Verdonk was PSP'er
Trots Op Nederland-oprichter Rita Verdonk stemde naar eigen zeggen in de jaren zeventig slechts ‘één keer op de PSP’. Wat ze daarbij niet zei, was dat ze in de jaren zeventig ook lid was van de Pacifistisch Socialistische Partij.
Rita Verdonk, jaren 70
Rita Verdonk wordt er niet graag aan herinnerd dat ze in de jaren zeventig en begin jaren tachtig als studente actief was in de linkse actiebeweging. 'Ik heb één keer PSP gestemd. Daar komt dat hele verhaal over mijn linkse studententijd vandaan,' zei ze onlangs in Het Parool. En bij het televisieprogramma Knevel & Van den Brink zei ze, gevraagd naar haar studentenjaren: 'Ik heb één keer PSP gestemd en dat wordt me mijn hele leven nagedragen.'
Maar spreekt Rita Verdonk wel de waarheid? In 2006 verscheen in Vrij Nederland een groot portret van Verdonk onder de titel 'Rita's rode jaren'. Daarin kwamen vrienden en kennissen van destijds aan het woord die een beeld schetsten van de rechtenstudent Verdonk dat anders is dan ze nu zelf suggereert. Verdonk was volgens hen weliswaar geen stenengooier en geen aanhanger van de Rote Armee Fraktion. Ze ging zelfs stevige discussies aan met medestudenten die sympathieën hadden voor de DDR en de Sovjet-Unie. Maar de oprichtster van Trots op Nederland maakten volgens haar oude vrienden wél deel uit van het linkse milieu in Nijmegen, eind jaren zeventig. Activisten van studentenorganisaties, de vrouwenbeweging, de kraakbeweging of de antikernenergielobby waren onderling nauw verbonden, zoals er tussen activisten en politici van partijen als PSP, PPR en CPN warme contacten bestonden.
Zelf was Verdonk vooral actief in de Bond voor Wetsovertreders, die opkwam voor de belangen van gevangenen. Ze woonde in die jaren in één huis met Trudy Knappstein, die zeer actief was binnen de vrouwenbeweging én de PSP. Zij zou in 1982 in de gemeenteraad komen en later zelfs fractievoorzitter worden. En in haar laatste studiejaren woonde Verdonk samen met haar vriendje Wynand in een huis vol studenten die actief waren in de CPN en in de daaraan gelieerde Unie van Studenten Nijmegen (USN).
Haar studie- en jarenlange boezemvriend Fritz Pilzecker zei in 2006: 'Rita stemde PSP. Of iemand nou lid was van een partij of niet, dat maakte niet uit. Iedereen zat in die hoek, de een wat fanatieker dan de ander.' Verdonk sympathiseerde ook met acties rond de Piersonstraat, tegen de komst van een parkeergarage. In januari 1981 kwam het tot hevige rellen toen krakers en bewoners barricaden opwierpen. Verdonk en duizenden anderen zaten een nacht lang in een menselijke blokkade. Twee jaar geleden zei ze daarover in VN dat ze 'door ME'ers was weggesleept'.
Pamflet
Toen we in 2006 het profiel van Verdonk maakten, ontkende de toenmalige minister van Vreemdelingenzaken niet dat ze sympathiseerde met de PSP, maar wel dat ze lid was geweest van die partij. Ook oud-PSP'ers konden zich niets van haar mogelijke lidmaatschap herinneren. Haar toenmalige roommate en vriendin Trudy Knappstein - die de beste informante zou zijn geweest - weigerde destijds medewerking aan het artikel omdat ze nog steeds goede relaties met Verdonk onderhoudt.
Ze was afgelopen maandag niet bereikbaar voor commentaar. Omdat het voor het verhaal verder niet relevant leek, is toen geen verder onderzoek gedaan naar Verdonks mogelijke relatie met de PSP. Maar nu ze volhardt in haar bewering dat ze 'maar één keer' op de partij stemde en ook minister Jacqueline Cramer van Milieu keihard veroordeelde om haar vermeende actieverleden ('Cramer moet meteen aftreden. Zo'n verleden is niet te tolereren,' zei Verdonk bij Knevel & Van den Brink) besloten we nader onderzoek te doen in de archieven van de Nijmeegse afdeling van de PSP.
