Lesje begroten van Wennink

Verhaal van de Week

Prinsjesdag

Essay

Gooi die nazi-omroep uit het bestel!

Teun van de Keuken

Brommers in zee

Kort verhaal Rob van Essen

Elke tijd kent zijn splijtzwam

Niet wolf, wel wolf

Mikpunt van de twijfelbrigade

Hans against the machine

We legde de vraag voor aan vijf deskundigen

Is een kiesdrempel een goed idee?

De nieuwe Connie Palmen

Cultuurtip

Bladwijzers / De beste online bronnen bij het nieuws
The Guardian; Een nieuw Tahrir
Begin februari werd Abdul Quader Mollah in Bangladesh veroordeeld tot levenslang. Mollah is politicus van de islamistische partij Jamaat-e-Islami en werd berecht vanwege de oorlogsmisdaden die hij veertig jaar geleden pleegde tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog met Pakistan, toen zijn partij Pakistan steunde. In de Bengaalse hoofdstad Dhaka stroomde het Shahbagh-plein vol met betogers die levenslang niet genoeg vonden: ze eisten de doodstraf voor Mollah. Twee weken later stond het plein nog steeds bomvol Bengaalse jongeren, die naast zwaardere straffen voor oorlogsmisdadigers ook riepen om meer rechtvaardigheid en democratie in Bangladesh. Waait de Arabische lente over naar Azië? Is er sprake van een nieuw Tahrir?
Tehelka; De &#8216;post-war generation&#8217;
In een interview met het politieke tijdschrift Tehelka analyseert de voormalige Indiase high commissioner (een soort ambassadeur) van Bangladesh Veena Sikri de Shahbagh-beweging. Wat het meest opvalt, zo stelt ze, is dat een groot deel van de protesterende menigte bestaat uit jongeren die de onafhankelijkheidsoorlog zelf nooit hebben meegemaakt. De jeugd is op zoek naar het bestaansrecht van Bangladesh. Sikri noemt dit van groot historisch belang voor de hele regio, en deelt zo nog maar eens een subtiele speldenprik uit aan India&#8217;s eeuwige vijand Pakistan.
Al Jazeera; Media-aandacht
Op Al Jazeera wordt de Shahbagh-beweging besproken met drie deskundigen. Er is veel aandacht voor de invloed van sociale media bij de protesten: via Facebook-evenementen en oproepen van invloedrijke bloggers kon de beweging gelanceerd worden en op massale aanwezigheid rekenen. Ook wordt via Twitter internationale aandacht gevraagd voor de ontwikkelingen rond Shahbagh, zoals voor de vele conservatieve vrouwen die zich aansloten bij de beweging om te strijden voor betere rechten.
Shahbaghmovent; Blogger vermoord
De Shahbagh-beweging heeft ook haar eigen website, die wordt gebruikt voor aankondigingen en verslagen van de protestdagen op het Shahbagh-plein. Ook wordt blogger Ahmed Rajib Haider, eigenaar van de bekende Bangladese blog Thaba Baba en een van de initiatiefnemers van Shahbagh, herdacht. Hij werd twee dagen na het begin van de protesten vermoord, naar het schijnt door aanhangers van de jeugdbeweging van Jamaat-e-Islami. Via Twitter verspreidt de beweging onder het account @ShahbagInfo het laatste nieuws, en worden alle berichten met de hashtags #Shahbag of #Shahbagh weergegeven.
YouTube; Dateline Bangladesh
In 1970 en 1971 was de Indiase Gita Mehta correspondente voor NBC in Bangladesh, dat toen nog het oostelijk deel van Pakistan vormde. In het toenmalige Pakistan voelden de Bengali uit het oosten zich stelselmatig onderdrukt door het islamitische westen, wat de aanleiding vormde voor de roep om onafhankelijkheid van Oost-Pakistan. Hierop brak een bloedige oorlog uit, waarbij de islamitische Pakistanen talloze massamoorden pleegden onder de Bengali. India schoot het oosten te hulp. Na negen maanden vol gruwelijkheden werd de onafhankelijke staat Bangladesh uitgeroepen. Uit het materiaal van haar correspondentschap stelde Mehta een compilatie samen, die als documentaire met de titel Dateline Bangladesh werd uitgezonden in vele bioscopen. Op YouTube is de documentaire in zijn geheel terug te zien.
BBC; Oorlogstribunaal
Hoewel de Pakistanen hun betrokkenheid bij de Bengalese wreedheden ontkennen, zit de Onafhankelijkheidsoorlog de bevolking van Bangladesh nog altijd erg hoog. Daarom werd in 2011 op initiatief van de regering een tribunaal opgericht dat onderzoek ging doen naar de gebeurtenissen uit 1971. De BBC stelde een lijst op van de belangrijkste verdachten. Deze bestaat grotendeels uit politici van de islamistische partij Jamaat-e-Islami, die altijd veel invloed heeft gehad in Bangladesh. De processen leidden dan ook meerdere malen tot grote protesten van de aanhang van Jamaat-e-Islami.
The Tribune Express; Onverschillig Pakistan
Een belangrijk doel van het oorlogstribunaal is voor de Bengali dat Pakistan zijn excuses aanbiedt voor de talloze verkrachtingen en de moorden op intellectuelen en schrijvers in de korte Onafhankelijkheidsoorlog. Maar terwijl in Dhaka de emoties over de gebeurtenissen van veertig jaar geleden hoog oplopen, staan de Pakistanen er totaal onverschillig tegenover. Sterker nog: ze hebben geen idee van wat er in hun buurland aan de hand is. Pervez Hoodbhoy, een Pakistaanse professor, legt uit hoe en waarom de Bengali uit het collectieve geheugen van Pakistan zijn verdwenen.
Kafila.org; De gevaren van Shahbagh
De meeste media geven, als ze er al over schrijven, de protesten op het Shahbagh-plein weer als een historische gebeurtenis. Ze schrijven lovend over de haast carnavaleske sfeer die op het plein hangt. Maar op de Indiase opiniewebsite Kafila.org worden ook de nadelen van de protestbeweging weergeven. Zo zou Shahbagh tot vervreemding van religieuze burgers kunnen leiden, en is de schreeuw om onmiddellijke verandering niet realistisch. Waar dagelijks wordt geroepen om ophanging van oorlogsmisdadigers, zouden de Bengali zich beter kunnen richten op de kwaliteit van het oorlogstribunaal, dat zonder hulp van de Verenigde Naties nog altijd niet voldoet aan de hoge internationale standaarden.
Ga voor deze bronnen naar vn.nl/bangladesh

