09-04-2007
Door Marian Husken en Harry Lensink

De crimineel van wie vorige week bekend werd dat hij een deal met justitie heeft gesloten, blijkt de schutter in de liquidatie van Kees Houtman. Volgens bronnen rond het onderzoek gaat het om Peter La S. alias ‘Vies tand’. Justitie wil de naam van de kroongetuige niet bevestigen, maar liet vorige week al wel weten een deal te hebben gesloten met iemand die ‘betrokken’ is bij liquidaties. In ruil voor strafvermindering legde deze moordverdachte meerdere kluisverklaringen af over zowel de moord op Houtman (op 2 november 2005), als over de liquidatie van Thomas van der Bijl (20 april 2006).

Nu blijkt dus dat het om een van de schutters gaat. Daarmee probeert justitie de grenzen voor deals met criminelen op te rekken. Inmiddels hebben de minister van justitie en het college van procureurs-generaal toestemming gegeven voor de deal. Pas straks voor de rechter zal blijken of de afspraak standhoudt. Nooit eerder werd in Nederland een deal gesloten met een crimineel die direct is betrokken bij een liquidatie.

Deze voor Nederland unieke overeenkomst met de moordverdachte Peter La S. leidde afgelopen week tot de aanhouding de Amsterdamse Turk Ali O.. Hij is door La S. aangewezen als de man boven hem staat in de organisatie. Ali O. zou op zijn beurt in contact staan met Willem Holleeders vermeende ‘partner in crime’ Dino Soerel.

Peter La S. meldde zich vorig jaar uit zichzelf bij justitie. Hij wilde getuigen in het onderzoek naar liquidaties in Amsterdam. La S. vreesde voor zijn leven en zocht bescherming. Maar toen duidelijk werd dat hij zelf met de aanslag op Kees Houtman had te maken, belandde hij als verdachte in de cel.

Daarna probeerde La S. een deal te sluiten. In ruil voor strafvermindering wilde hij wel verklaringen af leggen. Peter La S. bekende dat hij had ‘geschoten’. Aanvankelijk sprak hij verder alleen over zijn medeverdachte (Jesse R., eerder dit jaar gearresteerd in Marokko). Hij wilde in eerste instantie tegenover de politie niets kwijt over de opdrachtgever voor de moord op Houtman, dus ging de deal niet door, indachtig de voorwaarden voor een dergelijke overeenkomst. Justitie gaat daarbij uit van het proportionaliteit- en subsidiariteitbeginsel (een lagere crimineel kan wel een hogere belasten, maar niet anders om). Bovendien gold tot op heden dat als een verdachte direct betrokken is bij een levensdelict er geen deal worden gesloten. Aanvankelijk belandden La S.’s verklaringen in de kluis van justitie. Pas toen hij door de politie werd geconfronteerd met zijn contacten met Ali O. wees hij deze Amsterdamse Turk O. aan als zijn meerdere.

Verdachte Ali O., die geen contact met de buitenwereld mag hebben, ontkent echter elke betrokkenheid bij de liquidaties. Zijn advocaat Nico Meijering: ‘Mijn cliënt heeft tegenover de politie zeer uitgebreid verklaard dat hij van niets weet.’ In Het Parool stelde de raadsman eerder al: ‘Naar mijn overtuiging is mijn cliënt het slachtoffer van Italiaanse toestanden die in het Nederlandse strafrecht hun intrede hebben gedaan. Een moordenaar roept dat hij van horen zeggen weet dat mijn cliënt het heeft gedaan. Over tien jaar loopt hij zijn cel uit en houdt zijn hand op bij de echte moordenaar die hij uit de wind heeft gehouden.’ Meijering wil dit laatste desgevraagd niet nader toelichten omdat Ali O. ‘in beperkingen zit’.

Het Amsterdamse parket wil op dit moment ook nog niet in detail treden over ‘de deal’. Persofficier Nanette Ditzhuyzen: ‘De kroongetuige heeft tegenover justitie zijn aandeel in de liquidaties toegegeven. Zijn verhaal is geverifieerd. Als het gaat om zulke zware misdrijven, waarop acht jaar of meer staat is een deal van justitie met zo’n verdachte gerechtvaardigd. De overeenkomst met deze kroongetuige is gefiatteerd door minister en de voorzitter van het College van Procureurs-generaal. De overeenkomst is getoetst op rechtmatigheid door de rechter-commissaris. De betrokkene zal op naam desgewenst op de zitting zijn verhaal doen. Ook de rechter kan dan de deal zelf beoordelen.’

PvdA-kamerlid Aleid Wolfsen noemt deals met criminelen een ‘noodmethode’: ‘Je hoopt dat je het niet nodig hebt, want je bent wel bezig op een hellend vlak.’ Hij geeft toe dat justitie bij hoge uitzondering zelfs iemand die betrokken is bij een levensdelict niet meer hoeft uit te sluiten van zo’n overeenkomst. Wolfsen: ‘In dit onderhavige geval kan ik er pas wat over zeggen als ik de inhoud ervan ken. Een deal is maatwerk. En al zou deze overeenkomst straks voor de rechter alsnog strijdig blijken met de beleidslijnen, dan nog zijn de verklaringen van deze kroongetuige om die reden niet uit te sluiten van de bewijsvoering.’