Dat archief is keurig bijgehouden. Ledenlijsten, notulen van vergaderingen, inkomende en uitgaande brieven, geordend in meer dan honderdvijftig mappen, in totaal bijna drie meter papier. Het eerste document waarin de naam Rita Verdonk voorkomt, is een pamflet van de aan de CPN gelieerde studentenvakbond USN. Het document is niet gedateerd, maar komt gezien de plaats die het inneemt in het archief waarschijnlijk uit 1974 of 1975, toen Verdonk eerstejaars rechtenstudente was. 'Wij zijn een aantal studenten die lid zijn van progressieve politieke partijen en groeperingen en vanuit die positie willen wij actief stelling nemen in de Nijmeegse studentenbeweging,' zo luidt de eerste zin. In het pamflet wordt een lans gebroken voor een 'verbreding' van de USN.
Niet alleen studenten met communistische sympathieën zouden er zitting in moeten nemen, maar van alle progressieve stromingen. Daarom zijn de ondertekenaars lid geworden van de USN. Een van hen is Rita Verdonk. Dat is opvallend omdat ze in 2006 nog zei: 'Ik ging mijn eigen weg en zocht mijn eigen vrienden uit. Daar had ik al die organisaties niet voor nodig.' Opvallender dan haar lidmaatschap van de USN is dat ze op het pamflet achter haar naam heeft laten zetten dat ze lid was van de Politieke Partij Radicalen (PPR). Blijkbaar had Verdonk voordat ze bij de PSP belandde een korte flirt met de PPR.
Boze brief
Een paar jaar later duikt Verdonks naam opnieuw op in de archieven, dan in de map binnenkomende post. Op 13 januari 1978 schrijft ze een brief op poten aan het bestuur van de Nijmeegse afdeling van de PSP. Ze protesteert tegen 'de gang van zaken bij de verkiezing van een nieuw PSP-bestuur'. Een week eerder had het bestuur een brief gestuurd aan twintig uitverkoren PSP-leden die al actief politieke ervaring op hadden gedaan en binnen de partij de weg kenden. Want 'in het pre-revolutionaire tijdperk' zou de partij namelijk vooral baat hebben bij leden 'die een organisatie draaiende kunnen houden'. Om elke schijn van coöptatie te vermijden, zou in het partijblaadje Vuist ook de rest van de leden worden opgeroepen zich kandidaat te stellen.
Verdonk laat in haar boze brief weten dat het 'ideaal van directe democratie' wat haar betreft 'een farce' is. Ze vindt dat het ook in een kleine partij als de PSP mogelijk moet zijn 'de regelen der kunst' van de democratie in acht te blijven nemen. Ze eist dat haar schrijven 'onverkort' in het partijblad wordt gepubliceerd. Tot slot schrijft ze dat ze de brief graag persoonlijk had toegelicht op de eerstvolgende ledenvergadering, maar dat ze niet kan 'aangezien dan mijn vader jarig is'.
In de notulen van de bestuursvergadering van 15 november 1978 wordt onder het kopje 'Post In' een brief van het Komité Zuidelijk Afrika besproken die een actie begint tegen Shell. Verder laat Jan Frank Gerards, een van de twintig aangeschreven leden, weten dat hij 'een bestuurslidmaatschap niet zit zitten'. In de zin daarna schrijft notulist Sander Bijnen: 'Zijn brief valt ongelukkig, evenals de brief van Rita Verdonk'. Bijnen, die nog steeds in Nijmegen woont en bij een zorginstelling werkt, kan zich Rita Verdonk niet persoonlijk herinneren. 'Zij was actief bij de Bond voor Wetsovertreders, die opkwam voor de rechten van gevangenen. Een vriend van mij zat ook bij dat clubje. Maar ik heb haar persoonlijk nooit ontmoet.' Aan de brief heeft hij ook geen herinneringen meer. 'Zo'n brief op poten, die legden we waarschijnlijk heel snel opzij. Daar deden we niet aan mee, aan zulke flauwekul.'