Anne Schepers

Het Shahbaghplein

<div class="wpg-element paragraph">
Waarom staat een plein in Bangladesh al twee weken vol met betogers?
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Een nieuw Tahrir <a href="http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/14/bangladesh-protest-death-penalty" class="normal" title="http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/14/bangladesh-protest-death-penalty">The Guardian</a> Begin februari werd Abdul Quader Mollah in Bangladesh veroordeeld tot levenslang. Mollah is politicus van de islamistische partij Jamaat-e-Islami en werd berecht vanwege de oorlogsmisdaden die hij veertig jaar geleden pleegde tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog met Pakistan, toen zijn partij Pakistan steunde. In de Bengaalse hoofdstad Dhaka stroomde het Shahbagh-plein vol met betogers die levenslang niet genoeg vonden: ze eisten de doodstraf voor Mollah. Twee weken later stond het plein nog steeds bomvol Bengaalse jongeren, die naast zwaardere straffen voor oorlogsmisdadigers ook riepen om meer rechtvaardigheid en democratie in Bangladesh. Waait de Arabische lente over naar Azië? Is er sprake van een nieuw Tahrir?
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
De &#8216;post-war generation&#8217; <a href="http://tehelka.com/in-conversation-with-veena-sikri-decoding-the-shahbagh-movement-in-bangladesh/" class="normal" title="http://tehelka.com/in-conversation-with-veena-sikri-decoding-the-shahbagh-movement-in-bangladesh/">Tehelka</a> In een interview met het politieke tijdschrift Tehelka analyseert de voormalige Indiase high commissioner (een soort ambassadeur) van Bangladesh Veena Sikri de Shahbagh-beweging. Wat het meest opvalt, zo stelt ze, is dat een groot deel van de protesterende menigte bestaat uit jongeren die de onafhankelijkheidsoorlog zelf nooit hebben meegemaakt. De jeugd is op zoek naar het bestaansrecht van Bangladesh. Sikri noemt dit van groot historisch belang voor de hele regio, en deelt zo nog maar eens een subtiele speldenprik uit aan India&#8217;s eeuwige vijand Pakistan.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Media-aandacht <a href="http://stream.aljazeera.com/story/201302190008-0022555" class="normal" title="http://stream.aljazeera.com/story/201302190008-0022555">Al Jazeera</a> Op Al Jazeera wordt de Shahbagh-beweging besproken met drie deskundigen. Er is veel aandacht voor de invloed van sociale media bij de protesten: via Facebook-evenementen en oproepen van invloedrijke bloggers kon de beweging gelanceerd worden en op massale aanwezigheid rekenen. Ook wordt via Twitter internationale aandacht gevraagd voor de ontwikkelingen rond Shahbagh, zoals voor de vele conservatieve vrouwen die zich aansloten bij de beweging om te strijden voor betere rechten.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
#Shahbagh <a href="http://shahbagmovement.com" class="normal" title="http://shahbagmovement.com">Shahbagmovement.com</a> De Shahbagh-beweging heeft ook haar eigen website, die wordt gebruikt voor aankondigingen en verslagen van de protestdagen op het Shahbagh-plein. Ook wordt blogger Ahmed Rajib Haider, eigenaar van de bekende Bangladese blog Thaba Baba en een van de initiatiefnemers van Shahbagh, herdacht. Hij werd twee dagen na het begin van de protesten vermoord, naar het schijnt door aanhangers van de jeugdbeweging van Jamaat-e-Islami. Via Twitter verspreidt de beweging onder het account <a href="https://twitter.com/ShahbagInfo" class="normal" title="https://twitter.com/ShahbagInfo">@ShahbagInfo</a> het laatste nieuws, en worden alle berichten met de hashtags #Shahbag of #Shahbagh weergegeven.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Dateline Bangladesh <a href="http://www.youtube.com/watch?v=vFHlPID-eSk" class="normal" title="http://www.youtube.com/watch?v=vFHlPID-eSk">YouTube</a> In 1970 en 1971 was de Indiase Gita Mehta correspondente voor NBC in Bangladesh, dat toen nog het oostelijk deel van Pakistan vormde. In het toenmalige Pakistan voelden de Bengali uit het oosten zich stelselmatig onderdrukt door het islamitische westen, wat de aanleiding vormde voor de roep om onafhankelijkheid van Oost-Pakistan. Hierop brak een bloedige oorlog uit, waarbij de islamitische Pakistanen talloze massamoorden pleegden onder de Bengali. India schoot het oosten te hulp. Na negen maanden vol gruwelijkheden werd de onafhankelijke staat Bangladesh uitgeroepen. Uit het materiaal van haar correspondentschap stelde Mehta een compilatie samen, die als documentaire met de titel Dateline Bangladesh werd uitgezonden in vele bioscopen. Op YouTube is de documentaire in zijn geheel terug te zien.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Oorlogstribunaal <a href="http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-20970123" class="normal" title="http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-20970123">BBC</a> Hoewel de Pakistanen hun betrokkenheid bij de Bengalese wreedheden ontkennen, zit de Onafhankelijkheidsoorlog de bevolking van Bangladesh nog altijd erg hoog. Daarom werd in 2011 op initiatief van de regering een tribunaal opgericht dat onderzoek ging doen naar de gebeurtenissen uit 1971. De BBC stelde een lijst op van de belangrijkste verdachten. Deze bestaat grotendeels uit politici van de islamistische partij Jamaat-e-Islami, die altijd veel invloed heeft gehad in Bangladesh. De processen leidden dan ook meerdere malen tot grote protesten van de aanhang van Jamaat-e-Islami.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Onverschillig Pakistan <a href="http://tribune.com.pk/story/507834/shahbag-square-why-we-pakistanis-dont-know-and-dont-care/comment-page-2/" class="normal" title="http://tribune.com.pk/story/507834/shahbag-square-why-we-pakistanis-dont-know-and-dont-care/comment-page-2/">The Tribune Express</a> Een belangrijk doel van het oorlogstribunaal is voor de Bengali dat Pakistan zijn excuses aanbiedt voor de talloze verkrachtingen en de moorden op intellectuelen en schrijvers in de korte Onafhankelijkheidsoorlog. Maar terwijl in Dhaka de emoties over de gebeurtenissen van veertig jaar geleden hoog oplopen, staan de Pakistanen er totaal onverschillig tegenover. Sterker nog: ze hebben geen idee van wat er in hun buurland aan de hand is. Pervez Hoodbhoy, een Pakistaanse professor, legt uit hoe en waarom de Bengali uit het collectieve geheugen van Pakistan zijn verdwenen.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
De gevaren van Shahbagh <a href="http://kafila.org/2013/02/22/shahbagh-the-forest-of-symbols-naeem-mohaiemen/" class="normal" title="http://kafila.org/2013/02/22/shahbagh-the-forest-of-symbols-naeem-mohaiemen/">Kafila.org</a> De meeste media geven, als ze er al over schrijven, de protesten op het Shahbagh-plein weer als een historische gebeurtenis. Ze schrijven lovend over de haast carnavaleske sfeer die op het plein hangt. Maar op de Indiase opiniewebsite Kafila.org worden ook de nadelen van de protestbeweging weergeven. Zo zou Shahbagh tot vervreemding van religieuze burgers kunnen leiden, en is de schreeuw om onmiddellijke verandering niet realistisch. Waar dagelijks wordt geroepen om ophanging van oorlogsmisdadigers, zouden de Bengali zich beter kunnen richten op de kwaliteit van het oorlogstribunaal, dat zonder hulp van de Verenigde Naties nog altijd niet voldoet aan de hoge internationale standaarden.
</div>

<div class="lead">Vrij Nederland en de Academische Boekengids feliciteren Jeroen Hopster met het winnen van de ABG VN Essayprijs 2013</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Met zijn essay over paleontoloog Stephen Jay Gould schiep hij op lichtvoetige wijze een mooi beeld van diens kwaliteiten en gebreken.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
De jury, bestaande uit voorzitter Sijbolt Noorda, Geertje Dekkers en Tomas Vanheste, had de uiteindelijke keuze tussen het essay van Hopster en dat van zijn concurrente Willemine Willems, die over publieke verontschuldigingen schreef. Beide stukken waren inhoudelijk sterk en zeer interessant, maar wat betreft schrijfstijl voerde Hopster de boventoon. Zijn essay zal gepubliceerd worden in de Academische Boekengids van maart 2013. Ook is een geldbedrag van 2.500 aan de prijs verbonden.
De ABG VN Essayprijs is een initiatief van Vrij Nederland en de Academische Boekengids. Eerdere winnaars van de prijs timmeren inmiddels flink aan de weg: zo schrijft Thijs Weststeijn (2008) boeken en artikelen voor de Groene Amsterdammer en kreeg de winnares van vorig jaar, Jacqueline Klooster, de Pegasus Marie Curie Grant, een beurs om excellente onderzoekers naar Vlaanderen te halen.
</div>

