Als de islam niet de schuld is van moslimterrorisme, waarom is Wilders dan wel de schuld van het Oslo-drama?

De rapheid waarmee nieuws zich in dit tijdperk verspreidt mag dikwijls een zegen zijn; de schaduwzijden springen dezer dagen méér in het oog. De eerste berichten over een ontplofte bom in het centrum van Oslo druppelden nog niet binnen of meningen over de motieven zoemden al rond - met een stelligheid als betrof het reeds snoeiharde feiten. En wij van de media gaven ze maar wat gretig door. Het was een aanslag van Al-Qaida, wist menigeen te vertellen. Of op z'n minst van een geestverwant gezelschap. Een paar uur en een afgrijselijke massaslachting later kwam naar buiten dat er een blonde, lelieblanke autochtoon was gearresteerd. Her en der hoorde je nog speculeren over een bekeerling, maar nee. De man bleek juist een rechts-extremist te zijn met een gloeiende hekel aan moslims.

Niet lang daarna moest de opiniekaravaan een nieuwe bocht zien te nemen: hier was geen club, maar één man aan het werk geweest. Dus ging het, wisten ze nu heel zeker, om een zogeheten lone wolf - een typisch 'product' van onze huidige 'hoogtechnologische samenleving'.

Dat de dader een manifest van vijftienhonderd pagina's in het virtuele universum had achtergelaten, zette vervolgens heel wat journalisten aan het werk. Met hulp van de zoektoets ontdekten zij dat daarin Geert Wilders veelvuldig figureerde. De Noor bleek hem te beschouwen als een onovertroffen bondgenoot in de strijd tegen de islamisering van Europa.

De PVV-leider en zijn volgelingen wisten niet hoe snel ze afstand moesten nemen van hun onfrisse bewonderaar, maar het mocht niet baten. Opnieuw kende de spraakmakende gemeente geen enkele twijfel. Hadden ze het niet voorspeld? Dankzij het 'klimaat' dat Geert Wilders en de zijnen hielpen creëren, kwam een rechts-extremist als de Noor tot zijn misdaden. Dat zou 'tot nadenken' moeten stemmen, vond het ene dagblad. 'De bal ligt bij Wilders,' meende het andere. 'Is dit geen moment voor enige zelfreflectie?' vroeg een derde zich af.

De hoofdredacteur van VARA-site Joop.nl deed intussen een ontdekking: zeven van de zestien massamoordenaars die de afgelopen jaren in het Westen actief waren geweest, koesterden 'op de een of andere manier' banden met het rechts-extremistisch gedachtegoed. Bovenal deelden ze een diepe afkeer van al wat links heet. 'Het zijn misschien wel "eenzame gekken",' schreef hij, 'maar dan hebben ze vaak toch wel bepaalde voorkeuren.' Daarom werd het volgens hem hoog tijd voor een 'open debat over de manier waarop er over links wordt gedacht en gesproken'.

Interessante aanbevelingen. In de tijd dat de moslimterreur zijn hoogtijdagen beleefde, hoorde je nogal vaak beweren dat er met de islam op zichzelf niks mis is. Moslimradicalen golden als griezelige types die misbruik maakten van hun religie. Toen een dierenactivist in 2002 Pim Fortuyn had doodgeschoten, mocht je dat de dierenrechtenbeweging niet aanrekenen. Volkert van der G. moesten we beschouwen als een doorgeslagen malloot met asperger. Nu eenzelfde soort ellendeling zich voor zijn abjecte daden beroept op rechts-conservatieve ideeën, geldt die misbruikthese blijkbaar niet. Nu wordt Geert Wilders op hoge toon ter verantwoording geroepen voor de koelbloedige liquidatie van bijna tachtig Noren.

De crux is natuurlijk dat elke religie, elke ideologie ontspoort zodra omwille van het Hoger Doel een mensenleven niet langer telt. Het is deze even simpele als gruwelijke wetmatigheid die Anders Breivik afgelopen vrijdag heeft bevestigd. Dat lijkt me tot nog toe het enige snoeiharde feit.