Jan Pronk over Darfur-missie: ‘Dat wordt chaos’
De VN Veiligheidsraad besloot afgelopen week 26.000 blauwhelmen naar Darfur te sturen. Oud-VN-topman Jan Pronk noemt het mandaat ‘zwak’ en waarschuwt voor de sluwheid van de Soedanese regering.
Het dagblad Trouw opende afgelopen zaterdag met de kop ‘Jan Pronk: missie naar Darfur zinloos’. Als hem het citaat telefonisch wordt voorgelegd, reageert Pronk verbaasd. ‘Dat heb ik helemaal niet gezegd! Op de resolutie die is aangenomen, heb ik veel kritiek. Maar ik ben blij dat er een patstelling is doorbroken, dat er een nieuwe situatie is gecreëerd. Nu gaat het er om de resolutie zo snel mogelijk uitgevoerd te krijgen.’
VN-secretaris-generaal Ban Ki-Moon zegt dat de resolutie een ‘helder en krachtig signaal’ is.
‘Daar ben ik het niet mee eens. De resolutie is gebaseerd op hoofdstuk zeven van het VN-handvest. Dat gaat er van uit dat er al vrede is, die moet worden gehandhaafd. Maar die vrede is er nog niet. Tweede punt: de regering krijgt de verantwoordelijkheid de bevolking te beschermen. Diezelfde regering heeft de bevolking steeds aangevallen! En er wordt niets gezegd over de Janjaweed. In eerdere versies stond dat die moesten worden ontwapend en gestopt. Maar dat is er allemaal uitgehaald. De Soedanese regering heeft anderhalf jaar lang gechicaneerd en getraineerd en ze hebben gewonnen. De minister van Buitenlandse Zaken heeft ook al geroepen dat de VN-troepen alleen geweld mogen gebruiken om zichzelf te verdedigen. Hij is meteen begonnen met het nog verder uitkleden van de resolutie.’
Er komen nu twee VN-missies naast elkaar, eentje voor Darfur en eentje voor het zuiden van Soedan, waar het sinds 2003 vrede is.
‘Dat wordt chaos. Je krijgt twee operationele centra, twee logistieke centra, twee luchtvloten. Dat wordt duur. Bovendien zal de regering iedereen tegen elkaar gaan uitspelen.’
Het merendeel van die VN-militairen moet uit Afrika komen. Gaat dat lukken?
‘Volgens mij zijn ze niet te vinden. En zolang de troepen niet op de grond zijn, weigeren de rebellen te beginnen met onderhandelingen omdat ze zich niet beschermd weten.’
Moeten er dan westerse troepen komen?
‘Dat is niet verstandig. Westerse troepen lokken aanvallen uit van islamitische extremisten. Het lijkt me beter om troepen te vragen uit India, Bangladesh, Pakistan en uit Arabische landen.’
U bent mogelijk kandidaat voor het PvdA-voorzitterschap. Tot nu toe zijn op de website
stemjanpronk.nl 64 steunbetuigingen binnengekomen. Dat schiet nog niet echt op.
‘Het is nog geen beweging. Als een flink deel van de partij van de arbeid me vraagt voorzitter te worden, zal ik het serieus overwegen. Mijn zorg is: de oude generatie loopt weg, want die is teleurgesteld. De jongerenzijn wél geïnteresseerd, maar gaan naar de SP of GroenLinks. Dat zou ik willen veranderen om te voorkomen dat we kleiner worden dan de SP.’
Heeft u al contact gehad met Wouter Bos?
‘Nee, ik heb nog nóóit contact gehad met Wouter Bos.’
Heeft u er nog wel zin in op uw 67ste?
‘Het liefst word ik natuurlijk weer ergens speciaal vertegenwoordiger van de VN...’
Die kans lijkt me klein nadat u tot persona non grata bent verklaard in Soedan.
‘Mij ook. Maar ik wil nog graag politiek actief zijn. Als ze me vragen, neem ik dat zeer serieus.'