Jeroen Hopster wint ABG VN Essayprijs 2013

<div class="wpg-element paragraph">
Voor de Boekenweek 2013 werd het Boekenweekgeschenk door niemand minder dan Kees van Kooten geschreven. Hij verdiepte zich in het oorlogsverleden van zijn vader, en kwam via een foto-album en een oude veldkijker tot een pakkende, prachtig geschreven en bij vlagen hilarische ode aan zijn vader, genaamd &#8216;De verrekijker&#8217;. Coen Verbraak sprak Van Kooten over zijn boek, maar ook over het hedendaagse cabaret, zijn familie en de plannen om een Van Kooten en De Bie-straat op het Mediapark in Hilversum te benoemen. &#8216;Héérlijk om dan &#8220;nee&#8221; te kunnen zeggen.&#8217; Dat en meer leest u in de gloednieuwe Vrij Nederland van deze week.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Het nieuwste nummer van Vrij Nederland ligt vanaf woensdag 27 februari in de winkel. U kunt natuurlijk ook een <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm">abonnement</a> nemen en Vrij Nederland elke week in de bus ontvangen. Of <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm">download</a> Vrij Nederland voor op de iPad.
Verder in Vrij Nederland deze week:
Schaliegas kan het moment dat ons gas opraakt uitstellen. Maar hoe onafhankelijk is het onderzoek naar de risico&#8217;s? Door Harm Ede Botje en Mischa Cohen
In Leeuwarden wonen vijftig meisjes en jonge vrouwen, op de vlucht voor hun familie of loverboy, in een &#8216;veilige veste&#8217;. Vrij Nederland liep een week mee. Door Karin Sitalsing
Joost Zwagerman leest de dunne memoirs van William Styron, schrijver van onder andere &#8216;Sophie&#8217;s Choice&#8217;, die met zware depressies kampte. Door Joost Zwagerman
PvdA-minister Lilianne Ploumen reisde deze maand naar Congo. Warme woorden, niets te bieden: hoe Nederland Congo laat zitten. Door Harm Ede Botje
En ook:
&#8211; De Week Waarin&#8230; de Nederlandse ouderen, inclusief Bram Moskowicz, definitief de schaamte voorbij bleken &#8211; Fotodocument: een groep blanke Zuid-Afrikanen staat klaar om huis en haard te verlaten als de gewelddadige revolutie uitbreekt. &#8211; Anne Applebaum over Oost-Europa, een begrip dat vóór 1944 eigenlijk niet bestond. &#8211; Waarom staat een plein in Bangladesh al twee weken vol betogers? En komen vrouwen te weinig aan het woord op televisie? De beste bronnen bij het nieuws vindt u in de Bladwijzer &#8211; Het lijstje: het mes erin &#8211; Carel Peeters over Ray Kurzweil &#8211; Geheimen van de Mali-blues &#8211; Thriller: de nieuwe Christopher Reich &#8211; Moderne ongemakken: digitaal verlegen &#8211; Tijd van leven: Emily Ansenk, directeur van de Kunsthal
En onze vaste rubrieken en columns door Arnon Grunberg, Micha Wertheim, Max van Weezel, Ko Colijn, Kees Kraaijeveld, Elma Drayer, Marente de Moor, Nuis-NL, Peter van Straaten, Puzzels, Pieter Geenen, Betty en Stephan Sanders.
</div>

Week 09: Kees van Kooten

Bladwijzers / De beste online bronnen bij het nieuws
France 24; Moord in Parijs
Op 31 december 2012 kondigde de Turkse premier Erdogan aan nieuwe vredesonderhandelingen te beginnen met de Koerdische afscheidingsbeweging PKK, in de gevangenis van de Koerdische leider Abdullah Öcalan. Twee weken later werden in Parijs drie Koerdische activistes vermoord. Nog altijd is niet opgehelderd wie deze moorden heeft gepleegd, maar niemand twijfelt eraan dat het politieke moorden betreft met als doel de onderhandelingen te verstoren. De activistes speelden geen rol bij de vredesbesprekingen, maar een ervan, Sakine Cansiz, was wel een legendarisch PKK-lid. De nieuwssite France 24 schreef een profiel over Cansiz, codenaam &#8216;Sara&#8217;, &#8216;A rebel with a cause&#8217;.
Holland Doc; Tussen twee vuren
Sakine Cansiz was in 1978 aanwezig bij de oprichting van de Koerdische Arbeiderspartij PKK door Öcalan. Zes jaar later zou de partij voor het eerst de wapens opnemen om een onafhankelijke Koerdische staat te forceren voor het grootste volk ter wereld zonder land. Miljoenen Koerden leven in de onofficiële staat Koerdistan op het grensgebied van Turkije, Iran, Irak en Syrië. Turkije-correspondent Bram Vermeulen bezocht in zijn documentaire Langs de grenzen van Turkije het Koerdische gebied. Hij laat zien hoe de Koerden zich tussen twee vuren bevinden. Lang niet alle Koerden staan achter de handelswijze van de PKK, maar ze lopen desondanks wel het risico om door de Turkse staat als terrorist te worden behandeld.
BBC; Wat wil de PKK?
In 2010 had BBC-journalist Gabriel Gatehouse in het Kandilgebergte in Noord-Irak, van waaruit de PKK opereert, een zeldzaam interview met Murat Karayilan. Karayilan is sinds de arrestatie van Öcalan in 1999 operationeel leider van de organisatie. In de jaren negentig liet Öcalan de eis voor een onafhankelijk Koerdistan varen. De PKK richtte zich voortaan op meer autonomie en vrijheid voor de Koerden binnen Turkije. Tegen de BBC zei Karayilan dat de PKK bereid was de wapens neer te leggen onder toezicht van de VN, als Turkije de Koerdische taal- en culturele rechten erkende. Er volgden vredesbesprekingen in Oslo die de Turkse premier Erdogan in 2011 afkapte, waarna het geweld escaleerde. 
Time Magazine; Waarom nu?
Volgens Time-journaliste Pelin Turgut is Erdogan nieuwe besprekingen met de PKK begonnen om zijn aangetaste politieke positie te stutten. Politiek gezien was 2012 op vele fronten een moeizaam jaar voor de premier. Het oplossen van het Turks-Koerdisch conflict zou zijn kansen om in 2014 president te worden flink versterken. Ook is met het oog op mogelijke toetreding tot de EU en de vele conflicten in het Midden-Oosten de druk op Erdogan om vrede te sluiten vanuit de internationale gemeenschap toegenomen. Turgut: &#8216;De ironie wil dat zijn succes nu deels afhangt van samenwerking met Öcalan, die eens Turkijes staatsvijand nummer één was.&#8217; 
Al Monitor; De rol van de Syrische oorlog
In 1991 wisten de Koerden van de chaos tijdens de Eerste Golfoorlog gebruik te maken door een autonome Koerdische provincie te stichten in Noord-Irak. Eenzelfde scenario is momenteel in Syrië niet ondenkbaar. Het Turkse initiatief om de gesprekken met de PKK te heropenen komt dan ook op het moment dat de Syrisch-Koerdische partij PYD, die nauwe banden onderhoudt met de PKK, zich heeft ontpopt tot een derde grote speler in de Syrische oorlog. Volgens Al Monitor, een goed ingevoerde nieuwssite over het Midden-Oosten, wordt de positie van de PYD, die streeft naar meer vrijheid en democratie, in Noord-Syrië sterker en krijgen de Koerden lokaal steeds meer steun naarmate de islamisering van de Syrische oppositie toeneemt. Een nieuwe, autonome Koerdische provincie aan de andere kant van grens is een schrikbeeld voor de Turkse overheid. 
Foreign Policy; Erdogans uitdagingen
De sleutel tot succesvolle vredesbesprekingen ligt in handen van Erdogan. &#8216;De Koerden waren gisteren al klaar om vrede te sluiten,&#8217; schrijft Jake Hess in het magazine Foreign Policy. De grootste Turkse oppositiepartij CHP heeft geen bezwaar gemaakt tegen de onderhandelingen, het Turkse volk is het bloedvergieten zat en de invloed van het leger op de politiek is sterk verminderd. Maar terwijl Öcalan een &#8216;road map to peace&#8217; van honderd bladzijden heeft geschreven, heeft Erdogan geen langetermijnvisie voor een vreedzame oplossing, analyseert Hess. Een duurzame oplossing is alleen haalbaar als Turkije eindelijk een compromis durft te sluiten met de PKK. Daarvoor zal Erdogan de besprekingen open moeten voeren en alle belanghebbenden aan tafel moeten krijgen &#8211; in of buiten de gevangenis.
Twitter; Wie te volgen?
Joost Lagendijk was van 1998 tot 2009 Europarlementariër voor GroenLinks, met als specialisatie Turkije en de Balkan. Momenteel woont hij in Istanbul, waar hij columnist is voor Today&#8217;s Zaman, een van de twee toonaangevende Engelstalige Turkse kranten. Op zijn Twitteraccount houdt Lagendijk het laatste Turkse nieuws bij en linkt hij door naar zijn columns.
Ga voor deze bronnen naar vn.nl/pkk

