Soms moet het
Door Emile Fallaux
Ben je op vakantie, citeren ze je in Nova om Femke Halsema de kans te geven te reageren op je stukje in VN. Een collega zond Nova via ‘uitzendinggemist’ naar mijn mobiele telefoon. Wat een grote woorden gebruikte Halsema! Ik had openbaarmaking van geheime stukken verdedigd die niet met democratische middelen tevoorschijn gehaald konden worden!
De jonge Wijnand Duyvendak had de stukken bezorgd bij de pers. En de pers deed zijn werk.
Bekijk hier de VPRO-televisieuitzending van BGTV uit 1982 waarin Duyvendak de stukken toonde (12 minuten).
‘Valse romantiek’, zei Halsema in Nova. En ‘een selectieve moraal’. Actievoerders als Duyvendak en journalisten als ik zouden ‘de democratische rechtsstaat ondermijnen’. Met hun idealen zouden zij zich verheven voelen boven de samenleving met zijn democratische spelregels.
'Ten principale’ was zij tegen dergelijke acties. Keurig standpunt. Maar ook oppervlakkig. Van haar mag je meer nuance eisen dan ‘regels zijn regels’. Zij weet dat zelfs democratisch gekozen regeringen soms heimelijk ondemocratische acties ondernemen. Soms voert een land oorlog zonder dat het parlement precies mag weten waarom. Soms levert een regering in het geheim beschadigende informatie over haar burgers aan dictaturen. Overheidsdiensten kunnen opereren als een staat in een staat, machtsmisbruik is van alle tijden.
Als het parlement niet bij machte is dit te achterhalen, dan heb je gelukkig de klokkenluider, de gewetensbezwaarde, de dief van de Pentagon Papers, Deep Throat, of de actievoerder die het antidemocratische geheim openbaar maakt. Natuurlijk zie je het liever niet zo ver komen: er zit een element van willekeur in, van particuliere motieven. Maar soms moet het. Zoals soms wetten overtreden moeten worden om ze te veranderen. Halsema zal de dynamiek van de sociale geschiedenis wel kennen. Maar ze heeft de ideologische veren van haar voormalige actiepartij afgeschud. Zij is niet de Naomi Klein, maar de Wim Kok van GroenLinks.

In elk geval zegt krakerster Femke niet dat het communisme dood is, zoals jij doet, Emile.
kraker theo | 23-08-2008 13:59
En alweer bent U niet correct voor wat betreft de feiten, meneer Fallaux.
aan het einde van deze trouwens best interessante mini-documentaire zegt een zekere mr. Inge Nogwat, juridisch deskundig, tegen uw journalist dat de inbraak onvergelijkbaar is met de Pentagon papers omdat de ambtenaren die die opstelden handelden in strijd met het belang van de staat. De plannen die Onkruit stal, zijn volgens juriste Inge in lijn met de wet die voorziet in een militair plan in geval van nood. Wat Onkruit stal, was de voorbereiding van zo'n plan op papier. Dat is democratisch besloten en dus niet zoals u schrijft een 'anti democratisch geheim'. Kennelijk weet u niet eens wat u zelf uitzendt en op internet zet.
Wat moeten de mensen nu met uw onzin verhalen?
feiten feiten en nog eens feiten | 23-08-2008 14:25
Het klinkt allemaal erg opzwepend en verwijtend, Femke Halsema de Wim Kok van GroenLinks, poeh poeh.
Buitenparlementaire acties zijn prima, mensen zouden dat eens vaker moeten overwegen, daar krijgen we sterke burgers van maar Fallaux draait nu wel een beetje door lijkt me. Het is wel van belang dat we het hoe en waarom in de gaten houden en niet de actie op zich als doel stellen. Activisme in de jaren tachtig is toch vooral veel dwangmatig geschreeuw en weinig wol gebleken. Veel mensen in die tijd hebben het linkse geschreeuw zuchtend opgevat als iets wat nu eenmaal bij de tijd hoorde, net als het rechtse onderbuikgeschreeuw nu. Dat wil dus niet zeggen dat we daar niet een beetje vreemd tegen aan mogen kijken.
