Nederland gaat in de uitvoering van de nieuwe paspoortwet verder dan Brussel eist. Wordt de kans op misbruik van de persoonsgegevens daarmee niet te groot?

‘Je zult mij niet horen zeggen dat Nederland een politiestaat is. Maar dit zijn instrumenten van de politiestaat,’ zegt hoogleraar computer­beveiliging Bart Jacobs. Het gaat over de nieuwe Pas­poort­wet. Elk reisdocument zal vanaf 21 september voorzien zijn van een vingerafdruk van de houder.

Deze wordt opgeslagen op een chip in het paspoort. De nieuwe Paspoortwet sluit aan bij een Europese verordening uit 2004, waarbij de lidstaten hebben afgesproken reisdocumenten te voorzien van biometrische kenmerken om identiteitsfraude tegen te gaan. Ne­der­land gaat in de uitvoering van deze verordening verder dan Brussel eist. De vingerafdrukken worden opgeslagen in een centrale database die, onder bepaalde voorwaarden, beschikbaar is voor justitieel onderzoek. Jacobs: ‘Dit soort centrale administraties geven een enorme macht aan de overheid. Zit er over vijfentwintig jaar nog een kabinet dat zich precies aan de afspraken houdt? Ik heb niet zo’n vertrouwen in de overheid op de lange termijn. En historisch gezien is dat ook verstandig.’

Ook Annemarie Sprokkereef, biometrie-expert en oud-rechercheur, waarschuwt voor de ‘glijdende schaal’. ‘Theoretisch kan de overheid straks precies weten waar je geweest bent. Je laat namelijk overal vingerafdrukken achter. Wie zegt dat de wet straks niet wordt opgerekt en de gegevens voor andere doeleinden worden gebruikt?’

Ank Bijle­veld, staatssecretaris van Bin­nen­land­se Za­ken: ‘Je moet dergelijke afwegingen maken vanuit de inhoud. Je kunt toch stemmen op mensen waar je vertrouwen in hebt?’

De angst voor toekomstig misbruik van de opslag van de gegevens doet denken aan een uitspraak van minister van Wonen, Wijken en Integratie Eber­hard van der Laan (PvdA), vorige week in Het Parool. Bij zijn aantreden overwoog van der Laan etnische registratie voor criminele Marokkanen en Antillianen in te voeren. Maar het optreden van de PVV tijdens Kamerdebatten doet hem daar nu aan twijfelen: ‘Moet ik helpen de elektronische kaartenbak aan te leggen voor een eventueel misbruik later?’