Anne Janssens

Turken & Koerden

<div class="wpg-element paragraph">
Wat staat er op het spel in de vredesonderhandelingen tussen Turkije en de PKK?
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Moord in Parijs <a href="http://www.france24.com/en/20130111-kurdish-france-slain-pkk-female-turkey-sakine-cansiz-profile-legend" class="normal" title="http://www.france24.com/en/20130111-kurdish-france-slain-pkk-female-turkey-sakine-cansiz-profile-legend">France 24</a> Op 31 december 2012 kondigde de Turkse premier Erdogan aan nieuwe vredesonderhandelingen te beginnen met de Koerdische afscheidingsbeweging PKK, in de gevangenis van de Koerdische leider Abdullah Öcalan. Twee weken later werden in Parijs drie Koerdische activistes vermoord. Nog altijd is niet opgehelderd wie deze moorden heeft gepleegd, maar niemand twijfelt eraan dat het politieke moorden betreft met als doel de onderhandelingen te verstoren. De activistes speelden geen rol bij de vredesbesprekingen, maar een ervan, Sakine Cansiz, was wel een legendarisch PKK-lid. De nieuwssite France 24 schreef een profiel over Cansiz, codenaam ‘Sara’, ‘A rebel with a cause’.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Tussen twee vuren <a href="http://www.hollanddoc.nl/kijk-luister/documentaire/l/langs-de-grenzen-van-turkije.html?playurn=urn:vpro:media:program:15568162" class="normal" title="http://www.hollanddoc.nl/kijk-luister/documentaire/l/langs-de-grenzen-van-turkije.html?playurn=urn:vpro:media:program:15568162">Holland Doc</a> Sakine Cansiz was in 1978 aanwezig bij de oprichting van de Koerdische Arbeiderspartij PKK door Öcalan. Zes jaar later zou de partij voor het eerst de wapens opnemen om een onafhankelijke Koerdische staat te forceren voor het grootste volk ter wereld zonder land. Miljoenen Koerden leven in de onofficiële staat Koerdistan op het grensgebied van Turkije, Iran, Irak en Syrië. Turkije-correspondent Bram Vermeulen bezocht in zijn documentaire Langs de grenzen van Turkije het Koerdische gebied. Hij laat zien hoe de Koerden zich tussen twee vuren bevinden. Lang niet alle Koerden staan achter de handelswijze van de PKK, maar ze lopen desondanks wel het risico om door de Turkse staat als terrorist te worden behandeld.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Wat wil de PKK? <a href="http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-10703204" class="normal" title="http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-10703204">BBC</a> In 2010 had BBC-journalist Gabriel Gatehouse in het Kandilgebergte in Noord-Irak, van waaruit de PKK opereert, een zeldzaam interview met Murat Karayilan. Karayilan is sinds de arrestatie van Öcalan in 1999 operationeel leider van de organisatie. In de jaren negentig liet Öcalan de eis voor een onafhankelijk Koerdistan varen. De PKK richtte zich voortaan op meer autonomie en vrijheid voor de Koerden binnen Turkije. Tegen de BBC zei Karayilan dat de PKK bereid was de wapens neer te leggen onder toezicht van de VN, als Turkije de Koerdische taal- en culturele rechten erkende. Er volgden vredesbesprekingen in Oslo die de Turkse premier Erdogan in 2011 afkapte, waarna het geweld escaleerde.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Waarom nu? <a href="http://world.time.com/2013/01/15/why-turkey-is-talking-to-its-pkk-nemesis/" class="normal" title="http://world.time.com/2013/01/15/why-turkey-is-talking-to-its-pkk-nemesis/">Time Magazine</a> Volgens Time-journaliste Pelin Turgut is Erdogan nieuwe besprekingen met de PKK begonnen om zijn aangetaste politieke positie te stutten. Politiek gezien was 2012 op vele fronten een moeizaam jaar voor de premier. Het oplossen van het Turks-Koerdisch conflict zou zijn kansen om in 2014 president te worden flink versterken. Ook is met het oog op mogelijke toetreding tot de EU en de vele conflicten in het Midden-Oosten de druk op Erdogan om vrede te sluiten vanuit de internationale gemeenschap toegenomen. Turgut: ‘De ironie wil dat zijn succes nu deels afhangt van samenwerking met Öcalan, die eens Turkije&#8217;s staatsvijand nummer één was.’ 
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
De rol van de Syrische oorlog <a href="http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2013/01/islamists-syria-jabhat-al-nusra-increase-support-pkk-pyd.html" class="normal" title="http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2013/01/islamists-syria-jabhat-al-nusra-increase-support-pkk-pyd.html">Al Monitor</a> In 1991 wisten de Koerden van de chaos tijdens de Eerste Golfoorlog gebruik te maken door een autonome Koerdische provincie te stichten in Noord-Irak. Eenzelfde scenario is momenteel in Syrië niet ondenkbaar. Het Turkse initiatief om de gesprekken met de PKK te heropenen komt dan ook op het moment dat de Syrisch-Koerdische partij PYD, die nauwe banden onderhoudt met de PKK, zich heeft ontpopt tot een derde grote speler in de Syrische oorlog. Volgens Al Monitor, een goed ingevoerde nieuwssite over het Midden-Oosten, wordt de positie van de PYD, die streeft naar meer vrijheid en democratie, in Noord-Syrië sterker en krijgen de Koerden lokaal steeds meer steun naarmate de islamisering van de Syrische oppositie toeneemt. Een nieuwe, autonome Koerdische provincie aan de andere kant van grens is een schrikbeeld voor de Turkse overheid.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Erdogans uitdagingen <a href="http://mideast.foreignpolicy.com/posts/2013/01/08/turkeys_kurdish_opening" class="normal" title="http://mideast.foreignpolicy.com/posts/2013/01/08/turkeys_kurdish_opening">Foreign Policy</a> De sleutel tot succesvolle vredesbesprekingen ligt in handen van Erdogan. ‘De Koerden waren gisteren al klaar om vrede te sluiten,’ schrijft Jake Hess in het magazine Foreign Policy. De grootste Turkse oppositiepartij CHP heeft geen bezwaar gemaakt tegen de onderhandelingen, het Turkse volk is het bloedvergieten zat en de invloed van het leger op de politiek is sterk verminderd. Maar terwijl Öcalan een ‘road map to peace’ van honderd bladzijden heeft geschreven, heeft Erdogan geen langetermijnvisie voor een vreedzame oplossing, analyseert Hess. Een duurzame oplossing is alleen haalbaar als Turkije eindelijk een compromis durft te sluiten met de PKK. Daarvoor zal Erdogan de besprekingen open moeten voeren en alle belanghebbenden aan tafel moeten krijgen – in of buiten de gevangenis.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Wie te volgen? <a href="https://twitter.com/joostlagendijk" class="normal" title="https://twitter.com/joostlagendijk">Twitter</a> Joost Lagendijk was van 1998 tot 2009 Europarlementariër voor GroenLinks, met als specialisatie Turkije en de Balkan. Momenteel woont hij in Istanbul, waar hij columnist is voor Today’s Zaman, een van de twee toonaangevende Engelstalige Turkse kranten. Op zijn Twitteraccount houdt Lagendijk het laatste Turkse nieuws bij en linkt hij door naar zijn columns.
</div>

<div class="wpg-element paragraph">
Honderden namen, honderden vergrijpen, gesorteerd op chronologische volgorde: Vrij Nederland deed deze week een groot onderzoek. En dan niet naar het criminele circuit, maar naar onze eigen politieke partijen. Wat bleek? Een beetje integer bestaat niet. Nederland kent talloze politieke affaires: genoeg schandalen om wel veertien pagina&#8217;s Vrij Nederland mee te vullen. Bijna alle politieke partijen zijn getroffen door integriteitsschandalen, waar vervolgens laconiek mee wordt omgegaan. Wordt het geen tijd voor een beetje zelfreflectie? Lees meer over álle steekpenningen, foute declaraties, vervalste cv&#8217;s en andere misstappen van politiek Nederland in de gloednieuwe Vrij Nederland.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Het nieuwste nummer van Vrij Nederland ligt vanaf woensdag 20 februari in de winkel. U kunt natuurlijk ook een <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm">abonnement</a> nemen en Vrij Nederland elke week in de bus ontvangen. Of <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm">download</a> Vrij Nederland voor op de iPad.
Verder in Vrij Nederland deze week:
&#8211; Wie heeft het nu eigenlijk voor het zeggen in Nederland? Het kabinet moet steeds zoeken naar een meerderheid in de Senaat, zoals bij het Woonakkoord. Dat leidt tot een democratisch doolhof. Door Jaco Alberts en Thijs Broer
&#8211; Silvio Berlusconi is een briljante overlever. Vanuit een verloren positie kwam hij keihard weer terug. Berlusconi onderschatten is de grootste fout die je kunt maken. Door Ilja Leonard Pfeijffer
&#8211; &#8216;The New York Review of Books&#8217; bestaat vijftig jaar. Carel Peeters beschrijft een halve eeuw intellectueel engagement. Door Carel Peeters
&#8211; In landen als Ghana en Togo zijn religie en slavenhandel onlosmakelijk met elkaar verbonden. &#8216;Voodoo was het zwarte antwoord op de blanke theorie dat slavernij mocht van God.&#8217; Door Rudie Kagie
En ook:
&#8211; De Week Waarin&#8230; paardengate de krantenkolommen beheerste, terwijl bij ons het verlangen naar echte gates oplaaide &#8211; Boer in depressie: hoe Arend-Jan zijn kudde en zichzelf verloor &#8211; Een groot retrospectief op het werk van mister pop-art Roy Lichtenstein &#8211; Wat staat er op het spel in de vredesonderhandelingen tussen Turkije en de Koerdische PKK? De beste bronnen bij het nieuws vindt u in de Bladwijzer &#8211; Het lijstje: als, dan. Gevolgtrekkingen uit opiniepeiling &#8211; Carel Peeters over de achttiende eeuw &#8211; Bruce Willis is ook in de nieuwe Die Hard een charmante actieheld &#8211; David Quammens boek over virussen &#8211; Moderne ongemakken: generatiegrenzen. X of Y?
En onze vaste rubrieken en columns door Arnon Grunberg, Micha Wertheim, Max van Weezel, Ko Colijn, Kees Kraaijeveld, Elma Drayer, Marente de Moor, Nuis-NL, Peter van Straaten, Puzzels, Pieter Geenen, Betty en Stephan Sanders.
</div>

