Mannen in dure overhemden en met te veel geld op de bank die geen moment overwogen hun riante positie in de maatschappij af te staan ten gunste van de talentvolle dertigers en veertigers van nu. Cy­ni­ci die er nog alleen maar op uit waren op een comfortabele manier hun pensioen te halen. Ik keek er echt even van op. Om u gerust te stellen: we hebben de strijdbijl inmiddels begraven.

Zelf was ik hoogst tevreden met het beleidsdocument van het kabinet-Balkenende. In elk geval op het punt van de AOW. In hun ‘agenda voor houdbare collectieve voorzieningen’ beloven de bewindslieden ernaar te streven de pensioenen zoveel mogelijk veilig te stellen. Om dat te kunnen betalen, wordt de AOW-leeftijd van 65 naar 67 jaar verhoogd. Maar de enigen die daar last van zullen ondervinden, zijn werknemers die zijn geboren vanaf halverwege de jaren zestig, blijkt uit het ambtelijke rapport-Gerritse dat aan de besluitvorming in het kabinet ten grondslag ligt. Het gaat namelijk om een stapsgewijze verhoging, ‘waarbij vanaf 2011 de AOW-leeftijd jaarlijks met een maand opschuift, totdat de AOW-leeftijd in 2034 op 67 jaar ligt.’ Die stapsgewijze verhoging voorkomt dat de rekening van de crisis ‘eenzijdig bij de (bijna-)gepensioneerden terecht komt’, schrijft het kabinet. Met andere woorden: voor de babyboomers is er geen vuiltje aan de lucht. Terwijl T. met een beetje pech tot ver in het jaar 2037 moet blijven zwoegen.

Ik durf te voorspellen dat de AOW-plannen van dit kabinet tot de grootste generatieoorlog gaan leiden sinds de tijd van Provo en de bezetting van het Maagdenhuis. De voortekenen van die oorlog zijn er al. De jongerenorganisaties van VVD, D66 en GroenLinks zijn woedend op FNV-voorzitter Agnes Jongerius die zich tegen elke vorm van verhoging van de AOW-leeftijd keert. De jongeren zijn vóór die verhoging, maar vinden dat die veel radicaler moet worden doorgevoerd dan nu wordt voorgesteld. Ze hebben hun aanhangers opgeroepen het lidmaatschap van vakbonden als de AbvaKabo en de AOB op te zeggen. Want die zorgen ervoor dat Nederlanders onder de 35 jaar ‘straks de vergrijzing op hun bord krijgen’. Voorzitter Jeroen de Glas van FNV Jong is op zijn beurt ‘flink boos’ op zijn leeftijdgenoten bij de (links-)liberale partijen. Ze weten niet wat er op de werkvloer leeft, schrijft hij op de vakbondssite: ‘Het gaat ook om de kwaliteit van leven. Ik hoorde laatst een oudere man zeggen dat hij in zijn leven meer tijd had doorgebracht op zijn werk dan met zijn gezin.’ Dus: handen af van de AOW-leeftijd!

De Glas krijgt bijval van de schoonmakers op Schiphol die zijn aangesloten bij FNV Bondgenoten. Bestuurder Ron Meyer over de fans van Rutte, Pechtold en Halsema: ‘Deze jonge yuppen hebben gewoon niets met de sociale verworvenheden en de situatie van gewone mensen in dit land. Laat ze kappen met hun elitaire borrelpraat.’

Behalve om een generatieconflict gaat het bij de verhoging van de AOW-leeftijd namelijk ook om een belangentegenstelling tussen vertegenwoordigers van de welvarende klasse en de mensen onderaan de maatschappelijke ladder. Uit onderzoek blijkt dat 59 procent van de hoger opgeleiden en 54 procent van de welgestelden het kabinet steunt tegen Ag­nes Jon­ge­ri­us. Dat ligt anders voor organizers in de schoonmaak op Schiphol, bouwvakkers en buschauffeurs. Die zien er op jonge leeftijd al tegenop tot hun zevenenzestigste door te werken. Wie het wil, moet dat kunnen. Maar de regering mag het niet opleggen. Zo luidt de communis opinio in die kring.

Tijdens het Kamerdebat over de crisis deed Femke Halse­ma een voorstel dat de brug tussen al die opvattingen kan slaan. Leg vast dat elke Nederlander na veertig jaar werken de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Met een ondergrens van 63 jaar. Academici, die rond hun zevenentwintigste hun eerste aanstelling krijgen, werken dan langer door. Een stratenmaker die op zijn zeventiende al begon, mag eerder het arbeidsproces uit. Het voorstel zal zeker een rol spelen in de SER-werkgroep die zich nog over het kabinetsplan moet buigen. Maar die zal er een zware dobber aan hebben. Tijdens de grote poldercrisis van 2004 (driehonderdduizend demonstranten op het Mu­seum­plein) werd geprobeerd de afschaffing van vut en prepensioen te differentiëren: behandel de hoogleraar anders dan de stratenmaker. Dat mislukte toen. Want waar leg je de grens: bij de bouwvakker, bij de verpleegster? Een knappe kop die daar een oplossing voor weet te verzinnen bij de AOW.

Persoonlijk ben ik overigens gaarne bereid tot mijn zeventigste door te werken. Als ik die Italiaanse overhemden maar mag blijven dragen.