar helaas hebben ze de neiging om van mening te veranderen.&#8217; Met andere woorden: voordat de industrie definitief kiest voor elektrische auto&#8217;s, wil ze zeker zijn van politieke rugdekking.
Maar de grootste onzekere factor is de consument, die nog conservatiever is dan de auto-industrie. Zijn we bereid om op een andere manier auto te gaan rijden? Sommigen zullen het gebrul van een motor missen, anderen moeten er aan wennen dat je elke avond een stopcontact moet opzoeken. Als zelfs het aanschaffen van spaarlampen en LED-lampen &#8211; kleine investeringen die zich direct terugbetalen &#8211; voor veel Nederlanders te hoog is gegrepen, waarom zullen ze dan wel op elektrische auto&#8217;s overstappen? Dickmann: &#8216;Zolang deze vraag niet overtuigend is beantwoord, stelt de auto-industrie zich afwachtend op.&#8217;
Te onstuimig
Ook Richard Smokers, &#8216;strategisch consultant duurzame mobiliteit&#8217; bij TNO, denkt niet dat de elektrische auto de race met de brandstofmotor al heeft gewonnen. &#8216;Ik houd nu al zeventien jaar alternatieven voor de verbrandingsmotor tegen het licht, en dit is de vierde hype die ik meemaak. Begin jaren negentig gooide de elektrische auto voor het eerst hoge ogen, toen maakte de waterstofauto furore, daarna raakten biobrandstoffen in zwang en nu is de elektrische auto weer helemaal hot.&#8217; Dat wil niet zeggen dat deze hype gebakken lucht is, vindt Smokers. &#8216;De kansen voor de elektrische auto zijn nog nooit zo goed geweest. De techniek is substantieel verbeterd en door klimaatverandering is de druk om alternatieven voor de verbrandingsmotor te vinden groter dan ooit.&#8217;
Eigenlijk is de elektrische auto op de lange termijn onmisbaar. Onlangs somde The Economist een rijtje cijfers op dat boekdelen spreekt. Op dit moment zijn auto-uitlaten verantwoordelijk voor tien procent van de broeikasgassen die mensen uitstoten. In veertig jaar zal het aantal auto&#8217;s in de wereld verviervoudigen tot drie miljard. In 2050 heeft China net zoveel auto&#8217;s als de rest van de wereld nu, het autobezit in India zal vijftig keer groter zijn dan vandaag. In de woorden van Carlos Ghosn, baas van Renault-Nissan: &#8216;Zonder elektrische of zeer zuinige auto&#8217;s ontploft de wereld.&#8217;
Smokers: &#8216;Wereldleiders hebben de ambitie uitgesproken de gemiddelde temperatuur niet meer dan twee graden te laten stijgen. Dat betekent dat rijke landen in 2050 tachtig procent minder CO2 moeten uitstoten ten opzichte van 1990. Vooralsnog stijgt de uitstoot van de transportsector explosief en zal die, zonder maatregelen, in 2050 het totale mondiale &#8220;CO2-budget&#8221; voor zijn rekening nemen. We ontkomen dus niet aan elektrische auto&#8217;s, hetzij aangedreven door batterijen hetzij door waterstofcellen, die gebruikmaken van duurzaam opgewekte energie. En dan heb ik het nog niet gehad over stijgende olieprijzen.&#8217;
Toch is Smokers niet erg te spreken over het huidige animo voor de elektrische auto. &#8216;Het enthousiasme is nu te onstuimig. Iedereen wil meedoen: elke gemeente wil oplaadpunten, elk bedrijf wil een groene vloot. Maar er zijn nog te veel technische en economische onzekerheden, waardoor het veel te vroeg is voor grootschalige introductie. Je kunt wachten op krantenartikelen over slechte accu&#8217;s en haperende elektromotoren. Dan zegt iedereen: &#8220;Zie je wel, die elektrische auto was weer zo&#8217;n duurzaamheidshype.&#8221; Het grote publiek blijft dan sceptisch en autofabrikanten trekken de komende tien jaar hun handen ervan af. Dat kunnen we ons niet veroorloven.&#8217;
Verstandiger is, volgens Smokers, om de elektrische auto gecontroleerd en kleinschalig in te voeren. &#8216;Overheid, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven moeten gezamenlijk de regie voeren. Ga gericht experimenteren in een beperkt aantal proefregio&#8217;s in plaats van overal tegelijk met een of twee auto&#8217;s. En blijf kritisch. Want te hoog gespannen verwachtingen zijn de grootste vijand van de elektrische auto.&#8217;
Duurzaam?
Elektrische auto&#8217;s zijn pas duurzaam als de stroom die ze door de accu&#8217;s jagen is opgewekt door zonnecellen, windmolens of biomassacentrales.
Kan Nederland genoeg groene stroom opwekken voor een elektrische autovloot?
&#8216;Ja,&#8217; zegt Martine Uyterlinde, die voor het Energie Onderzoekscentrum Nederland in Petten enkele rapporten over elektrische auto&#8217;s publiceerde. &#8216;De doelstelling van dit kabinet is dat er in 2025 een miljoen elektrische auto&#8217;s rondrijden in Nederland. Als dat lukt, dan gebruiken deze auto&#8217;s 4 terawattuur (TWh) aan stroom, oftewel 2,3 procent van de verwachte 171 TWh die we dan in totaal zullen verbruiken. Momenteel wordt 7,5 procent van onze stroomvraag duurzaam opgewekt, dus zonder gewijzigd beleid wekken we voldoende groene stroom op voor elektrische auto&#8217;s.&#8217;
Gaat die duurzame stroom voor auto&#8217;s dan niet ten koste van groene stroom in andere sectoren? Er moet 2,5 procent extra duurzame stoom opgewekt worden, anders worden er de facto niet minder broeikasgassen uitgestoten.
Uyterlinde: &#8216;De Nederlandse en Europese doelstelling is om over tien jaar 35 procent van ons stroomverbruik duurzaam te laten zijn. Dus dat valt ruim in de marge. Uit onze berekeningen blijkt dat ruim een derde aan groene stroom haalbaar is, mits daar stevig beleid voor wordt gevoerd. Overigens kun je zelfs met kolencentrales elektrische auto&#8217;s CO2-neutraal laten rijden, omdat je de CO2 bij de centrale kunt afvangen en bijvoorbeeld onder de grond opslaan.&#8217;
Concurrentie
Momenteel staat de elektrische auto in het zonnetje, maar er zijn nog altijd ten minste drie serieuze concurrenten. Ten eerste kan de conventionele verbrandingsmotor nog stukken efficiënter en schoner. Het Duitse Audi zet hier op in en ontwikkelt naar eigen zeggen zeer zuinige en schone dieselmotoren. Verbrandingsmotoren die op biodiesel rijden, zijn ook nog altijd in de race, maar veel wetenschappers betwijfelen of de productie van biodiesel niet ten koste gaat van schaarse landbouwgrond. Tot slot werken autofabrikanten als Toyota aan motoren die gevoed worden door waterstof. Het grote voordeel is dat zware batterijen overbodig zijn, maar vooralsnog is deze techniek te duur.
Ik wil er ook een!
Betaalbare elektrische auto&#8217;s zijn nog niet op de markt. Wel zijn er tal van hypercars, zoals de Tesla Roadster, waar zelfs Top Gear&#8217;s Jeremy Clarkson stil van wordt. De prijzen voor dit soort auto&#8217;s liggen ver boven de ton en de wachtlijsten zijn lang. Voor wie het wat eenvoudiger mag, zijn er op dit moment nog slechts wat veredelde invalide-autootjes te koop.
Th!nk City
Prijs: € 35.000,-
Bereik: 180 km
Snelheid: 110 km/u
Leverbaar: nu
AGV Ideal
Prijs: € 45.000,-
Bereik: 160 km
Snelheid: 110 km/u
Leverbaar: nu
Twike
Prijs: € 20.000,-
Bereik: 200 km
Snelheid: 85 km/u
Leverbaar: nu
Quicc! (een bestelbusje)
Prijs: nog onbekend
Bereik: 150 km
Snelheid: 120 km/u
Leverbaar: tweede helft 2010