Week 08: Sjoemelen in de polder

Bladwijzers / De beste online bronnen bij het nieuws
Catholic Reporter; Muiterij
Mag een paus wel aftreden? Ja, dat mag hij, meldt de National Catholic Reporter. Naar schatting tien pausen zijn Benedictus voorgegaan, maar daarvoor moeten we wel enkele eeuwen terug. De meeste moderne pausen huldigen het standpunt van Paulus VI dat de vader van de kerk zijn rol niet kan afleggen. Dat standpunt komt ook voort uit angst dat de gedachte aan vervanging lieden kan aanzetten tot muiterij.
Maclean&#8217;s; Activist
Op de Canadese website Maclean&#8217;s schetste Brian Bethune in 2011 een intrigerend portret van paus Benedictus. Bij zijn aantreden in 2005 werd hij vooral gezien als een bejaarde (hij was toen 78) conservatieve, bedaagde &#8216;tussenpaus&#8217;. Dat pakte anders uit. Hij bleek &#8216;veel actiever, vernieuwender en nieuwswaardiger dan verwacht&#8217;. Hij wekte de woede op van de islamitische wereld met zijn al dan niet verkeerd begrepen citaten over Mohammed, hij nodigde ontevreden anglicanen uit &#8216;over te lopen&#8217; naar de katholieke kerk, gooide zich volop in de schandalen rond seksueel misbruik van minderjarigen, leek het gebruik van het condoom te dulden, pleitte de Joden vrij van de moord op Christus (hetgeen bij sommige Joden juist verkeerd viel) en toonde zich welwillend over de evolutietheorie.
Omstreden was de steun van Benedictus voor de zaligverklaring van paus Pius XII, terwijl het debat over de vraag of die te welwillend was geweest tegenover de nazi&#8217;s nog woedde. Nog pijnlijker was het opheffen van de excommunicatie van bisschop Richard Williamson die met de traditionele aartsbisschop Marcel Lefebvre op een kerkscheuring aanstuurde. Williamson is een notoir ontkenner van de Holocaust, die ook na het gebaar van Benedictus nog verklaarde dat er niet meer dan driehonderdduizend Joden zijn omgekomen.
John L. Allen junior; In nevelen
We weten bar weinig van wat zich achter de muren van het Vaticaan afspeelt. Dat is ook de bedoeling: de paus en zijn kerk moeten in nevelen gehuld blijven. Een van de weinige onafhankelijke Vaticaan-kijkers is de Amerikaan John L. Allen jr. Op de site van de National Catholic Reporter maakte hij vorige maand de balans op van onderwerpen die in 2012 vrijwel aan de aandacht van de media zijn ontsnapt. Zo werd er weinig gemeld over het zelfonderzoek naar aanleiding van het schandaal van het seksueel misbruik binnen de katholieke kerk. Allen ziet dat de kerk onder Benedictus bij de aanpak vooruitgang heeft geboekt.
Het is Allen opgevallen dat Benedictus zich (gemeenplaatsen uitgezonderd) niet heeft uitgelaten over Syrië, met name over de vraag of een internationale interventie gerechtvaardigd is. Hij stelt ook vast dat het Vaticaan zich ongemerkt meer rekenschap geeft van een veranderende wereld: de meeste van de 1,2 miljard katholieken leven in het zuiden van deze aarde en de paus heeft dan ook een record aantal kardinalen uit die landen benoemd. Het proces tegen de butler kreeg veel aandacht, maar niemand had het eigenlijk over de inhoud van de documenten die hij gelekt heeft. Daaruit bleken onder meer grote zorgen over financieel wanbeheer en corruptie in het Vaticaan. Volgens Allen heeft Benedictus stappen gezet om de financiën van de kerk transparanter te maken. Het Vaticaan blijft echter grote moeite houden zijn eigen verhaal te vertellen. De paus is weliswaar met enige bombarie gaan twitteren, maar dat betekent nog niet dat het Vaticaan genegen is echt antwoord te geven op relevante vragen van de media.
BBC; Getraumatiseerd
Mark Dowd schrok toen hij acht jaar geleden hoorde dat Jozeph Ratzinger de nieuwe paus werd. De Britse katholiek had gehoopt op een progressieve opvolger. Als journalist probeerde hij zijn eigen huiver te onderzoeken in een BBC-documentaire. Hij ging naar Beieren, waar de wortels van het geloof van Benedictus liggen. In een gesprek met de progressieve theoloog Hans Küng wordt duidelijk hoezeer Ratzinger is getraumatiseerd door de jaren zestig. Hij kon zijn theologiestudenten in Tübingen niet de baas en veranderde van een liberale in een conservatieve katholiek, die meende dat de kerk slechts van bovenaf kon heersen en weinig te zoeken had in de moderne, seculariserende wereld.
La Stampa; Thuis bij de paus
Hoe gesloten het Vaticaan ook is, het poogt met handige pr in elk geval de indruk te wekken van de grootste transparantie. Zo verspreidde Time deze productie van de Italiaanse krant La Stampa, die op huisbezoek mocht bij Benedictus. Daardoor weten wij nu veel meer over zijn huishouden. Carmela bakt de favoriete zoetigheden: strudel en tiramisu. Zij zorgt ook voor de uitgebreide garderobe. Bij het doornemen van de foto&#8217;s van Benedictus in allerlei uitmonsteringen zien we ook een kerstmannen-muts. Dat blijkt een traditionele pausmuts te zijn die een voorganger diep in de kast had gestopt maar door Benedictus in ere is hersteld.
Ga voor deze bronnen naar vn.nl/paus