Ledenlijst 1979
In tegenstelling tot wat Verdonk beweert, zou je zeggen dat ze niet alleen op de partij heeft gestemd, maar ook lid was van de PSP, anders ben je niet van plan naar een ledenvergadering te gaan. Sterker nog, ze was een betrokken lid dat zich druk maakte over de interne partijdemocratie. Maar staat ze ook op de ledenlijsten? In de map 'stukken betreffende de ledenadministratie' zitten stukken waarop vanaf de jaren zestig te vinden is wie er lid waren van de partij. In de periode tussen 1975 en 1981 is de administratie fragmentarisch bijgehouden. Maar op een computeruitdraai van 20 januari 1979, dus opgemaakt twee maanden na Verdonks brief aan het bestuur, is haar naam te vinden. Boven de lijst staat met grote letters in stift geschreven: 'NIET KOPIEREN'. In de rechterbovenhoek van het eerste blad staat de naam Trudy Knappstein gekrabbeld. Wellicht behoorde deze ledenlijst toe aan Knappstein nadat zij tot het bestuur was toegetreden. Voormalig bestuurder Sander Bijnen bevestigt dat de computeruitdraaien de ledenlijsten betreffen. 'We hadden in die tijd rond de driehonderd leden, op elk vel staan ongeveer zestig mensen,' zegt hij uit zijn hoofd, en dat klopt precies.
Overigens was Verdonk - in tegenstelling tot haar vriendin Trudy - geen erg actief lid van de partij. Ze komt alleen in 1979 voor op de ledenlijst, en bij bestuursvergaderingen is ze blijkbaar nooit geweest, want haar naam staat nooit op de presentielijsten. In 1981 neemt Verdonks leven een beslissende wending. Ze breekt met haar vriendje Wynand, begint een relatie met haar huidige man Peter, vertrekt naar Den Haag, maakt haar studie af en krijgt al snel een baan als adjunct-directeur van het Huis van Bewaring in Scheveningen.
Wat Rita Verdonk precies in het stemhokje heeft aangekruist in de jaren zeventig en tachtig, zal nooit bekend worden. Misschien heeft ze écht maar één keer PSP gestemd. Maar zeker is dat ze zich net als duizenden anderen twintigers tijdens haar studentenjaren verbonden voelde met het gedachtegoed van radicale linkse partijen als de PPR en de PSP. Verdonk was maandag op reis en niet bereikbaar voor commentaar.
Dit is gewoon Rita pesten door links. Ik ben benieuwd wie in de redactie met een SP / PvdA of GL achtergrond er weer bij gebaat is. Zucht.
Peter | 23-09-2008 23:27
Ik werd lid van de PSP in 1981 en kan me uit die tijd herinneren dat PSP-vergaderingen openbaar waren. En dat allerlei niet-leden zich met die vergaderingen bemoeiden. Ze vonden vaak plaats in 'politiek cafe's' en iedereen die mee wilde doen, die deed maar mee.
Rita Verdonk wekt met haar brief aan het PSP-bestuur natuurlijk de suggestie dat ze wel degelijk lid was. Maar toch kun je op grond van die brief en 'ledenlijst' niet met zekerheid stellen dat ze daadwerkelijk lid is geweest. Wel meer niet-leden bemoeiden zich in die tijd met de gang van zaken binnen de PSP, althans wel in het oosten van het land.
Het enige wat uitsluitsel zou bieden is de landelijke ledenadministratie van de PSP uit die tijd (als die er nog is) en de contributiebetalingen. Maar die zijn als 't goed is nog steeds niet toegankelijk, en da's maar goed ook. Want een beetje privacy mag je ook nog wel hebben. Zelfs Rita Verdonk!
Herbert | 24-09-2008 00:46
Ik denk dat het eigenlijk niet eens de meest interessante vraag is of ze lid was van een bepaald clubje, maar in hoeverre ze betrokken was bij de linkse beweging in die tijd. Lid of niet, uit de stukken blijkt toch wel terdege dat die betrokkenheid er was. Dat waren de kringen waar ze zich op richtte.