Drie cent  per kilometer

Koffieschaamlap
Vrienden beschimpen Het Geweten om zijn espresso. Die is van Nespresso, u weet wel, die veel te dure koffie die wordt aangeprezen door George Clooney. &#8216;Dus jij praat de lezers van Vrij Nederland elke week schuldgevoel aan over hun koopgedrag, maar ondertussen drink je zelf foute koffie?&#8217; zeggen ze. Ze hebben gelijk. Zo wordt het zwarte goud verpakt in luxueus glanzende aluminium cupjes die weer in weelderig bedrukte kartonnen kokers aan huis worden bezorgd. Al dat overdadige verpakkingsmateriaal voor twee slokjes koffie is inderdaad allesbehalve duurzaam. Maar ja, Het Geweten is een koffiesnob en Nespresso biedt de beste koffie voor de minste moeite. Bedenk ook dat de rest van het gezin niet overweg kon met het oude, eersteklas espressoapparaat en dat een Senseo niets dan slappe slobberbakkies zet.
Het Geweten redt zijn zelfrespect door alleen koffiecupjes met de wellustige namen Volluto en Rosabaya te bestellen. Die zijn niet de lekkerste, maar hebben wel een fair trade-certificaat van de Amerikaanse milieuorganisatie Rainforest Alliance. Toegegeven: meer dan een schaamlap is het niet. Maar slechte koffie is net zo goed onverteerbaar.