Pieter Groet

De ambitieuze paus

<div class="lead">Benedictus bleek toch geen ultra-conservatieve, ambitieloze tussenpaus.</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<h3>Muiterij</h3>
<a href="http://ncronline.org/news/vatican/can-pope-resign" class="normal" title="http://ncronline.org/news/vatican/can-pope-resign">Catholic Reporter</a> Mag een paus wel aftreden? Ja, dat mag hij, meldt de National Catholic Reporter. Naar schatting tien pausen zijn Benedictus voorgegaan, maar daarvoor moeten we wel enkele eeuwen terug. De meeste moderne pausen huldigen het standpunt van Paulus VI dat de vader van de kerk zijn rol niet kan afleggen. Dat standpunt komt ook voort uit angst dat de gedachte aan vervanging lieden kan aanzetten tot muiterij. 
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<h3>Activist</h3>
<a href="http://www2.macleans.ca/2011/02/11/rebel-with-a-cross/#more-183933" class="normal" title="http://www2.macleans.ca/2011/02/11/rebel-with-a-cross/#more-183933">Maclean&#8217;s</a> Op de Canadese website Maclean’s schetste Brian Bethune in 2011 een intrigerend portret van paus Benedictus. Bij zijn aantreden in 2005 werd hij vooral gezien als een bejaarde (hij was toen 78) conservatieve, bedaagde ‘tussenpaus’. Dat pakte anders uit. Hij bleek ‘veel actiever, vernieuwender en nieuwswaardiger dan verwacht’. Hij wekte de woede op van de islamitische wereld met zijn al dan niet verkeerd begrepen citaten over Mohammed, hij nodigde ontevreden anglicanen uit ‘over te lopen’ naar de katholieke kerk, gooide zich volop in de schandalen rond seksueel misbruik van minderjarigen, leek het gebruik van het condoom te dulden, pleitte de Joden vrij van de moord op Christus (hetgeen bij sommige Joden juist verkeerd viel) en toonde zich welwillend over de evolutietheorie. 
Omstreden was de steun van Benedictus voor de zaligverklaring van paus Pius XII, terwijl het debat over de vraag of die te welwillend was geweest tegenover de nazi’s nog woedde. Nog pijnlijker was het opheffen van de excommunicatie van bisschop Richard Williamson die met de traditionele aartsbisschop Marcel Lefebvre op een kerkscheuring aanstuurde. Williamson is een notoir ontkenner van de Holocaust, die ook na het gebaar van Benedictus nog verklaarde dat er niet meer dan driehonderdduizend Joden zijn omgekomen. 
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<h3>In nevelen</h3>
<a href="http://ncronline.org/blogs/all-things-catholic/top-five-under-covered-vatican-stories-2012" class="normal" title="http://ncronline.org/blogs/all-things-catholic/top-five-under-covered-vatican-stories-2012">John L. Allen junior</a> We weten bar weinig van wat zich achter de muren van het Vaticaan afspeelt. Dat is ook de bedoeling: de paus en zijn kerk moeten in nevelen gehuld blijven. Een van de weinige onafhankelijke Vaticaan-kijkers is de Amerikaan John L. Allen jr. Op de site van de National Catholic Reporter maakte hij vorige maand de balans op van onderwerpen die in 2012 vrijwel aan de aandacht van de media zijn ontsnapt. Zo werd er weinig gemeld over het zelfonderzoek naar aanleiding van het schandaal van het seksueel misbruik binnen de katholieke kerk. Allen ziet dat de kerk onder Benedictus bij de aanpak vooruitgang heeft geboekt.
Het is Allen opgevallen dat Benedictus zich (gemeenplaatsen uitgezonderd) niet heeft uitgelaten over Syrië, met name over de vraag of een internationale interventie gerechtvaardigd is. Hij stelt ook vast dat het Vaticaan zich ongemerkt meer rekenschap geeft van een veranderende wereld: de meeste van de 1,2 miljard katholieken leven in het zuiden van deze aarde en de paus heeft dan ook een record aantal kardinalen uit die landen benoemd. Het proces tegen de butler kreeg veel aandacht, maar niemand had het eigenlijk over de inhoud van de documenten die hij gelekt heeft. Daaruit bleken onder meer grote zorgen over financieel wanbeheer en corruptie in het Vaticaan. Volgens Allen heeft Benedictus stappen gezet om de financiën van de kerk transparanter te maken. Het Vaticaan blijft echter grote moeite houden zijn eigen verhaal te vertellen. De paus is weliswaar met enige bombarie gaan twitteren, maar dat betekent nog niet dat het Vaticaan genegen is echt antwoord te geven op relevante vragen van de media. 
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<h3>Getraumiseerd</h3>
<a href="http://www.bbc.co.uk/religion/religions/christianity/pope/benedictxvi_1.shtml " class="normal" title="http://www.bbc.co.uk/religion/religions/christianity/pope/benedictxvi_1.shtml">BBC</a> Mark Dowd schrok toen hij acht jaar geleden hoorde dat Jozeph Ratzinger de nieuwe paus werd. De Britse katholiek had gehoopt op een progressieve opvolger. Als journalist probeerde hij zijn eigen huiver te onderzoeken in een BBC-documentaire. Hij ging naar Beieren, waar de wortels van het geloof van Benedictus liggen. In een gesprek met de progressieve theoloog Hans Küng wordt duidelijk hoezeer Ratzinger is getraumatiseerd door de jaren zestig. Hij kon zijn theologiestudenten in Tübingen niet de baas en veranderde van een liberale in een conservatieve katholiek, die meende dat de kerk slechts van bovenaf kon heersen en weinig te zoeken had in de moderne, seculariserende wereld.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
<h3>Thuis bij de paus</h3>
<a href="http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2065958,00.html" class="normal" title="http://www.time.com/time/world/article/0,8599,2065958,00.html">La Stampa</a> Hoe gesloten het Vaticaan ook is, het poogt met handige pr in elk geval de indruk te wekken van de grootste transparantie. Zo verspreidde Time deze productie van de Italiaanse krant La Stampa, die op huisbezoek mocht bij Benedictus. Daardoor weten wij nu veel meer over zijn huishouden. Carmela bakt de favoriete zoetigheden: strudel en tiramisu. Zij zorgt ook voor de uitgebreide garderobe. Bij het doornemen van de foto’s van Benedictus in allerlei uitmonsteringen zien we ook een kerstmannen-muts. Dat blijkt een traditionele pausmuts te zijn die een voorganger diep in de kast had gestopt maar door Benedictus in ere is hersteld.
</div>
<div class="mediaDossier-sources">5 bronnen:113</div>

<div class="wpg-element paragraph">
Hoe staat het eigenlijk met uw online privacy? Hacker en activist Jacob Appelbaum, die woordvoerder van WikiLeaks was, vecht tegen de online spionage-industrie: &#8216;Denk je dat je Gmail-account veilig is? Ja, misschien, behalve als de overheid je als een tegenstander ziet.&#8217; Hoe ver het kan gaan, ondervond Appelbaum zelf. Het grote onderzoek naar WikiLeaks zorgde ervoor dat hij meerdere keren werd verhoord op vliegvelden, en zonder officiële aanklacht of huiszoekingsbevel werden zijn online gegevens opgevraagd bij Google en zijn telefoon afgenomen. Maar Appelbaum geeft niet op: &#8216;Mensen helpen om online anoniem te zijn zodat ze controle en censuur kunnen omzeilen is een manier om de politiestaat zinloos te maken.&#8217; Lees het hele interview met Appelbaum in de kakelverse Vrij Nederland.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Het nieuwste nummer van Vrij Nederland ligt vanaf woensdag 13 februari in de winkel. U kunt natuurlijk ook een <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm">abonnement</a> nemen en Vrij Nederland elke week in de bus ontvangen. Of <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm">download</a> Vrij Nederland voor op de iPad.
Verder in Vrij Nederland deze week:
&#8211; De ondergang van de intellectuele ster Anil Ramdas. De kleine professor uit Nickerie, Suriname, liep in de val die hij als geen ander kende. &#8216;Anil begreep Nederland niet meer. En Nederland begreep hém niet meer.&#8217; Door Coen Verbraak
&#8211; Yoko Ono wordt tachtig. Een portret van de vrouw die meer is dan de veronderstelde wig in de Beatles: wegbereidster van conceptuele kunst, eigenwijze actievoerster en niet ongeestige Lieve Lita. Door David Kleijwegt
&#8211; Fotograaf Robert Knoth legde voor de laatste keer de Hedwigepolder, het zwarte gat van Zeeland, vast. &#8216;&#8221;Hedwige&#8221; is nog vooral de titel van een politieke operette vol draaikonterij. Door Sophie Derkzen en Robert Knoth
&#8211; De vette jaren zijn voorbij voor de christen-democraten. Max van Weezel en Thijs Broer beschrijven hoe God het CDA de rug toekeerde. Over de teloorgang van een machtspartij. Door Thijs Broer en Max van Weezel
En ook:
&#8211; De Week Waarin&#8230; iedereen in Nederland gebroederlijk boos was, maar misschien beter verdrietig had kunnen zijn. &#8211; Geen journalist is veilig voor hackers &#8211; Het lijstje: helse pausen &#8211; Nog meer Paus: de beste online bronnen over het opmerkelijke ambtstermijn van Paus Benedictus XVI vindt u in de bladwijzer &#8211; Koude Kermis: de kermisexploitant heeft het moeilijk &#8211; Carel Peeters over hedendaagse mythen &#8211; De behoudzucht van musea &#8211; Liefdespoëzie: niets zo moeilijk als het schrijven van een goed liefdesgedicht &#8211; Moderne ongemakken: de Facebookreünie
En onze vaste rubrieken en columns door Arnon Grunberg, Micha Wertheim, Max van Weezel, Ko Colijn, Kees Kraaijeveld, Elma Drayer, Marente de Moor, Nuis-NL, Peter van Straaten, Puzzels, Pieter Geenen, Betty en Stephan Sanders.
</div>

