Burgemeester Aleid Wolfsen heeft het moeilijk met de media – en de media hebben het moeilijk met hem.

Lang geleden dat het burgemeesterschap een fijn baantje was voor beminnelijke heren met weinig eerzucht. Als ik me niet vergis, zijn de ambtsdragers in kwestie nog nooit zo vaak in het nieuws geweest als de afgelopen jaren - en zelden uit vrije wil. Maar Aleid Wolfsen, sinds januari 2008 PvdA-burgemeester van Utrecht, heeft het wel heel moeilijk met de media.

Op papier ziet het zogeheten 'persbeleid' van zijn gemeente er allerhartelijkst uit. In de richtlijnen staat dat het uitgaat van 'kernwaarden' als 'helder, integer en eenduidig'. Journalisten heten daar 'een belangrijke intermediair in de externe communicatie', die ook op hun beurt belang hebben bij 'goede en betrouwbare informatie en een open houding van de gemeente'. De praktijk van alledag blijkt weerbarstiger.

In april 2009 openbaarde zich het eerste akkefietje. De burgemeester raakte uit zijn humeur door een voorgenomen stuk in het huis-aan-huisblad Ons Utrecht over gedeclareerde pensionkosten - hoewel het verhaal was voorzien van wederhoor én van autorisatie door de afdeling communicatie. 'In het bewuste artikel,' verklaarde Wolfsen destijds, 'werd een bepaalde sfeer rond mijn persoon neergezet en dat kon ik niet laten gebeuren.' Dus hing hij diverse malen aan de lijn met de hoofdredacteur. Toen dat niet hielp, wendde hij zich tot de uitgever, die prompt de complete oplage liet vernietigen - tot verbijstering van de redactie. Ook het Utrechtse AD dat over de zaak wilde schrijven, kreeg een 'buitengewoon fel' telefoontje van de burgemeester. Daar schrapte de hoofdredacteur het stuk vervolgens 'op journalistieke gronden'.

Waarom Wolfsen zo enthousiast aan het bellen sloeg, blijft tot op de dag van vandaag een raadsel. Inderdaad leek zijn interpretatie van de pensionkostenregeling nogal ruim, maar hij bleef binnen de grenzen. Met wat meer geduld was de commotie vermoedelijk vanzelf overgewaaid. Nu groeide ze uit tot een landelijk relletje en moest hij in de gemeenteraad spijt betuigen. 'Zelfs met het wekken van de schijn van het uitoefenen van druk op de media,' erkende hij deemoedig, 'moet ik buitengewoon voorzichtig zijn.'

Niettemin draaide hij een paar maanden later de zaak net zo makkelijk om. De media zijn veel te verzot op 'dit type nieuws', zei hij tegen de Volkskrant. 'Zo'n sfeer van bestuurders-bashing is niet goed voor het openbaar bestuur.'

Het jaar erop kreeg de hoofdredacteur van dagblad De Pers met het verschijnsel te maken. De woordvoerder van het gemeentebestuur belde om te klagen over de hoeveelheid vragen, jawel, die de krant aan de burgemeester had voorgelegd. En afgelopen maand was het de beurt aan RTV Utrecht, ook al vanwege een profiel over Wolfsen. Ten stadhuize was volgens de lokale omroep een e-mail uitgegaan die potentiële geïnterviewden verbood om aan het programma mee te werken - een aantijging die het gemeentebestuur overigens ontkende.

In al deze gevallen, zou je zeggen, deden de journalisten simpelweg hun plicht: een politicus volgen die bij tijd en wijle nogal onhandig opereert - zie het recente gestuntel rond het weggepeste homostel. Juist door zo gestoken te reageren, bevestigt de burgemeester keer op keer het beeld van een bestuurder die zich meer bekommert om zijn eigen reputatie dan om de stad die hij dient.

Op het moment dat ik dit schrijf, weet ik niet of hij het raadsdebat deze week over dat homostel zal overleven. Maar dat de man nimmer zal begrijpen hoe de pers werkt, weet ik wel.