Rob | 26-08-2008 16:37
Prima artikel. Alleen, getuige de reacties, is het jammer dat velen niet meer begrijpen waarom er destijds actie gevoerd werd. In die tijd namen linkse jongeren onze zogenaamde democratie niet zomaar voor lief. Men slikte niet alles wat door de overheid werd gepropageerd voor zoete koek! Dat was (en is) ook goed. De vraag waar een overheid het recht vandaan haalt om burgers te kunnen lastig vallen met wetten en regels wordt tegenwoordig helaas nauwelijks nog gesteld. Mensen die niet begrijpen waarom deze acties werden gevoerd geloven kennelijk nog steeds in de louter "goede" bedoelingen van onze overheid die nog steeds wordt bestuurd door grote multinationals en de wapenindustrie (zie Irak)
Juridisch gezien was dit diefstal. Maar als de overheid in het nauw komt breken zo ook heus wel bij jou of mij in! Daarom is het zo belangrijk dat er dergelijke groepen en acties bestaan. Op deze manier laat je de overheid zien dat ze niet altijd de baas zijn!
Jean Maurice | 26-08-2008 21:44
Jean Maurice
Wat was 'juridisch diefstal'? De oorlog in Irak?
Ik weet één ding wel: als sp en pvda samen waren gaan regeren hadden ze de hele rambam van de bsluitvorming omtrent die oorlog en de participatie van Nederland daarin boven tafel kunnen krijgen. Hebben ze niet gedaan. Het punt is: ook dat is democratie. Geen perfect systeem, dat is altijd jammer. Inbreken, stelen, kraken, stenen gooien, makro's in de fik steken maken het systeem helaas niet beter. Was het allemaal zo simpel.
Ik ben van de generatie die de overheid ziet als een facilitator, en niet als een bedreiger, een persona die mij regels oplegt. Als de politiek een kant op gaat die me niet aanstaat, kan ik reageren, mijn mening ventileren bij een politieke partij en me laten vertegenwoordigen in de tweede kamer. het duurt even, dat is waar. Then again: het systeem is niet perfect.
In Spanje hebben ze voor dat soort onvolkomenheden die horen bij de dagelijkse praktijk een uitspraak: tijdens Franco reden de treinen altijd op tijd. Is dat wat je wilt?
No non sense | 26-08-2008 23:07
Nee de daad van Onkruit was juridisch diefstal. Toch blijf ik van mening dat dit soort acties geoorloofd zijn. Zolang je geen geweld gebruikt jegens personen is er wat mij betreft niets aan de hand. Het gaat mij erom dat je de overheid niet zomaar moet vertrouwen. Links is immers nooit aan de macht geweest in Nederland. Alleen dit feit al geeft te denken! Alleen in Nederland is het mogelijk dat de grootste overwinnaar van de verkiezingen (de SP) als een kleuter wordt weggestuurd door het rechtse CDA. De enige reden hiervoor was dat het een te linkse partij was en zodoende een bedreiging vormde voor de zittende macht. Voor mij is dat ook de reden dat ik als burger weinig vertrouwen heb in onze democratie. Zoals ik al zei wordt onze overheid niet gekozen door jou of mij maar bepaald de "markt" en de grote bedrijven wie er aan de touwtjes trekken en niet het volk. En onderschat ook de gewelddadigheid van de overheid niet in wier naam een oorlog begonnen en uitgevochten kan worden ten koste van veel burgerlijke slachtoffers. Nee die acties zullen inderdaad het systeem niet in een handomdraai veranderen maar door dergelijke acties laat de burger zien dat de overheid niet te ver moet gaan met het inperken van zijn fundamentele vrijheden.
Jean Maurice | 27-08-2008 02:52
@Jean Maurice
Waarom zou er nooit een links kabinet zijn geweest? het antwoord is dat er niet genoeg mensen stemmen op linkse partijen om een links kabinet te kunnen vormen.
Wat in een democratisch bestel overigens geen reden is om dan macht uit te oefenenen door terreuracties.
Overigens: Groen Links wilde niet eens in gesprek over regeringsdeelname. Dus steek de hand eens in eigen boezem.