Week 07: Achtervolgd, afgeluisterd, vastgezet

Bladwijzers / De beste online bronnen bij het nieuws
The Independent; De geprezen wordende
De term &#8216;poet laureate'(de geprezen dichter) stamt af van de Romeinse traditie om een stadsdichter te benoemen. In 2009 verscheen in The Independent ter ere van de benoeming van de huidige Britse Dichter des Vaderlands, Carol Ann Duffy, de geschiedenis van deze Britse zeventiende-eeuwse traditie. Ook met de vraag &#8216;does the job still mean anything?&#8217;.
Koninklijke bibliotheek; De rampendichter
Al in 1850 deed dichter De Génestet een oproep tot het aanstellen van een Dichter des Vaderlands, staat in een dossier van de Koninklijke Bibliotheek. Dit vanwege de barre kwaliteit van de vele liefdadigheidsgedichten, die onder meer na watersnoodrampen werden geschreven, en waarmee vaderlandslievende rampendichters geld ophaalden voor het maatschappelijk belang.
PBS Newshour; The Names
Dat de belangrijkste taak van een poet laureate het bieden van troost bij rampen is, wordt nog eens benadrukt door Billy Collins. De toenmalige Dichter des Vaderlands van de Verenigde Staten droeg in 2002, bijna een jaar na de aanslagen van 9/11, zijn gedicht &#8216;The Names&#8217; voor aan het Congres. Negen jaar later draagt Collins het gedicht voor de tweede keer in zijn leven voor bij PBS Newshour, en legt hij uit hoe moeilijk het was om over een zo wereldschokkende gebeurtenis te schrijven.
The Guardian; Mazisi Kunene
Na zijn dood in 2006 verschijnt in The Guardian het levensverhaal van Mazisi Kunene, die in 1993 werd benoemd tot poet laureate van geheel Afrika. De Zuid-Afrikaanse schrijver en politiek activist was tijdens de apartheid actief voor het ANC in Londen. Zijn literatuur was in die periode verboden in zijn thuisland, vanwege vermeend Zulunationalisme. 
Ga voor deze bronnen naar vn.nl/desvaderlands

Trooster van het volk

<div class="wpg-element paragraph">
DNB-psychologen op de apenrots: psychologen van De Nederlandse Bank proberen &#8216;Bokito-gedrag&#8217; en andere onwenselijke cultuurverschijnselen aan de financiële top op te sporen. Map Oberndorff beschrijft de dagelijkse praktijk van de DNB-psychologen. &#8216;We hebben ontdekt dat gedrag een goede voorspeller kan zijn voor latere financiële prestaties.&#8217;
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Het nieuwste nummer van Vrij Nederland ligt vanaf woensdag 30 januari in de winkel. U kunt natuurlijk ook een <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm">abonnement</a> nemen en Vrij Nederland elke week in de bus ontvangen. Of <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm">download</a> Vrij Nederland voor op de iPad.
Verder in Vrij Nederland deze week:
&#8211; De Reisspecial. Met: De nepwebrecensie, Omstreden bestemmingen, Couchsurfing-gasten en Ilja Leonard Pfeijffer test reisgidsen.
&#8211; &#8216;Geluk is geen doel.&#8217; Tomas Vanheste interviewde de meest spraakmakende cultuurcriticus van België, psychiater Dirk de Wachter. &#8216;We leven in een borderline-maatschappij.&#8217;
&#8211; Een zeldzaam interview met jeugdboekenschrijfster Tonke Dragt.
&#8211; Een tikje uitdagend: de Haagse en Scheveningse vrouwen van fotograaf Jacques Meijer.
&#8211; Sander Donkers interviewde Broeder Dieleman, de afvallige zanger, die Zeeuwse Americana maakt over God en grond.
&#8211; Gratis leven heeft een hoge prijs. Kelli van der Waals over de &#8216;freetard&#8217;.
En ook:
&#8211; De Week Waarin&#8230; wij na weken van naming &#038; shaming verrast werden door opmerkelijke gevallen van eerherstel. &#8211; Asielzoekersverdriet: de IND nam de Russische asielzoeker en activist Dolmatov, die later zelfmoord pleegde, niet erg serieus. &#8211; Het lijstje: Apple-nieuwtjes. &#8211; Maar liefst drie Bladwijzers deze week, met de beste bronnen bij het nieuws over Angela Merkel, Brits euroscepticisme en de benoeming van de nieuwe Dichter des Vaderlands. &#8211; De nieuwe Jezus van J.M. Coetzee: Jeroen Vullings recenseert &#8216;De kinderjaren van Jezus&#8217;. &#8211; Carel Peeters over Žižeks impasse. &#8211; De biografie van sterverslaggever Ryszard Kapuściński, die verzon, aandikte en zijn communistische verleden verborg. &#8211; &#8216;Adieu monsieur le provocateur.&#8217; Merel Bem over de nieuwe Jean Paul Gaultier. &#8211; Tijd van leven: Thom Hoffman.
En onze vaste rubrieken en columns door Arnon Grunberg, Micha Wertheim, Max van Weezel, Ko Colijn, Kees Kraaijeveld, Elma Drayer, Marente de Moor, Nuis-NL, Peter van Straaten, Puzzels, Pieter Geenen, Betty en Stephan Sanders.
</div>

Week 05: De bankier en zijn gedragsprobleem

<div class="lead">Op 31 januari wordt de nieuwe Dichter des Vaderlands benoemd. Wat is het nut van een &#8216;poet laureate&#8217;?</div>
<div class="wpg-element paragraph">
De geprezen wordende The Independent De term &#8216;poet laureate&#8217; (de geprezen dichter) stamt af van de Romeinse traditie om een stadsdichter te benoemen. In 2009 <a href="http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/the-big-question-whats-the-history-of-poet-laureates-and-does-the-job-still-mean-anything-1677076.html" class="normal" title="http://www.independent.co.uk/news/uk/this-britain/the-big-question-whats-the-history-of-poet-laureates-and-does-the-job-still-mean-anything-1677076.html">verscheen in The Independent</a> ter ere van de benoeming van de huidige Britse Dichter des Vaderlands, Carol Ann Duffy, de geschiedenis van deze Britse zeventiende-eeuwse traditie. Ook met de vraag &#8216;does the job still mean anything?&#8217;.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
De rampendichter Koninklijke bibliotheen Al in 1850 deed dichter De Génestet een oproep tot het aanstellen van een Dichter des Vaderlands, <a href="http://www.kb.nl/dichter-op-het-scherm/dichters-uit-het-verleden/pa-de-genestet/watersnood-poeten-dichters-des-vaderlands" class="normal" title="http://www.kb.nl/dichter-op-het-scherm/dichters-uit-het-verleden/pa-de-genestet/watersnood-poeten-dichters-des-vaderlands">staat in een dossier</a> van de Koninklijke Bibliotheek. Dit vanwege de barre kwaliteit van de vele liefdadigheidsgedichten, die onder meer na watersnoodrampen werden geschreven, en waarmee vaderlandslievende rampendichters geld ophaalden voor het maatschappelijk belang.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
The Names PBS Newshour Dat de belangrijkste taak van een poet laureate het bieden van troost bij rampen is, wordt nog eens <a href="http://www.youtube.com/watch?v=_BXZjTETLQM" class="normal" title="http://www.youtube.com/watch?v=_BXZjTETLQM">benadrukt door Billy Collins</a>. De toenmalige Dichter des Vaderlands van de Verenigde Staten droeg in 2002, bijna een jaar na de aanslagen van 9/11, zijn gedicht <a href="http://www.billy-collins.com/2005/06/the_names_billy.html" class="normal" title="http://www.billy-collins.com/2005/06/the_names_billy.html">&#8216;The Names&#8217;</a> voor aan het Congres. Negen jaar later draagt Collins het gedicht voor de tweede keer in zijn leven voor bij PBS Newshour, en legt hij uit hoe moeilijk het was om over een zo wereldschokkende gebeurtenis te schrijven.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Mazisi Kunene The Guardian Na zijn dood in 2006 verschijnt in The Guardian <a href="http://www.guardian.co.uk/news/2006/oct/17/guardianobituaries.booksobituaries1" class="normal" title="http://www.guardian.co.uk/news/2006/oct/17/guardianobituaries.booksobituaries1">het levensverhaal van Mazisi Kunene</a>, die in 1993 werd benoemd tot poet laureate van geheel Afrika. De Zuid-Afrikaanse schrijver en politiek activist was tijdens de apartheid actief voor het ANC in Londen. Zijn literatuur was in die periode verboden in zijn thuisland, vanwege vermeend Zulu-nationalisme.
</div>

