09-05-2007
Door Marian Husken en Freke Vuijst

Het heet de International Drug Enforcement Conference. En inderdaad, politiemensen uit 84 landen zijn deze week in Madrid bijeen om over de internationale drugshandel te praten. Toch is deze ‘internationale’ conferentie een Amerikaanse aangelegenheid. Het bureau van de jaarlijkse conferentie is in het kantoor van de Drug Enforcement Administration (DEA) in Washington gevestigd en het hoofd van de DEA is de permanente co-voorzitter van dit internationale overleg van politiemensen. Voor het eerst neemt Nederland als lid deel aan de conferentie. De Nederlandse delegatie wordt net als alle landen-delegaties begeleid door een DEA liaison-officier. Doel van de conferentie is om de nieuwe trends in de internationale drugshandel in kaart te brengen, informatie uit te wisselen en afspraken te maken over samenwerking in onderzoeken en opsporing.

De Amerikaanse wetenschappers Peter Andreas en Ethan Nadelmann noemen dit de ‘zachte’ aanpak van de Amerikaanse overheid om haar stempel te drukken op de internationale misdaadbestrijding. In hun boek Policing the Globe beschrijven ze tal van cursussen, trainingen, conferenties en opleidingen die de Amerikanen hun buitenlandse collega’s aanbieden om hen te onderrichten in de Amerikaanse opsporings-en onderzoeksmethoden. Deze softe verleidingspraktijken zijn zeker zo belangrijk als de ‘harde’ bilaterale afspraken en uitleveringsverdragen in het vestigen van de Amerikaanse hegemonie op het gebied van politie en misdaadbestrijding. (Zie ook VN nr.19: ‘Verboden undercoveractiviteiten in Nederland’)

De softe aanpak creëert een gemeenschap van internationale crime fighters met hun eigen deskundigheid, waarden en subcultuur. Alleen wordt dit wereldje van ‘politiemensen onder elkaar’ aangestuurd en (mede)gefinancierd door de VS. Niet alleen de DEA speelt een leidinggevende rol, ook andere Amerikaanse opsporingsdiensten, zoals Customs en de belastingdienst verleiden hun buitenlandse collega’s met cursussen en conferenties. De grootste internationale educator is echter de FBI. De federale politie richtte in 1995 ver van huis de International Law Enforcement Academy in Boedapest op (gemodelleerd op de FBI Academy in Quantico, Virginia waar ook buitenlanders worden opgeleid). Nederlandse politiemensen geven les aan deze academie, die door Washington wordt gefinancierd. Dergelijke opleidingsinstituten zijn ook in Thailand en Botswana te vinden. Volgens een overheidsrapport zijn 18.000 opsporingsambtenaren uit 75 landen op deze academies getraind.

De ‘zachte’ aanpak is niet nieuw. Vorig jaar schreef Vrij Nederland in De Holland-Amerika-Lijn over geheime telexen tussen de Amerikaanse ambassade in Den Haag en het State Department in Washington (Zie: De Holland-Amerika-Lijn en De Holland-Amerika-Lijn (2)). Deze telexen uit 1973-74 waren door het State Department vrijgegeven. Veel van het telexverkeer had drugsbeleid als onderwerp. President Nixon had net de ‘war on drugs’ afgekondigd en de Amerikanen stopten veel tijd en energie in de beïnvloeding van het Nederlandse drugsbeleid. Onderdeel van het Amerikaanse actieplan was toen het ontwikkelen van hechte contacten met het Nederlandse politieapparaat, onder meer door politiemensen ‘Amerikaans’ te trainen.

Bijna 35 jaar later is dat actieplan nog steeds actueel.