Ecopost
Het Geweten houdt van mooie dingen. Ook wil hij graag laten zien dat hij goede smaak heeft. Dat moet ook wel, want als cultural creative en zelfstandig ondernemer heeft hij zich te onderscheiden van zijn concurrenten. Het verschil zit &#8216;m in de kleinste details.
Zo verstuurt Het Geweten zijn post in enveloppen die gemaakt zijn van oude Duitse landkaarten. Deze werden van de papierversnipperaar gered en vermaakt tot enveloppen. Volledig gerecycled dus, duurzamer kan haast niet. Het Geweten beeldt zich in dat de ontvanger blij verrast is als hij de envelop openmaakt en de details van de oude landkaarten aan de binnenkant ontdekt. Wat mooi, zal hij of zij denken. En wat origineel.
Tot voor kort verstuurde Het Geweten zijn factuur naar Vrij Nederland in eenvoudige enveloppen van de Hema. Die zijn ook duurzaam en kennen als geboortegrond &#8216;100% well-managed forests&#8217;, aldus het FSC-keurmerk op de verpakking. Maar de Duitse topo-enveloppen (te koop bij www.bureaubewust.nl) zijn exclusiever, duurder en ook nog eens duurzaam. En daar houdt Het Geweten van.

Douchen als misdaad
Het Geweten houdt van lang douchen. Het is het enige moment van de dag dat hij alleen is. Aan de andere kant van het douchegordijn woedt een veldslag: gezinsleden lopen elkaar voor de voeten en schelden het ochtendchagrijn van zich af. Even later verhindert rondvliegende peuterpap het lezen van de krant en begint het Grote Haasten om op tijd in de file aan te sluiten.
Lang douchen is een milieuzonde, las Het Geweten op een website die hulpmiddeltjes voor de wereldverbeterende consument verkoopt. &#8216;Wanneer u onder de douche eens lekker wegdroomt, verbruikt u al snel 80, 100 of zelfs 150 liter warm water.&#8217; En: &#8216;Als iedereen in Nederland 1 minuut korter doucht, besparen we jaarlijks 28 miljard liter water.&#8217; Geen idee hoeveel 28 miljard liter water is, maar het klinkt indrukwekkend.
De Douche Coach is een zandloper die verraadt wanneer het ecologisch verantwoorde rantsoen van vijf minuten verstreken is. Het Geweten moet de zandloper drie keer omdraaien voor hij het dagelijkse strijdtoneel durft te betreden. Hij probeert zijn spilzucht te beperken tot twee omwentelingen, maar een korter verblijf in zijn toevluchtsoord is vooralsnog onbespreekbaar.

Maïs-mobieltje is niet groen
Het Geweten heeft een nieuwe mobiele telefoon nodig. Het scherm is gebarsten en &#8211; veel belangrijker &#8211; het abonnement loopt af. Ineens herinnert Het Geweten zich dat ook aan mobieltjes bloed, zweet en tranen kleven. Zo hebben telefoons coltan nodig. Straatarme Congolezen graven dat zeldzame metaal op onder negentiende-eeuwse omstandigheden en moeten de opbrengsten afstaan aan geesteszieke rebellenleiders &#8211; dat werk. Even vreesde Het Geweten verder zonder telefoon door het leven te moeten. Maar na enig zoekwerk dook de Samsung S3030 Eco op. Dit apparaat bestaat deels uit bio-plastic (maïsmeel) en bevat geen coltan. Bingo.
Toch even checken bij Mariëtte van Huijstee, die de telefoniesector doorlichtte voor de idealistische onderzoeksclub SOMO. &#8216;Echt groene telefoons bestaan nog niet&#8217;, zegt ze. &#8216;Mobieltjes bevatten veel schaarse metalen die onder slechte omstandigheden worden gewonnen. Het beste is je oude toestel te laten repareren. Als dat niet kan, laat dan op z&#8217;n minst je oude toestel recyclen door je telecombedrijf.&#8217;
Heimelijk hoopt Het Geweten dat zijn oude toestel total loss is.