No non sense | 27-08-2008 10:13
@No non sense
Ik geloof niet dat je dit soort acties kunt afdoen als terreur! Kraken is in een land als Nederland met een woningtekort een logisch gevolg van langdurige leegstand en verwaarlozing van de woning door de eigenaar. Stenen gooien naar de politie werd meestal ook uitgelokt door diezelfde politie. Relschoppers daargelaten. Je hebt altijd vandalen die een dergelijke confrontaties uitbuiten. De meeste actievoerders waren destijds niet uit op geweld of een confrontatie met de ME maar dit werd meestal door de ME zelf veroorzaakt door op een uiterst repressieve en gewelddadige manier de actievoerders te lijf te gaan. Ik vind het beetje makkelijk om de actievoerders van destijds bijna af te spiegelen als terroristen. Terrorisme is het bewust angst aanjagen van de bevolking door aanslagen te plegen op personen en daar was hier natuurlijk geen sprake van. Het ging bovendien ook niet om macht uitoefenen of iets dergelijks. Het ging er meer om, om de burger bewust te maken van een overheid die stiekem belangrijke informatie voor het parlement achter hield en in het geniep allerlei onfrisse zaakjes aan het bekonkelen was! Zoals het plaatsen van kruisraketten en het bouwen van kerncentrales. En eigenlijk is er wat dat betreft nog niets veranderd! (Onderzoek steun oorlog Irak)
Wat de laatste verkiezingen betreft. Balkenende maakte Marijnissen meteen duidelijk dat hij onder geen enkele voorwaarde met de PvdA en de SP in EEN regering wilde gaan zitten, laat staan met GroenLinks erbij! Zoals ik al zei. De SP vormde een bedreiging voor de zittende macht en werden daarom buiten de regering gehouden. Hoe verklaar je het anders dat elke nieuwe partij met een rechtse signatuur wel mag deelnemen aan de regering? Zoals de LPF bijvoorbeeld of strak TON van Rita. Omdat dit soort partijen geen wezenlijke bedreiging vormen en in essentie ook niets zullen veranderen wat de economische belangen van de grote bedrijven zal schaden.
Jean Maurice | 27-08-2008 22:04
@ Jean Maurice
Ik denk dat de discussie op een aantal punten onzuiver is. Die ga ik nu opnoemen.
1. we kijken anno 2008 terug op aksies die zich afspeelden tussen 1980 en 1988. de context van toen is niet de context van nu. daar treedt ruis op als het gaat om het oordelen over die aksies. dat is lastig.
2. er is onduidelijkhei9d over de feiten. wie zat er in rara, wat was onkruit, en wat hebben aanslagen op de makro bijvoorbeeld te maken met een arme student die zonder huis zit.
3. de politie heeft in het decmr. staatsbestel het monopolie op geweld. dat is nu eenmaal de afspraak. dat ze krakers uit de huizen van een ander zetten - of die nu leeg staan of niet - hoort helaas bij de handhaving van de wetten die in Nederland zijn afgesproken. Uiteindelijk komt kraken neer op het stelen van andermans huis en gratis wonen.
4. De PvdA, Groen Links en SP hadden samen geen meerderheid in her parlement en wisten geen coalitie te smeden met een andere partij die wel die meerderheid had. Een kwestie van zetels tellen dus. Links heet dus kennelijk nooit voldoende zetels weten te winnen.
5. In die jaren was er industrie politiek, enegrie politie et cetera. Energie bedrijven waren goeddeels eigendom van overheden, dat EZ zelf plannen maakte is vanzelfsprekend en voor ene deel technisch noodzakelijk. Daarna hadden de plannen voorgelegd moeten worden aan de tweede kamer, de raad van state, provinciale en gemeentelijke besturen et cetera. Die weg zou tamelijk inegwikkeld zijn geweest. De bouw van die centrales is ook ingewikkeld. Het is logisch dat een ministerie eerst onderzoekt of en zo ja hoe en waar dat zou kunnen voor ze de tweede kamer daarmee gaat lastig vallen.
Mijn persoonlijke mening is dat deze discussie niet goed wordt gevoerd omdat er niet wordt ingegaan op wat er nu feitelijk aan de hand was. Wie zaten er in die groep Onkruit, wat wilden ze, wie zaten er in RaRa, wat wilden die mensen, en wat was hun relatie tot de kraakbeweging. Zolang dat allemaal onduidelijk blijft, blijven we praten over wie een handtekening zette onder een advertentie van dat blaadje van Bluf en of je Kramer of Cramer schrijft. Dat is jammer. Ik zou graag willen weten waaróm die mensen van Onkruiyt en RaRa dachten wat ze dachten en deden wat ze deden. Tot nu toe hoor ik alleen maar verjalen gebaseerd op halve waarheden of onzinverhalen.
No non sense | 28-08-2008 11:23
@Jean Maurice
Overigens ben ik het oneens met je stelling dat LPF en TON geen bedreiging zijn voor economische belangen van grote bedrijven.
Ik denk dat ze dat wel vormen, alleen om andere redenen dat jij wellicht denkt. Ik denk dat deze partijen instabiel zijn vanwege hun eenzijdige benadering. je hebt gezien wat er gebeurde toen de LPF in de regering zat. het was een langdurige ruzie en de VVD moest de stekker er uiteindelijk uittrekken omdat niemand ingreep.
