VN MediagidsZuipende biggen
Recensie 11.04.2009
Graphic novel is een term voor iets tussen strip en literatuur. Sinds Will Eisners A Contract With God (1978) wordt alles met wat meer kunstzinnige pretentie, het formaat van een stevige paperback en een verhaal waarin volwassen onderwerpen passeren - meestal seks - zo genoemd.
Het tweede nummer van het jonge Nederlandstalige tijdschrift EISNER, vernoemd naar de Amerikaanse stamvader, biedt met elf nieuwe verhalen een aardige introductie, met één grafisch en literair hoogtepunt: Erik Krieks morbide, naar pulp knipogende stripbewerking van H.P. Lovecrafts griezelverhaal 'De buitenstaander'.
Verder verstripte Merel Barends fraai een sleutelscène uit Herman Kochs onverbiddelijke bestseller Het diner. Een verstandige zet: bellettrie verstrippen voorkomt het gevaar bij de graphic novel van eendimensionale, kinderachtige verhaaltjes.
Dick Matena, die al bijna net zo lang meegaat als de klassieke avonturenstrip in ons taalgebied, hoeft daar niet voor op zijn hoede te zijn. Hij kan alles: romans bewerken tot strips en zelf puike strips, pardon graphic novels scheppen. Zijn van calvinistisch doembesef doortrokken, oer-Hollandse boerenverhaal 'De teloorgang van oude Knudde' bevat vrolijk melodrama waarin onnozele agrariërs naar de ratsmodee gaan, de een na de ander, een hele familie.
Gesteld in zwaar hyperbolische, archaïsche taal, in contrast met het uitgebeelde: doorgaans fors zuipende varkens met een benauwde moraal en een kwaad, cholerisch gemoed. Letterlijk varkens: alle personages zijn zo door hem verbeeld, als in een perverse variant op de onschuldige biggen bij Disney. Door die ironische kunstgreep is het drama verteerbaar, want dat liegt er niet om: van een onschuldig opgesloten 'onnozele', een meisje dat aan lager wal raakt, een zeeman die na een val als alcoholistische invalide kroegen afschuimt en een niet-deugende pastoor tot een keten sterfgevallen. En het wordt almaar gruwelijker. Ronduit esthetisch is dan weer de arceerkunst waarmee Matena iedere afbeelding onheilszwanger maakt. Licht is een zeldzaam goed in deze kostelijke graphic novel noir.
Eisner 2,
Podium, 80 pagina’s, € 15,–;
Dick Matena , 'De teloorgang van oude Knudde',
Atlas, 79 pagina’s, € 15,–
- Cannes Het filmfestival van Cannes is in volle gang. Wat zijn de beste films en de smakelijkste roddels?
- Sap of Dibi GroenLinks houdt een ledenreferendum. Wat is er eigenlijk te kiezen?
- Griekse verkiezingen Op 17 juni gaan de Grieken weer stemmen. De radicaal-linkse partij Syriza en de rechts-extremistische partij Gouden Dageraad doen het goed. Wat willen ze?
- Uit het zicht Steeds meer grote kunstwerken verdwijnen naar de huizen van rijke particulieren. Wat nu?
- Netneutraliteit Nederland heeft als eerste Europese land netneutaliteit in de wet verankerd. Maar wat is het eigenlijk?




