Een jaar voor de verkiezingen staat de PvdA op een droevige 12 zetels in de peilingen. Optimisten zeggen: wacht maar tot onze machtige campagnemachine op gang komt. Maar het ledental is dramatisch geslonken, en daarmee de campagnekas. Hoeveel rode rozen kan de PvdA straks nog betalen?

Een jaar voor de verkiezingen al over de stemverhoudingen speculeren heeft ongeveer net zoveel zin als de dagelijkse praatjes van paragnosten over de uitslagen van het EK die de afgelopen weken op Radio 1 te horen waren. Niettemin is het onder Binnenhofwatchers een favoriet gezelschapsspel.

Volgens de meest recente Peilingwijzer, vanmorgen gepubliceerd door de NOS, zou Geert Wilders nu zo’n 30 zetels halen, op de voet gevolgd door de VVD met 27. Regeringspartner PvdA bungelt er droevig bij, op 12 zetels.

Optimisten in de PvdA wijzen erop dat het electorale landschap zó volatiel is, dat politieke partijen héél snel in de kiezersgunst kunnen dalen, maar ook weer héél snel stijgen. Dat hebben de sociaaldemocraten bij de verkiezingen van 2012 nog bewezen: een paar maanden voor de stembusgang stonden ze nog op reusachtig verlies, maar uiteindelijk wist de PvdA onder leiding van Diederik Samsom alsnog de tweede partij van het land te worden. De boodschap: wacht maar tot de machtige campagnemachine van de Partij van de Arbeid weer op gang komt.

De vraag is alleen of dat er komend jaar weer in zit. In 2012 had de PvdA met 2,1 miljoen nog de grootste campagnekas ooit en werden er maar liefst 550.000 rode rozen uitgedeeld, van Delfzijl tot Middelburg. Maar sinds het begin van het nieuwe regeringsperiode wordt de PvdA niet alleen geteisterd door treurige peilingen maar ook door een teruglopend ledental. Hans Spekman beloofde bij zijn aantreden als partijvoorzitter in januari 2012 nog dat de PvdA op weg zou gaan naar 100.000 leden, maar afgelopen jaar is het ledental teruggezakt van 49.155 naar 46.045. De afgelopen maanden ging de uitstroom gestaag door. Dat betekent niet alleen derving van contributie-gelden, maar ook van de bijbehorende subsidie die alle politieke partijen per lid toegekend krijgen. Drieduizend leden minder betekent al snel zeshonderdduizend euro minder in kas. Hoe moet de PvdA straks haar reclamespotjes, campagneposters en rode rozen gaan betalen?

Om de nood te lenigen gaat het PvdA-partijbureau binnenkort verhuizen van het peperdure huurpand aan de Amsterdamse Herengracht (waar de partij nu nog 540.000 euro per jaar betaalt) naar een goedkoper onderkomen, zoals Hans Spekman onlangs via Facebook bekendmaakte. Dat kan al snel een paar ton per jaar schelen. Maar zal dat genoeg zijn om een overtuigende verkiezingscampagne te financieren, met of zonder Diederik Samsom? Vijfhonderdvijftigduizend rode rozen: wie gaat dat betalen?