<div class="wpg-element paragraph">
Hij wist het. Oud-wielerbaas Hein Verbruggen twijfelde al langer aan Lance Armstrong, maar bleef hem in de media altijd verdedigen. Sterker nog: wielrenners met verdachte bloedwaarden werden door de UCI opgebeld, naar eigen zeggen om hen ervan te overtuigen om met doping te stoppen, maar volgens anti-dopingexpert Ashenden juist een manier om renners de kans te geven hun dopinggebruik aan te passen. Dat, en meer onthullingen, vindt u deze week in een exclusief interview met de oud-voorzitter van wielerbond UCI, Hein Verbruggen.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Het nieuwste nummer van Vrij Nederland ligt vanaf woensdag 23 januari in de winkel. U kunt natuurlijk ook een <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm">abonnement</a> nemen en Vrij Nederland elke week in de bus ontvangen. Of <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm">download</a> Vrij Nederland voor op de iPad.
Verder in Vrij Nederland deze week:
&#8211; Het liquidatieproces is klaar, maar het OM speelde hoog spel. Vijf heikele kwesties voor het vonnis.
&#8211; Een nieuwe verloren generatie? Twintigers zien zich voor het eerst in hun leven geconfronteerd met crisis.
&#8211; Beatrix is met haar 75 jaar de machtigste vorstin van Europa. Simon Kuper over Oranje&#8217;s hoogtepunt.
&#8211; Kaukasusoorlog II: vechten voor een groot Kaukasisch Emiraat.
&#8211; Nederlandse expatvrouwen in Dubai doen aan fulltime genieten. &#8216;We schieten champagnekurken bij elkaar over de muur.&#8217;
&#8211; Hip en hulpeloos: de meisjes in de tv-series &#8216;Girls&#8217; en &#8216;New Girl&#8217; zijn niet toegerust voor het volwassen leven, aldus Kelli van der Waals.
En ook:
&#8211; De Week Waarin&#8230; een pedagogisch sneeuwballengevecht tot een onvermijdelijke conclusie leidde. &#8211; De Bin Laden van de Sahara. &#8211; Het lijstje: dopingsporten. &#8211; Bladwijzer: de beste online bronnen bij het nieuws. De regering wil het medisch beroepsgeheim beperken. Wat mag de dokter verklappen? &#8211; Hanna Bervoets verlaat literatuur-light. &#8211; Carel Peeters over jeugd in de Gouden Eeuw. &#8211; Katherine Boo&#8217;s non-fictie is een roman. &#8211; De herontdekking van componist Sjtsjedrin. &#8211; Tijd van leven: Martine Sandifoort. &#8211; Moderne ongemakken: geen kinderen.
En onze vaste rubrieken en columns door Arnon Grunberg, Micha Wertheim, Max van Weezel, Ko Colijn, Kees Kraaijeveld, Elma Drayer, Marente de Moor, Nuis-NL, Peter van Straaten, Puzzels, Pieter Geenen, Betty en Stephan Sanders.
</div>

Week 04: Wielrenbaas wist wél van doping

<div class="lead">Waarom kwam het tot een Franse interventie in Mali?</div>
<div class="wpg-element paragraph">
#Mali @SusannaWing Wetenschapster Susanna Wing schrijft over Mali, onder andere voor Foreign Affairs. <a href="https://twitter.com/SusannaWing" class="normal" title="https://twitter.com/SusannaWing">Via Twitter</a> volgt ze de ontwikkelingen in het land en becommentarieert ze interessante artikelen. Ook <a href="https://twitter.com/PerryAlexJ " class="normal" title="https://twitter.com/PerryAlexJ">Afrika-correspondent Alex Perry</a> van Time Magazine is op Twitter te vinden. Hij houdt een overzicht bij van de publicaties die betrekking hebben op de Franse interventie in haar voormalige kolonie.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Al lang crisis Marc-André Boisvert Freelance journalist en onderzoeker Marc-André Boisvert woonde in Mali en bekijkt de ontwikkelingen nu vanuit Ivoorkust. Op de blog van een bevriende journalist <a href="http://matsutas.wordpress.com/2012/12/31/mali-the-unexpected-crisis-a-year-later-guest-post-by-marc-andre-boisvert/" class="normal" title="http://matsutas.wordpress.com/2012/12/31/mali-the-unexpected-crisis-a-year-later-guest-post-by-marc-andre-boisvert/">beklaagt hij zich</a> over de manier waarop er altijd over Mali werd geschreven. Mali was nooit het democratische voorbeeldland waar journalisten en politici het voor hielden. Er sluimert al jaren een grote politieke en militaire crisis.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Toch niet zo besluiteloos The Guardian Parijs-correspondente Angelique Chrisafis van The Guardian bekijkt de Franse interventie in Mali vanuit het perspectief van de socialistische president François Hollande. Deze beloofde na zijn verkiezing een subtielere rol van Frankrijk in Afrika ten opzichte van zijn voorganger Sarkozy. De oorlog in Libië werd door Le Monde ‘la guerre de Sarkozy’ genoemd. <a href="http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/13/mali-high-stakes-francois-hollande" class="normal" title="http://www.guardian.co.uk/world/2013/jan/13/mali-high-stakes-francois-hollande">Chrisafis legt uit</a> hoe Mali de oorlog van Hollande zal worden.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Mopti bedreigd Time Magazine Op de site van Time Magazine <a href="http://topics.time.com/mali/" class="normal" title="http://topics.time.com/mali/">een uitgebreid dossier</a> over wat er momenteel in Mali gebeurt. Begin vorig jaar werd president Amadou Toumani Touré door het leger afgezet omdat hij niet streng genoeg optrad tegen de islamitische rebellen in het Noorden. De rebellen hebben van de verdeeldheid gebruik gemaakt om verder op te rukken richting hoofdstad. Toen ze de belangrijke stad Mopti dreigden te bereiken, greep Frankrijk in.
</div>

Tim de Gier

Crisis in Mali

<div class="wpg-element paragraph">
Opereren is niet altijd nodig, maar sommige ziekenhuizen behandelen graag. Welke zorg iemand krijgt wordt in hoge mate bepaald door de regio waarin hij of zij woont. Komt u bijvoorbeeld uit Noord-Holland? Dan is de kans dat u geopereerd wordt aan spataderen een stuk groter dan wanneer u in de Achterhoek woont. Maurits Martijn schreef over de overvloed aan onnodige zorg, beloningen per verrichting en losse protocollen.
</div>
<div class="wpg-element paragraph">
Het nieuwste nummer van Vrij Nederland ligt vanaf woensdag 16 januari in de winkel. U kunt natuurlijk ook een <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-Abonnementen.htm">abonnement</a> nemen en Vrij Nederland elke week in de bus ontvangen. Of <a href="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm" class="normal" title="https://www.vn.nl/Abonnement/VN-op-de-Ipad.htm">download</a> Vrij Nederland voor op de iPad.
Verder in Vrij Nederland deze week:
&#8211; Afrika als continent van hoop: alleen voor een selecte groep. Marcia Luyten over de vloek des overvloeds in Booming Afrika.
&#8211; Het gevecht van Yves Gijrath. Wat ziet de man achter de Miljonair Fair in bokser Badr Hari?
&#8211; Vlieg in het Witte Huis: Peter Souza fotografeert de president elke dag.
&#8211; Kees Driessen interviewde maskerman Philip Seymour Hoffman, die zich verschuilt in zijn rollen.
&#8211; De denkende tekenaar. Een biografie van Saul Steinberg, cartoonist van The New Yorker.
&#8211; De vrouwen van de CIA. Vasthoudende spionnes in &#8216;Zero Dark Thirty&#8217; en &#8216;Homeland&#8217;.
En ook:
&#8211; De Week Waarin&#8230; het morele geappeleer weer niet van de lucht was en de chagrijn in ons meteen begon te sikkeneuren. &#8211; Obama, president van de lange adem. &#8211; Het lijstje: homofobe landen. &#8211; Bladwijzers: de beste bronnen bij het nieuws. Waarom kwam het tot een Franse interventie in Mali? En: beroemde voorgangers van Lance Armstrong bij Oprah Winfrey. &#8211; De nieuwe Christine Otten. &#8211; Carel Peeters over moderne identiteit. &#8211; Tijd van Leven: Barbara Stok. &#8211; Moderne ongemakken: human interest. &#8211; Het Geweten: zonnepanelen.
En onze vaste rubrieken en columns door Arnon Grunberg, Micha Wertheim, Max van Weezel, Ko Colijn, Kees Kraaijeveld, Elma Drayer, Marente de Moor, Nuis-NL, Peter van Straaten, Puzzels, Pieter Geenen, Betty en Stephan Sanders.
</div>

Het Shahbaghplein

Het Shahbaghplein

Jeroen Hopster wint ABG VN Essayprijs 2013

Week 09: Kees van Kooten

Turken & Koerden

Turken & Koerden

Week 08: Sjoemelen in de polder

De ambitieuze paus

De ambitieuze paus

Week 07: Achtervolgd, afgeluisterd, vastgezet

Trooster van het volk

Week 05: De bankier en zijn gedragsprobleem

Trooster van het volk

Week 04: Wielrenbaas wist wél van doping

Crisis in Mali

Week 03: Onnodig opereren