VN MediagidsOud-premier Piet de Jong: ‘Ik heb moeite met zo’n kabinet’
Piet de Jong heeft moeite met het gedoogkabinet dat nu door zijn eigen CDA met VVD en PVV wordt geformeerd. Dat zegt de inmiddels 95-jarige oud-premier deze week in een interview in Vrij Nederland.
Toen Piet de Jong op het verkiezingscongres van het CDA in april Wouter Bos de mantel had uitgeveegd omdat de PvdA-leider het kabinet had laten vallen en aldus ‘het schip van staat laten stranden’, werd de inmiddels 95-jarige oud-premier prompt belaagd door de media. In zijn Haagse appartement kwamen wel vijftig interviewaanvragen binnen, sommige van zendgemachtigden waar hij nog nooit van had gehoord. De Jong hield alle verzoeken af: ‘Ik hou niet van publiciteit.’ Inmiddels is zijn partij bij de verkiezingen bijna de helft van haar zetels kwijtgeraakt, en zitten de christen-democraten toch weer aan de onderhandelingstafel om te praten over de vorming van een nieuw kabinet. Uiteindelijk besloot De Jong – na enig aandringen – over één onderwerp te willen praten: het premierschap. Deze week in Vrij Nederland wordt hij geïnterviewd door redacteuren Pieter van den Blink en Thijs Broer. Na Wim Kok (VN 28) spreekt nu ook Piet de Jong over zijn premierschap in woelige tijden.
Hier op de site een sneak preview: Hoe ging de Jong om met de media? En hoe denkt hij over een kabinet met gedoogsteun van de PVV?
De Jong geeft aan moeite te hebben met de formatie van een gedoogkabinet met de PVV. ‘De godsdienstvrijheid en de rechtsstaat moeten recht overeind staan. Dat is voor mij essentieel. In 1934 ben ik naar de Oost, naar Indië gegaan. Drie jaar heb ik daar gevaren, met alle soorten gelovigen aan boord: mohammedanen, katholieken, protestanten. Mijn Ambonese seiner was strenggereformeerd. We zaten dicht op elkaar in een kleine ruimte, in de hitte. Al die jaren is er nooit één onvertogen woord gevallen. Dat kan alleen als je eerbied hebt voor elkaars overtuiging. Als je zegt: jullie deugen niet, zoals Geert Wilders doet, dan escaleert het, en gaat het van kwaad tot erger. Je moet elkaar respecteren. Daarom zeg ik: zolang de punten van de godsdienstvrijheid en de rechtsstaat niet zeker zijn, moet de PVV wat mij betreft maar in zijn eentje doormarcheren. Daar doe ik niet aan mee.’
- 'Zolang de punten van de godsdienstvrijheid en de rechtsstaat niet zeker zijn, moet de PVV wat mij betreft maar in zijn eentje doormarcheren.'
Als premier kreeg De Jong te maken met de groeiende invloed van de media. Hij was degene die de wekelijkse persconferentie na de ministerraad instelde. ‘We zaten toch niet in een geheime club?’ En hij was degene die als eerste televisiecamera’s toeliet tot de Tweede Kamer. ‘Als het rode lampje aanging, zag je iedereen gauw z’n krant dichtvouwen en z’n jasje dicht trekken en aandachtig gaan zitten luisteren.’
Maar zelf heeft hij zich altijd weinig van de media aangetrokken. ‘Het kon mij niks schelen wat de kranten schreven. Ik had dezelfde secretaresse als Drees. Die streepte in alle kranten de belangrijke passages aan, dat deed ze heel goed. Maar na een paar maanden dacht ik tja, ik hoef dat niet te lezen. Het is een enórm voordeel als je de ochtendbladen niet leest. Daardoor had ik tijd om studieboeken over economie te lezen, want daar had ik aanvankelijk weinig verstand van. En de “Kronkels” van Carmiggelt. Die ben ik altijd blijven lezen.’
Piet de Jong
1915 geboren in Apeldoorn
1931 adelborst
1935-1947 onderzeedienst van de Koninklijke Marine
1948 adjudant van de minister van Marine
1951 commandant van het fregat Hr. Ms. De Zeeuw
1952 stafofficier Allied Commander-in-Chief Channel
1955 Adjudant van Koningin Juliana
1958 commandant van de onderzeebootjager Hr. Ms. Gelderland
1959 staatssecretaris van de Marine voor de KVP
1963 minister van Defensie
1967 minister-president
1971-1974 fractievoorzitter in de Eerste Kamer
Vrij Nederland 34 ligt vanaf donderdag in de winkel.
- Cannes Het filmfestival van Cannes is in volle gang. Wat zijn de beste films en de smakelijkste roddels?
- Sap of Dibi GroenLinks houdt een ledenreferendum. Wat is er eigenlijk te kiezen?
- Griekse verkiezingen Op 17 juni gaan de Grieken weer stemmen. De radicaal-linkse partij Syriza en de rechts-extremistische partij Gouden Dageraad doen het goed. Wat willen ze?
- Uit het zicht Steeds meer grote kunstwerken verdwijnen naar de huizen van rijke particulieren. Wat nu?
- Netneutraliteit Nederland heeft als eerste Europese land netneutaliteit in de wet verankerd. Maar wat is het eigenlijk?
