Bij het KRO-programma ‘Over de streep’ houdt niemand het droog. Maar meteen volgt de kater.

Bij Spoorloos ben ik al geen held. Vastberaden zoekende kinderen, in schamele hutjes teruggevonden moeders, halfzussen die elkaar voor het eerst in de armen sluiten - hun mondhoeken hoeven maar te trillen, en hup, daar ga ik ook. Maar tegen de nieuwste variant in het genre blijk ik helemáál niet bestand.

Sinds eind juli loopt de serie Over de streep, waarin een grote groep leerlingen een dag lang wordt 'uitgedaagd om verborgen gevoelens naar elkaar uit te spreken' onder leiding van twee trainers. Het nobele doel volgens de website: 'Meer onderling begrip, minder vooroordelen, meer respect voor elkaar.' Wie wil dat niet. Zeker voor opgroeiende kinderen.

Het origineel Challenge Day komt, hoe kan het anders, uit de Verenigde Staten. Daar is het 'prijswinnende concept' volgens de makers al twintig jaar 'een dikke hit'. Oprah Winfrey sloot het ooit in haar ruime hart, waarna de zegetocht begon. Op haar beurt wist de Nederlandse documentairefilmer Jessica Villerius de KRO te verleiden tot een zesdelige reeks. Dat was, aan de kijkcijfers gemeten, geen slecht idee. Ondanks de zomer kruipen die zoetjesaan naar de miljoen.

Presentator van dienst is Arie Boomsma, de jongeman die geloof ik bij menigeen nogal wat ironie wakker maakt ('Een planetoïde naar hem vernoemen zou een te schamele eer zijn,' schreef de Volkskrant eind vorig jaar). Maar wie hem hier aan het werk ziet, begrijpt niet goed waarom. In de interviews met de jeugdige deelnemers slaat hij de juiste toon aan, vraagt bijdehand door, is geïnteresseerd zonder al te klef te zijn. Geknipt voor het genre, kortom.

Vorige week donderdag was te zien hoe leerlingen van een vmbo uit Bussum 'de uitdaging' aangingen. De twee Amerikaanse trainers verwelkomden hen met de belofte dat zij 'the best day of your whole life' zouden meemaken. Als in een evangelische bidstond wisselden muziek en getuigenissen elkaar af met pakkende metaforen en dito levenswijsheden ('Zelfmoord is niet het antwoord').

En inderdaad, ook deze Gooise vmbo'ers bleken vol te zitten van geheime tobberijen en angsten. Hoogtepunt, dat spreekt, was het overschrijden van de befaamde streep door pubers die een probleem uit eigen ervaring 'herkenden'. De achterblijvers betuigden massaal hun steun door pink en wijsvinger in de lucht te steken. Veel snikken, veel tranen, veel omhelzingen. Tussendoor zag je Arie Boomsma praten met de stoere jongen die zich zorgen maakte om zijn criminele broer, met de coole pestkop die toch gevoelig bleek te zijn, met het teruggetrokken meisje dat haar vader nooit meer zag.

En ja hoor. Na twaalf minuten, ik heb het geklokt, begon het beeld bij mij wazig te worden. Net als bij de andere afleveringen die ik zag.

Geen fijne ontroering, eerlijk gezegd. Niet eens dat je achteraf zegt, à la Louis Couperus: ik heb toch zo heerlijk geweend. Meer dat je zegt: hoe kan het toch dat ik me weer zo laat inpakken? Terwijl het er zo duimendik bovenop ligt - met van die vertraagde shots, toepasselijke liedteksten, ijle gitaarklanken? Waarom tuin ik hier zo moeiteloos in?

Of de eendaagse training beklijft en werkelijk leidt tot een heilzamer schoolklimaat, niemand die het weet. Deskundigen zijn sceptisch, las ik in Het Parool, vooral omdat het effect op langere termijn nooit wetenschappelijk werd onderzocht. De kijker thuis op de bank kan zich daar van alles bij voorstellen. Maar razendknap gemaakte televisie, dat is het wel.