Op zich geen enkel probleem, natuurlijk. Iedereen is vrij een mening te hebben over alles en iedereen is ook vrij om van mening te veranderen. Dat spreekt alleen maar vóór mensen, want dat betekent toch in principe dat ze zich blijven informeren en ontwikkelen. Alhoewel ik het doorgaans bijna nooit met Verdonk eens ben, kan ik het wel in haar waarderen dat ze niet dogmatisch blijft hangen in oude idealen. De wereld verandert, je wordt ouder, hoe kan het anders dan dat een gezond mens zijn of haar visie op de wereld aanpast. Daar zouden we niemand op moeten aanvallen, maar ze moeten prijzen.
Dit artikel is vooral interessant, omdat Verdonk zelf zo'n lovenswaardige metamorfose heeft doorgemaakt, maar tegelijkertijd hoog van de toren blaast over iemand anders, minister Cramer, die een vergelijkbare verandering heeft ondergaan. Dat lijkt mij de pot die de ketel verwijt. Of beter, positiever gezegd: de ene vlinder die de andere vlinder verwijt dat ie van rups vlinder is geworden. Dat klopt natuurlijk niet. Verdonk en Cramer zouden elkaar moeten prijzen voor het feit dat ze beiden blijkbaar zo'n open houding naar de wereld hebben en houden, dat ze hun visie en meningen durven aan te passen. In die zin vind ik het artikel zeker geen links pesterijtje, maar eerder even een reminder voor Verdonk. Laten we hopen dat ze dit ook zo opvat.
marcel | 24-09-2008 01:18
Ik heb er totaal geen moeite mee dat Rita lid is geweest van de PSP en PPR of zich daar op zijn minst mee verbonden heeft gevoeld. Ik vind het eerder jammer dat ze zo afgegleden is naar uiterst rechts. En dat ze zich schaamt voor een verleden waar ze zich niet voor hoeft te schamen. Die linkse betrokkenheid staat voor mij voor een sociaal gevoel voor de medemens en wat mij betreft zouden wel meer mensen daar last van mogen hebben.
Rita en de haren zullen wel weer verwijten gaan maken aan de "linkse pers", maar wat de journalisten gedaan hebben is niets anders dan de feiten controleren en dat die niet vleiend zijn voor Rita, dat is haar eigen schuld!
Dan moet je maar niet de waarheid verdraaien. Haar kreet "recht door zee" klinkt nu een stuk minder geloofwaardig.
Johan | 24-09-2008 09:00
Dit wordt een welles nietes spelletje. Ook Verdonk kan zich bewijzen door even een testje met de leugendetector:
http://www.ikspreekdewaarheid.nl/
Anders komen we er nooit uit wie gelijk heeft.
Hassan | 24-09-2008 09:04
de vraag die ik gemist heb in de NOVA-uitzending n.a.v. dit bericht is waarom de Rita Verdonk van nu het zo erg vindt dat ze toen lid was van - of in ieder geval actief rond - de PSP in Nijmegen, dat ze verkrampt blijft roepen dat het niet zo is en iedere keer een klein stukje moet erkennen dat het toch zo was.
interessanter is misschien wel dat hier alleen de eerste pagina van het gewraakte pamflet gepubliceerd is. de lijst met ondertekenaars, waaronder naar verluid Rita Verdonk, ontbreekt. dat vind ik een journalistieke misser van de eerste orde.
overigens was ook ik destijds - niet actief - lid van de PSP.
tjark | 24-09-2008 09:35
Het is toch volkomen duidelijk dat ze lid was? Een brief aan het PSP-bestuur over een ledenvergadering? En schrijven dat ze niet kon komen want me vader is jarig?
Hoe durft ze zoiets nog te ontkennen....
nancy | 24-09-2008 11:35
Tjark; niemand vindt het een probleem dat ze lid van de PSP was, maar
Verdonk zelf heeft meermaals geroepen dat iedereen in de politiek met banden met het linkse krakersmilieu de politiek uit moest...Consequent is dat ze dan zelf opstapt nu blijkt dat ze een rooie rakker was.
