21-06-2007
Door Harm Ede Botje

Vertegenwoordigers van het Zimbabwaanse regime van Robert Mugabe zijn deze week in Zuid-Afrika besprekingen aangegaan met de oppositie van het land. De onderhandelingen volgen na maanden waarin elke vorm van kritiek met harde hand werd onderdrukt. Foto’s van de in elkaar geslagen oppositieleider Morgan Tsvangirai gingen de hele wereld over. Hoofdredacteur Wilf Mbanga van de onafhankelijke krant The Zimbabwean volgt de ontwikkelingen op de voet. Hij leeft sinds 2003 in ballingschap, eerst in Nederland en sinds 2005 in Groot Brittannië.

Waarover gaan de onderhandelingen?
'Alles wat we weten is dat er gesproken wordt over een agenda, dus onderhandelingen over mogelijke echte onderhandelingen. Ik ken veel mensen die in de delegatie van de oppositie zitten, maar die hebben een zwijgplicht en daar houden ze zich ook aan. De Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki wil heel graag dat er vooruitgang wordt geboekt, hij dringt aan op onderhandelingen over een nieuwe grondwet.'

Bent u optimistisch?
'Dat er überhaupt gesprekken zijn is hoopvol, maar we weten dat Mugabe niets liever wil dan dat het overleg mislukt.'

Ondertussen zijn er berichten over een coup poging tegen Mugabe. Zes mensen, waaronder medewerkers van politie en leger zouden zijn gearresteerd.
'Het is een raar verhaal. Onze krant was een van de eerste die het bracht, maar ik heb het gevoel dat we gebruikt zijn. Mugabe is een sluwe vos. Wellicht heeft hij de coup in scène gezet. Dan kan hij zeggen dat hij niet verder wil met de onderhandelingen nu zijn positie wordt bedreigd. Van de andere kant: de politie en leger mort over de salarissen, hun families hebben nauwelijks te eten. Door inflatie, die meer dan drieduizend procent bedraagt, is hun inkomen waardeloos geworden. Er is dus grote onvrede.'

De regering staat ook onder druk door de mislukte oogsten in april. Dreigt er een hongersnood?
'Zimbabwe was ooit de graanschuur van zuidelijk Afrika. Maar door het verjagen van de witte boeren en jarenlang mismanagement is de agrarische sector ingestort. Er zijn te weinig gewassen ingezaaid, er is te weinig kunstmest. We moeten nu voedsel importeren. Er zullen het komende jaar heel veel mensen sterven van de honger.'

Nog een laatste vraag, hoe belandde u in Nederland?
'Ik werd in 2003 uitgenodigd door de stichting Vrijplaats Tilburg om een jaar in die Brabantse stad te komen wonen en werken. Ik kon toen uitblazen van de moeilijke tijd daarvoor, ik was vanwege mijn kritiek op het regime gearresteerd en werd permanent gevolgd. Uiteindelijk ben ik nooit meer teruggegaan. Mugabe beschouwt me als vijand van het volk en ik zou meteen worden opgepakt als ik terug zou gaan.'

Zie ook

De kleine wereld: Bedreigde mensensoort
The Zimbabwean
Zimbabwewatch