22-08-2009
Door Stephan Sanders

Even anders beginnen. In 1983 hield W.F. Hermans een serie lezingen in Zuid-Afrika, het land dat toen nog in de greep was van de apartheid. Hermans was zeker niet pro-. De Zuid-Afrikaanse schrijver André Brink bijvoorbeeld, zelf bestrijder en slachtoffer van de apartheid, vond het verhaal dat Hermans hield zeer nuttig in de tijd dat heel Zuid-Afrika, blank, bruin en zwart, veroordeeld werd tot het provincialisme, want afgesneden van de buitenwereld. Breyten Breytenbach daarentegen meende dat Hermans simpelweg fout zat.

Er was dus veel discussie over het nut van die culturele boycot. Ik herinner me, dat ik me sterk maakte voor de economische boycot, die het regime uiteindelijk ook op de knieën heeft gekregen. Maar dat Heintje (ja, Heintje!) niet naar Zuid-Afrika mocht - dat was goedkope symboolpolitiek.

Een paar jaar later, in 1986 werd Hermans door B&W van Amsterdam tot persona non grata verklaard, omdat-ie de boycot had doorbroken en dus wel van de verkeerde kant moest zijn. Wijlen Annemarie Grewel (PvdA) stelde bij gelegenheid nog voor alle boeken van de schrijver uit de openbare bibliotheken te verwijderen. Zover is de gekte nooit gegaan. Maar het blijft naargeestig te beseffen dat de Amsterdamse raad serieus heeft overwogen dezelfde censuur toe te passen die de apartheid zo groot heeft gemaakt.

Wat mij toen vooral stoorde was de grootheidswaan van het gemeentebestuur. Het moet die bestuurders gaan om de inwoners van de stad, hun mogelijkheden, leven en welzijn, en al die broedersteden in Nicaragua die ze wilden adopteren - het leken mij evenzoveel bewijzen van het onvermogen om ter plekke te doen wat er moest gebeuren.

Ja, natuurlijk kom ik via deze omweg uit bij Tariq Ramadan. Eerder schreef ik al dat het gemeentebestuur van Rotterdam zich van deze betaalde adviseur moest ontdoen, omdat hij er opvattingen op nahield die onze SGP niet eens wil onderschrijven. Een van de meer onbedoeld komische uitspraken van Ramadan gaat over vrouwen. Die doen er goed aan 'hun geloken blik op straat altijd gericht te houden op het beton'.

Dat beton, dat deed het me. In de tijd van Mohammed bestond het nog niet. Hier hebben we dus te maken met een zeer vrije interpretatie van de heer Ramadan, die kennelijk het orthodoxe woord wil verkondigen, maar er geen been in ziet dat aan te passen aan de materialen van de tijd. Kijk, als je zo gaat beginnen, kun je ook zeggen dat het 'aanliggen van man bij man' helemaal niet over homoseksualiteit gaat, maar over de noodzaak ruime, eenpersoons bedden ter beschikking te stellen aan dienstwillende soldaten.

Maar Ramadan vindt homoseksualiteit wel degelijk 'een storing'. Dat mag hij natuurlijk vinden, maar niet op kosten van de Rotterdammers, onder wie homoseksuelen, vrienden van homoseksuelen, islamitische homoseksuelen et cetera. Gelukkig riep de VVD haar wethouders terug uit het college, en waren er meer partijen, waaronder Leefbaar Rotterdam die toen besloten dat dit adviseurschap beëindigd moest worden. Maar juist GroenLinks, de partij waar ooit, toen de PSP nog PSP was, homoseksualiteit een 'geprivilegieerde status' kreeg, juist datzelfde Groen Links bleef Ramadan door dik en dun verdedigen.

Thijs Berman was in die tijd Europees lijsttrekker van de PvdA, ik interviewde hem voor Met het oog op morgen, en het moet gezegd: Berman was flink, hij vond dat die Ramadan niet kon aanblijven, en dat zei hij ook, live op de radio. De volgende dag, weet ik van hem, werd hij platgebeld door PvdA-coryfeeën die hem flink de les lazen.

Nu is dan bekend dat Ramadan programma's presenteert die gefinancierd worden door de Iraanse overheid: programma's waarin burgers die naar meer vrijheid streven consequent 'relschoppers' worden genoemd. En nu pas, op het verkeerde moment, worden de PvdA en GroenLinks wakker. Een beetje wakker. Ze wrijven zich de korreltjes van de Zandman uit de ogen. 'Misschien dat toch… problematisch… onderzoek… deze week eindoordeel'.

Het is dus volkomen in de haak wanneer een bezoldigde gemeenteadviseur haar eigen inwoners indoctrineert en elke vrijmoedige moslim in het orthodoxe gareel dwingt, en pas als de buitenlandse politiek gaat spelen, waar B&W Rotterdam in het geheel niet over gaat, worden ze zenuwachtig. Als Ramadan wordt weggestuurd, gebeurt dat om de verkeerde redenen, op het verkeerde moment.

Je kunt zeggen: 'Liever laat dan nooit', en dat is praktisch maar ook cynisch. Maar dat de PvdA en GroenLinks haar eerste verantwoordelijkheid, de eigen Rotterdamse bevolking, minder interessant vindt dan de Iraanse, is een gotspe.
Wat zijn die twee partijen in moreel opzicht toch volkomen stuurloos geworden. 'Homo's zijn ziek' - dat moet financieel ondersteund worden als een moslim het zegt. 'Moslimvrouwen geen parfum op straat' - het is een eyeopener als het uit de mond van Ramadan komt. Maar zodra deze man zich net zo makkelijk laat inhuren door de Iraanse overheid, dan is er ineens een ethisch probleem.

Jongens en meisjes van GroenLinks en de PvdA: lees Baruch Spinoza.