Bovendien ontkent ze dit simpele feit, terwijl de bewijzen duidelijk zijn. Blijkbaar wil ze niet dat wij dit weten. En blijkbaar zit ze voor de zoveelste keer de waarheid te verdraaien om haar image te redden.
Waarschijnlijk is ze bang dat dit lidmaatschap haar nogal ongeloofwaardig maakt; van ultra-links naar ultra-rechts, alsof het niks is. Gezellig met de algemene modes in het politieke landschap mee. Als Rita maar mee kan liften.
Nancy | 24-09-2008 11:40
Ik denk dat de zaak anders ligt. Rita was volgens mij geïnfiltreerd door de BVD binnen de PSP. Zie ook haar carrière daarna. Maar mocht dit uitkomen dan kan zij en de integriteit van de Nederlandse Staat helemaal in de problemen komen want de PSP zat destijds in de kamer als normale politieke partij. Het is dan toch van den gekke dat deze partijen via achterdeurtjes door infiltranten in de gaten worden gehouden. Het verhaal gaat dat zij veel van haar oud kameraden heeft verraden ten tijd van de Piersonrellen.
Binnen Nijmegen zijn destijds veel mensen in de dossiers van de BVD terecht gekomen en daar streed Louis Sevéke ook tegen.
Ik ben van mening dat waar het bij Rita om gaat; het gaat om het liegen en niet om haar verleden als zij inderdaad lid was van een linkse partij ( ingeval van infiltratie ligt het uiteraard anders). We leven immers in een “democratisch land” of niet?
J Swartjes | 24-09-2008 13:52
Het is gerechtvaardigd aangezien zij er zelf zo'n ophef over maakt.
Rita had gewoon niet tegen de wind in moeten spugen, nu valt ze net als Ayaan in haar eigen zwaard.
JOSH | 24-09-2008 15:46
juist, Nancy, Rita zelf vindt het kennelijk een probleem en zij zou antwoord moeten geven op de vraag waarom.
tjark | 24-09-2008 16:40
Precies. Maar Rita als infiltrante? Zou wel kunnen, maar zouden geheime diensten echt zulke domme gansjes als infiltrant hebben aangenomen? Ik dacht altijd dat ze wel slimmere types in dienst namen, ze moeten kunnen liegen en bedriegen zonder door de mand te vallen
en zo te zien gaat dat Verdonk nog altijd niet echt goed af.
Nancy | 24-09-2008 16:58
De verwarring wordt steeds groter. Rita Verdonk was lid van de PSP, dat staat als ene paal boven water. Maar dát is niet interessant. Het is zelfs niet belangrijk of ze zich wel of niet achaamt voor haar linkse verleden. Het gaat om haar leugenachtigheid en onbetrouwbaarheid. Zo iemand hoort niet theis op een verantwoordelijke post.
Ferry | 24-09-2008 17:02
Als leden van de PSP'92 hebben wij in 2005 mevrouw Verdonk onderstaand voorstel gedaan. Helaas weigerde ze dit te aanvaarden.
Geachte mevrouw Verdonk,
Weer werd u de afgelopen dagen aangevallen door de PvdA, GroenLinks en SP. Maar zo te zien ligt u daar duidelijk niet wakker van en terecht. U is tenslotte verkozen met meerderheid van stemmen en voert op deze wijze uit wat een meerderheid van het volk wil. Deze sociaal democratische partijen moeten, volgens mij, dan ook de schuld bij hun eigen zoeken. Natuurlijk is het makkelijk om de schuld bij een ander te leggen, daar kun je je eigen falen mooi mee verdoezelen.
Binnen de PSP’92, de partij waar ik lid van ben, denken we er echter wel over na hoe het mogelijk is, dat er zoveel mensen zijn die vinden dat mensen moeten worden uitgezet. Zo vinden wij, dat het toch wel erg raar is, dat een groep mensen kan bepalen waar iemand mag wonen. Als socialisten gaan wij er vanuit dat de wereld van ons allemaal is en dan hebben we het nog niet eens over wat vluchtelingen op basis van geweld en economische uitbuiting wordt aangedaan. Wij vinden het dan ook onze plicht om dit aan mensen uit te leggen. Als politieke partij zijn wij daar dan ook de enige in, want van de eerder genoemde linkse oppositie heb ik daar nog nooit iets over gehoord. Nu is dat niet zo verwonderlijk want een sociaal democratisch antwoord op uitbuiting van mensen biedt namelijk geen antwoord. Alleen de socialistische gedachte ‘van eerlijk delen’ brengt de oplossing. Daarom trachten wij om mensen met ons mee te krijgen om een iets eerlijker wereld te creëren .