Ik heb een hekel aan het Polder-woord. Maar we komen er in Nederland niet onderuit. je woont hier in een klein land met heel veel mensen en bedrijven en organisaties. Die moeten allemaal met elkaar in balans zien te blijven. een heel gedoe dus. Met een partij die de belangen van alleen een kleine groep - rechts, links, dat maakt niet uit - raakt die balans verstoord. Daar hebben grote bedrijven last van.
No non sense | 28-08-2008 11:40
@No non sense
Of onze discussie onzuiver is weet ik niet. Misschien zijn we het niet met elkaar eens maar dat maakt een discussie tot een discussie en is wat mij betreft interessant omdat we er beiden misschien iets van kunnen opsteken.
Rara stond voor: Radicale Anti Racistische Aksie. Dit geeft meteen aan waar deze actiegroep voor stond. Het in brand steken van de makro had te maken met het investeringsbeleid van de makro in het toen nog racistische Zuid Afrika.
Wat mensen in die tijd dreef was denk toch voor een groot deel een maatschappelijke betrokkenheid en het geloof dat je de wereld ten goede kon veranderen door in aktie te komen. Ook ik geloofde in die tijd dat je de wereld echt kon veranderen en dat er een wereld mogelijk was zonder repressie, armoede en honger. Ook begreep ik dat dat niet vanzelf zou gaan maar dat je daarvoor iets moest ondernemen.
Je hebt gelijk dat we nu met de bril van vandaag naar gebeurtenissen kijken van ruim 20 jaar geleden. En dat vertroebeld altijd het beeld, die tijd wordt misschien door mensen als ik enerzijds bekeken vanuit een gevoel van nostalgie, anderzijds wordt er door sommigen ook met bedenkelijke bedoelingen alles aan gedaan om voormalige actievoerders in een kwaad daglicht te stellen!
Je zegt dat het in een democratie "nu eenmaal" zo is dat de politie het monopolie op geweld heeft. En precies die opmerking "het is nu eenmaal zo" hoor ik in deze tijd veel te vaak. Je hoeft je als burger niet neer te leggen bij zaken als onrecht die "nu eenmaal" zo zijn. Omdat dat kennelijk in een tandeloos parlement zo is afgesproken!? Bovendien vind ik dat je je niet zomaar hoeft laten te slaan ook niet door de politie omdat zij nu eenmaal het monopolie zou hebben? In wiens naam? En met welk recht? Ook gaat het erom in hoeverre je onze democratie echt gelooft. Is het wel een democratie? Valt er echt iets te beslissen als we niet werkelijk iets willen veranderen aan de fundamenten van het kapitalisme? Immers zo blijven we afhankelijk van de schommelingen op de beurzen. En het hangt er maar net vanaf of het weer tijd is voor een opleving of een recessie in de economie. Begrijp me goed ik pleit ook niet voor communisme. Wel denk ik dat het tijd wordt om de "vrije markt" weer eens kritisch te gaan bekijken en beoordelen.
Ik ben het niet eens met je standpunt over krakers. Krakers stelen niets. Ze benoemen zich ook niet tot eigenaar van een verwaarloosde leegstaande woning. Nee ze maken slechts gebruik van een woonruimte die anders toch maar leeg zou staan en meestal knappen ze de boel ook nog mooi op! Eigenlijk zou de eigenaar ze dankbaar moeten zijn. Het pand wordt daardoor alleen maar meer waard! De achterliggende gedachte van kraken is eigenlijk ook om te voorkomen dat eigenaren woningen laten verpauperen door jarenlange leegstand.
Wel ben ik het eens als het gaat over TON en de PVV. Natuurlijk vind ik het electoraal niet zo'n probleem dat rechts nu zo verdeeld is. Maar het zal het land zeker niet stabieler maken en op den duur misschien zelfs onbestuurbaar in ons huidige democratische bestel.
Jean Maurice | 28-08-2008 19:54
@jean maurice
Ik bedoelde dat in de democratische constellatie die we hebben erkend en vastgelegd in de grondwet van 1789 of zoiets het monopolie van geweld is toegekend aan de staat.
als je wilt weten wat er in een samenleving gebeurt als geweld door een ieder ingezet kan worden, wellicht interessant om de speltheorie te bestuderen. inzet van geweld van actor A leidt tot inzet van geweld door actopr B et cetera.
