Vrij Nederland

- Hebzucht en roekeloosheid! Dat geldt voor de (zaken)banken en beleggers net zo goed als voor de Amerikaanse consument die op de pof leeft alsof het morgen dollarbiljetten zal regenen.
- Eh…
- En de gewone burger met een huis, een baan of een pensioentje en een beetje spaargeld is de sigaar. Ook in Nederland!
- Goh.
- Zeg maar eens dat het niet waar is!
- Ik zou niet durven. Maar vertel eens, als je wat gekalmeerd bent, heb je een eigen huis?
- Ja, dat weet je toch.
- Een hypotheek?
- Zeker. En nee, dat is niet zo'n beleggingshypotheek. Ik was en ben wel wijzer! Ik heb een keurige spaarhypotheek mijnheer. En een stukje aflossingsvrij.
- En, lekker verdiend aan je hoogst individuele vastgoed speculatiefonds?
- Hoe bedoel je?
- Dat je een zakenbankiertje in het klein bent, al ben je niet gewend er zo naar te kijken, vermoed ik.
- Leg uit.
- Je hebt een huis gekocht van, zeg even, drie ton. Je hebt destijds een tophypotheek genomen, ook van drie ton. Je hebt alleen die lik verf voor je nieuwe huis uit je eigen zak betaald en de rest geleend. Want je had geen cent te makken.
- Dat klopt wel ongeveer. En nu is het vier ton waard!
- Goed gedaan. Maar dat is dus precies de manier waarop die hebzuchtige Amerikaanse banken en hedgefondsen ook hun geld verdienden. Iets kopen; weinig eigen geld inbrengen; maximaal lenen; zoveel mogelijk kosten afwentelen op de schatkist; en zelf de vruchten plukken.
- Ja maar…
- En met dat alles heb je dus gespeculeerd op een stijging van de huizenprijs. Dat stuk aflossingsvrije hypotheek: dat ga je natuurlijk aflossen met de overwaarde van je huis. Heel verstandig. Maar daarmee ben je dus wel een vastgoedspeculant.
- Dit is niet goed voor mijn zelfbeeld.
- Dan zal ik proberen dat nog wat realistischer te maken.
Kijk even naar het grafiekje. Daarin zie je dat Nederlandse huishoudens tien jaar geleden schulden hadden ter waarde van zeventig procent van het toenmalige nationale inkomen. Dat is opgelopen naar een kleine honderdtwintig procent van het nationale inkomen van vorig jaar. Nederlanders steken zich dus veel meer in de schulden, net als de Amerikanen al decennia doen. Had jij geen lening afgesloten voor die nieuwe auto van je?
- Ik vrees van wel, ja. Maar niet voor het hele bedrag hoor.
- Hoe dan ook: naast je vastgoedspeculatie ben je de laatste jaren dus meer op de pof gaan leven.
- Ik word gek.
- En het wordt nog erger. Want heb je een risico-inventarisatie gemaakt? Hoe crisisbestendig ben je, financieel?
- Ik heb geen idee.
- Dat dacht ik al, en dat is dus de derde parallel tussen jou en die roekeloze en hebzuchtige types die je zo veroordeeld.
- Je raakt morgen werkloos. Wat dan? Je man wordt arbeidsongeschikt. Wat dan? De huizenmarkt stort in. Wat dan? Jij komt onder de tram. Wat gebeurt er dan met de financiën van je man en kinderen?
- …Ik denk dat ik een overlijdensrisicoverzekering heb….
- Speculatie met vastgoed, leven op de pof, en geen zicht op de financiële risico's - het is inderdaad heel erg. Ik zal je iets te drinken inschenken. Whisky dan maar?
- Heel graag.