12-04-2008
Door Rudie Kagie

Het zou allerminst een gek idee zijn, maar in de praktijk komt het er zelden van. De meeste psychotherapeuten en psychiaters hebben het domweg te druk om de cliëntèle voorafgaand aan de eerste behandelsessie te wijzen op de consequenties van een kleine, maar niettemin ingrijpende verandering die zich in de afwikkeling van de administratieve rompslomp voltrok. Sinds 1 januari jongstleden wordt de ambulante geestelijke gezondheidszorg niet meer uit de AWBZ betaald, maar uit de basisverzekering. De zielkundige specialist dient behandelkosten op basis van de zogeheten Diagnose Behandel Combinatie (DBC) digitaal te declareren. Het venijn van de nieuwe maatregel zit ’m vooral in de bepaling dat voortaan op de facturen aan de zorgverzekeraar moet worden vermeld wat de diagnose is.

‘We worden gedwongen om zowel ons beroepsgeheim als de privacy van onze cliënten te schenden,’ vindt de Haagse psychotherapeute Ruth Feigenbaum. Ze is voorzitter van de vorig jaar opgerichte Stichting Koepel van DBC-vrije Praktijken van Psychotherapeuten en Psychiaters, waar honderdvijftig vertegenwoordigers uit beide beroepsgroepen zich bij hebben aangesloten. De leden willen niets meer met de zorgverzekeraars te maken hebben. ‘Dat betekent dat ik nieuwe cliënten vertel dat ik om principiële redenen geen diagnose doorgeef,’ zegt Ruth Feigenbaum. ‘Sommige cliënten zijn bereid om de therapie uit eigen zak te betalen. Maar het is minder druk in mijn praktijk. Ook van collega’s hoor ik dat ze de terugloop in het aantal cliënten in hun portemonnee beginnen te voelen. Het is tragisch voor mensen die graag in therapie zouden willen, maar dat niet kunnen betalen. Ik zou ze graag van dienst zijn, maar dan moet ik débécéberen en dat wil ik niet.

Artsen die lichamelijke klachten behandelen, declareren sinds een paar jaar in DBC’s, maar er is verschil tussen een gebroken been en een depressie. Accepteren van de nieuwe richtlijnen zou betekenen dat de vertrouwensband met onze cliënten wordt geschaad. Bij de psych kon je altijd je diepste gevoelens en gedachten uitspreken omdat je zeker wist dat het besprokene tussen vier muren bleef. Dat willen we graag zo houden.’

Transparant
Woordvoerder Eric Bassant van Zorg­ver­ze­ke­raars Ne­derland begrijpt best waar de ongerustheid vandaan komt, maar weet niet hoe dit probleem kan worden opgelost. ‘Dit is een gevolg van het declaratiesysteem waar de Ne­der­landse overheid voor heeft gekozen. Een zorgverzekeraar moet nu eenmaal weten welke kosten er precies worden gedekt. We vinden een gespecificeerde rekening van de tandarts heel gewoon. We moeten nog wennen aan declaraties waarop staat vermeld wat de psychische klachten zijn en waaruit de behandeling bestaat.’

Het modewoord ‘transparant’ blijft in dit verband niet ongenoemd. ‘De DBC zou zo goed zijn voor de cliënt. Die kan nu zien welke behandeling wordt geboden tegen welke prijs,’ gnuift Ruth Feigenbaum. ‘Uiteindelijk draait alles om kostenbeheersing, maar een belangrijk verschil tussen geestelijke gezondheidszorg en andere sectoren van de geneeskunde is dat bij ons veel afhangt van de inschatting van de therapeut. Er zijn nauwelijks richtlijnen te geven voor het aantal behandelingen dat bij een depressie noodzakelijk is.’

Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) dat de privacy van burgers bewaakt, ging in principe akkoord met het besluit van zorgverzekeraars om ook psychotherapeuten en psychiaters aan de Diagnose Behandel Com­bi­natie te onderwerpen. Maar zolang de bijbehorende gedragscode niet klaar is, mogen de assuradeuren declaraties van psychs niet controleren, bepaalde het CBP vorige maand. Op uiterlijk 1 juli wordt van Zorgverzekering Ne­der­land een code verwacht met regels voor het declareren van ambulante behandeling door psychiater of psychotherapeut. ‘Met die gegevens wordt echt uiterst zorgvuldig omgegaan,’ garandeert woordvoerder Bassant. ‘Het is uitgesloten dat onbevoegden er inzage in krijgen.’

Psychotherapeute Feigenbaum blijft sceptisch: ‘Mensen die iets van computers afweten, zeggen dat zolang je het netwerk van het Pentagon kunt kraken, het een koud kunstje is om bij het systeem van een zorgverzekeraar naar binnen te kunnen. Er is alle reden tot ongerustheid. Het is de bedoeling dat de DBC wordt gekoppeld aan het Burger Service Nummer dat iedere Nederlander in de communicatie met de overheid moet gaan gebruiken. Verzekeraars koppelen tegenwoordig allerlei diensten aan elkaar: hypotheek, arbeidsongeschiktheids­verzekering, aansprakelijkheidsverzekering. Straks komen daar gegevens over iemands geestes­toestand bij. Sorry, maar dat druist in tegen onze principes.’