Ik bedoelde met 'dat is nu eenmaal zo', dat het monopolie van geweld bij de staat ligt de consequentie is van hoe de democratie functioneert. we willen namelijk niet eindigen zoals de hutu's en de tutsi's.
Ik wist trouwens wat rara betekent, qua afkorting. wat ik niet snap ik wat het te maken heeft met het kraken van een pand.
over kraken worden we het niet eens: ik geloof in respect voor andermans bezit. ik denk niet dat het langskomen met een koevoet in de hand daarvan getuigt. ik zag trouwens vandaag in een boek van die Peter Siebelt in de boekhandel dat Bluf uitgebreid beschreef hoe je kmoet inbreken. 'het is tenslotte toch een vak', dat stond er ook nog bij. er stond een afbeelding van een deurslot, hoe dat ding werkt en hoe je hem moet openmaken zonder sleutel om het maar eens eufemistisch te zeggen.
voor wat betreft PVV, LPF en TON: dat zijn partijen die handelen uit onvrede. ik denk dat het belangrijk is voor de toekomst van een land dat je iets positiefs te bieden hebt. de mensen van TON, LPF en PVV hoor ik altijd klagen, emmeren, ze hebben weinig ervaring in het besturen, allemaal geen goed idee.
wat ik graag zou willen weten is waarom rara zo'n probleem had met dat racsime in Zuid Afrika en dat ze dachten dat op te lossen door het slopen van pompstations en shv winkels.
Ik denk dat samenlevingen waar afrikanen als slaven zijn onderworpen, nog steeds racistisch zijn, dat is een economische oplossing voor het behoud van macht van daar gewortelde blanken. in haiti ben ik nooit geweest, maar dat zou ik graag zien, ik denk het enige land waar slaven de macht grepen en de kolonisten verdreven. slaven werden overigens gevangen door afrikanen, nederlanders hebben het geprobeerd, maar ze waren er niet goed in. nederlanders deden zaken met afrikanen en verhandelden mensen.
terug naar shv: die zaten in dat land, zoals zo veel bedrijven. maar om dan te denken dat het land vooruitgaat als je hier de handel in de fik steekt zodat ze er weg gaan, waag ik te betwijfelen.
ik begrijp niet waarom ze dachten dat dit de manier was.
No non sense | 28-08-2008 20:13
@JM
En over kapitalisme: dat zie je goed, daar gaat nooit iets aan veranderen. dat zit in de mens: ik wil wat meer dan jij. dat heeft niks te maken met politiek, dat zit gewoon in mensen. dat dat erin zit is wellicht geen leuk nieuwtje, maar het is niet anders. het was de reden dat afrikanen landgenoten verkochten aan slavenhandelaren. konden ze lekker vangen. nee, niet goed. netals die slavenhandelaar die niet goed was. punt is: dit aspect van de mens die ook een dier is zul je nooit kwijt raken.
het goede nieuws: beurzen flucturen, dat is correct. maar dan beleg je toch gewoon niet?
ja ik voel hem al aankomen: speculeren met huizen, niet goed voor de markt, de inwoners van een stad, land et cetera. Daar kun je iets aan doen, met regelgeving, bijvoorbeeld. via de parlementaire democratie.
Nns | 28-08-2008 20:29
@No non sense
Het feit dat iets "gewoon in mensen" zit wil nog niet zeggen dat je er niets aan kunt doen. Agressie zit ook gewoon in mensen en toch hebben we geprobeerd deze emotie inderdaad enigszins te reguleren middels wetgeving. Waarom zou dat niet met hebzucht kunnen? Waarom moeten we ons er maar bij neerleggen dat we nog steeds afhankelijk zijn van uiterst primitief systeem als het kapitalisme?(De sterkste wint) Wat ons mensen nu juist onderscheidt van dieren is dat we een bewustzijn hebben en kunnen redeneren. Zo kan het ook mogelijk zijn om op zijn minst te streven naar een eerlijkere wereld waar de rijkdom beter verdeeld is dan nu het geval is. Waar ik me nog steeds moeilijk bij kan neerleggen is dat we ons tevreden moeten stellen met dit model. Ik denk gewoon dat we beter kunnen. Een ander kwalijk element van het kapitalisme is dat het de consumptie alleen maar bevordert. Zo zag ik net bij Netwerk een reportage over paarden die door de eigenaren, eenmaal gekocht en het nieuwe en leuke eraf is, aan hun lot worden overgelaten! Het toppunt van consumentisme en hebzucht.