Maar laat ik eerlijk zijn de eerste die we op andere gedachten moeten trachten te brengen, dat is natuurlijk u. Al adviseren anderen mij om van onderop te beginnen, maar ik kreeg weer hoop toen ik van de week op de tv ‘twee vandaag’ keek. In dit programma werd verteld: “dat u in het verleden PSP stemde en misschien zelfs lid of anders daar over gedacht heeft om het te worden. Dit betekent voor mij, dat u toch uit het goede hout gesneden moet zijn en er iets mis is gegaan. Nu gaat het er ons niet om wat er fout is gegaan, maar dat wij hebben gefaald. Anders had u ons niet verlaten en willen wij dit ook herstellen.
Want wij voelen ons heel schuldig over wat er van u is geworden, er moet dan ook wel heel iets ergs zijn gebeurd wil je mensen zo haten. Daarom willen wij u dan ook, zonder kosten, het lidmaatschap van onze partij aanbieden en zo trachten de fout te herstellen. Gaarne verneem ik dan ook van u, en hoop ik, dat u hiermee akkoord gaat,
Met kameraadschappelijke groet,
Cor Edelenbosch
Cor Edelenbosch | 24-09-2008 17:46
Dit vind ik minachting van al die mensen die politiek serieus willen nemen. Voor de zoveelste bewijs dat Rita Nederland en Nederlanders voor de gek houdt. Alleen maar om aan stemmen te komen. Ze is een meester in liggen: parlemant twee keer voorliggen, van 26.000 asielzoekers 200.000 van maken, Hirsi zaak en nou dit.
Rita hou eer aan jezelf.
john | 24-09-2008 18:22
Rita; een ondertekende brief aan het bestuur, over je afwezigheid op de ledenvergadering???
Wie hou je voor de gek?
Of denk je dat we dom zijn?
Nancy | 27-09-2008 15:05
Als je in de 70'er jaren in Nijmegen studeerde was je vanzelfsprekend links, daar was geen ontkomen aan. Bij Verdonk is uit die periode bar weinig tot niets blijven hangen.
De toenmalige PID (politieke inlichtingendienst) en de BVD deden in Nijmegen en Arnhem verwoede pogingen te infiltreren in de kraakbeweging; het zou kunnen dat meisje Verdonk daar erg gevoelig voor was.
john oldenhof | 27-09-2008 17:07
Wie rond zijn 20 ste niet links stemt heeft geen hart,
Wie rond zijn 40 ste nog links stemt heeft geen hersens.
Hans | 28-09-2008 15:16
Rita Verdonk had gewoon direct de waarheid moeten vertellen.
Ze heeft nu gelogen en dat doet een mens nooit goed.
Het zou raar zijn als ze nu nog veel aanhang zou hebben.
Gilles | 01-10-2008 11:02
Wie rond zijn twintigste niet links stemt,heeft geen hart.
Wie rond zijn veertigste nog steeds links stemt,had het 21onbe
op zijn twintigste goed gezien.
Jelle | 04-10-2008 03:42
Op haar eigen site vertelt ze vol trots over haar jeugd waarin ze zulke aanvaringen had met haar VVD-broer, dat hun ouders riepen: een van jullie twee moet het huis uit!
Het zal me verder worst wezen wat mevrouw Verdonk in haar jeugd aanhing of niet. Wat ik wel bijzonder kwalijk vind is de denigrerende en hooghartige manier waarop ze 'links' nu afzeikt en doet alsof ze er nooit iets mee te maken heeft gehad.
Hannes | 15-12-2008 11:05
bestaat de Usn nog?
Stan | 18-08-2009 15:44
bestaat de Usn nog?
Stan | 18-08-2009 15:44