Begrijp je de achterliggende gedachte van Rara echt niet? Lijkt me toch duidelijk. Je gaat niet investeren in een land waar de meerderheid van de bevolking wordt gediscrimineerd. Of brandstichting dan de manier was om daar iets aan te doen is op zijn minst twijfelachtig. Maar ik begrijp hun beweegredenen wel.
Ik ben het wel eens met je mening over TON en de PVV. Wat conservatisme kenmerkt is vooral een negatief mensbeeld. De mens is een dier dat met zoveel mogelijk wetgeving getemd moet worden! Het voortdurend inspelen op de publieke tribune is ook iets dat mij mateloos stoort aan dit soort avonturiers! Maar ook dat hoort bij onze democratie en eigenlijk vind ik dit er ook weer goed aan. Ik ben een absoluut voorstander van een meer partijen stelsel zoals wij dat kennen in tegenstelling tot Engeland of de VS. Door de opkomst van dit soort partijen worden de conventionele partijen gedwongen om een hand in eigen boezem te steken. Kijk maar naar de VVD of de PvdA.
Tja en het feit dat onze voorouders mensen verhandelden is mij nog steeds een gruwel waar ik me voor schaam.
Jean Maurice | 28-08-2008 21:33
@Jean Maurice
Lekker is dat. heb je toch al niks, vanwege dat rot bestuur dat de zwarte meerderheid eronder weet te houden door apartheid, heb je ook geen werk omdat de investeerders zich terug trekken. vet balen zeg.
Nns | 28-08-2008 21:54
@No non sense
Tja het ANC vroeg er destijds zelf om. Die economische boycot. En het heeft ook effect gehad.
Jean Maurice | 28-08-2008 22:44
@Jean Maurice
eind jaren 80 deed ANC zaken met de communisten in de sovjet unie en cuba. ontving steun (geld en wapens). voor een bedrijf als shv en shell is dat een reden om niet in zee te gaan met anc. shell bijvoorbeeld is bedrijfsonderdelen kwijt geraakt in cuba en de sovjet uniet nadat communisten de macht repen. ik vind het niet zo vreemd dat ze het anc niet wilden steunen.
in het algemeen wordt de teloorgang van de apartheid toegeschreven aan het uiteenvallen van de sovjet unie en daarmee de ijzeren greep die communisten op de wereld hielden en vrijheidsbewegingen zoals anc infiltreerden om macht uit te oefenen tegen de wereld die in hun ogen een verlengstuk was van de kapiatlistische VS.
Nns | 29-08-2008 10:42
@JM
Hieronder een toelichting uit wikipedia. dat maakt een en ander duidelijker. of vindt je dat oom allemaal flauwekul?
During this period, the South African military engaged in a number of raids and bombings on ANC bases in Botswana, Mozambique, Lesotho and Swaziland. Dulcie September, a member of the ANC who was investigating the arms trade between France and South Africa was assassinated in Paris in 1988. In the ANC's training camps, the ANC faced allegations that dissident members faced torture, detention without trial and even execution in ANC prison camps.[8][9] In South Africa, the campaign to make the townships "ungovernable" led to kangaroo courts and mob executions of opponents and collaborators, often by necklacing.[10] [11]
As the years progressed, the ANC's attacks, coupled with international pressure and internal dissent, increased in South Africa. The ANC received financial and tactical support from the USSR, which orchestrated military involvement with surrogate Cuban forces through Angola. However, the fall of the USSR after 1989 brought an end to its funding of the ANC and also changed the attitude of some Western governments that had previously supported the Apartheid regime as an ally against communism. The South African government found itself under increasing internal and external pressure, and this, together with a more conciliatory tone from the ANC, resulted in a change in the political landscape. State President F.W. de Klerk unbanned the ANC and other banned organisations on 2 February 1990, and began peace talks for a negotiated settlement to end Apartheid.
Nns | 29-08-2008 10:51
@JM
Nog wat research gedaan. de nederlandse regering steunde de economisch boycot niet.
ook in dat opzicht is het verklaarbaar dat shell en shv bleven. shell zit er trouwens nog steeds.
shv is weg gegaan na aanslagen op de makro winkels. maar dat is een klein tentje vergeleken bij shell. als shell weg zou gaan na aanslagen en bedreigingen, zouden ze uit hele veel landen moeten weg gaan om dezelfde reden. directies van shell onderhandelen met regeringen over olie concessies, hoe goor die regeringen ook zijn. echt niet alleen in zuid afrika. nee, dat is niet chic, maar wel de realiteit van de handel in grondstoffen.
Nns | 29-08-2008 13:07